Κ3 app

Tα αποτελέσματα της μελέτης «Εθνικό Σχέδιο για τον Έλεγχο του Καρκίνου: Συστάσεις πολιτικής».Τα ελλείμματα που προέκυψαν.

Από την All.Can Greece παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της μελέτης «Εθνικό Σχέδιο για τον Έλεγχο του Καρκίνου: Συστάσεις πολιτικής». Η μελέτη περιλαμβάνει συστάσεις πολιτικής για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Έλεγχο του Καρκίνου, εν όψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου στις 4 Φεβρουαρίου.

Η κα. Καλογεροπούλου παρουσίασε τους βασικούς άξονες της μελέτης  Η κα. Αποστολίδου, Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, τόνισε πως παρόλο που έχουν ξεκινήσει αρκετές δράσεις, πρόκειται για αποσπασματικές ενέργειες και λείπει η οργανωμένη επιτελική δράση για τον καρκίνο σε εθνικό επίπεδο.

Πρόσθεσε, δε, ότι η χώρα μας δεν έχει ακόμη Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, Εθνικό Σχέδιο για τον Καρκίνο και επίσημο φορέα, όπως το Εθνικό Ινστιτούτο Νεοπλασιών, ούτε Διεύθυνση Ογκολογίας στο Υπουργείο.

Όπως εξήγησε η κα Αποστολίδη, έως το τέλος 2024 θα πρέπει να έχουμε καταρτίσει Εθνικό Σχέδιο για να συμβαδίσουμε με τις ενέργειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ειδικότερα, έως το 2025 όλοι οι καρκινοπαθείς θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σε «Κέντρα Καρκίνου» και έως το 2030 όλοι οι επιλέξιμοι ασθενείς με καρκίνο θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σε εξειδικευμένα κέντρα.

Η μελέτη παρουσιάζει μία ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου,  δεδομένων των ευκαιριών που προκύπτουν από τις  ενέργειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τον Καρκίνο και την Αποστολή για την Καταπολέμηση του Καρκίνου.

Ειδικότερα, οι συστάσεις δομούνται γύρω από πέντε βασικούς άξονες:

  • Την αποτελεσματικότερη πρόληψη του καρκίνου,
  • Την εφαρμογή προσυμπτωματικού ελέγχου,
  • Την έγκαιρη και ακριβή διάγνωση του καρκίνου,
  • Την ποιοτική περίθαλψη και θεραπεία των ογκολογικών ασθενών και
  • Τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των επιβιωσάντων.

Μεταξύ άλλων, στη μελέτη της All.Can Greece  τονίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη για

  • σύσταση ενός Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών,
  • επαρκή στελέχωση και εξοπλισμό των ογκολογικών δομών,
  • εξασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών στις νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις
  • διευκόλυνση της διεξαγωγής κλινικών μελετών,
  • μία διεπιστημονική προσέγγιση της ασθένειας του καρκίνου και
  • διεύρυνση του ρόλου των εκπροσώπων των ασθενών στο σχεδιασμό και την αξιολόγηση της ογκολογικής περίθαλψης.

Τρεις αναγκαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή ενός Σχεδίου ανέδειξε ο Αθανάσιος Βοζίκης, Δ/ντής του Εργαστηρίου «Οικονομικών και Διοίκησης της Υγείας» του Παν. Πειραιώς:

  1. Δεδομένα: «Δεν γνωρίζουμε την έκταση προβλήματος, αν υπάρχουν δεδομένα, ποιος τα έχει, αν είναι πλήρη και αξιόπιστα. Η πρόσβαση στα δεδομένα είναι απαραίτητη για την αξιοποίηση εργαλείων.
  2. Πόρους: Χρηματικούς και ανθρώπινους
  3. Ιεράρχηση προτεραιοτήτων με αξιολογική προτάσεων και δράσεων.
Έπειτα η Ζένια Σαριδάκη, Παθολόγος-Ογκολόγος, Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), Δ/ντρια στην Α᾽ Ογκολογική Κλινική Metropolitan Hospital, εστίασε στα κενά που αφορούν στην αποζημίωση και αξιοποίηση βιοδεικτών. Πάγιο αίτημα του συνόλου της ογκολογικής κοινότητας είναι η αποζημίωση όλων των βιοδεικτών.

Όπως ανέφερε η κα Σαριδάκη, εστάλη επιστολή στο Υπουργείο Υγείας με τους απαραίτητους βιοδείκτες που πρέπει να ενταχθούν στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ώστε για να έχουν οι ασθενείς στην Ελλάδα ίση πρόσβαση σε εξετάσεις και θεραπείες.

H πρόεδρος της ΕΟΠΕ ανέφερε ως σημαντική εξέλιξη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, καθώς και την ανάπτυξη του Μητρώου Καρκίνου που έχει τεθεί σε διαβούλευση στους αρμόδιους φορείς, ενώ ανέφερε πως στα θεραπευτικά πρωτόκολλα θα ενταχθούν και τα φθηνά φάρμακα εκτός ένδειξης.

Στην κατεύθυνση ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Έλεγχο του Καρκίνου, αναδεικνύονται τα εξής,για την ποιοτική περίθαλψη και θεραπεία ασθενών με καρκίνο :

  • Εισαγωγή κλινικών πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών στην κλινική πράξη για τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της θεραπείας των ασθενών με καρκίνο
  • Πιστοποίηση των ογκολογικών μονάδων και υπηρεσιών και δημιουργία εξειδικευμένων κέντρων θεραπευτικής αντιμετώπισης με αξιοποίηση της βιοϊατρικής τεχνολογίας
  • Εισαγωγή και αξιολόγηση δεικτών ποιότητας στα νοσοκομεία
  • Πλήρης στελέχωση των νοσοκομείων με το σύνολο των ειδικοτήτων που απαιτούνται για τη θεραπευτική αντιμετώπιση και διαχείριση του καρκίνου
  • Αναγνώριση της ειδικότητας/εξειδίκευσης χειρουργικής ογκολογίας ως απαραίτητου πυλώνα για την παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών ογκολογικής περίθαλψης
  • Αποεπένδυση από παρωχημένες τεχνολογίες, ιδιαίτερα στον τομέα της ακτινοθεραπείας, και επένδυση σε σύγχρονες καινοτόμες τεχνολογίες με εστίαση στη βέλτιστη γεωγραφική κατανομή, στελέχωση και πιστοποίηση
  • Άρτια κατάρτιση και συνεχιζόμενη εκπαίδευση ιδιαίτερα στις νέες τεχνολογίες στην ογκολογία και την ογκολογία ακριβείας (για τη δημιουργία ενός ισχυρότερου πολυεπιστημονικού εργατικού δυναμικού)
  • Δημιουργία εθνικών βάσεων δεδομένων καρκίνου-Εθνικών Μητρώων ασθενών και Εθνικών Ολοκληρωμένων Κέντρων Καρκίνου (CCC) που θα συνδέονται με τα νοσοκομεία της χώρας ή τις ΤΟΜΥ, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ολοκληρωμένων Κέντρων Καρκίνου και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αριστείας Ολοκληρωμένων Κέντρων Καρκίνου
  • Θέσπιση νέου θεσμικού πλαισίου για την ενθάρρυνση διενέργειας κλινικών μελετών, με απλοποίηση διαδικασιών μέσω ενός συντονισμένου, ισχυρού και ευέλικτου συστήματος για την αξιολόγηση, την επίβλεψη και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία
  • Αναθεώρηση του ρυθμιστικού πλαισίου για την έγκριση και αποζημίωση των βιοδεικτών, (ταυτόχρονη αποζημίωση των εξατομικευμένων θεραπειών με τις σχετικές εξετάσεις βιοδεικτών) και ανάπτυξη αποτελεσματικής διαδικασίας αξιολόγησης της κλινικής και οικονομικής αξίας των νέων εξετάσεων βιοδεικτών, με σαφή κριτήρια καθώς και εξασφάλιση ειδικών προϋπολογισμών βιοδεικτών για τα ογκολογικά νοσοκομεία, καταργώντας τις περιφερειακές διαφοροποιήσεις και την ανισότητα στην πρόσβαση
  • Άμεση πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες μέσω Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (ΗΤΑ), εξετάζοντας τρόπους για τη μείωση του χρόνου μεταξύ της έγκρισης νέων θεραπειών από τον EMA και της αποζημίωσης αυτών και εξασφαλίζοντας την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών
  • Κατάρτιση σύγχρονης Εθνικής Φαρμακευτικής Στρατηγικής, ανάληψη πολιτικής βούλησης και αναζήτηση επιλογών που θα επιτύχουν να συγκεράσουν τις διαφορετικές οπτικές των εμπλεκομένων φορέων για την αξιολόγηση, έγκριση και αποζημίωση και της φαρμακοβιομηχανίας η οποία παράγει τα φάρμακα και αιτείται την έγκριση, για την κυκλοφορία τους.
Διατυπώθηκαν, επίσης, προτάσεις για την έγκαιρη και ακριβή διάγνωση του καρκίνου:
 
  • Εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απεικόνισης του καρκίνου για τη στήριξη της ανάπτυξης νέων ψηφιακών εργαλείων με στόχο τη βελτίωση της εξατομικευμένης ιατρικής
  • Καθορισμός, διασφάλιση προτύπων και διαγνωστικής ακρίβειας για τις εξετάσεις ανίχνευσης βιοδεικτών και διενέργεια γενετικού ελέγχου και ανάλυσης μοριακού προφίλ σύμφωνα με τις διεθνείς και εθνικές οδηγίες
  • Έγκριση και Αποζημίωση του γονιδιακού ελέγχου και ένταξη των εξετάσεων ανίχνευσης βιοδεικτών και των νέων τεχνολογιών Αλληλούχησης Επόμενης Γενιάς (NGS) και ανάλυσης γονιδιωματικού προφίλ (CGP) στη λίστα των αποζημιούμενων βιοδεικτών και στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση για την επίτευξη του μέγιστου θεραπευτικού οφέλους από την εξατομικευμένη ιατρική στην ογκολογία
  • Διασύνδεση μεταξύ πρωτοβάθμιας και εξειδικευμένης φροντίδας και εφαρμογή συστήματος παραπομπής μεταξύ των εμπλεκόμενων ειδικοτήτων στη διαχείριση του καρκίνου
  • Επιτάχυνση της ψηφιοποίησης υπηρεσιών και διαδικασιών με 1) πλήρη έναρξη λειτουργίας Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας, 2) εφαρμογή πληροφοριακού συστήματος για τη θεραπεία του καρκίνου (το σύστημα περιλαμβάνει θεραπευτικά πρωτόκολλα για τη χημειοθεραπεία, από τα οποία 36 βρίσκονται ήδη υπό ανάπτυξη), 3) υλοποίηση του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών
  • Καθορισμός Εθνικών Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης για συμπαγείς όγκους, αιματολογικές κακοήθειες και παιδιατρικούς (σπάνιους) καρκίνους σύμφωνα με καθορισμένα κριτήρια λειτουργίας, πιστοποίησης και διαπίστευσης
  • Ανάπτυξη στρατηγικής για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των παθολογοανατομικών εργαστηρίων και τη στελέχωση των κενών θέσεων Αιματολόγων και Ογκολόγων παθολόγων. Εξασφάλιση επαρκούς στελέχωσης και εξοπλισμού των ογκολογικών δομών και αυτοματοποίηση διαδικασιών με την αξιοποίηση εφαρμογών Digital Pathology
  • Συλλογή και αξιοποίηση Real World Data και σύνδεση επιδημιολογικών δεδομένων με την κατάλληλη γεωγραφική κατανομή των απαραίτητων υποδομών με ταυτόχρονη δημιουργία Εθνικού Μητρώου καταγραφής ανισοτήτων και σύνδεση αυτού με το Ευρωπαϊκό
  • Εφαρμογή και ανανέωση του Εθνικού Χάρτη Υγείας για τη λεπτομερή χαρτογράφηση των υποδομών, της στελέχωσης καθώς και της δραστηριότητας (επιδημιολογικά στοιχεία) που σχετίζονται με την ογκολογική φροντίδα
  • Σχεδιασμός και εφαρμογή νέων υποδομών για την ψηφιακή ετοιμότητα των νοσοκομείων, η οποία περιλαμβάνει: εφαρμογή συστήματος παραπομπής για διαγνωστικές εξετάσεις καρκίνου, και ορθής και βέλτιστης διαχείρισης αποτελέσματος, ηλεκτρονική συνταγογράφηση για εσωτερικούς ασθενείς, εφαρμογή θεραπευτικών πρωτοκόλλων στο νοσοκομειακό περιβάλλον, σύστημα ηλεκτρονικών ραντεβού, απογραφή ιατρικού εξοπλισμού, εφαρμογή ανανεωμένου συστήματος κοστολόγησης βάσει DRG
  • Προώθηση της έρευνας για την παρακολούθηση της επιδημιολογικής εξέλιξης της νοσηρότητας και θνησιμότητας από κακοήθεις νεοπλασίες στην Ελλάδα η οποία επικεντρώνεται στα εξής:
    1. Οργάνωση και Λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών (Ε.Μ.Ν.),
    2. Αξιοποίηση δικτύων και σύνδεση με υφιστάμενες βάσεις δεδομένων,
    3. Χαρτογράφηση γονιδιακών μεταλλάξεων σε ογκολογικούς ασθενείς,
    4. Ανάπτυξη συστήματος καταγραφής και αξιολόγησης των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου και προώθηση έρευνας για τις περιβαλλοντικές επιδράσεις που συντελούν στην καρκινογένεση στην Ελλάδα
Σχετικά με την πρόληψη, τα προτεινόμενα μέτρα ήταν τα εξής:
 
  • Εφαρμογή νομοθεσίας κατά του καπνίσματος και αντικαπνιστική εκστρατεία
  • Εμβολιασμός και των δύο φύλων κατά τoυ HPV για την πρόληψη, τον περιορισμό και την εξάλειψη των σχετιζόμενων με τον ιό νόσων & καρκίνων
  • Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
  • Μέτρα για τον περιορισμό των συχνότερων καρκίνων (καρκίνος μαστού, καρκίνος τραχήλου μήτρας, καρκίνος παχέος εντέρου, καρκίνος πνευμόνων, καρκίνος προστάτη, καρκίνος στομάχου)

Σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο:

  • Εφαρμογή πληθυσμιακού προ-συμπτωματικού ελέγχου για τους συχνότερους καρκίνους σύμφωνα με τις ανανεωμένες συστάσεις της ΕΕ
  • Σχεδιασμός και εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων ιατρικών πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών προ-συμπτωματικού ελέγχου, με παράλληλη πιστοποίηση των μονάδων και των υπηρεσιών
  • Διαπίστευση διαγνωστικών κέντρων και ιατρικού, νοσηλευτικού και τεχνικού προσωπικού (σύμφωνα με συστάσεις ΕCIBC για τον καρκίνο του μαστού)
  •  Προσδιορισμός κριτηρίων για τη διαστρωμάτωση του πληθυσμού-στόχου και την επιμήκυνση του διαστήματος προληπτικού ελέγχου, βάσει επιστημονικών κατευθυντήριων οδηγιών
  • Κατάρτιση/εξειδίκευση υπηρετούντος προσωπικού και πρόσληψη νέου εκπαιδευμένου σε καλά καθορισμένες τεχνικές-οργανωτικές-επαγγελματικές απαιτήσεις σχετιζόμενες με τον προ-συμπτωματικό έλεγχο
  • Δημιουργία θεσμικού πλαισίου λειτουργίας κινητών μονάδων, προμήθειας εξοπλισμού, στελέχωσης, καθορισμού Νοσοκομείου Αναφοράς ανά νομό ή περιφέρεια για την πραγματοποίηση έγκυρης διάγνωσης, συστήματος παραπομπής και πλάνου θεραπευτικής αντιμετώπισης
  • Αύξηση της συμμετοχής του πληθυσμού σε δράσεις και προγράμματα ατομικού και ομαδικού προ-συμπτωματικού ελέγχου μέσω εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού
  • Δημιουργία μητρώων καταγραφής δεδομένων από τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που θα συνδέονται με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Ασθενούς
Μέτρα βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ασθενών με καρκίνο:
 
  • Δημιουργία Ολοκληρωμένων Κέντρων Καρκίνου (1 ανά 5.000.000 εκατ. Κατοίκους), για τους πιο συχνούς τύπους καρκίνου στο πλαίσιο των Comprehensive Cancer Centers (CCC’s) τα οποία προτείνει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τον Καρκίνο, τα οποία θα παρέχουν όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες και ειδικότητες για την ολοκληρωμένη υποστήριξη ασθενών
  • Δημιουργία ή/και ενίσχυση μηχανισμών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των οικογενειών των καρκινοπαθών, εφαρμογή των προβλέψεων του πρόσφατου νόμου για την παρηγορητική φροντίδα και το τέλος ζωής, με ιδιαίτερη μέριμνα σε περιπτώσεις κακοηθών νεοπλασιών της παιδικής ηλικίας καθώς και συστήματος συμβουλευτικής και παρηγορητικής – ανακουφιστικής στήριξης από τη διάγνωση μέχρι τέλους της θεραπείας
  • Ανάπτυξη θεσμικού πλαισίου για την κατ’ οίκον νοσηλεία, τη στελέχωση και εύρυθμη λειτουργία των ιατρείων πόνου, το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη χορήγηση αναλγητικών
  • Εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού, των ΜΜΕ, διοικητικών υπηρεσιών για την εξάλειψη του κοινωνικού στίγματος του καρκίνου
  • Βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και ενίσχυση των μηχανισμών εργασιακής και κοινωνικής επανένταξης για ασθενείς με καρκίνο (νοσούντες ή αποθεραπευθέντες)
  • Συμπλήρωση της πρόσφατης ενσωμάτωσης στην ελληνική νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την εναρμόνιση της κοινωνικής και εργασιακής ζωής, με μέτρα στήριξης των φροντιστών των ασθενών με καρκίνο, όπως ισχύουν για άλλες κατηγορίες φροντιστών
  • Ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών για την εξ αποστάσεως παρακολούθηση ασθενών (τηλεϊατρική/health apps) αλλά και την παρακολούθηση των ασθενών από το σπίτι (Home monitoring)

Λογισμικό ανοικτού κώδικα και υγειονομική περίθαλψη

Το καλοκαίρι του 2022, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και το NHS England δημοσίευσαν την Πολιτική Ανοικτού Κώδικα, δηλώνοντας ότι η τεχνολογία ανοιχτού κώδικα είναι:

Iδιαίτερα κατάλληλη για χρήση στον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης όπου, μέσω της ενεργού συνεργασίας μεταξύ προμηθευτών πληροφορικής και κοινοτήτων χρηστών/ιατρών, μπορούν να εξευρεθούν λύσεις για τη μεγιστοποίηση των οφελών στην παροχή υγειονομικής και κοινωνικής φροντίδας.

Πληροφορική υγείας

 

Η πληροφορική διαδραματίζει ολοένα και πιο ζωτικό ρόλο σε κάθε τομέα της οικονομίας, χωρίς εξαίρεση τον κλάδο της υγείας. Μία από τις πιο σημαντικές εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα είναι η ανάπτυξη της πληροφορικής υγείας – με άλλα λόγια, η απόκτηση και ανάλυση όλων των τύπων δεδομένων ασθενών, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων δοκιμών, των σαρώσεων και των ηλεκτρονικών αρχείων υγείας (EHR). Η Πληροφορική έχει να κάνει με την παροχή καλύτερων αποτελεσμάτων υγείας για τους ασθενείς, αλλά ουσιαστική σημασία για αυτό είναι η τυποποίηση και η διαλειτουργικότητα—και εδώ είναι που το ανοιχτό κώδικα μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά λόγω της πραγματικά συνεργατικής και «ανοιχτής» φύσης του.

Οι προγραμματιστές ανοιχτού κώδικα έχουν δημιουργήσει πολυάριθμες λύσεις λογισμικού για διάφορες επιχειρήσεις και οργανισμούς στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Πρώτον, αξίζει πιθανώς να γίνει διάκριση μεταξύ λογισμικού υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικού λογισμικού.

Ιατρικό λογισμικό ανοιχτού κώδικα

Το ιατρικό λογισμικό αναφέρεται συγκεκριμένα σε ιατρικές συσκευές και άμεση φροντίδα/θεραπεία ασθενών. Περιλαμβάνει επίσης εργαλεία παρακολούθησης, ανάλυσης και ερμηνείας δεδομένων και μια σειρά από άλλες λειτουργίες. Το ιατρικό λογισμικό μπορεί να σχεδιαστεί για θεραπεία, προσομοίωση ή ιατρική εκπαίδευση. Μερικές από τις καλύτερες εφαρμογές αυτού είναι σε εφαρμογές smartphone, επιτρέποντας στους ασθενείς να παρακολουθούν ζωτικά στοιχεία από το σπίτι.

Το Glucosio είναι μια εφαρμογή Android και iOS που επιτρέπει στα άτομα με διαβήτη να παρακολουθούν τα επίπεδα γλυκόζης ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει την έρευνα για τον διαβήτη. Η απεικόνιση και η οπτικοποίηση είναι άλλα πεδία όπου το λογισμικό ανοιχτού κώδικα παρέχει λύσεις. Ένα από αυτά είναι το Slicer, ένα πακέτο ανοιχτού κώδικα γραμμένο σε C++, Python και Qt. Το Slicer περιλαμβάνει εργαλεία ανάλυσης εικόνας και επιστημονικής οπτικοποίησης. Οι επαγγελματίες του ιατρικού τομέα το χρησιμοποιούν για διάφορες ιατρικές εφαρμογές, όπως ο αυτισμός, η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, ο καρκίνος του προστάτη, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του μαστού, η σχιζοφρένεια, η ορθοπεδική εμβιομηχανική, η ΧΑΠ, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και η νευροχειρουργική.

Το Studierfenster είναι ένα άλλο ελεύθερο προϊόν ανοιχτού κώδικα. Είναι ένα διαδικτυακό πλαίσιο που βασίζεται σε διακομιστή για την επεξεργασία ιατρικών εικόνων που εμφανίζει 2D και 3D εικόνες σε ένα τυπικό πρόγραμμα περιήγησης ιστού.

Οφέλη του ανοιχτού κώδικα στην υγειονομική περίθαλψη

Το λογισμικό ανοιχτού κώδικα έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώσει μια σειρά από σχετικούς φορείς στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων κυβερνητικών φορέων, πωλητών ιατρικού εξοπλισμού, παρόχων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και ερευνητικών φορέων, διευκολύνοντας την τυποποίηση και τη διαλειτουργικότητα στην πληροφορική υγείας. Αλλά τα οφέλη του ανοιχτού κώδικα ξεπερνούν αυτό. Λόγω της διαφάνειας της ανάπτυξης ανοιχτού κώδικα, υπάρχει μεγάλος βαθμός ευελιξίας, με πολλές εξαιρετικά προσαρμόσιμες λύσεις.

Επιπλέον, η κοινότητα ανοιχτού κώδικα έχει ένα σαφώς καθορισμένο όραμα με ισχυρά κίνητρα τόσο από τους χρήστες όσο και από τους προγραμματιστές να βελτιώσουν και να διατηρήσουν εφαρμογές. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα το λογισμικό ανοιχτού κώδικα να παρέχει αυξημένη ασφάλεια λόγω της μειωμένης εξάρτησης από τρίτους προμηθευτές και της υιοθέτησης τεχνολογιών blockchain—οι περισσότερες από τις οποίες παραμένουν ανοιχτού κώδικα. Και τέλος, για έναν τομέα που παλεύει με πολλές παγκόσμιες κρίσεις, η βελτιωμένη σχέση κόστους-οφέλους του λογισμικού ανοιχτού κώδικα δεν είναι ασήμαντη εκτίμηση

Ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης αναγκάζεται να προσαρμοστεί γρήγορα λόγω πολλαπλών πιέσεων, με αποτέλεσμα οι τεχνολογικές λύσεις να γίνονται όλο και πιο σημαντικές. Καθώς το λογισμικό ανοιχτού κώδικα γίνεται πιο αξιόπιστο, οι οργανισμοί υγειονομικής περίθαλψης αντιλαμβάνονται απτά οφέλη από τη διαφάνεια, την ασφάλεια και την ευελιξία του. Είναι σαφές ότι ο ανοιχτός κώδικας παρουσιάζει μια σειρά από οφέλη για τον κλάδο, βοηθώντας όχι μόνο τις ανεπτυγμένες αλλά και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Πηγή άρθρου: https://opensource.com/

Ιανουάριος:Διεθνής μήνας ευαισθητοποίησης κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Ο κίνδυνος  για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αυξάνει σημαντικά για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 30 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί, αρκεί να εντοπιστεί έγκαιρα και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), o καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως με περίπου 604.000 νέες περιπτώσεις το 2020. Από τους εκτιμώμενους 342.000 θανάτους από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας το 2020, περίπου το 90% αυτών συμβαίνουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος ενώ το 80% των περιπτώσεων παγκοσμίως εντοπίζεται στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως σε περιορισμένη πρόσβαση των γυναικών σε υπηρεσίες φροντίδας υγείας, πρόληψης με συνέπεια την καθυστερημένη διάγνωση και τη μη έγκαιρη παρέμβαση.

Όσον αφορά στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ και την Ελλάδα ειδικότερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Καρκίνου (Global Cancer Observatory) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο, το 2020 υπολογίστηκε ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί τη 10η πιο συχνή κακοήθεια στις γυναίκες, ενώ για τις γυναίκες ηλικίας μεταξύ 15-44 ετών αποτελεί την 3η πιο συχνή κακοήθεια.

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papillomavirus, HPV) αποτελεί σχεδόν πάντα (περίπου σε ποσοστό 95%) το αίτιο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. O HPV είναι ένας ιός που μπορεί να μεταδοθεί μέσω σεξουαλικής επαφής. Υπάρχουν πολλοί τύποι HPV. Ορισμένοι τύποι HPV μπορεί να προκαλέσουν αλλοιώσεις στον τράχηλο μιας γυναίκας που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσουν σε ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

 Παράγοντες κινδύνου

  • Η έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας σε μικρή ηλικία. Η έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας σε μικρή ηλικία αυξάνει την πιθανότητα μόλυνσης με HPV.
  • Οι πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι. Η πιθανότητα μόλυνσης με HPV αυξάνει ανάλογα με τον αριθμό των σεξουαλικών συντρόφων και συγκεκριμένα όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σεξουαλικών συντρόφων ενός ζευγαριού τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος μόλυνσης με HPV.
  • Το κάπνισμα. Το κάπνισμα έχει συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
  • Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Γυναίκες με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα από άλλη αιτία, ή λόγω χρόνιας λήψης φαρμάκων και με λοίμωξη από HPV διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
  • Άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα  (όπως η λοίμωξη από χλαμύδια, γονόρροια, σύφιλη και HIV/AIDS) αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης από HPV.

Η παγκόσμια στρατηγική για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, που εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το 2020, συνιστά μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την πρόληψη και τον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μΚΑΡΚΙΝΟΣ ήτρας στον πληθυσμό.

Οι βασικοί πυλώνες του σχεδίου αυτού αφορούν

  •  την πρωτογενή πρόληψη μέσω επέκτασης του εμβολιασμού έναντι του  ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), 
  • τη δευτερογενή πρόληψη μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου και 
  • την τριτογενή πρόληψη μέσω της χορήγησης  θεραπείας για όλες τις γυναίκες που έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο,  παγκοσμίως.
  • Οι προτεινόμενες ενέργειες περιλαμβάνουν παρεμβάσεις καθ’ όλη  τη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων.

 Για τα παιδιά συστήνεται:

  • Εμβολιασμός των κοριτσιών ηλικίας 9-14 ετών έναντι του ιού HPV ιδανικά πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας – Στη χώρα μας η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών συστήνει τον εμβολιασμό και για τα δύο φύλα από την ηλικία των 9 ετών.
  • Ενημέρωση του πληθυσμού αναφορικά με τους κινδύνους του καπνίσματος για την υγεία
  • Σεξουαλική αγωγή προσαρμοσμένη στην ηλικία και την ανάγκες των διαφορετικών πληθυσμών
  • Ενημέρωση και προώθηση χρήσης προφυλακτικού στο σεξουαλικά ενεργό πληθυσμό

 

Για γυναίκες του γενικού πληθυσμού από την ηλικία των 30 ετών και για γυναίκες με HIV από την ηλικία των 25 ετών συστήνεται:

  • Τακτικός έλεγχος με υψηλής αξιοπιστίας εργαστηριακές εξετάσεις(HPV DNA test και HPV mRNA) κάθε 5 έως 10 χρόνια, ακολουθούμενος με θεραπεία άμεσα ή όσο το δυνατόν γρηγορότερα στα άτομα με διάγνωση HPV.
  • Οι γυναίκες που ζουν με HIV πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο συχνότερα, κάθε 3 έως 5 χρόνια.

 

Ανεξαρτήτως ηλικίας σε περίπτωση διηθητικού καρκίνου συστήνεται:

  • Χειρουργική επέμβαση
  • Ακτινοθεραπεία
  • Χημειοθεραπεία
  • Παρηγορητική φροντίδα

 

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Μαιευτικής & Γυναικολογικής Εταιρείας:

Η έναρξη του ελέγχου έναντι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας θα πρέπει να ξεκινάει με τη συμπλήρωση του 21ου έτους της ηλικίας μιας γυναίκας με εξαίρεση περιστατικά ανοσοκατεσταλμένων ατόμων όπου ο έλεγχος συνιστάται να ξεκινάει νωρίτερα.

Σε γυναίκες ηλικίας 21-30 ετών συστήνεται η παρακολούθηση με κυτταρολογική εξέταση κολποτραχηλικού επιχρίσματος (εξέταση Παπανικολάου) κάθε τρία χρόνια. Στην ηλικιακή ομάδα άνω των 30 ετών συστήνεται ο ανά τριετία έλεγχος των γυναικών με συνδυασμό κυτταρολογικής εξέτασης και εξέτασης για HPV DNA.

ΠΗΓΗ:https://eody.gov.gr/karkinos-toy-trachiloy-tis-mitras_-enimerosi-gia-tin-apotelesmatiki-prolipsi-enanti-tis-nosoy/?fbclid=IwAR3tY1BGTOxp_deZ5Vjr9nQNNpW9oON

 

Μελέτη : Εθνικό Σχέδιο για τον Ελέγχο Καρκίνου

Η μείωση των νέων περιπτώσεων καρκίνου και της βαρύτητας της νόσου, η βιώσιμη διαχείριση του φορτίου της νόσου από το σύστημα υγείας, η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πασχόντων και της οικογένειάς τους, η αύξηση των έγκαιρων διαγνώσεων και της επιβίωσης των νοσούντων από καρκίνο, η αποδοτικότερη χρήση των πόρων και η μείωση του κοινωνικού κόστους του καρκίνου μπορούν να επέλθουν μόνο μέσω ενός Εθνικού Σχεδίου για τον Έλεγχο του Καρκίνου. 

Η πλατφόρμα διαλόγου All.Can Greece ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου), πραγματοποίησε μελέτη με τίτλο: “Εθνικό Σχέδιο για τον Έλεγχο του Καρκίνου: Συστάσεις πολιτικής”.  Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει συστάσεις πολιτικής, βάσει της κλινικής ή άλλης σχετικής εμπειρίας των μελών της Διοικούσας Επιτροπής της πλατφόρμας διαλόγου all.can Greece, τα οποία εκπροσωπούν μεγάλο μέρος της ογκολογικής κοινότητας της χώρας.

Ακολουθώντας τους στόχους του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, οι προτεινόμενες συστάσεις πολιτικών υγείας κατά του καρκίνου οργανώνονται στους κάτωθι άξονες παρέμβασης:

• Αποτελεσματικότερη πρόληψη καρκίνου

• Εφαρμογή προσυμπτωματικού ελέγχου

• Έγκαιρη και ακριβής διάγνωση καρκίνου

• Ποιοτική περίθαλψη-θεραπεία ασθενών με καρκίνο

• Βελτίωση ποιότητας ζωής ασθενών με καρκίνο και επιβιωσάντων

Επιδημιολογικά στοιχεία 
Στις περισσότερες χώρες του κόσμου, όπως και στην Ελλάδα, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Οι πιο συχνές αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως είναι κατά φθίνουσα σειρά : • καρκίνος του πνεύμονα 
• καρκίνος του μαστού 
• καρκίνος του προστάτη 
• καρκίνος του παχέος εντέρου 
• καρκίνος ουροδόχου κύστεως  

Πνεύμονας: . Στην Ελλάδα με βάση επιδημιολογικά στοιχεία του 2020 από τη Globocan, 8.960 ασθενείς νοσούν κάθε χρόνο από τον καρκίνο του πνεύμονα ενώ το 2020 σημειώθηκαν 7.662 θάνατοι.

Μαστός:  Στην Ελλάδα, τα νέα περιστατικά ανέρχονται σε περίπου 7.770 ετησίως και οι θάνατοι από καρκίνο του μαστού σε περίπου 2.330.

Προστάτης:  Στην Ελλάδα διαγιγνώσκονται περίπου 6.217 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη το χρόνο (στοιχεία 2020 από Globocan). Όσον αφορά τη θνητότητα, ο καρκίνος του προστάτη ήταν υπεύθυνος για περίπου 1.835 θανάτους το 2020, ενώ ο πενταετής επιπολασμός ανέρχεται σε 25.019 άτομα (489,05/100.000).

Παχύ Έντερο:  Στην Ελλάδα διαγιγνώσκονται περίπου 6.529 νέες περιπτώσεις καρκίνου παχέος εντέρου το χρόνο (στοιχεία 2020 από Globocan). Όσον αφορά τη θνητότητα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν υπεύθυνος για περίπου 3.431 θανάτους το 2020, ενώ ο πενταετής επιπολασμός ανέρχεται σε 18.545 άτομα (177.92/100,000).

Ουροδόχος κύστη:  Στην Ελλάδα διαγιγνώσκονται περίπου 5.645 νέες περιπτώσεις καρκίνου ουροδόχου κύστης το χρόνο (στοιχεία 2020 από Globocan). Όσον αφορά τη θνητότητα, ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης ήταν υπεύθυνος για περίπου 1.543 θανάτους το 2020, ενώ ο πενταετής επιπολασμός ανέρχεται σε 17.921 άτομα (171,94/100.000).

Στοιχεία για το άμεσο κόστος στην Ελλάδα δεν υπάρχουν, ωστόσο εκτιμάται ότι το κόστος για τη θεραπεία του καρκίνου κυμαίνεται περίπου στο 6,5% των συνολικών δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη. 

Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον έλεγχο του καρκίνου θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τις εξής βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες δράσεις:

Βραχυπρόθεσμες Δράσεις

  • Θεσμοθέτηση Διεύθυνσης Ογκολογίας στο Υπουργείο Υγείας
  • Θεσμοθέτηση τμήματος βιοϊατρικής έρευνας για τον καρκίνο στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας
  • Εκπροσώπηση των ασθενών με καρκίνο σε επιτροπές και φορείς διαμόρφωσης πολιτικών για τον καρκίνο και την υγεία
  • Ανάπτυξη και εφαρμογή Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον καρκίνο (δείκτες παρακολούθησης του σχεδίου και πλαίσιο αξιολόγησης της προόδου του)

Μεσοπρόθεσμες δράσεις

  • Εναρξη λειτουργίας του Εθνικού Ινστιτούτου Νεοπλασιών • Σύσταση Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών
  • Δημιουργία Εθνικών Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης
  • Βελτίωση ψηφιακού μετασχηματισμού της υγείας για τον καρκίνο με τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και την εκπαίδευση ασθενών και φροντιστών
  • Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Ιατρικής Ακριβείας στην Ογκολογία/ΕΔΙΜΟ
  • Δημιουργία Εθνικού μητρώου καταγραφής ανισοτήτων και σύνδεση αυτού με το Ευρωπαϊκό
  • Συστηματική καταγραφή θεραπευτικών πρωτοκόλλων για καλύτερη αξιολόγηση και έλεγχο της ορθής κλινικής πρακτικής με την εφαρμογή σχετικών διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών για τον καρκίνο
  • Εφαρμογή πιλοτικού Ογκολογικού-Αιματολογικού πληροφοριακού συστήματος νοσοκομείων
  • Παραγωγή ετήσιας έκθεσης για τις ανισότητες στη διαχείριση του καρκίνου

Οι προτάσεις για ένα Εθνικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου (ΕΣΚΚ) βασίζονται στην αυξημένη επιβάρυνση της χώρας από τον καρκίνο, στην βαρύτητα των παραγόντων κινδύνου, στα δημογραφικά δεδομένα και στους διαθέσιμους πόρους για την εφαρμογή του ΕΣΚΚ, στο πλαίσιο της κουλτούρας υγείας της χώρας, του εθνικού συστήματος υγείας. Η μελέτη στόχο έχει να υποστηρίξει το Υπουργείο Υγείας και τα άλλα συναρμόδια Υπουργεία και φορείς στον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με στόχο τη μείωση της επιβάρυνσης της χώρας από τον καρκίνο.Οπως αναφέρεται σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίο να εκμεταλλευτεί η χώρα τις ευκαιρίες που παρέχουν οι δύο πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τον Καρκίνο και η Αποστολή Καρκίνος για την έρευνα και την τεχνολογία στον καρκίνο. 

Η Επιτροπή θα θεσπίσει, έως το 2025, δίκτυο που θα συνδέει τα αναγνωρισμένα εθνικά ολοκληρωμένα κέντρα καρκίνου (Comprehensive cancer centers-CCC) σε κάθε κράτος μέλος (βλ. JA NοΕ, CRANE, Can.HEAL). Το εν λόγω δίκτυο CCC network, θα διευκολύνει την υιοθέτηση διάγνωσης και θεραπείας με διασφάλιση της ποιότητας, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, της έρευνας και των κλινικών δοκιμών σε ολόκληρη την ΕΕ. Η δράση αυτή θα συμβάλει στην παροχή υψηλής ποιότητας περίθαλψης και στη μείωση των ανισοτήτων στην ΕΕ, δίνοντας ταυτόχρονα στους ασθενείς τη δυνατότητα να λάβουν διάγνωση και θεραπεία κοντά στο σπίτι.

 

  • Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο κατά του Καρκίνου στοχεύει να διασφαλίσει ότι το 90% των επιλέξιμων ασθενών θα έχουν πρόσβαση σε ολοκληρωμένα κέντρα για τον καρκίνο έως το 2030. 

    Με βάση τον ανωτέρω στόχο με ορίζοντα το 2030, οι χώρες μέλη χρειάζεται να εργαστούν συστηματικά για την αναδιοργάνωση του εθνικού τους συστήματος ογκολογικής περίθαλψης, ώστε να δημιουργηθούν, στις χώρες που δεν υπάρχουν ή υπάρχουν λίγα, ολοκληρωμένα κέντρα καρκίνου-CCCs.

    Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Καταπολέμηση του Καρκίνου θα πρέπει να βασίζεται σε μια οργανωτική λογική και να ορίζει ακριβή χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των δράσεων και τη σχετική χρηματοδότηση. Επιπλέον, να προβλέπει ρυθμιστικές και νομοθετικές αλλαγές, όπως η φαρμακευτική στρατηγική για την Ευρώπη και η μεταρρύθμιση της φαρμακευτικής νομοθεσίας για τη διευκόλυνση της έγκαιρης πρόσβασης σε αντικαρκινικά φάρμακα.

    Το 2020, στην Ευρώπη διαγνώστηκαν 4,4 εκατομμύρια άνθρωποι με καρκίνο, ενώ 1,9 εκατομμύρια άτομα έχασαν τη ζωή τους. Οι ζωές που χάνονται από καρκίνο στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν κατά περισσότερο από 24 % έως το 2035 , καθιστώντας τον την κύρια αιτία θανάτου στην ΕΕ.  
    Ο συνολικός οικονομικός αντίκτυπος του καρκίνου στην Ευρώπη εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 100 δισ.  ευρώ ετησίως.

    Περισσότερα :https://www.iatronet.gr/article/114405/meleth-ethniko-shedio-gia-ton-elegho-toy-karkinoy-systaseis-politikhs

COVID-19 και αιματολογικές κακοήθειες

Οι ασθενείς με αιματολογικές κακοήθειες είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στη μόλυνση  λόγω της δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος που σχετίζεται με τον καρκίνο τους και των θεραπειών που λαμβάνουν. Από τις αρχές της πανδημίας, αναμενόταν αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα λόγω COVID-19 σε αυτόν τον πληθυσμό και τώρα τέτοια αποτελέσματα έχουν αναφερθεί ευρέως. Μένει να δούμε τον βαθμό στον οποίο αυτός ο ευάλωτος πληθυσμός ωφελείται από τον εμβολιασμό και τη θεραπεία κατά της COVID-19.

Οι συγγραφείς αναφέρουν συνολικό ποσοστό θνησιμότητας 9,2% μεταξύ των ασθενών με καρκίνο του αίματος και COVID-19, μια αξιοσημείωτη βελτίωση σε σύγκριση με το 31,2% της θνησιμότητας που παρατηρήθηκε από το ίδιο μητρώο νωρίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Βελτιώσεις σε σοβαρά ή κρίσιμα περιστατικά COVID-19, νοσηλεία και εισαγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας αναφέρονται επίσης. Πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι ένα από τα πιο σημαντικά μέτρα προστασίας κατά της COVID-19 που έχουν στη διάθεσή τους οι ασθενείς με καρκίνο είναι ο εμβολιασμός.

Χρησιμοποιώντας ένα πληθυσμό δεδομένων από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Lee et al εκτιμούν ότι μεταξύ των ασθενών με καρκίνο, 2 δόσεις COVID-19 είναι 66% αποτελεσματικές στην πρόληψη της COVID-19 λοίμωξης, 85% αποτελεσματικές στην πρόληψη της νοσηλείας με COVID-19, και 93% αποτελεσματικές στην πρόληψη του θανάτου από COVID-19.

Το άρθρο του Lee et al. είναι προγενέστερο της εποχής της Omicron, αλλά παρόμοια αποτελέσματα αναφέρθηκαν σε ένα μεγάλο μελέτη ασθενών υψηλού κινδύνου από το Ισραήλ (συμπεριλαμβανομένων ασθενών που διαγνώστηκαν με καρκίνο κατά το προηγούμενο έτος), όταν η Omicron παραλλαγή ήταν το κυρίαρχο στέλεχος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο επαρκής εμβολιασμός σχετίζεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρού COVID-19 και/ή θανάτου.

Η προχωρημένη ηλικία, η παρουσία 2 έως 3 συννοσηροτήτων και η ύπαρξη ενεργού καρκίνου συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα κατά τις 30 ημέρες μετά την ανακάλυψη της COVID-19 λοίμωξης. Οι μεταβλητές αυτές σχετίζονται με χειρότερα αποτελέσματα του COVID-19 σε προηγούμενες εκθέσεις. Ενδιαφέρον είναι να σημειωθεί είναι ότι οι Pagano et al δεν βρήκαν μια σημαντική συσχέτιση μεταξύ του αριθμό των δόσεων του εμβολίου και της COVID-19 θνησιμότητας. Επιπλέον, οι αποκρίσεις και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έχουν παρατηρηθεί ότι μειώνονται σε ηλικιωμένους ασθενείς και σε ασθενείς με καρκίνο, αποτέλεσμα που μπορεί ενδεχομένως να αντιστραφεί με αναμνηστικές δόσεις. Μια τελευταία σημαντική διαπίστωση είναι ότι η θεραπεία με μονοκλωνικά αντισώματα, μόνη της ή σε συνδυασμό με αντιιικά, σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα.

Η μελέτη των Pagano et al κάνει συγκρίσεις με ιστορικά, προ του εμβολιασμού δεδομένα. Θα πρέπει, λοιπόν,  να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διενέργεια τέτοιων συγκρίσεων, καθώς τα σύνολα δεδομένων μπορεί να διαφέρουν με πολλούς τρόπους.

Η μελλοντική έρευνα θα καθορίσει τη βελτίωση των προγραμμάτων εμβολιασμού, τις συσχετίσεις της προστασίας, τον αντίκτυπο και των δύο εμβολίων όσο και των προφυλακτικών μονοκλωνικά αντισωμάτων, καθώς και στρατηγικές για να εξασφαλιστεί η ισότιμη παροχή των εμβολίων και θεραπειών.

Δείτε αναλυτικά στο

blood_bld-2022-018396-c-main

 

Πιλοτικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας

Η διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο διενήργησε μία
έρευνα για την παχυσαρκία στην Ελλάδα. Η ερευνητική ομάδα  προχώρησε  στην πιλοτική εφαρμογή μίας από τις προτεινόμενες λύσεις, στο πλαίσιο ενός
ευρωπαϊκού προγράμματος που τρέχει σε 10 Κέντρα Υγείας της Αττικής.
 
Η Ελλάδα είναι η πρώτη ανάμεσα στην Ευρώπη στην παιδική παχυσαρκία και κατατασσεται στις πρώτες θέσεις για την παχυσαρκία ενηλίκων.Σύμφωνα με έγκυρα ερευνητικά δεδομένα, ο επιπολασμός του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας στα παιδιά κυμαίνεται στην Ελλάδα από 21% στην προσχολική ηλικία έως 41% στη σχολική και εφηβική ηλικία .Μάλιστα, ο επιπολασμός του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας στα παιδιά είναι υψηλότερος σε αγροτικές περιοχές.
Για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των συνοδών καρδιομεταβολικών νοσημάτων στην Ελλάδα, η ερευνητική ομάδα προχώρησε στην περιγραφή ενός “Προτεινόμενου Σχεδίου Δράσης”.
 
Το Σχέδιο , σε απόλυτη συμφωνία με το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης του Υπουργείου Υγείας, ”Σπύρος Δοξιάδης ” , περιλάμβανε και μία εισήγηση για τη συλλογική δράση και συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι), της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Προσχολική Αγωγή, Δημοτικά και Γυμνάσια) και των Δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (δομές ΠΦΥ όπως Κέντρα Υγείας, Δημοτικά Ιατρεία, ΤΟΜΥ κ.ά.).

Συγκεκριμένα, η πρόταση προτείνει την υλοποίηση ενός  σχεδίου με δύο βασικούς άξονες, οι οποίοι στοχεύουν:

1.στον γενικό πληθυσμό, μέσω του σχεδιασμού και της υλοποίησης σχολικών προγραμμάτων παρέμβασης αλλά και δράσεων σε επίπεδο Δήμων, για την προώθηση της υγιεινής διατροφής και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας για τα παιδιά και τις οικογένειές τους και

2. σε οικογένειες υψηλού κινδύνου για παχυσαρκία και συνοδά καρδιομεταβολικά νοσήματα, μέσω του σχεδιασμού και της υλοποίησης μιας διαδικασίας εντοπισμού αλλά και παρέμβασης από τις τοπικές δομές ΠΦΥ, δρώντας συμπληρωματικά ως προς τον πρώτο άξονα.

Στο πλαίσιο υλοποίησης του δεύτερου άξονα πραγματοποιείται ένας μη επεμβατικός προ-συμπτωματικός έλεγχος, με τη χρήση της θεσμοθετημένης και υποχρεωτικής διαδικασίας συμπλήρωσης του Ατομικού Δελτίου Υγείας του μαθητή (ΑΔΥΜ) και του εμπλουτισμού του με ένα σύντομο ερωτηματολόγιο για τους γονείς.Με βάση τις πληροφορίες που θα συλλέγονται από το ΑΔΥΜ και το ερωτηματολόγιο γονέων, οι οικογένειες με παιδιά ή γονείς με υπέρβαρο ή παχυσαρκία και αυξημένο κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2  θα παραπέμπονται σε τοπικές δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) για αιματολογικό έλεγχο (λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ) και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης.

Οι οικογένειες που διαπιστώνεται ότι όντως βρίσκονται σε κίνδυνο θα μπορούν να μπουν σε ένα πρόγραμμα συμβουλευτικής και υποστήριξης για αλλαγή του τρόπου ζωής αλλά και περιοδικής παρακολούθησης των δεικτών υγείας τους μέσα από τις τοπικές δομές ΠΦΥ.

Στην Αττική , στα 10 Κέντρα Υγείας,έχει ήδη ξεκινήσει ήδη η εφαρμογή του δεύτερου άξονα.Πλήθος ατόμων έχουν παραπεμφθεί να εξεταστούν στα Κέντρα υγείας μετα την συμπλήρωση του ερωτηματολογίου.Τόσο τα άτομα με προδιαβήτη όσο και οι διαβητικοί ασθενείς που εντοπίζονται από αυτή τη διαδικασία έχουν τη δυνατότητα να μπουν σε ένα πρόγραμμα παρέμβασης υλοποιούμενο από μια διεπιστημονική ομάδα ιατρών, διαιτολόγων και νοσηλευτών.

Για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του έργου αλλά και για τη μείωση του αριθμού των επισκέψεων στα Κέντρα Υγείας, στους συμμετέχοντες θα δίνεται πρόσβαση σε μια ψηφιακή εφαρμογή υγείας για κινητά τηλέφωνα, η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που θα βοηθήσουν τις οικογένειες να αυτοδιαχειριστούν αποτελεσματικά την κατάσταση της υγείας τους.
 

Τι μπορεί να βελτιώσει συμπτώματα σοβαρών ασθενειών, όπως η κατάθλιψη και ο καρκίνος; Οι επιστήμονες απαντούν

Οι ερευνητές το χαρακτηρίζουν το «πιο καλά κρυμμένο μυστικό της ιατρικής». Μπορούν να βελτιωθούν τα συμπτώματα σοβαρών ασθενειών με την τεχνολογία του εστιασμένου υπερήχου;

Υπό κλινικές μελέτες σε όλο τον κόσμο βρίσκεται μια αναίμακτη, μη επεμβατική θεραπεία στον εγκέφαλο η οποία έχει στόχο να βελτιώσει τις ζωές όσων υποφέρουν από ιδιοπαθή τρόμο, κατάθλιψη, καρκίνο και άλλα. Η διαδικασία ονομάζεται εστιασμένος υπέρηχος (ΗiFu) και στέλνει ηχοκύματα σε μέρη του εγκεφάλου, επαναπρογραμματίζοντας τα ελαττωματικά κυκλώματα του εγκεφάλου που προκαλούν αυτές τις ασθένειες

«Ο εστιασμένος υπέρηχος είναι μια μη επεμβατική θεραπευτική τεχνολογία. Λέμε ότι είναι ο πιο δυνατός ήχος που δεν θα ακούσετε ποτέ, αλλά που μια μέρα μπορεί να σώσει τη ζωή σας», σημειώνει ο δρ. Νηλ Κασέλ, ιδρυτής και πρόεδρος του Focused Ultrasound Foundation.

Ο ίδιος παρομοιάζει την τεχνολογία αυτή με τη χρήση ενός μεγεθυντικού φακού που εστιάζει τις αχτίδες του ήλιου για να καεί ένα φύλλο φυτού. «Xρησιμοποιούμε ένα “ακουστικό φακό” για να εστιάσουμε πολλές ακτίνες υπερήχων σε στόχους βαθιά μέσα στο κεφάλι με υψηλό βαθμό ακρίβειας, χωρίς να χρειαστεί να προχωρήσουμε σε τομή», σημειώνει.

Η διαδικασία αυτή φαίνεται πως έχει βοηθήσει ιδιαίτερα άτομα με ιδιοπαθή τρόμο, μια νευρολογική πάθηση που προκαλεί ακούσιο τρέμουλο (κυρίως στα χέρια). Συνήθως το τρέμουλο επικρατεί στη μια πλευρά του σώματος και χειροτερεύει με κάθε κίνηση. Είναι πιο κοινό σε άτομα άνω των 40 και επηρεάσει σχεδόν 25 εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με έρευνα από το 2021.

Ο εστιασμένος υπέρηχος εντάσσεται στον τομέα της νευροχειρουργικής. Στοχοποιεί δομές βαθιά μέσα στον εγκέφαλο με σκοπό να τον αλλάξει, να αποκαταστήσει μια λειτουργία του ή, όπως σε αυτή την περίπτωση, να σταματήσει το τρέμουλο. Πρόκειται για μια εναλλακτική θεραπεία για όσους βρίσκουν μη αποτελεσματικά τα συμβατικά φάρμακα.

Πριν υποστούν τη θεραπεία αυτή, οι ασθενείς πρέπει να ξυρίσουν το κεφάλι τους. Στη συνέχεια, κάνουν μαγνητική και αξονική τομογραφία, έτσι ώστε οι γιατροί να ξέρουν πού ακριβώς να στοχεύσουν στον εγκέφαλο.

Γίνονται κάποιες δοκιμές σε χαμηλές συχνότητες και οι γιατροί βρίσκουν πόσες ακτίνες πρέπει να χρησιμοποιήσουν. Στην περίπτωση της προαναφερθείσας 80χρονης, χρειάστηκαν τέσσερις δόσεις των 11 δευτερολέπτων. Όλη η διαδικασία κράτησε λιγότερο από δύο ώρες, με τον περισσότερο χρόνο να καταλαμβάνουν η χαρτογράφηση του εγκεφάλου και οι δοκιμές. Δεν χρειάζεται αναισθησία ή νοσηλεία.

Η διαδικασία έχει εγκριθεί στις ΗΠΑ από το 2011.

Υπέρ και κατά

Στην καλύτερη περίπτωση, τα οφέλη από τον εστιασμένο υπέρηχο είναι μόνιμα, σύμφωνα με τον δρ. Νιρ Λίπσμαν, επιστήμονα στο Κέντρο Επιστημών Υγείας στο Σάνιμπρουκ του Τορόντο.

Σε άλλους ασθενείς, πάλι, υπήρξαν πραγματικά οφέλη από την επέμβαση μετά από πέντε χρόνια, σύμφωνα με έρευνα του 2022.

Η σωστή χαρτογράφηση και οι δοκιμές είναι πολύ σημαντικές για να μην υπάρξουν παρενέργειες. Αν η ακτίνα «πέσει» σε λανθασμένο στόχο ή για περισσότερη ώρα από όσο χρειάζεται, μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία και τη σταθερότητα του ασθενή.

«Οι πιο συνηθισμένοι κίνδυνοι είναι ένα προσωρινό μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο χέρι που υπέφερε από το τρέμουλο ή στα χείλη. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό φεύγει με τον χρόνο», αναφέρει ο Λίπσμαν.

Μια άλλη κοινή, αλλά επίσης προσωρινή παρενέργεια, είναι το αίσθημα αστάθειας στα πόδια.

Περισσότερα :

https://www.kathimerini.gr/life/562234312/o-ichos-poy-mporei-na-therapeysei-ton-karkino-tin-katathlipsi-kai-to-tremoylo/

Για έκτη συνεχή χρονιά,το μεσογειακό στυλ διατροφής κέρδισε τον γενικό τίτλο καλύτερης δίαιτας

Για έκτη συνεχή χρονιά, το μεσογειακό στυλ διατροφής κέρδισε τον γενικό τίτλο της καλύτερης δίαιτας, σύμφωνα με τις αξιολογήσεις του 2023 που ανακοινώθηκαν από το U.S. News & World Report.

Τα γεύματα από την ηλιόλουστη Μεσόγειο κατέλαβαν επίσης την πρώτη θέση στις κατηγορίες της καλύτερης διατροφής για υγιεινή διατροφή και της καλύτερης διατροφής με βάση τα φυτά, αναφέρει η έκθεση.

Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι η μεσογειακή διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη, άνοια, απώλεια μνήμης, κατάθλιψη και καρκίνο του μαστού. Η δίαιτα αυτή, η οποία είναι περισσότερο τρόπος διατροφής παρά περιορισμένη δίαιτα, έχει επίσης συνδεθεί με ισχυρότερα οστά, πιο υγιή καρδιά και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

Η δίαιτα περιλαμβάνει απλά, φυτικά μαγειρεμένα φαγητά, με την πλειοψηφία κάθε γεύματος να επικεντρώνεται σε φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, φασόλια και σπόρους, με λίγους ξηρούς καρπούς και μεγάλη έμφαση στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Άλλα λίπη εκτός από το ελαιόλαδο, όπως το βούτυρο, καταναλώνονται σπάνια, αν όχι καθόλου, και η ζάχαρη και τα επεξεργασμένα τρόφιμα προορίζονται για ειδικές περιστάσεις.

Το κόκκινο κρέας χρησιμοποιείται με φειδώ, συνήθως μόνο για να δώσει γεύση σε ένα πιάτο. Η κατανάλωση υγιεινών, λιπαρών ψαριών, τα οποία είναι γεμάτα με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, ενθαρρύνεται, ενώ τα αυγά, τα γαλακτοκομικά και τα πουλερικά καταναλώνονται σε πολύ μικρότερες μερίδες από ό,τι στην παραδοσιακή δυτική διατροφή.

Οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις κατά τη διάρκεια των γευμάτων και η άσκηση αποτελούν βασικούς ακρογωνιαίους λίθους του μεσογειακού τρόπου διατροφής. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής που αποτελούν μέρος της διατροφής περιλαμβάνουν το φαγητό με φίλους και την οικογένεια, την κοινωνικοποίηση κατά τη διάρκεια των γευμάτων, την προσεκτική κατανάλωση αγαπημένων τροφών, καθώς και την χαλαρή κίνηση και άσκηση.

Περισσότερα στο ”Best diet for 2023 is the science-backed Mediterranean style of eating”

https://edition.cnn.com/2023/01/03/health/mediterranean-diet-2023-best-diet-wellness/index.html

Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε ;Οι ειδικοί συμβουλεύουν

Όλοι έχουμε ακούσει την παλιά συμβουλή να πίνουμε 8 ποτήρια νερό την ημέρα. Αλλά αν δεν το κάνετε, μην ανησυχείτε: αυτή η συμβουλή δεν είναι ίδια για όλους.

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Science, η κατανάλωση 8 ποτηριών νερού την ημέρα είναι περιττή για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες. Η συμβουλή δεν λαμβάνει υπόψη το νερό που λαμβάνουμε από το φαγητό μας και άλλα ροφήματα, όπως ο καφές και το τσάι. Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι οι ανάγκες για νερό διαφέρουν από άτομο σε άτομο και εξαρτώνται από ποικίλους παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το μέγεθος του σώματος, τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας και το κλίμα της περιοχής.

Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα κύρια ευρήματα της μελέτης αυτής.

https://www.science.org/doi/10.1126/science.abm8668

Για να δουν πόσο νερό χρειαζόμαστε πραγματικά οι άνθρωποι, οι ερευνητές της μελέτης ανέλυσαν δεδομένα από 5.600 ανθρώπους ηλικίας από 8 ημερών έως 96 ετών σε 26 χώρες. Οι συμμετέχοντες ήταν άτομα από όλα τα κοινωνικά και επαγγελματικά στρώματα, όπως αγρότες, αθλητές και μη, εργαζόμενοι σε γραφεία στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, καθώς και άτομα από κοινωνίες αγροτών και κυνηγών στη Νότια Αμερική και την Αφρική.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι διαπιστώθηκε :

  • ο ημερήσιος κύκλος νερού ενός ατόμου καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος του σώματός του και από το επίπεδο σωματικού λίπους του, το οποίο περιέχει λιγότερο νερό από τους μύες και άλλα όργανα.
  • η ποσότητα νερού εξαρτάται εν μέρει από τον μεταβολισμό και από το πόσες θερμίδες καταναλώνονται.
  • σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν τις ανάγκες σε νερό είναι το κλίμα της περιοχής διαβίωσης και το αν κάποιος κάνει καθιστική ζωή
  • οι άνθρωποι από λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου έχουν υψηλότερες ανάγκες για νερό συγκριτικά με τους ανθρώπους από ανεπτυγμένες χώρες.

Περισσότερα :

Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε;

Οι μικροοργανισμοί μέσα στο έντερο και ο ρόλος τους στην ανταπόκριση του ασθενούς στην ανοσοθεραπεία

Η ανοσοθεραπεία του καρκίνου μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς να αναγνωρίσει και να καταστρέψει τους όγκους, αλλά δεν λειτουργεί για όλους.

Οι έρευνες υποστηρίζουν όλο και περισσότερο την ιδέα ότι οι μικροοργανισμοί μέσα στο έντερο παίζουν ρόλο στο αν κάποιος ανταποκρίνεται ή όχι στην ανοσοθεραπεία. Οι ερευνητές αναζητούν τρόπους τροποποίησης του μικροβιώματος ενός ατόμου για να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιτυχούς έκβασης.

Μια ομάδα με επικεφαλής τον διακεκριμένο ερευνητή του NIH Dr. Giorgio Trinchieri έχει αποδείξει μια στρατηγική που μπορεί να λειτουργήσει βασιζόμενοι στο γεγονός ότι Οι μικροβιακές μεταμοσχεύσεις μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερη ανοσοθεραπευτική ανταπόκριση.

Πιο συγκεκριμένα η εισαγωγή μιας ολόκληρης κοινότητας μικροβίων του εντέρου που δόθηκε από έναν ασθενή που ανταποκρίθηκε ευνοϊκά στην ανοσοθεραπεία σε έναν ασθενή για τον οποίο η ανοσοθεραπεία απέτυχε. Διαπίστωσαν ότι τέτοιες μεταμοσχεύσεις βελτιώνουν την ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία σε ορισμένους ανθρώπους.

Το έντερο φιλοξενεί μια πολύπλοκη ομάδα βακτηρίων και άλλων μικροβίων και η σύνθεση αυτής της κοινότητας ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ατόμων. Ολοένα και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι η σύνθεση των μικροβίων επηρεάζει την ανάπτυξη, την εξέλιξη και την ανταπόκριση ενός όγκου στη θεραπεία με διάφορους τρόπους. Χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς ποια μικρόβια είναι πιο ευεργετικά, η ομάδα σκέφτηκε ότι το καλύτερο μέρος για να βρεθεί ένα μείγμα μικροβίων που ενισχύει την ανοσοθεραπεία θα μπορούσε να είναι στο έντερο ενός ασθενούς που ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία. Θα μπορούσαν να παραδώσουν αυτό το πλήρες μείγμα χορηγώντας ένα δείγμα κοπράνων από δωρεά σε έναν παραλήπτη μέσω κολονοσκόπησης – μια διαδικασία γνωστή ως μεταμόσχευση μικροβίων κοπράνων.

Δείτε περισσότερα :

https://ccr.cancer.gov/news/milestones-2022/better-microbes-better-immunotherapy