Κατηγορία: ΚΑΠΑ3

Το Επισκεπτήριο Αγάπης, ξανά – και ακόμα πιο δυνατό

Το Επισκεπτήριο Αγάπης είναι μια ετήσια δράση της WinCancer που μας θυμίζει, ξανά και ξανά, πόση δύναμη μπορεί να έχει μια απλή χειρονομία.
Κάρτες και ευχές συγκεντρώνονται από όλη τη χώρα και φτάνουν σε ανθρώπους που θα περάσουν τις γιορτές στα αντικαρκινικά νοσοκομεία, μεταφέροντας μήνυμα παρουσίας, φροντίδας και ελπίδας.

Το Κάπα3 συμμετείχε και φέτος, για άλλη μια χρονιά, υποστηρικτικά σε αυτή τη δράση — και για ακόμη μία φορά νιώσαμε πόσο ουσιαστική είναι.

Η φετινή συμμετοχή, ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Οι κάρτες ήρθαν από κάθε άκρη της Ελλάδας -αλλά και του εξωτερικού — και με κάθε πιθανό τρόπο.
Με το ταχυδρομείο.
Με κούριερ.
Σε μεγάλα και μικρά δέματα.


Και κάποιες φορές… ιδιοχείρως. Από μικρά χεράκια που μας τις παρέδωσαν με εμπιστοσύνη και ελπίδα.

Ο όγκος της ανταπόκρισης ήταν εντυπωσιακός. Αλλά αυτό που μας άγγιξε περισσότερο ήταν το περιεχόμενο.
Καρτούλες από νήπια, με τα πρώτα τους γραμματάκια.
Ζωγραφιές από παιδιά που δεν ήξεραν ακόμη να γράφουν, αλλά ήξεραν να λένε «να γίνεις καλά» με χρώματα και καρδιές.


Μηνύματα γεμάτα αγάπη, φως και παιδική αθωότητα — «να γίνεις καλά να φάμε μαζί μελομακάρονα».

Υπήρχαν όμως και κάρτες από ενήλικες.
Ανθρώπους που είχαν νοσήσει οι ίδιοι στο παρελθόν και σήμερα στέκονται από την άλλη πλευρά.
«Πριν 17 χρόνια ήμουν ένα κορίτσι 16 χρονών με λευχαιμία. Τώρα είμαι μαμά με δύο παιδιά και σας στέλνουμε τις καρτούλες μας».
Λόγια που δεν διαβάζονται απλώς. Τα νιώθεις.

Δεν θα πούμε ψέματα: ήταν ένα κουραστικό, υπέροχο χάος.
Γεμίσαμε γκλίτερ.
Χρυσόσκονη στο γραφείο, στα ρούχα, στα μαλλιά.
Αυτά θα φύγουν — κάποια στιγμή.
Η αγάπη όμως, τα χαμόγελα και η ελπίδα που πέρασαν από τα χέρια μας, όχι. Αυτά μένουν. Και συνεχίζουν να ζεσταίνουν καρδιές.

Για εμάς στο Κάπα3, η συμμετοχή σε τέτοιες δράσεις είναι υπενθύμιση του γιατί είμαστε εδώ: για να στηρίζουμε πρωτοβουλίες που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά και να συμβάλλουμε, με όποιον τρόπο μπορούμε, ώστε κανείς να μη νιώθει μόνος — ειδικά στις πιο δύσκολες στιγμές.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά τη WinCancer για τη συνεργασία και την εμπιστοσύνη, καθώς και όλους όσοι συμμετείχαν στο φετινό Επισκεπτήριο Αγάπης.
Τα παιδιά, τους εκπαιδευτικούς, τις οικογένειες, τους εθελοντές.
Όλους όσοι έγιναν μέρος αυτής της μεγάλης αλυσίδας αγάπης.

Μείναμε με γεμάτες καρδιές.


Συγκινηθήκαμε. Δακρύσαμε. Γελάσαμε!


Άξιζε!!!

Μέχρι του χρόνου — και πάλι, μαζί, κρατάμε ζωντανή την αγάπη, την ελπίδα και την υπενθύμιση ότι ακόμα και μια μικρή χειρονομία μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.

Κείμενο: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

AI και απομακρυσμένη παρακολούθηση διαμορφώνουν μια νέα εμπειρία για τους ασθενείς με καρκίνο

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και η απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών (Remote Patient Monitoring – RPM) αλλάζουν το τοπίο στην ογκολογία, δίνοντας στους ασθενείς μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση της θεραπείας τους.

Τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι η χρήση ψηφιακών εργαλείων για τη συλλογή ιατρικών δεδομένων εκτός του παραδοσιακού κλινικού περιβάλλοντος μειώνει τις καθυστερημένες αναφορές συμπτωμάτων, περιορίζει τις σοβαρές παρενέργειες, μειώνει τις νοσηλείες και τις επισκέψεις στα επείγοντα, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Με άλλα λόγια, οι ψηφιακές εφαρμογές επιτρέπουν στους ασθενείς να ενημερώνουν εγκαίρως τους γιατρούς για τυχόν προβλήματα, μειώνοντας κινδύνους και βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το 2022 η ESMO δημοσίευσε οδηγίες για την ενσωμάτωση των patient-reported outcome measures (PROMs) στην κλινική πρακτική, προτείνοντας την προτίμηση ηλεκτρονικών πλατφορμών αντί για έντυπα ερωτηματολόγια (Ann Oncol. 2022).

Ο Dr Charles Ferté, Chief Medical & Patient Officer της λύσης Resilience, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Institut Gustave Roussy στη Γαλλία, τονίζει ότι η AI μπορεί να αντιμετωπίσει περιορισμούς στη χρήση των αναφορών ασθενών στην ογκολογία. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 50% των παρενεργειών που βιώνουν οι ασθενείς δεν καταγράφεται, είτε λόγω ξεχασμένων συμπτωμάτων είτε λόγω φόρτου εργασίας του προσωπικού. Οι ήπιες αλλά επίμονες παρενέργειες συχνά παραβλέπονται, επηρεάζοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η λύση Resilience περιλαμβάνει μια διαδικτυακή πλατφόρμα για ιατρούς και νοσηλευτές, όπου παρακολουθούνται τα συμπτώματα και λαμβάνονται ειδοποιήσεις, καθώς και μια εφαρμογή για κινητά για τους ασθενείς, ώστε να στέλνουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα επεξεργάζονται μέσω αλγορίθμων AI και μετατρέπονται σε χρήσιμες πληροφορίες για την ομάδα ογκολογίας, διευκολύνοντας την έγκαιρη παρέμβαση και βελτιστοποίηση της φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, οι γιατροί μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση του ασθενούς και να προλαμβάνουν επιπλοκές πριν γίνουν σοβαρές.

Επιπλέον, η λύση ενσωματώνει NLP (Natural Language Processing) για την εξαγωγή δεδομένων από ιατρικές σημειώσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα, ενώ ένας προγνωστικός αλγόριθμος εκτιμά τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών και απρογραμμάτιστων νοσηλειών.

Η εμπλοκή των ασθενών είναι καθοριστική: η συμμόρφωση στις εβδομαδιαίες ερωτήσεις στην εφαρμογή φτάνει έως και 85%, ενώ πολλοί περιγράφουν την εφαρμογή ως «σωσίβιο» στην πορεία της θεραπείας τους. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι μόνο οι νεότεροι ασθενείς θα αγκαλιάσουν την ψηφιακή παρακολούθηση, οι έρευνες δείχνουν ότι η αποδοχή είναι ευρύτερη και ανεξαρτήτως ηλικίας (JMIR Mhealth Uhealth. 2018; J Geriatr Oncol. 2024).

Μάλιστα, η λύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για screening μεγάλων ομάδων, ανιχνεύοντας ασθενείς που θα ωφεληθούν από υβριδικό μοντέλο φροντίδας – ψηφιακά εργαλεία σε συνδυασμό με διά ζώσης υποστήριξη, όπως συμπεριφορική και γνωστική θεραπεία. Η συνεχής συλλογή δεδομένων δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της RPM σε κοινωνικούς και συμπεριφορικούς δείκτες, όπως απομόνωση, απασχόληση, πρόσβαση σε φροντίδα, εθισμούς, σωματική δραστηριότητα ή επισιτιστική ανασφάλεια.

Τέλος, τα ψηφιακά δεδομένα ανοίγουν νέους δρόμους στην έρευνα: η βάση δεδομένων του Resilience περιλαμβάνει πάνω από 20.000 ασθενείς σε 140 νοσοκομεία σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία, επιτρέποντας τη χρήση πραγματικών δεδομένων για πιο στοχευμένη κλινική έρευνα. Στο μέλλον, η ψηφιακή φαινοτύπηση θα επιτρέπει την παρακολούθηση φυσικών και γνωστικών δεικτών μέσω αισθητήρων κινητών, όπως βηματομετρητές και γυροσκόπια, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της εμπειρίας του ασθενούς.

Γίνεται κατανοητό πως η φροντίδα του καρκίνου μπορεί να βασίζεται πλέον όχι μόνο στη συμμετοχή του ασθενούς και των επαγγελματιών, αλλά και στην ανάλυση δεδομένων που αποκαλύπτουν αθέατες πτυχές της καθημερινής ζωής και των συμπτωμάτων των ασθενών.

Το Κάπα3 παραμένει στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην ογκολογία, ενημερώνει συνεχώς για τις νέες τεχνολογίες και πρακτικές, στηρίζει ενεργά τους ασθενείς και τους φροντιστές τους, και δημιουργεί εργαλεία και πόρους που διευκολύνουν την καθημερινότητά τους. Με γνώμονα την ενδυνάμωση των ασθενών, το Κάπα3 συνδέει την επιστημονική γνώση με πρακτικές λύσεις, ώστε κάθε άτομο να αισθάνεται συνοδευόμενο και ασφαλές στην πορεία της θεραπείας του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Πηγές:

Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών – 5 Δεκεμβρίου

Αναγνώριση όσων προσφέρουν χωρίς αντάλλαγμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Δεκεμβρίου, με πρωτοβουλία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, για να τιμήσει τις γυναίκες και τους άνδρες που προσφέρουν χρόνο, γνώση και φροντίδα για το κοινό καλό. Είναι μια ημέρα αφιερωμένη στη δύναμη της συμμετοχής, της αλληλεγγύης και της συλλογικής δράσης που αλλάζει ζωές και κοινότητες.

Τι σημαίνει εθελοντισμός σήμερα

Ο εθελοντισμός δεν είναι απλώς μια πράξη καλοσύνης. Είναι ένας τρόπος να ενισχύεται η κοινωνική συνοχή, να καλύπτονται ανάγκες που συχνά παραμένουν αόρατες και να χτίζονται ισχυρότερες, πιο ανθεκτικές κοινότητες.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εθελοντές συμβάλλουν σε δράσεις που αφορούν:

  • την υγεία και την πρόληψη

  • την κοινωνική φροντίδα

  • τις φυσικές καταστροφές και ανθρωπιστικές κρίσεις

  • την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων

  • την εκπαίδευση

  • το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα

Στοιχεία & Έκταση του Εθελοντισμού

Η συμβολή των εθελοντών παγκοσμίως είναι τεράστια — και συχνά υποτιμημένη.

Παγκόσμια εικόνα

  • Περίπου 862,4 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας 15+ προσφέρουν εθελοντικά κάθε μήνα στον κόσμο.

  • Αυτό αντιστοιχεί σε σχεδόν 15% του παγκόσμιου πληθυσμού σε ηλικία εργασίας.

  • Η συνολική εθελοντική προσπάθεια ισοδυναμεί με τον φόρτο εργασίας 109 εκατομμυρίων εργαζομένων πλήρους απασχόλησης.

  • Ο οργανωμένος (formal) εθελοντισμός αντιστοιχεί σε περίπου 6,5% των εθελοντών, ενώ ο άτυπος (informal) σε 14,3%.

Ο εθελοντισμός στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO – ILOSTAT 2022):

  • 543.010 άτομα συμμετείχαν σε άμεσο (direct) εθελοντισμό.

  • 669.712 συμμετείχαν σε εθελοντισμό μέσω οργανώσεων.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι ο εθελοντισμός στην Ελλάδα είναι ενεργός και πολυδιάστατος, με χιλιάδες ανθρώπους να αφιερώνουν χρόνο για την υποστήριξη της κοινωνίας.

Ο εθελοντισμός και ο καρκίνος

Στον χώρο του καρκίνου, ο εθελοντισμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Οι εθελοντές προσφέρουν:

  • πρακτική υποστήριξη σε ασθενείς και φροντιστές

  • ενημέρωση για δικαιώματα και υπηρεσίες

  • συνοδεία σε ραντεβού ή γραφειοκρατικές διαδικασίες

  • ενδυνάμωση και συναισθηματική στήριξη

  • συμμετοχή σε δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης

Σε μια πορεία που συχνά είναι δύσκολη και μοναχική, οι εθελοντές αποτελούν πηγή ελπίδας, ανθρωπιάς και σταθερότητας.

Ο εθελοντισμός στο Κάπα3

Στο Κάπα3, οι εθελοντές μας αποτελούν θεμελιώδες κομμάτι του έργου μας.
Με την προσφορά τους:

  • στηρίζουν καθημερινά ασθενείς και φροντιστές

  • ενισχύουν δράσεις ενημέρωσης, πρόληψης και ευαισθητοποίησης

  • συμβάλλουν στην υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων, προγραμμάτων και ερευνών

  • μεταφέρουν τη φωνή, την αγάπη και την εμπειρία τους εκεί που χρειάζεται

Χάρη σε αυτούς, το όραμά μας «κανείς/καμία να μην περνά τον καρκίνο μόνος/μόνη» γίνεται πραγματικότητα.

Γίνε εθελοντής/ρια στο Κάπα3

Αν θέλεις κι εσύ να στηρίξεις ασθενείς με καρκίνο και τις οικογένειές τους, να προσφέρεις ουσιαστικά στην κοινότητα και να συμβάλεις στο έργο μας, μπορείς να γίνεις μέλος της ομάδας εθελοντών μας.

Κάνε κλικ για να δηλώσεις συμμετοχή: εδώ

Στην ομάδα του Κάπα 3, την Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών, τιμούμε όλες και όλους που δίνουν από τον χρόνο και την καρδιά τους για να στηρίξουν όσους το έχουν ανάγκη.

Σας ευχαριστούμε που επιλέγετε την προσφορά ως τρόπο ζωής.
Ευχαριστούμε που είστε δίπλα μας.
Και πάνω από όλα, σας ευχαριστούμε που κρατάτε την ελπίδα ζωντανή.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

ΠΗΓΕΣ:

United Nations Volunteers (UNV), State of the World’s Volunteerism Report (2022).

International Labour Organization (ILO) – ILOSTAT, Volunteer Work Statistics (Greece, 2022).

Trvst – Volunteering Facts & Global Volunteer Work Analysis.

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS — 1η Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη απέναντι στον HIV/AIDS δεν έχει τελειώσει. Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν ακόμη με τον ιό. Επιπλέον, οι ανισότητες στην πρόσβαση, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία συνεχίζουν να κοστίζουν ζωές.

Η σημερινή ημέρα καθιερώθηκε το 1988 ως η πρώτη διεθνής ημέρα αφιερωμένη σε θέμα υγείας. Από τότε, αποτελεί παγκόσμια υπενθύμιση για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση, αποστιγματοποίηση και ισότιμη φροντίδα.

Τι γνωρίζουμε σήμερα για τον HIV/AIDS

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του UNAIDS, περισσότεροι από 39 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV παγκοσμίως. Χάρη στις θεραπείες, μπορούν να έχουν ποιοτική ζωή.

Τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Τα αντιρετροϊκά σχήματα (ARVs) επιτρέπουν σε όσους λαμβάνουν θεραπεία να έχουν  μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο — κάτι που σημαίνει ότι δεν μεταδίδουν τον ιό (“Undetectable = Untransmittable”).

Ωστόσο, παρά την πρόοδο, καταγράφουμε ακόμη νέες μολύνσεις — κυρίως σε πληθυσμούς που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, οικονομικές δυσκολίες ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, η έλλειψη ενημέρωσης και ο στιγματισμός παραμένουν σοβαρά εμπόδια που καθυστερούν την εξέταση και τη θεραπεία.

HIV & Καρκίνος: Ένας σημαντικός σύνδεσμος

Η σχέση μεταξύ HIV και ορισμένων μορφών καρκίνου δεν είναι ευρέως γνωστή, ωστόσω είναι ουσιαστική:

  • Οι άνθρωποι που ζουν με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο τραχήλου της μήτρας, λόγω της συχνότερης επιμονής του HPV.
  • Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφεται επίσης για λέμφωμα non-Hodgkin, σαρκώματα Kaposi, καθώς και για ορισμένους καρκίνους που σχετίζονται με χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις.
  • Η έγκαιρη διάγνωση, η σταθερή θεραπεία και οι προληπτικοί έλεγχοι μειώνουν σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Στο Κάπα3 έχουμε δημοσιεύσει σχετικά άρθρα για την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και την ενδυνάμωση των ασθενών, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4, Άρθρο5

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα χάρη στη λειτουργία των Checkpoints, στη στήριξη από ΜΚΟ και δομές πρόληψης, στη διάδοση της PrEP και στη βελτίωσης της πρόσβασης στη θεραπεία.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μικρή μείωση (4%) στις νέες διαγνώσεις HIV σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Παρόλα αυτά, η υποδιάγνωση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν την έγκαιρη εξέταση λόγω του στιγματισμού.

Πρόληψη: Τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας
  • Εξέταση: ένα απλό τεστ μπορεί να σώσει ζωές.
  • Χρήση προφυλακτικού και ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
  • PrEP & PEP: σύγχρονες, αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης.
  • Μηδενισμός στιγματισμού: η ενημέρωση είναι η πιο ισχυρή μορφή προστασίας.
  • Στήριξη των δομών που προσφέρουν πρόσβαση σε πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.
Ζήτημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η σημερινή ημέρα μας αφορά όλους. Η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας είναι δικαίωμα. Κανείς δεν πρέπει να φοβάται να εξεταστεί, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η διάκριση με βάση την οροθετικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο ή την ταυτότητα και έκφραση φύλου, την κατάσταση υγείας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ουσιών) ή την εργασία στο σεξ, αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η πρόληψη και η αλληλεγγύη μπορούν να σώσουν ζωές — και ότι ένας κόσμος χωρίς νέες μολύνσεις είναι εφικτός.

Πηγές

  • UNAIDS
  • HIV.GOV
  • AIDSHEALTH.ORG
  • ΕΟΔΥ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

17/11 Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας

Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε έναν στόχο που, πριν λίγα χρόνια, έμοιαζε ακατόρθωτος: την πλήρη εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Πρόκειται για τον μοναδικό καρκίνο που μπορούμε πραγματικά να προλάβουμε σχεδόν ολοκληρωτικά, χάρη στον εμβολιασμό έναντι του HPV και τον τακτικό έλεγχο.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε διεθνώς μετά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2020 και αναγνωρίστηκε επίσημα το 2025 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ως “World Cervical Cancer Elimination Day”. Μας υπενθυμίζει πως η ενημέρωση και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας σώζουν ζωές — και πως καμία γυναίκα δεν πρέπει να χαθεί από έναν καρκίνο που μπορεί να αποφευχθεί.

Ποια είναι τα στατιστικά δεδομένα

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει ο 4ος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις, ενώ σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2022 καταγράφηκαν περίπου 660.000 νέα περιστατικά και σχεδόν 350.000 θάνατοι.

Στην Ευρώπη παρατηρείται σταθερή μείωση χάρη στα προγράμματα ελέγχου και εμβολιασμού, αλλά οι ανισότητες μεταξύ χωρών παραμένουν.

Παρά τη σημαντική διεθνή πρόοδο, οι ανισότητες ανάμεσα στις χώρες παραμένουν. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η πρόσβαση στον εμβολιασμό HPV δεν είναι καθολική, ενώ σε άλλες δεν λειτουργούν οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες δεν έχουν την ίδια δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, κάτι που οδηγεί σε πολύ υψηλότερη θνησιμότητα σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ICO/IARC, περίπου 697 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ περίπου 282 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, με την ενσωμάτωση του HPV εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και με την ανάπτυξη οργανωμένων δράσεων προσυμπτωματικού ελέγχου. Παρόλα αυτά, η ενημέρωση παραμένει το κεντρικό εργαλείο για να αυξήσουμε τη συμμετοχή των γυναικών στον Pap και στο HPV test.

Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να θυμόμαστε και τον Έλληνα γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου, τον επιστήμονα που έδωσε το όνομά του στο τεστ Παπ και άνοιξε τον δρόμο για την παγκόσμια μείωση της θνητότητας από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η συμβολή του είναι μια από τις σημαντικότερες στην ιστορία της προληπτικής ιατρικής.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Στο Κάπα3 πιστεύουμε πως η σημερινή ημέρα δεν είναι μόνο υπενθύμιση. Είναι κάλεσμα να κάνουμε όλοι ένα βήμα: να μιλήσουμε στις γυναίκες γύρω μας. Να σπάσουμε τη σιωπή, τον φόβο και τις προκαταλήψεις. Ας γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας: μιλάμε σε φίλες, σε κόρες, μητέρες, αδελφές, μιλάμε στις γυναίκες της ζωής μας και προωθούμε την πρόληψη.

Με ενημέρωση, πρόληψη και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πραγματικά να γίνει παρελθόν. Κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι μια νίκη για όλες.

Διαβάστε περισσότερα σε προηγούμενα άρθρα μας:

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας: Κάθε ανάσα μετρά

Η πνευμονία, αν και συχνά υποτιμημένη, παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας καθιερώθηκε το 2009 από τον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά της Πνευμονίας στα Παιδιά, με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF. Από τότε, κάθε χρόνο στις 12 Νοεμβρίου, κυβερνήσεις, οργανισμοί και φορείς υγείας ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση γύρω από μια νόσο που, αν και προλαμβάνεται και θεραπεύεται, εξακολουθεί να προκαλεί εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως.

Η πνευμονία είναι λοίμωξη των πνευμόνων που μπορεί να προσβάλει οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα, με ιδιαίτερο κίνδυνο για παιδιά κάτω των 5 ετών, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια νοσήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, η πνευμονία παραμένει η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος για τα μικρά παιδιά, προκαλώντας περίπου 700.000 θανάτους ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, αν και οι εμβολιασμοί και η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη έχουν μειώσει σημαντικά τα περιστατικά, η πνευμονία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο συχνές αιτίες νοσηλείας στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Επιπλέον, η πνευμονία αποτελεί συχνή και σοβαρή επιπλοκή για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ογκολογικοί ασθενείς. Η έγκαιρη πρόληψη και η σωστή ενημέρωση μπορούν να σώσουν ζωές, προστατεύοντας εκείνους που ήδη δίνουν τη δική τους μάχη με τη νόσο.

Η πρόληψη λοιπόν, είναι το κλειδί. Ο εμβολιασμός, η διατήρηση καλής υγιεινής, η αποφυγή καπνίσματος και η έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση αποτελούν βασικά μέτρα για την προστασία από αυτή τη σοβαρή νόσο. Ταυτόχρονα, η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση βοηθούν να αναγνωρίζουμε τα πρώιμα σημάδια, όπως υψηλό πυρετό, βήχα και δυσκολία στην αναπνοή, ώστε να παρέχεται έγκαιρη και σωστή θεραπεία.

Στο ΚΑΠΑ3, υποστηρίζουμε έμπρακτα την ενημέρωση και την πρόληψη, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας της αναπνευστικής υγείας για όλους. Μέσα από τις δράσεις μας, παρέχουμε πληροφόρηση, καθοδήγηση και υποστήριξη, υπενθυμίζοντας ότι κανείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζει μόνος του την πρόκληση της πνευμονίας. Η μέρα αυτή μας καλεί να δράσουμε συλλογικά, να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους και να ενισχύσουμε την πρόληψη σε κάθε ηλικία.

Γιατί κάθε ανάσα μετρά, και η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για να τη διαφυλάξουμε.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

Movember: Το Μουστάκι του Νοεμβρίου και η Ανδρική Υγεία

Κάθε Νοέμβριο, οι άνδρες ανά τον κόσμο αφήνουν μουστάκι, συμμετέχοντας σε ένα κίνημα που ξεκίνησε το 2003 στη Μελβούρνη της Αυστραλίας. Τότε, οι Travis Garone και Luke Slattery, συζητώντας σε ένα μπαρ για τα ανδρικά trends του παρελθόντος, αποφάσισαν εν είδει παιχνιδιού να επαναφέρουν στη μόδα το μουστάκι. Ταυτόχρονα, με έμπνευση τη μητέρα ενός φίλου τους που έκανε έρανο για τον καρκίνο του μαστού, αποφάσισαν να συνοδεύσουν την κίνησή τους για το μουστάκι με μια εκστρατεία για την ανδρική υγεία και συγκεκριμένα για τον καρκίνο του προστάτη. Αυτό το απλό παιχνίδι εξελίχθηκε σε ένα παγκόσμιο κίνημα, το Movember, που σήμερα μετρά πάνω από 6 εκατομμύρια μέλη, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εγρήγορση απέναντι στην ανδρική ψυχική και σωματική υγεία.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 1,4 εκατομμύρια άνδρες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του προστάτη, η πιο συχνή μορφή καρκίνου στους άνδρες παγκοσμίως. Παράλληλα, ο καρκίνος των όρχεων πλήττει κυρίως νεότερους άνδρες, ηλικίας 15–44 ετών, και παρότι έχει υψηλά ποσοστά ίασης, η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστική. Κι όμως, οι απλές κινήσεις —μια ετήσια επίσκεψη στον γιατρό, ένας προληπτικός έλεγχος προστάτη, μια εξέταση αίματος PSA, ένα υπερηχογράφημα όρχεων ή ακόμα και η αυτοεξέταση— μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Η φροντίδα όμως δεν σταματά στο σώμα: οι άνδρες ζητούν βοήθεια για ψυχικά ζητήματα πολύ πιο σπάνια από ό,τι οι γυναίκες. Η κατάθλιψη, η μοναξιά και το άγχος συχνά σιωπούν πίσω από τη φράση “είμαι καλά”. Κι όμως, πίσω από αυτή τη σιωπή χάνονται ευκαιρίες για στήριξη, για ζωή με ποιότητα και ελπίδα.

Συχνά οι άνδρες επιβαρύνονται από κουλτούρες και στερεότυπα ενός λανθασμένου και ξεπερασμένου ανδρισμού, που τους απομακρύνουν από την πρόληψη και τη φροντίδα του εαυτού τους. Η ψυχική υγεία πρέπει να γίνει σταθερή ρουτίνα, όχι έκτακτη ανάγκη.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ για το 2024, καταγράφηκαν 469 περιστατικά αυτοκτονιών, με το 86% να αφορά άνδρες. Οι ηλικίες 50‑54 και 20‑24 ετών παρουσιάζουν έντονο φαινόμενο, ενώ άτομα άνω των 80 ετών αντιπροσωπεύουν το 9,6% των περιστατικών. Οι κύριες μέθοδοι ήταν απαγχονισμός (29%), αυτοπυροβολισμός (25,8%) και πτώση (24,3%). Η υποκαταγραφή παραμένει σημαντική, με εκτιμώμενο 15‑20% των περιστατικών να μην καταγράφονται, ενώ κάθε αυτοκτονία συνοδεύεται από 20‑30 απόπειρες.

Το Movember δεν αφορά μόνο τους άνδρες: οι γυναίκες συμμετέχουν ως Mo Sisters, παρακινώντας τους άνδρες να φροντίσουν τον εαυτό τους. Το ΚΑΠΑ3 στηρίζει τέτοιες πρωτοβουλίες, ενημερώνει και παρακινεί την κοινότητα να εντάξει την πρόληψη και την ψυχική ευημερία στην καθημερινότητα.

Με τη συμμετοχή όλων, η υγεία των ανδρών μπορεί να βελτιωθεί, η ευαισθητοποίηση να αυξηθεί και η πρόληψη να γίνει συνήθεια. Κάθε μουστάκι του Νοεμβρίου μεταφέρει ένα μήνυμα: η φροντίδα της υγείας είναι πράξη δύναμης και υπευθυνότητας.

Διαβάστε περισσότερα για το κίνημα Movember σε παλιότερα άρθρα του Κάπα3 εδώ και εδώ

Ενημερωθείτε για το κίνημα εδώ

Πηγές:

ΚΛΙΜΑΚΑ: «Αυτοκτονίες στην Ελλάδα το 2024»

Cancer Research UK: «Prostate cancer statistics»

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

Οι βιοδείκτες ανοίγουν νέους δρόμους στην ογκολογική θεραπεία στην Ελλάδα

Καλά νέα για τους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα — η πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες γίνεται πλέον πραγματικότητα.

Με πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ Β’ 5627/20-10-2025, Απόφαση Δ3(α) 41081/2025), εγκρίνονται και αποζημιώνονται πλέον περισσότερες εξετάσεις βιοδεικτών, ένα σημαντικό βήμα για τη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.

(Διαβάστε το ΦΕΚ εδώ )

Αλλά τι είναι οι βιοδείκτες;
Πρόκειται για ειδικούς «δείκτες» που εντοπίζονται μέσα από μοριακές εξετάσεις και βοηθούν τους γιατρούς να κατανοήσουν τα μοναδικά χαρακτηριστικά κάθε μορφής καρκίνου. Με απλά λόγια, λειτουργούν σαν «πυξίδα» που δείχνει ποια θεραπεία είναι πιο κατάλληλη και πιο ασφαλής για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Μέχρι σήμερα, μόνο λίγοι βιοδείκτες καλύπτονταν από το δημόσιο σύστημα, όπως οι μοριακές υπογραφές που δείχνουν αν χρειάζεται ή όχι χημειοθεραπεία σε πρώιμο καρκίνο μαστού (από το 2018), ή οι έλεγχοι γονιδίων BRCA1/2 που αποκαλύπτουν κληρονομικό κίνδυνο για καρκίνο μαστού και ωοθηκών.

Η νέα απόφαση επεκτείνει σημαντικά τη λίστα αυτή, προσθέτοντας επιπλέον βιοδείκτες για 39 ενδείξεις. Έτσι, οι ογκολόγοι μπορούν να προσαρμόζουν τη θεραπεία σύμφωνα με τα ακριβή χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς, φέρνοντας τη χώρα μας πιο κοντά στις διεθνείς πρακτικές της εξατομικευμένης ιατρικής.

Το ΚΑΠΑ3, που υποστηρίζει σταθερά την ενημέρωση και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, χαιρετίζει αυτή την εξέλιξη ως ένα ουσιαστικό βήμα για πιο ανθρώπινη και στοχευμένη φροντίδα. Η πρόοδος αυτή φέρνει ελπίδα, καλύτερη ποιότητα ζωής και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο σύστημα υγείας. Είναι μόνο η αρχή, αλλά δημιουργεί στέρεες βάσεις για ένα μέλλον όπου κάθε ασθενής θα έχει πρόσβαση στη σωστή θεραπεία, τη σωστή στιγμή.

Μάθετε για τα δικαιώματα των ασθενών μέσω της ενότητας ενημέρωσης του Κάπα3 πατώντας εδώ

 Μάθετε περισσότερα για τους καρκινικούς δείκτες εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Όταν η Τέχνη Συναντά την Επιστήμη: Πώς η πλατφόρμα CREATE μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική ρύθμιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου

Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε ότι ο καρκίνος επηρεάζει πολύ περισσότερα από το σώμα· δοκιμάζει τα συναισθήματα, την αίσθηση του εαυτού, τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής όσων υποφέρουν. Παρά τη συχνή εμφάνιση ψυχικών δυσκολιών, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένει περιορισμένη. Αυτό το κενό ανάμεσα στις ανάγκες των ασθενών και στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας ήταν ακριβώς η αφορμή που μας ώθησε να συμβάλουμε στην ανάπτυξη του CREATE, μιας καινοτόμου ψηφιακής πλατφόρμας που ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα μέσα από έναν ισχυρό συνδυασμό τέχνης, τεχνολογίας και συναισθηματικής εμπλοκής (Ladas et al., 2025).

Η πλατφόρμα CREATE (Creativity and Resilience through Arts, Technology, and Emotions) χρησιμοποιεί υπολογιστική γνωστική εκπαίδευση (CCT) σχεδιασμένη για να βελτιώνει τη συναισθηματική ρύθμιση μέσω της ενίσχυσης της λειτουργικής μνήμης, της επαφής με γνωστά έργα τέχνης και της δημιουργικής συναισθηματικής έκφρασης. Σε αντίθεση με άλλες πλατφόρμες, εστιάζει αποκλειστικά σε μία γνωστική λειτουργία: τη λειτουργική μνήμη. Έρευνες δείχνουν ότι η στοχευμένη ενίσχυση μιας μόνο λειτουργίας είναι πιο αποτελεσματική από την ταυτόχρονη ενίσχυση πολλών. Η λειτουργική μνήμη, ειδικότερα, φαίνεται να επηρεάζει τη συναισθηματική ρύθμιση — μια δεξιότητα με αποδεδειγμένα οφέλη για τη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης.

Έτσι, το CREATE εισάγει ένα ενιαίο πλαίσιο που συνδυάζει τη γνωστική λειτουργία, τη συναισθηματική έκφραση και βιολογικούς παράγοντες όπως η ποιότητα ύπνου και η δραστηριότητα της ντοπαμίνης. Τέτοιες ψηφιακές λύσεις για την ψυχική υγεία αναγνωρίζονται ολοένα και περισσότερο ως υποσχόμενες εναλλακτικές προς την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία, προσφέροντας μεγαλύτερη προσβασιμότητα και οικονομική προσιτότητα, ενώ μπορούν παράλληλα να μειώσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

Τα αποτελέσματα της πιλοτικής μελέτης για το CREATE ήταν πολύ ενθαρρυντικά: οι συμμετέχοντες βρήκαν την πλατφόρμα εύχρηστη και ευχάριστη, ενώ εμφάνισαν αυξημένη συναισθηματική και δημιουργική εμπλοκή. Αν και η πρώτη αυτή έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στη βιωσιμότητα και εγκυρότητα και όχι στην θεραπευτική αποτελεσματικότητα, τα αρχικά ευρήματα δείχνουν βελτίωση στη συναισθηματική ρύθμιση. Σημαντικό είναι ότι η μελέτη ανέδειξε θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στη λειτουργική μνήμη, τη συναισθηματική ρύθμιση και την έκφραση των συναισθημάτων, υποδεικνύοντας επίσης ότι ο ύπνος και η ντοπαμίνη μπορεί να μεσολαβούν σε αυτές τις επιδράσεις.

Αυτά τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία των δεδομένων τρόπου ζωής και βιολογικών παραγόντων στην ανάπτυξη εξατομικευμένων ψηφιακών εργαλείων ψυχικής υγείας. Η νευροεπιστήμη έχει δείξει ότι η λειτουργική μνήμη παίζει κεντρικό ρόλο στη συναισθηματική ρύθμιση. Μια ισχυρότερη λειτουργική μνήμη βοηθά τα άτομα να διαχειρίζονται καλύτερα τις δυσάρεστες σκέψεις, να μετακινούν την προσοχή τους και να ανταποκρίνονται πιο ήρεμα στις προκλήσεις. Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η ενίσχυση αυτών των γνωστικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων καθιστά την καθημερινότητα πιο διαχειρίσιμη. Η βελτίωση των νοητικών δεξιοτήτων μπορεί να διευκολύνει τη συμμόρφωση στη θεραπεία, τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων και την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων που συχνά συνοδεύουν την ασθένεια.

Η μελέτη βασίστηκε σε δειγματοληψία ευκολίας, που αποτελούνταν κυρίως από επαγγελματίες υγείας σχετιζόμενους με τον καρκίνο, ενώ μόνο ένας καρκινοπαθής συμμετείχε. Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο περιορισμός, η επόμενη φάση της έρευνας θα εστιάσει αποκλειστικά σε ασθενείς και επιζώντες καρκίνου. Οι ιδιαίτερες προκλήσεις τους — όπως η κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο και οι γνωστικές αλλαγές που προκαλούν οι θεραπείες — θα αποτελέσουν βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της πλατφόρμας και την προσαρμογή της στις ανάγκες όσων πρόκειται να ωφεληθούν περισσότερο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια πιο ουσιαστική παρέμβαση, ενώ παράλληλα δίνεται φωνή στους ίδιους τους ασθενείς στη διαμόρφωση του μέλλοντος της υποστηρικτικής φροντίδας του καρκίνου.

Κοιτάζοντας μπροστά, το CREATE προσφέρει ένα ελπιδοφόρο όραμα για την ψηφιακή υποστήριξη της ψυχικής υγείας. Είναι ευέλικτο, προσιτό και επεκτάσιμο, κάτι που το καθιστά ιδιαίτερα πολύτιμο για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η έγκαιρη παρέμβαση και η συνεχής υποστήριξη της συναισθηματικής ευημερίας κατά τη διάρκεια της θεραπείας και της επιβίωσης μπορούν να μειώσουν το μακροπρόθεσμο βάρος που επιφέρουν οι ψυχικές διαταραχές στα συστήματα υγείας. Καθώς οι θεραπείες του καρκίνου εξελίσσονται, οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι η ψυχολογική φροντίδα εξελίσσεται μαζί τους — και το CREATE συμβάλλει ακριβώς σε αυτό.

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη

Αναφορές:
Ladas, A. I., Katsoridou, C., Gravalas, T., Klados, M. A., Stravoravdi, A. S., Tsompanidou, N., Fragkedaki, A., Bista, E., Chorafa, T., Petrovic, K., Vlotinou, P., Tsiakiri, A., Papazisis, G., & Frantzidis, C. A. (2025). Creativity and REsilience Through Arts, Technology and Emotions: A Pilot Study on the Feasibility and Validity of the CREATE Platform. Brain Sciences, 15(11), 1171. https://doi.org/10.3390/brainsci15111171

Αρχικό κείμενο: Δέσποινα Χρυσοστομίδου, Ψυχολόγος, για το Kapa3 Research Insights

Μετάφραση κειμένου: Αναστασίου Ιφιγένεια για το Κάπα3

Ύπνος και Καρκίνος: Η Σημασία της Καλής Ποιότητας Ύπνου

Ο ύπνος είναι κρίσιμος για την υγεία μας, αλλά η ζωή με καρκίνο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές διαταραχές ύπνου. Η αϋπνία, οι λοιπές διαταραχές ύπνου και οι άλλες ανωμαλίες επηρεάζουν μεγάλο μέρος των ασθενών με καρκίνο, είτε λόγω της νόσου, των θεραπειών είτε του άγχους που τη συνοδεύει.

Αϋπνία σε Ασθενείς με Καρκίνο
Αϋπνία ορίζεται ως δυσκολία στην έναρξη ή τη διατήρηση του ύπνου, με αρνητικές συνέπειες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σε ασθενείς με καρκίνο, η αϋπνία μπορεί να προκληθεί ή να επιδεινωθεί από: την ίδια τη νόσο, τις φαρμακευτικές αγωγές, το άγχος, αλλά και από καθημερινές συνήθειες όπως η κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ το βράδυ και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Επιπλέον, η αϋπνία μπορεί να διατηρείται από συνήθειες που δυσκολεύουν τον ύπνο, όπως τηλεόραση ή φως στο υπνοδωμάτιο, ύπνος σε πολυθρόνα ή χρήση υπολογιστή πριν τον ύπνο.

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine υπογραμμίζει ότι η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) μπορεί να μειώσει τα προβλήματα ύπνου και την εξάρτηση από υπνωτικά φάρμακα σε ασθενείς με καρκίνο. Άλλες προσεγγίσεις, όπως ο βελονισμός ή η χρήση μελατονίνης, έχουν επίσης εμφανίσει οφέλη, πάντα υπό την καθοδήγηση του ογκολόγου.

Η διαχείριση της αϋπνίας απαιτεί πολυδιάστατη προσέγγιση: σταθερό πρόγραμμα ύπνου, επαρκής δραστηριότητα και φως κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποφυγή ύπνου και καφεΐνης κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς και ένα ήσυχο, σκοτεινό και άνετο υπνοδωμάτιο τη νύχτα. Η CBT-I, είτε με φυσική παρουσία είτε ψηφιακά, βοηθά να εγκαταλειφθούν οι συμπεριφορές που δυσχεραίνουν τον ύπνο. Τα φαρμακευτικά σκευάσματα συνιστώνται μόνο για βραχυπρόθεσμη χρήση σε σοβαρές περιπτώσεις.

Παραϋπνίες (Parasomnias)
Οι νυχτερινές διαταραχές όπως ο ύπνος με περίεργες κινήσεις ή οι νυχτερινοί τρόμοι εμφανίζονται σπάνια, αλλά πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά, καθώς μερικές φορές μπορεί να είναι σύμπτωμα υποκείμενων προβλημάτων, όπως επιληψίας ή άλλων διαταραχών ύπνου. Η ακριβής περιγραφή των επεισοδίων από τον ασθενή ή τον/την σύντροφο ύπνου είναι απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση.

Η σχέση ανάμεσα στον ύπνο και τον καρκίνο είναι πολύπλοκη, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι η φροντίδα του ύπνου μπορεί να επηρεάσει θετικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η αξιολόγηση και η αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου, είτε μέσω συμβουλευτικής, είτε με στοχευμένες θεραπείες όπως η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά στην καθημερινότητα του ασθενή.

Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε τη σημασία του ύπνου για την ευεξία των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο και ενθαρρύνουμε τους ασθενείς να αναζητούν καθοδήγηση για τη διαχείριση των διαταραχών ύπνου στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης φροντίδας.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3