Η γλώσσα που χρησιμοποιείται για να μιλήσουμε για τον καρκίνο δεν είναι ουδέτερη. Οι λέξεις που επιλέγονται σε κάθε μορφή επικοινωνίας —από τους επαγγελματίες υγείας, το οικογενειακό περιβάλλον ή τα μέσα ενημέρωσης— μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ψυχολογική εμπειρία του ασθενούς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης ευαλωτότητας.
Με αφορμή συνέντευξη της Ευαγγελής Μπίστα, συνιδρύτριας του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών-Κάπα3, που δημοσιεύτηκε στο iatronet.gr, αναδεικνύεται η ανάγκη για μια πιο προσωποκεντρική προσέγγιση στην ογκολογική επικοινωνία. Η έρευνα του Κάπα3 εξετάζει πώς οι ίδιοι οι ασθενείς αντιλαμβάνονται όρους όπως «καρκινοπαθής», «ογκολογικός ασθενής» ή απλά «ασθενής», και πώς αυτοί επηρεάζουν την ταυτότητα και τη συναισθηματική τους εμπειρία.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι όροι που ταυτίζουν άμεσα το άτομο με τη νόσο μπορεί να ενισχύσουν το αίσθημα φόβου ή στιγματισμού, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η ασθένεια καθορίζει συνολικά την ταυτότητά τους. Αντίθετα, πιο ουδέτερες ή person-first εκφράσεις φαίνεται να προσφέρουν μεγαλύτερη ψυχολογική ασφάλεια, καθώς επιτρέπουν στο άτομο να παραμένει στο επίκεντρο και όχι η νόσος.
Η ποιοτική ανάλυση της έρευνας ανέδειξε επίσης τον καθοριστικό ρόλο των επαγγελματιών υγείας. Η ειλικρινής, σαφής και ανθρώπινη επικοινωνία, χωρίς υπερβολές ή δραματοποίηση, αναγνωρίζεται από τους ασθενείς ως βασικός παράγοντας εμπιστοσύνης και ψυχολογικής στήριξης. Όπως τονίζεται, η σωστή επικοινωνία δεν αποτελεί απλώς “μαλακή δεξιότητα”, αλλά μέρος της κλινικής φροντίδας.
Παράλληλα, η μελέτη του Κάπα3, όπως παρουσιάζεται και στη σχετική επιστημονική δημοσίευση του οργανισμού, αναδεικνύει τη σημασία της μετάβασης σε μια person-first προσέγγιση, όπου το άτομο προηγείται της ασθένειας. Στο ίδιο πλαίσιο, οι συμμετέχοντες εκφράζουν την ανάγκη να αποφεύγεται τόσο ο στιγματισμός όσο και η υπερβολική ηρωοποίηση, ζητώντας μια πιο ρεαλιστική, ισότιμη και αξιοπρεπή επικοινωνία.
Η γλώσσα στην ογκολογική φροντίδα, όπως προκύπτει, δεν αποτελεί απλώς εργαλείο περιγραφής, αλλά ενεργό μέρος της εμπειρίας του ασθενούς και της ποιότητας φροντίδας που λαμβάνει.
Η πλήρης συνέντευξη της Ευαγγελίας Μπίστα είναι διαθέσιμη στο iatronet.gr:
https://www.iatronet.gr/article/139695/karkinopathhs-ogkologikos-asthenhs-h-apla-asthenhs-o-antiktypos-ton-lexeon-ston-karkino
Δείτε στο ακόλουθο άρθρο τη σχετική επιστημονική δημοσίευση του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών-Κάπα3 :
https://www.kapa3.gr/nea-epistimoniki-dimosieysi-gia-to-kapa3/
Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3
