Κατηγορία: ενημέρωση ασθενών

Ιανουάριος – Παγκόσμιος Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Τραχήλου της Μήτρας

Ο Ιανουάριος κάθε χρόνου είναι αφιερωμένος διεθνώς στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ο μήνας αυτός, γνωστός ως Cervical Cancer Awareness Month, έχει στόχο να αναδείξει τη σημασία της πρόληψης, του έγκαιρου ελέγχου και του εμβολιασμού κατά του ιού HPV, ο οποίος ευθύνεται σχεδόν για το σύνολο των περιστατικών της νόσου.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε χρόνο καταγράφονται παγκοσμίως περίπου 660.000 νέες περιπτώσεις και περισσότεροι από 350.000 θάνατοι. Πρόκειται για έναν από τους συχνότερους καρκίνους στις γυναίκες, ιδιαίτερα σε χώρες όπου η πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και εμβολιασμό είναι περιορισμένη. Ταυτόχρονα, είναι ένας από τους λίγους καρκίνους που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν μέσω οργανωμένων προγραμμάτων πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης.

Στην Ελλάδα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 700 νέες περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ενώ περισσότεροι από 280 θάνατοι αποδίδονται στη νόσο. Η εκτιμώμενη επίπτωση ανέρχεται σε περίπου 8 περιστατικά ανά 100.000 γυναίκες, γεγονός που υπογραμμίζει ότι, παρότι η χώρα μας βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση.

Η νόσος συνδέεται άμεσα με τη χρόνια λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), έναν εξαιρετικά συχνό ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Ο εμβολιασμός κατά του HPV, σε συνδυασμό με τον τακτικό γυναικολογικό έλεγχο μέσω τεστ Παπανικολάου και HPV test, μπορεί να μειώσει δραστικά την εμφάνιση προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Στο πλαίσιο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο την εξάλειψη της νόσου έως το 2030, μέσω υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, καθολικού screening και έγκαιρης θεραπείας.

Ο Ιανουάριος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ενημέρωση και η πρόληψη σώζουν ζωές. Η ανοιχτή συζήτηση γύρω από τη γυναικεία υγεία, χωρίς φόβο και ταμπού, ενδυναμώνει τις γυναίκες να φροντίζουν τον εαυτό τους και να διεκδικούν την πρόληψη ως βασικό δικαίωμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συστηματική ενημέρωση των νεότερων ηλικιών, καθώς η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν από την εμφάνιση οποιουδήποτε συμπτώματος. Η πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση, σε υπηρεσίες προληπτικού ελέγχου και σε εμβολιαστικά προγράμματα αποτελεί βασικό παράγοντα για τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία και την προστασία των μελλοντικών γενεών.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ότι η ενημέρωση και η πρόληψη αποτελούν βασικούς πυλώνες φροντίδας και ενδυνάμωσης. Μέσα από τη διάδοση έγκυρης πληροφόρησης και την υποστήριξη πρωτοβουλιών που προάγουν τη δημόσια υγεία, στεκόμαστε δίπλα σε κάθε γυναίκα που έχει ανάγκη από γνώση, πρόληψη και έγκαιρη φροντίδα.

Επειδή ακριβώς ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να προληφθεί, προτρέπουμε τους πάντες: κάντε ένα δώρο στις αγαπημένες γυναίκες της ζωής σας: κόρες, αδελφές, μητέρες, φίλες, συντρόφους, συζύγους. Μιλήστε ανοιχτά για τη γυναικεία υγεία, διαδώστε πληροφορίες, υποστηρίξτε πρωτοβουλίες, καταρρίψτε ταμπού, προωθήστε τις έγκαιρες διαγνωστικές εξετάσεις.

Η ενημέρωση και ο ανοιχτός διάλογος είναι το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουμε.

Πηγές:

  1. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO)
    Cervical cancer – Fact sheet
  2. WHO – Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer
  3. International Agency for Research on Cancer (IARC / WHO)
    Cervical Cancer Awareness Month
  4. ICO / IARC HPV Information Centre – Greece Factsheet
  5. Υπουργείο Υγείας – Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών
  6. ΕΟΔΥ – HPV και καρκίνος τραχήλου μήτρας

 

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Παγκόσμια Ημέρα Μπράιγ — 4 Ιανουαρίου

Η 4η Ιανουαρίου γιορτάζεται κάθε χρόνο διεθνώς ως Παγκόσμια Ημέρα Μπράιγ (World Braille Day), με σκοπό να τιμήσει τη ζωή και την κληρονομιά του Louis Braille, του Γάλλου εφευρέτη της γραφής για άτομα με οπτική αναπηρία και να αναδείξει τη σημασία της πρόσβασης στην πληροφορία, την εκπαίδευση και την κοινωνική συμμετοχή για άτομα με τύφλωση ή σοβαρές διαταραχές όρασης. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε επίσημα από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2018 και γιορτάζεται από το 2019 και μετά, με βάση την απόφαση που έλαβε η Συνέλευση τον Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς.

Η ημερομηνία επιλέχθηκε επειδή ήταν η ημέρα γέννησης του Louis Braille (4 Ιανουαρίου 1809), ο οποίος, παρά την απώλεια της όρασής του από μικρή ηλικία, δημιούργησε ένα απτικό σύστημα ανάγνωσης και γραφής που επηρέασε βαθιά την εκπαιδευτική και επικοινωνιακή ζωή των ανθρώπων με προβλήματα όρασης.

Το σύστημα Braille αποτελείται από συνδυασμούς έως έξι ανάγλυφων κουκίδων που αντιστοιχούν σε γράμματα, αριθμούς, αλλά και μουσικά ή μαθηματικά σύμβολα — και χρησιμοποιείται σε πολλές γλώσσες και μορφές σε όλο τον κόσμο.

Η σημαντικότητα της συγκεκριμένης ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Μπράιγ δεν είναι απλώς μια «επέτειος» — είναι μια υπενθύμιση για τη σημασία της πρόσβασης στη γνώση, στην εκπαίδευση και στις βασικές ελευθερίες των ανθρώπων με πρόβλημα όρασης. Σύμφωνα με τον ίδιο τον ΟΗΕ, το Braille είναι απαραίτητο για την όσο το δυνατόν πληρέστερη υλοποίηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων των τυφλών και μερικώς βλεπόντων ανθρώπων, συμβάλλοντας στην πρόσβαση στην πληροφορία, την ανεξαρτησία και την κοινωνική συμμετοχή.

Επιπλέον, οι στατιστικές του ΟΗΕ/WHO δείχνουν ότι περίπου 39 εκατομμύρια άνθρωποι είναι τυφλοί και άλλα 253 εκατομμύρια έχουν σοβαρά προβλήματα όρασης σε όλο τον κόσμο — και ότι άτομα με οπτική αναπηρία αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους κινδύνους φτώχειας, κοινωνικού αποκλεισμού και ανισοτήτων πρόσβασης.

Η ημέρα λειτουργεί ως πρόσκληση για παγκόσμια ευαισθητοποίηση, ώστε η κοινωνία, οι φορείς και οι πολιτικές να προωθούν την ισότητα, την εκπαίδευση και την προσβασιμότητα στην πληροφορία και στις υπηρεσίες για όλους.

Δικαιώματα και προσβασιμότητα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων αυτών με προβλήματα όρασης, ενσωματώνονται σε ένα ευρύ νομικό πλαίσιο που περιλαμβάνει:

  • Την Εθνική νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρία, με κωδικοποίηση νόμων που αφορούν στην ισότητα, μη διάκριση, εκπαίδευση, πρόσβαση σε υπηρεσίες και πληροφορία, προσβασιμότητα σε φυσικό και ψηφιακό χώρο κ.ά.
  • Την ενσωμάτωση κοινοτικών οδηγιών όπως η Οδηγία για την προσβασιμότητα ιστοσελίδων και εφαρμογών δημόσιου τομέα, για να διασφαλιστεί προσβασιμότητα στο διαδίκτυο για όλους.
  • Ειδικές ρυθμίσεις στο ελληνικό νόμο πνευματικών δικαιωμάτων που παρέχουν εξαιρέσεις για άτομα με οπτική αναπηρία ώστε να δημιουργούνται προσβάσιμες μορφές έργων (π.χ. Braille, audio).
  • Τη δημιουργία της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, που έχει ως έργο την παρακολούθηση και πρόταση πολιτικών για την προσβασιμότητα σε όλους τους τομείς.

Ωστόσο, παρότι οι νομοθετικές βάσεις υπάρχουν, σε πολλές περιπτώσεις η πρακτική εφαρμογή και η πλήρης προσβασιμότητα — ειδικά στον ψηφιακό τομέα και στις υποδομές — παραμένουν ζητήματα σε εξέλιξη, με την κοινωνία και τους φορείς να συνεχίζουν να εργάζονται για ουσιαστική εφαρμογή. ΕΕΔΑ – Greece NCHR

Ψηφιακή και σύγχρονη πρόσβαση

Η πρόοδος στην τεχνολογία έχει ανοίξει νέους δρόμους για την πρόσβαση στην πληροφορία πέρα από τα κλασικά έντυπα:

  • Υπάρχουν υπηρεσίες και πρωτοβουλίες που μεταφέρουν περιεχόμενο Braille σε ψηφιακή μορφή, καθώς και ειδικά αναγνώσιμα formats για άτομα με προβλήματα όρασης.
  • Η Ψηφιακή προσβασιμότητα ιστοσελίδων και εφαρμογών είναι πλέον νόμος στην Ελλάδα και την ΕΕ, ώστε όλα τα ψηφιακά μέσα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άτομα με αναπηρίες.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μπράιγ μάς υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση στη γνώση και η δυνατότητα επικοινωνίας είναι βασικά ανθρώπινα δικαιώματα που πρέπει να διασφαλίζονται για όλους, ανεξαρτήτως ικανότητας ή αναπηρίας. Στο Κάπα3 στηρίζουμε τις προσπάθειες για μια κοινωνία πιο δίκαιη, προσβάσιμη και συμπεριληπτική, όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να συμμετέχει πλήρως και ισότιμα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

GD2: Ένας κρίσιμος βιοδείκτης και θεραπευτικός στόχος – Τι δείχνουν τα νεότερα δεδομένα

Νέα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τον GD2 — έναν γλυκολιπιδικό βιοδείκτη που εκφράζεται σε ορισμένους καρκινικούς όγκους — ως έναν από τους πιο υποσχόμενους θεραπευτικούς στόχους στη σύγχρονη ογκολογία. Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό συγκεντρώνει τα νεότερα ευρήματα για τη χρήση του GD2 σε ανοσοθεραπείες, CAR-T κυτταρικές θεραπείες, μονοκλωνικά αντισώματα και άλλες καινοτόμες προσεγγίσεις.

Τι είναι ο GD2 και γιατί έχει σημασία;

Ο GD2 είναι ένα μόριο που είναι γνωστό ως δισιαλογαγγλιοσίδιο 2, το οποίο  βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων.
Αυτό τον καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο ως “στόχο” για εξατομικευμένες ανοσοθεραπείες, καθώς οι θεραπείες μπορούν να “αναγνωρίζουν” τα κύτταρα που φέρουν το GD2 και να τα καταστρέφουν χωρίς να επηρεάζουν υγιείς ιστούς.

Οι καρκίνοι με υψηλή έκφραση GD2 περιλαμβάνουν:

  • Νευροβλάστωμα
  • Οστεοσάρκωμα
  • Μελάνωμα
  • Καρκίνο του μαστού (τριπλά αρνητικό σε ορισμένες περιπτώσεις)
  • Μερικούς καρκίνους του πνεύμονα
  • Σπάνιους παιδιατρικούς όγκους

Ιδιαίτερα στο νευροβλάστωμα, έναν από τους συχνότερους παιδιατρικούς καρκίνους, ο GD2 έχει ήδη χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά με ανταγωνιστικά αντισώματα, βελτιώνοντας σημαντικά την επιβίωση υψηλού κινδύνου.

Η νέα επιστημονική ανασκόπηση χαρτογραφεί την τρέχουσα πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, αναδεικνύοντας τις τεχνολογίες που δείχνουν τη μεγαλύτερη κλινική δυναμική. Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του GD2, ήδη αποτελεσματικά σε παιδιά με νευροβλάστωμα, εξελίσσονται σε πιο στοχευμένες και ασφαλείς εκδοχές, με στόχο να επεκταθεί η χρήση τους και σε ενήλικους όγκους.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα δεδομένα από κλινικές δοκιμές των GD2-directed CAR-T cells: παρά τις σημαντικές προκλήσεις όπως η τοξικότητα, η διαφυγή των όγκων και η περιορισμένη διάρκεια δράσης, οι νεότερες γενιές CAR-T δείχνουν βελτιωμένη ασφάλεια, βαθύτερη διείσδυση στους στερεούς όγκους και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η ανασκόπηση εξετάζει επίσης συνδυαστικές ανοσοθεραπείες που ενώνουν τη στόχευση GD2 με ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή αναστολείς σημείων ελέγχου, προσφέροντας ενισχυμένη αποτελεσματικότητα έναντι ανθεκτικών όγκων. Τέλος, παρουσιάζονται αναδυόμενες πλατφόρμες όπως διειδικά αντισώματα, «έξυπνες» νανοσωματιδιακές προσεγγίσεις και τεχνολογίες στοχευμένης παράδοσης φαρμάκου αποκλειστικά σε GD2-θετικά κύτταρα, οι οποίες διευρύνουν περαιτέρω το θεραπευτικό οπλοστάσιο και ανοίγουν νέους δρόμους για μελλοντικές εφαρμογές.Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ασθενείς

Η στοχευμένη θεραπεία του GD2 δεν αποτελεί πλέον θεωρητική προσέγγιση — είναι πραγματικότητα σε ορισμένους παιδιατρικούς καρκίνους και επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς και σε άλλες μορφές.

Τα οφέλη για τους ασθενείς περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη ακρίβεια στη θεραπεία, με λιγότερη επιβάρυνση του οργανισμού
  • δυνατότητα εξατομικευμένης αντιμετώπισης ανάλογα με το προφίλ του όγκου
  • ελπίδα για όγκους που παραμένουν δύσκολα θεραπεύσιμοι με τις υπάρχουσες μεθόδους
  • βελτιωμένες προοπτικές επιβίωσης, ειδικά στα παιδιά

Για τους παιδιατρικούς και νεαρούς ενήλικες ασθενείς, όπου οι θεραπευτικές επιλογές συχνά είναι περιορισμένες ή ιδιαίτερα επιβαρυντικές, οι θεραπείες GD2 αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη.

Παρά τη σημαντική πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να διερευνά κρίσιμες προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρενέργειες όπως ο νευροπαθητικός πόνος, η ανθεκτικότητα και η διαφυγή ορισμένων όγκων από τη στόχευση, καθώς και το υψηλό κόστος και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων θεραπειών. Παράλληλα, η ανάγκη για πολυκεντρικές κλινικές μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας παραμένει έντονη, ώστε να υπάρξουν πιο σαφή και αξιόπιστα δεδομένα. Ωστόσο, η ερευνητική δραστηριότητα είναι συνεχής, με δεκάδες κλινικές δοκιμές να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη διεθνώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση και υποστήριξη ασθενών και οικογενειών, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν σοβαρές, σπάνιες ή παιδιατρικές μορφές καρκίνου.

Η πρόοδος στις θεραπείες που στοχεύουν τον GD2 ανοίγει νέους δρόμους για παιδιά και νέους με περιορισμένες σήμερα επιλογές, αναδεικνύοντας τη δύναμη και τη δυναμική της ανοσοθεραπείας. Ταυτόχρονα, ενισχύει την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να μεταμορφώσουν την πορεία δύσκολων και ανθεκτικών μορφών καρκίνου.

Το Κάπα3 θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να ενημερώνει την κοινότητα με τρόπο κατανοητό, αξιόπιστο και ανθρώπινο.

Πηγές: εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS — 1η Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη απέναντι στον HIV/AIDS δεν έχει τελειώσει. Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν ακόμη με τον ιό. Επιπλέον, οι ανισότητες στην πρόσβαση, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία συνεχίζουν να κοστίζουν ζωές.

Η σημερινή ημέρα καθιερώθηκε το 1988 ως η πρώτη διεθνής ημέρα αφιερωμένη σε θέμα υγείας. Από τότε, αποτελεί παγκόσμια υπενθύμιση για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση, αποστιγματοποίηση και ισότιμη φροντίδα.

Τι γνωρίζουμε σήμερα για τον HIV/AIDS

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του UNAIDS, περισσότεροι από 39 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV παγκοσμίως. Χάρη στις θεραπείες, μπορούν να έχουν ποιοτική ζωή.

Τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Τα αντιρετροϊκά σχήματα (ARVs) επιτρέπουν σε όσους λαμβάνουν θεραπεία να έχουν  μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο — κάτι που σημαίνει ότι δεν μεταδίδουν τον ιό (“Undetectable = Untransmittable”).

Ωστόσο, παρά την πρόοδο, καταγράφουμε ακόμη νέες μολύνσεις — κυρίως σε πληθυσμούς που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, οικονομικές δυσκολίες ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, η έλλειψη ενημέρωσης και ο στιγματισμός παραμένουν σοβαρά εμπόδια που καθυστερούν την εξέταση και τη θεραπεία.

HIV & Καρκίνος: Ένας σημαντικός σύνδεσμος

Η σχέση μεταξύ HIV και ορισμένων μορφών καρκίνου δεν είναι ευρέως γνωστή, ωστόσω είναι ουσιαστική:

  • Οι άνθρωποι που ζουν με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο τραχήλου της μήτρας, λόγω της συχνότερης επιμονής του HPV.
  • Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφεται επίσης για λέμφωμα non-Hodgkin, σαρκώματα Kaposi, καθώς και για ορισμένους καρκίνους που σχετίζονται με χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις.
  • Η έγκαιρη διάγνωση, η σταθερή θεραπεία και οι προληπτικοί έλεγχοι μειώνουν σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Στο Κάπα3 έχουμε δημοσιεύσει σχετικά άρθρα για την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και την ενδυνάμωση των ασθενών, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4, Άρθρο5

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα χάρη στη λειτουργία των Checkpoints, στη στήριξη από ΜΚΟ και δομές πρόληψης, στη διάδοση της PrEP και στη βελτίωσης της πρόσβασης στη θεραπεία.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μικρή μείωση (4%) στις νέες διαγνώσεις HIV σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Παρόλα αυτά, η υποδιάγνωση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν την έγκαιρη εξέταση λόγω του στιγματισμού.

Πρόληψη: Τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας
  • Εξέταση: ένα απλό τεστ μπορεί να σώσει ζωές.
  • Χρήση προφυλακτικού και ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
  • PrEP & PEP: σύγχρονες, αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης.
  • Μηδενισμός στιγματισμού: η ενημέρωση είναι η πιο ισχυρή μορφή προστασίας.
  • Στήριξη των δομών που προσφέρουν πρόσβαση σε πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.
Ζήτημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η σημερινή ημέρα μας αφορά όλους. Η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας είναι δικαίωμα. Κανείς δεν πρέπει να φοβάται να εξεταστεί, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η διάκριση με βάση την οροθετικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο ή την ταυτότητα και έκφραση φύλου, την κατάσταση υγείας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ουσιών) ή την εργασία στο σεξ, αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η πρόληψη και η αλληλεγγύη μπορούν να σώσουν ζωές — και ότι ένας κόσμος χωρίς νέες μολύνσεις είναι εφικτός.

Πηγές

  • UNAIDS
  • HIV.GOV
  • AIDSHEALTH.ORG
  • ΕΟΔΥ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

17/11 Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας

Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε έναν στόχο που, πριν λίγα χρόνια, έμοιαζε ακατόρθωτος: την πλήρη εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Πρόκειται για τον μοναδικό καρκίνο που μπορούμε πραγματικά να προλάβουμε σχεδόν ολοκληρωτικά, χάρη στον εμβολιασμό έναντι του HPV και τον τακτικό έλεγχο.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε διεθνώς μετά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2020 και αναγνωρίστηκε επίσημα το 2025 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ως “World Cervical Cancer Elimination Day”. Μας υπενθυμίζει πως η ενημέρωση και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας σώζουν ζωές — και πως καμία γυναίκα δεν πρέπει να χαθεί από έναν καρκίνο που μπορεί να αποφευχθεί.

Ποια είναι τα στατιστικά δεδομένα

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει ο 4ος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις, ενώ σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2022 καταγράφηκαν περίπου 660.000 νέα περιστατικά και σχεδόν 350.000 θάνατοι.

Στην Ευρώπη παρατηρείται σταθερή μείωση χάρη στα προγράμματα ελέγχου και εμβολιασμού, αλλά οι ανισότητες μεταξύ χωρών παραμένουν.

Παρά τη σημαντική διεθνή πρόοδο, οι ανισότητες ανάμεσα στις χώρες παραμένουν. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η πρόσβαση στον εμβολιασμό HPV δεν είναι καθολική, ενώ σε άλλες δεν λειτουργούν οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες δεν έχουν την ίδια δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, κάτι που οδηγεί σε πολύ υψηλότερη θνησιμότητα σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ICO/IARC, περίπου 697 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ περίπου 282 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, με την ενσωμάτωση του HPV εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και με την ανάπτυξη οργανωμένων δράσεων προσυμπτωματικού ελέγχου. Παρόλα αυτά, η ενημέρωση παραμένει το κεντρικό εργαλείο για να αυξήσουμε τη συμμετοχή των γυναικών στον Pap και στο HPV test.

Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να θυμόμαστε και τον Έλληνα γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου, τον επιστήμονα που έδωσε το όνομά του στο τεστ Παπ και άνοιξε τον δρόμο για την παγκόσμια μείωση της θνητότητας από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η συμβολή του είναι μια από τις σημαντικότερες στην ιστορία της προληπτικής ιατρικής.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Στο Κάπα3 πιστεύουμε πως η σημερινή ημέρα δεν είναι μόνο υπενθύμιση. Είναι κάλεσμα να κάνουμε όλοι ένα βήμα: να μιλήσουμε στις γυναίκες γύρω μας. Να σπάσουμε τη σιωπή, τον φόβο και τις προκαταλήψεις. Ας γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας: μιλάμε σε φίλες, σε κόρες, μητέρες, αδελφές, μιλάμε στις γυναίκες της ζωής μας και προωθούμε την πρόληψη.

Με ενημέρωση, πρόληψη και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πραγματικά να γίνει παρελθόν. Κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι μια νίκη για όλες.

Διαβάστε περισσότερα σε προηγούμενα άρθρα μας:

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Οι βιοδείκτες ανοίγουν νέους δρόμους στην ογκολογική θεραπεία στην Ελλάδα

Καλά νέα για τους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα — η πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες γίνεται πλέον πραγματικότητα.

Με πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ Β’ 5627/20-10-2025, Απόφαση Δ3(α) 41081/2025), εγκρίνονται και αποζημιώνονται πλέον περισσότερες εξετάσεις βιοδεικτών, ένα σημαντικό βήμα για τη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.

(Διαβάστε το ΦΕΚ εδώ )

Αλλά τι είναι οι βιοδείκτες;
Πρόκειται για ειδικούς «δείκτες» που εντοπίζονται μέσα από μοριακές εξετάσεις και βοηθούν τους γιατρούς να κατανοήσουν τα μοναδικά χαρακτηριστικά κάθε μορφής καρκίνου. Με απλά λόγια, λειτουργούν σαν «πυξίδα» που δείχνει ποια θεραπεία είναι πιο κατάλληλη και πιο ασφαλής για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Μέχρι σήμερα, μόνο λίγοι βιοδείκτες καλύπτονταν από το δημόσιο σύστημα, όπως οι μοριακές υπογραφές που δείχνουν αν χρειάζεται ή όχι χημειοθεραπεία σε πρώιμο καρκίνο μαστού (από το 2018), ή οι έλεγχοι γονιδίων BRCA1/2 που αποκαλύπτουν κληρονομικό κίνδυνο για καρκίνο μαστού και ωοθηκών.

Η νέα απόφαση επεκτείνει σημαντικά τη λίστα αυτή, προσθέτοντας επιπλέον βιοδείκτες για 39 ενδείξεις. Έτσι, οι ογκολόγοι μπορούν να προσαρμόζουν τη θεραπεία σύμφωνα με τα ακριβή χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς, φέρνοντας τη χώρα μας πιο κοντά στις διεθνείς πρακτικές της εξατομικευμένης ιατρικής.

Το ΚΑΠΑ3, που υποστηρίζει σταθερά την ενημέρωση και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, χαιρετίζει αυτή την εξέλιξη ως ένα ουσιαστικό βήμα για πιο ανθρώπινη και στοχευμένη φροντίδα. Η πρόοδος αυτή φέρνει ελπίδα, καλύτερη ποιότητα ζωής και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο σύστημα υγείας. Είναι μόνο η αρχή, αλλά δημιουργεί στέρεες βάσεις για ένα μέλλον όπου κάθε ασθενής θα έχει πρόσβαση στη σωστή θεραπεία, τη σωστή στιγμή.

Μάθετε για τα δικαιώματα των ασθενών μέσω της ενότητας ενημέρωσης του Κάπα3 πατώντας εδώ

 Μάθετε περισσότερα για τους καρκινικούς δείκτες εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Δίνοντας φωνή στους ασθενείς με Πρωτοπαθή Χολική Χολαγγειίτιδα (PBC) στην Ελλάδα

Ο Promitheas (ο πρώτος Σύλλογος Ασθενών με νόσους του ήπατος στην Ελλάδα), εγκαινιάζει το έργο MyPBCVoice, μια καινοτόμο πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενδυνάμωση και υποστήριξη των ασθενών με Πρωτοπαθή Χολική Χολαγγειίτιδα (PBC) στην Ελλάδα. Η PBC είναι μια σπάνια, χρόνια αυτοάνοση νόσος του ήπατος, με συμπτώματα όπως κόπωση, κνησμό, δυσφορία στην κοιλιά και ψυχολογικές δυσκολίες.

Το MyPBCVoice εστιάζει στην ενημέρωση, εκπαίδευση και αλληλοϋποστήριξη των ασθενών, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής τους. Στο πλαίσιο του έργου δημιουργούνται:

  • Ερωτηματολόγια για την καταγραφή αναγκών των ασθενών (συμπλήρωσε εδώ)

  • Microsite για την PBC

  • Διαδραστική ψηφιακή κοινότητα στο Facebook για επικοινωνία και αλληλοϋποστήριξη (γίνε μέλος εδώ)

  • Short videos και vidcasts με συμμετοχή ασθενών και ειδικών

  • Διαδικτυακά σεμινάρια (webinars)

  • Ψηφιακό αρχείο καταγγελιών και αναφορών για τη χαρτογράφηση εμποδίων πρόσβασης στη φροντίδα

Η ομάδα του Promitheas καλεί κάθε ενδιαφερόμενο να στηρίξει τη διάδοση της πληροφόρησης για το έργο, ώστε περισσότεροι ασθενείς και επαγγελματίες υγείας να ενημερωθούν και να συμμετάσχουν στις δράσεις.

Το ΚΑΠΑ3 με περηφάνεια στηρίζει πρωτοβουλίες όπως το MyPBCVoice, που ενδυναμώνουν τους ασθενείς και ενισχύουν την επικοινωνία και την ενημέρωση μέσα στην κοινότητα.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3