Οι βιοδείκτες ανοίγουν νέους δρόμους στην ογκολογική θεραπεία στην Ελλάδα

Καλά νέα για τους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα — η πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες γίνεται πλέον πραγματικότητα.

Με πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ Β’ 5627/20-10-2025, Απόφαση Δ3(α) 41081/2025), εγκρίνονται και αποζημιώνονται πλέον περισσότερες εξετάσεις βιοδεικτών, ένα σημαντικό βήμα για τη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.

(Διαβάστε το ΦΕΚ εδώ )

Αλλά τι είναι οι βιοδείκτες;
Πρόκειται για ειδικούς «δείκτες» που εντοπίζονται μέσα από μοριακές εξετάσεις και βοηθούν τους γιατρούς να κατανοήσουν τα μοναδικά χαρακτηριστικά κάθε μορφής καρκίνου. Με απλά λόγια, λειτουργούν σαν «πυξίδα» που δείχνει ποια θεραπεία είναι πιο κατάλληλη και πιο ασφαλής για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Μέχρι σήμερα, μόνο λίγοι βιοδείκτες καλύπτονταν από το δημόσιο σύστημα, όπως οι μοριακές υπογραφές που δείχνουν αν χρειάζεται ή όχι χημειοθεραπεία σε πρώιμο καρκίνο μαστού (από το 2018), ή οι έλεγχοι γονιδίων BRCA1/2 που αποκαλύπτουν κληρονομικό κίνδυνο για καρκίνο μαστού και ωοθηκών.

Η νέα απόφαση επεκτείνει σημαντικά τη λίστα αυτή, προσθέτοντας επιπλέον βιοδείκτες για 39 ενδείξεις. Έτσι, οι ογκολόγοι μπορούν να προσαρμόζουν τη θεραπεία σύμφωνα με τα ακριβή χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς, φέρνοντας τη χώρα μας πιο κοντά στις διεθνείς πρακτικές της εξατομικευμένης ιατρικής.

Το ΚΑΠΑ3, που υποστηρίζει σταθερά την ενημέρωση και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, χαιρετίζει αυτή την εξέλιξη ως ένα ουσιαστικό βήμα για πιο ανθρώπινη και στοχευμένη φροντίδα. Η πρόοδος αυτή φέρνει ελπίδα, καλύτερη ποιότητα ζωής και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο σύστημα υγείας. Είναι μόνο η αρχή, αλλά δημιουργεί στέρεες βάσεις για ένα μέλλον όπου κάθε ασθενής θα έχει πρόσβαση στη σωστή θεραπεία, τη σωστή στιγμή.

Μάθετε για τα δικαιώματα των ασθενών μέσω της ενότητας ενημέρωσης του Κάπα3 πατώντας εδώ

 Μάθετε περισσότερα για τους καρκινικούς δείκτες εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το ΚΑΠΑ3 στο συνέδριο της ESMO: Έμπνευση και επιβεβαίωση ότι βαδίζουμε στο δρόμο του μέλλοντος

Στις 17-20 Οκτωβρίου βρεθήκαμε στο Βερολίνο για το παγκόσμιο συνέδριο της ESMO. Το συνέδριο ξεχώρισε για τη συμμετοχή της ελληνικής ιατρικής κοινότητας, που πρωτοστάτησε στην παρουσίαση κλινικών δεδομένων, Real-World Evidence και up-to-date εκπαίδευσης σε συνεργασία με την παγκόσμια κοινότητα ογκολογίας. Παράλληλα, οι ελληνικές ομάδες απέσπασαν διακρίσεις σε διάφορους τομείς (ιατρικό, νοσηλευτικό, δομές) και μας γέμισαν έμπνευση και ελπίδα για όσα δρομολογούνται στον χώρο της ογκολογικής φροντίδας.

Ο κύριος στόχος της παρουσίας μας ως ΚΑΠΑ3 ήταν να επικεντρωθούμε στην έρευνα που καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού, μέσα στο πλαίσιο της παγκόσμιας κοινότητας. Η συνεργασία μας με επαγγελματίες υγείας από όλο τον κόσμο μας επέτρεψε να συλλέξουμε πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες. Οι εντατικές ώρες συνεδρίων και συζητήσεων διεύρυναν το πεδίο γνώσεών μας, αλλά και μας προβλημάτισαν για τα επόμενα βήματα.

Κύριες προκλήσεις που εντοπίστηκαν για την κοινότητα υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ασθενών

  1. Υποχρεωτική πολυεπιστημονική αξιολόγηση πριν από την έναρξη της θεραπείας
    Κανένας ασθενής δεν θα πρέπει να ξεκινά θεραπεία χωρίς να έχει περάσει από πολυεπιστημονική αξιολόγηση, που να περιλαμβάνει νοσηλευτή ογκολογίας, κοινωνικό επιστήμονα και ψυχολόγο. Αυτό θα πρέπει να αποτελεί το ελάχιστο πρότυπο για όλους τους καρκινοπαθείς.
  2. Πιστοποίηση και ποιότητα πολυεπιστημονικών ομάδων
    Είναι καθήκον μας να διασφαλίσουμε ότι οι ομάδες αυτές διαθέτουν ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η πιστοποίησή τους είναι σίγουρα πολύπλοκη. Ωστόσο, για εμάς στο ΚΑΠΑ3, η πολυεπιστημονικότητα αποτελεί βασικό κριτήριο παροχής υπηρεσιών και πρέπει να είναι πιστοποιημένη. Η ποιότητα της φροντίδας μπορεί να βελτιώσει την έκβαση των ασθενών, όπως έδειξαν κλινικές μελέτες και έρευνες στο φετινό συνέδριο, με πιθανή βελτίωση συνολικής επιβίωσης έως και 10% (Σουηδία).

Είμαστε βαθιά περήφανοι που η λειτουργία μας βασίζεται σε αυτά ακριβώς τα πρότυπα. Στην εποχή που έχει σημειωθεί η μεγαλύτερη πρόοδος στην ιατρική και στις νέες θεραπείες, εμείς ενισχύουμε με κάθε τρόπο τον θεσμό της έρευνας και της πολυεπιστημονικότητας στο επίπεδο προσβασιμότητας και προσέγγισης των ασθενών, με στόχο την ποιότητα ζωής τους.

Είναι η τρίτη φορά που παρουσιάζουμε τις προσπάθειές μας σε συνέδριο της ESMO, σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο και το Τμήμα Νοσηλευτικής, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά την παρουσία μας σε κάθε επίπεδο. Παράλληλα, οι εκπαιδεύσεις λοιπών επαγγελματιών υγείας λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο στον οργανισμό μας, σε συνεργασία με τα Ελληνικά Πανεπιστήμια.

Για τον Έλληνα ασθενή και το περιβάλλον του, δεν έχουμε ακόμη φτάσει στο σημείο να θεωρούμε την ποιότητα της φροντίδας ουσιαστικό στόχο που πρέπει να επιδιωχθεί από όλη την κοινότητα του καρκίνου, ώστε να εναρμονιστούμε με τις προσπάθειες της υπόλοιπης Ευρώπης και στο μέλλον οι πολυεπιστημονικές αξιολογήσεις των ασθενών από την πρώτη μέρα της διάγνωσης να θεωρούνται αυτονόητες αρχές των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Στο ΚΑΠΑ3 γνωρίζουμε καλά ότι η ποιότητα της φροντίδας, που από τη φύση της είναι πολυεπιστημονική, απαιτεί συλλογική προσπάθεια και συνεργασία μεταξύ φορέων και επαγγελματιών για να κατανοήσουμε ποιο είναι το καλύτερο πρότυπο.

Νέα όρια στις διαγνωστικές εξετάσεις του ΕΟΠΥΥ

Τι ισχύει για τους ογκολογικούς ασθενείς

Με νέα απόφαση του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ 5325/Β/2025), τίθενται σε ισχύ πιο αυστηροί κανόνες για την επανάληψη των διαγνωστικών εξετάσεων των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ, με στόχο τον περιορισμό των δαπανών. Ωστόσο, οι ογκολογικοί και αιματολογικοί ασθενείς εξαιρούνται σε πολλές περιπτώσεις, ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής και απρόσκοπτη ιατρική τους παρακολούθηση.

Τι αλλάζει

  • Για σειρά εργαστηριακών και απεικονιστικών εξετάσεων (αιματολογικές, βιοχημικές, ορμονικές, δείκτες όγκου, υπέρηχοι, αξονικές, μαγνητικές κ.λπ.), προβλέπεται ρητά:
    «Εξαιρούνται ογκολογικοί και αιματολογικοί ασθενείς», επιτρέποντας συχνότερη επανάληψη εφόσον το αιτιολογεί ο θεράπων ιατρός.
  • Σε εξετάσεις όπως δείκτες καρκίνου, PET/CT και σπινθηρογραφήματα, η εξαίρεση είναι αυτόματη χωρίς χρονικό περιορισμό, καθώς αποτελούν μέρος της τακτικής παρακολούθησης της νόσου.
  • Οι ογκολογικοί ασθενείς εντάσσονται επίσης στη νέα «Διαδικασία Αποζημίωσης Ραδιοφαρμάκου», που αφορά εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής και διασφαλίζει την πλήρη αποζημίωσή τους.

Συνοψίζοντας, για τους ογκολογικούς ασθενείς δεν αλλάζει ουσιαστικά η δυνατότητα επανάληψης εξετάσεων — αντιθέτως, αυτοί προστατεύονται θεσμικά, αφού παραμένουν οι προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερους ελέγχους σε συνταγογράφηση και αποζημίωση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα διαγνωστικά κέντρα και ενδέχεται να επηρέασει έμμεσα την πρόσβαση και την ταχύτητα διενέργειας εξετάσεων.

Ενημερωθείτε διαβάζοντας περισσότερα εδώ: 9η τροποποίηση της υπό στοιχεία Υ9οικ.7052114-08-2014 απόφασης του Υπουργού Υγείας

Δείτε το σχετικό ΦΕΚ εδώ

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Παγκόσμια Ημέρα Ανακουφιστικής Φροντίδας – 11 Οκτωβρίου 2025

«Κανείς να μη μείνει πίσω: Ισότιμη πρόσβαση στην ανακουφιστική φροντίδα»

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανακουφιστικής Φροντίδας μάς υπενθυμίζει ότι η υγεία δεν αφορά μόνο τη θεραπεία της ασθένειας, αλλά και τη φροντίδα, τη συμπόνια και τη διατήρηση της αξιοπρέπειας έως το τέλος. Όλοι οι άνθρωποι δικαιούνται την καλύτερη δυνατή φροντίδα, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι ή πού ζουν.

Παγκοσμίως, πάνω από 50 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο, και εκτιμάται ότι περίπου το 60% θα ωφελούνταν από ανακουφιστική ή παρηγορητική φροντίδα. Ωστόσο, η πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες παραμένει εξαιρετικά άνιση: μόλις 14% των 73 εκατομμυρίων ανθρώπων που τη χρειάζονται λαμβάνουν ουσιαστική υποστήριξη. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, μόνο 4% των αναγκών καλύπτεται. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε ακόμη περισσότερο αυτές τις ανισότητες, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη ενσωμάτωσης της ανακουφιστικής φροντίδας στα εθνικά συστήματα υγείας.

Η ανακουφιστική φροντίδα αφορά ολόκληρο τον άνθρωπο — τη σωματική άνεση, την ψυχική γαλήνη, την κοινωνική στήριξη και την πνευματική ισορροπία. Στόχος της είναι να απαλύνει τον πόνο και να προσφέρει αξιοπρέπεια και ποιότητα ζωής, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει την οικογένεια και τους φροντιστές μέσα από ενημέρωση, συμβουλευτική και ανθρωπιά. Έρευνες δείχνουν ότι η έγκαιρη ένταξή της στη θεραπεία του καρκίνου βελτιώνει τον έλεγχο των συμπτωμάτων, την ψυχική ανθεκτικότητα και ακόμη και τα ποσοστά επιβίωσης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τονίζει ότι η ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας πρέπει να βασίζεται σε ένα δημόσιο μοντέλο υγείας που περιλαμβάνει πολιτικές, εκπαίδευση, διαθεσιμότητα φαρμάκων, ενδυνάμωση της κοινότητας και έρευνα. Σε πολλές χώρες, η εκπαίδευση επαγγελματιών και η ενημέρωση του κοινού μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά. Ο ρόλος των εθελοντών, των τοπικών δομών και των οργανώσεων ασθενών είναι καθοριστικός — προσφέρουν παρουσία, κατανόηση και ζεστασιά που καμία ιατρική πράξη δεν μπορεί να αντικαταστήσει.

Στην Ελλάδα, η Ελληνική Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων (ΕΟΠΕ) έχει υπογραμμίσει την ανάγκη δημιουργίας ενός εθνικού πλαισίου για την ανακουφιστική φροντίδα. Υπολογίζεται ότι πάνω από 120.000 άνθρωποι ετησίως χρειάζονται τέτοια υποστήριξη — περίπου το 37% ασθενείς με καρκίνο — ωστόσο οι εξειδικευμένες υπηρεσίες παραμένουν περιορισμένες, ιδιαίτερα εκτός μεγάλων πόλεων. Η ΕΟΠΕ ζητά εκπαίδευση, θεσμική υποστήριξη και ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, στεκόμαστε δίπλα σε όσους αντιμετωπίζουν σοβαρή ασθένεια, αλλά και στις οικογένειές τους. Με ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ανθρώπινη παρουσία, εργαζόμαστε για ένα σύστημα υγείας που δίνει αξία όχι μόνο στη διάρκεια, αλλά και στην ποιότητα της ζωής. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν σημαίνει παραίτηση — σημαίνει ζωή με αξιοπρέπεια, άνεση και αγάπη, μέχρι το τέλος.

Διαβάστε περισσότερα εδώ

Βία και Burnout στην Υγεία: Τι Αποκαλύπτουν Ιατροί και Νοσηλευτές στην Τουρκία

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο International Nursing Review (2025), εξετάζει τον αντίκτυπο της βίας που ασκείται από ασθενείς και συνοδούς προς επαγγελματίες υγείας στην Τουρκία. Πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Izmir Tinaztepe University, του Tekirdag Namik Kemal University και του Izmir University of Economics στην Τουρκία.

Συμμετείχαν 387 ιατροί και νοσηλευτές, με στόχο να εξεταστεί πώς η βία στον χώρο εργασίας επηρεάζει το burnout και αν ο φόβος μελλοντικής βίας λειτουργεί ως μεσολαβητικός παράγοντας. Μιλώντας για βία, η έρευνα αναφέρει πως αυτή μπορεί να εκδηλωθεί λεκτικά (φωνές, απειλές, προσβολές), σωματικά (σπρωξίματα, χτυπήματα, ακόμη και σοβαρότερα περιστατικά) ή ψυχολογικά (εκφοβισμός, πίεση).

Mέσω του Μοντέλου Δομικών Εξισώσεων (SEM), οι ερευνητές ανέλυσαν την επίδραση της βίας στη συναισθηματική εξάντληση, την απανθρωποποίηση και την προσωπική επίτευξη

Τα κύρια ευρήματα της έρευνας ήταν τα ακόλουθα:

  • Η βία αυξάνει το burnout: Η έκθεση σε περιστατικά βίας ενισχύει σημαντικά τη συναισθηματική εξάντληση και την απανθρωποποίηση.
  • Απρόσμενη ανθεκτικότητα: Σε ορισμένες περιπτώσεις η έκθεση στη βία μειώνει τη χαμηλή προσωπική επίτευξη, δείχνοντας πιθανή ενίσχυση της επαγγελματικής ταυτότητας ή μηχανισμούς αντιμετώπισης.
  • Φόβος μελλοντικής βίας: Αν και δεν συνδέεται έντονα με την εξάντληση ή την απανθρωποποίηση, μειώνει το αίσθημα προσωπικής επίτευξης.
  • Διαφορές μεταξύ επαγγελμάτων: Οι νοσηλευτές βιώνουν πολύ περισσότερη άμεση βία, εξάντληση και απανθρωποποίηση, ενώ οι ιατροί αναφέρουν μεγαλύτερο φόβο μελλοντικής βίας αλλά και υψηλότερη προσωπική επίτευξη.
  • Κενό πολιτικής–πράξης: Παρά την ύπαρξη νομοθεσίας στην Τουρκία, το προσωπικό υγείας αισθάνεται ανεπαρκώς υποστηριζόμενο.
  • Πολιτισμικοί παράγοντες: Η κανονικοποίηση της βίας, οι πατριαρχικές αντιλήψεις και το στίγμα επηρεάζουν την εμπειρία και την αναφορά περιστατικών.
  • Λύσεις: Η οργανωτική υποστήριξη, η εκπαίδευση στην πρόληψη βίας και τα προγράμματα προσομοίωσης μειώνουν τον φόβο και το burnout, ενώ οι δομικές αλλαγές (π.χ. μικρότεροι χρόνοι αναμονής) μειώνουν την απογοήτευση των ασθενών.

Ένα Κάλεσμα για Αλλαγή:
Η βία στον χώρο εργασίας αποτελεί σοβαρό επαγγελματικό κίνδυνο για τους λειτουργούς υγείας. Οδηγεί σε συναισθηματική εξάντληση, απανθρωποποίηση και μείωση της προσωπικής επίτευξης, με διαφορετική ένταση ανά επάγγελμα. Η αντιμετώπισή της απαιτεί όχι μόνο νόμους αλλά και ουσιαστικές οργανωτικές, πολιτισμικές και συστημικές παρεμβάσεις, ώστε να προστατευτούν οι επαγγελματίες υγείας και να βελτιωθεί η φροντίδα των ασθενών.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έρευνα εδώ