Απολαμβάνειν – το μήνυμα για τη νέα χρονιά: μικρές στιγμές με μεγάλη σημασία

Καθώς η νέα χρονιά ανοίγει μπροστά μας, ας αφιερώσουμε λίγες στιγμές για να σταθούμε και να παρατηρήσουμε όσα μας δίνουν χαρά και γαλήνη. Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η ικανότητα να απολαμβάνουμε — να βιώνουμε πλήρως τις μικρές, θετικές στιγμές της καθημερινότητας — μπορεί να γίνει οδηγός για μια πιο ισορροπημένη και ουσιαστική ζωή. Το “Απολαμβάνειν” δεν είναι απλώς μια λέξη· είναι στάση ζωής.

Είναι η στιγμή που πιάνουμε τον εαυτό μας να χαμογελάει με ένα ζεστό ρόφημα, το χάδι ενός κατοικίδιου συντρόφου ή ένα απρόσμενο τηλεφώνημα που φέρνει χαρά. Ή η προσοχή σε έναν αγαπημένο που χρειάζεται λίγη φροντίδα, ένα «σ’ αγαπώ» ή ένα «συγγνώμη» που δόθηκε ή λάβαμε. Είναι η στιγμή που σηκώνουμε το βλέμμα καθώς περπατάμε και παρατηρούμε τα δέντρα, το χρώμα του ουρανού, τη φύση γύρω μας που αλλάζει.

Θα μπορούσε ακόμη να είναι η γεύση ενός αγαπημένου φαγητού, η ζεστασιά ενός καφέ, ένα βιβλίο στις σελίδες του οποίου χαθήκαμε, ένα νέο ρούχο ή μια ταινία που μας αγγίζει στο σινεμά ή στο σπίτι. Κάθε μικρή εμπειρία έχει δύναμη — μας θυμίζει να είμαστε παρόντες, να εκτιμούμε και να φροντίζουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας.

Όπως και το μήνυμα που κρύβεται πίσω από το γούρι της χρονιάς του Κάπα3, την Κορώνα, η έννοια του Απολαμβάνειν μας θυμίζει να κάνουμε χώρο στις μικρές πράξεις φροντίδας και στιγμές ηρεμίας που μας γεμίζουν δύναμη.

Έρευνες δείχνουν ότι η συνειδητή προσοχή στις μικρές στιγμές χαράς και η θετική ψυχολογία έχουν πραγματική επίδραση στη σωματική και ψυχική υγεία. Ακόμα και σύντομες στιγμές αποφόρτισης, γέλιου ή ηρεμίας ενισχύουν την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει το στρες και να ανακάμπτει από τις προκλήσεις. Η πρακτική αυτή δεν ωφελεί μόνο τους ασθενείς· είναι εξίσου σημαντική και για τους φροντιστές, οι οποίοι χρειάζονται δύναμη και ισορροπία για να φροντίζουν τους άλλους με αγάπη και συνειδητότητα.

Για τους ασθενείς και τους φροντιστές, αυτή η στάση μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά. Η ψυχολογία μας επηρεάζεται βαθιά από τις μικρές χαρές: ένα χαμόγελο, μια ζεστή κουβέντα ή μια στιγμή φροντίδας προς τους άλλους ή τον εαυτό μας. Η συνειδητή προσοχή σε αυτές τις στιγμές ενισχύει τη δύναμη να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις και να νιώθουμε γαλήνη.

Φέτος, ας επιλέξουμε να δίνουμε χώρο σε αυτές τις στιγμές. Ας κάνουμε μικρά διαλείμματα για να νιώσουμε τη στιγμή, να πάρουμε μια ανάσα, να δώσουμε προσοχή σε όσα έχουν ουσιαστική σημασία. Κάθε στιγμή που ζούμε συνειδητά, κάθε χαμόγελο, κάθε πράξη φροντίδας ενισχύει τη ζωή μας με τρόπους που οι λέξεις δύσκολα μπορούν να αποτυπώσουν πλήρως.

Στην αρχή αυτής της χρονιάς, ευχόμαστε σε όλους — ασθενείς, φροντιστές και φίλους του Κάπα3 — να βρείτε την ευκαιρία να σταθείτε στις μικρές, θετικές στιγμές, να τις απολαύσετε και να αφήσετε αυτή τη συνειδητή χαρά να γίνει οδηγός για ένα 2026 γεμάτο γαλήνη, φροντίδα και ενσυνειδητότητα.

Το Απολαμβάνειν ας είναι η φωνή που καθοδηγεί τη χρονιά μας.

Κειμενογράφηση: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

2025 – Προχωρώντας με όραμα στο μέλλον

Ο απολογισμός 2025 του Κάπα3 αποτυπώνει μια χρονιά γεμάτη αποφασιστικότητα και όραμα, με πολυάριθμες πρωτοβουλίες και συνεργασίες που ενίσχυσαν την ολοκληρωμένη υποστήριξη των ογκολογικών ασθενών και την καινοτομία στην ογκολογική φροντίδα. Στο πρώτο μισό της χρονιάς διαχειριστήκαμε πάνω από 400 αιτήματα, με την υποστήριξη στη διαδικασία απόκτησης Πιστοποίησης Αναπηρίας να πρωτοστατεί, δείχνοντας πως η άμεση και εξατομικευμένη φροντίδα παραμένει στην καρδιά του έργου μας.

Μια ξεχωριστή στιγμή ήταν η ένταξη του Κάπα3, μαζί με 13 ευρωπαϊκούς εταίρους, στο πρόγραμμα EU4HEALTH MELODIC, που στοχεύει στην ουσιαστική βελτίωση της ψυχικής υποστήριξης νέων ενηλίκων ογκολογικών ασθενών (18-39 ετών). Μέσα από έρευνες που χαρτογραφούν τις εκπαιδευτικές ανάγκες των επαγγελματιών υγείας, αναδεικνύεται η ανάγκη για καλύτερη ανίχνευση και διαχείριση των ψυχικών δυσκολιών των νέων ασθενών – πολλοί εκ των οποίων δεν έχουν πρόσβαση στην αναγκαία ψυχολογική στήριξη.

Το MELODIC προωθεί καινοτόμες παρεμβάσεις ευεξίας, όπως η φυσική άσκηση σε πράσινους και γαλάζιους χώρους, σε συνδυασμό με ψυχοκοινωνική υποστήριξη, υπογραμμίζοντας τη δύναμη της φύσης και της κοινότητας στην αποκατάσταση της ψυχικής υγείας. Το Κάπα3, ενεργός εταίρος, φροντίζει να φτάσουν αυτές οι δράσεις στους ασθενείς, ενισχύοντας τη συμμετοχή της κοινότητας και την ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα.

Παράλληλα, η συμμετοχή μας στον δεύτερο κύκλο του προγράμματος SmartHEALTH, με την υποστήριξη του ΕΚΕΤΑ, ενίσχυσε την ψηφιακή ενσωμάτωση υπηρεσιών υγείας και την ενδυνάμωση των ασθενών μέσω έξυπνων τεχνολογιών, βελτιώνοντας αποτελεσματικότητα, πρόσβαση και διαφάνεια.

Η συνεργασία μας με την FairLife στο πρόγραμμα BREATH, για ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, τόνισε τη σημασία της ολιστικής και διεπιστημονικής φροντίδας, ενώ η παρουσία μας σε συνέδρια και ημερίδες, όπως το COST Action INECSC CA21125 και η 7η ημερίδα «Φροντιστές και Κατάθλιψη», ανέδειξε συνεχώς την ανάγκη στήριξης φροντιστών και την ενδυνάμωση των ασθενών.

Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, το Κάπα3 παρουσίασε τη δράση του στο Lazord International Conference, στην Παμμακεδονική Επιστημονική Συνάντηση Νοσηλευτών και στο Παγκόσμιο Συνέδριο Esmo στο Βερολίνο, ενώ συμμετείχαμε σε σημαντικές εκδηλώσεις όπως το Patients Summit, το Morning Health Talks του EIT Health και το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας.

Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε και η δράση μας στον Δήμο Μεγαρέων, όπου δημιουργήθηκε νέος Συμβουλευτικός Σταθμός Καθοδήγησης Καρκινοπαθών, προσφέροντας άμεση και εξατομικευμένη στήριξη στους ασθενείς και τις οικογένειές τους.

Η πρόληψη και η ενημέρωση παραμένουν πυλώνες του έργου μας: δράσεις για αυτοεξέταση μαστού, συμμετοχή στο δίκτυο Action4Obesity, στο Φεστιβάλ ΑμεΑ Θεσσαλονίκης και νέες ενότητες διατροφής στον ιστότοπό μας ενισχύουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και φροντιστών, συνδυάζοντας επιστημονική καθοδήγηση και βιωματική προσέγγιση.

Βραβεύσεις 2025

Το 2025 το Κάπα3 ξεχώρισε για την ψηφιακή πύλη CANCER CARE CONNECT, κερδίζοντας το Χρυσό βραβείο στα Diversity, Equity & Inclusion Awards, ενώ τιμήθηκε με το Χρυσό Βραβείο ως «ΜΚΟ της Χρονιάς – Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια» στα Hellenic Responsible Business Awards 2025. Επιπλέον, η συνεργασία μας με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου απέσπασε Silver Award στα Healthcare Business Awards 2025 για το πρόγραμμα «Κοινοτικός συν-σχεδιασμός και εφαρμογή ολιστικών εκπαιδευτικών πρακτικών για διατροφή και ψυχική υγεία».

Κάθε δράση, κάθε συνεργασία, κάθε συμμετοχή φέρνει πιο κοντά το όραμά μας: ολιστική, ανθρωποκεντρική φροντίδα, όπου η φωνή των ασθενών και φροντιστών μετράει.

Για να δείτε τη συνολική πορεία μας από την ίδρυσή μας έως το τέλος του 2025, επισκεφθείτε το συνολικό απολογιστικό μας εδώ.

Ο απολογισμός 2025 του Κάπα3 επιβεβαιώνει τη δέσμευσή μας για μια φροντίδα ανθρωποκεντρική, συμπεριληπτική και ουσιαστική.

Καθώς μπαίνουμε στη νέα χρονιά, συνεχίζουμε με ενθουσιασμό, δέσμευση και αισιοδοξία: να στηρίζουμε τους ασθενείς και τους φροντιστές, να επενδύουμε στην καινοτομία και την εκπαίδευση, και να ενισχύουμε τη φροντίδα και τη συμμετοχή σε κάθε δράση μας.

Ευχόμαστε σε όλους μια χρονιά γεμάτη υγεία, δύναμη και έμπνευση!

Η ομάδα του Κάπα3

 

Το Κάπα3 στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους»

Το Κάπα3 συμμετείχε ενεργά στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους», που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Δεκεμβρίου 2025 στον Πύργο Βιβλίων του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Αθήνα. Το συνέδριο συγκέντρωσε επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο να αναδείξει σύγχρονες προκλήσεις και λύσεις στη νευροεπιστήμη, την ψυχολογία και την ψηφιακή υγεία.

Στο πλαίσιο της Στρογγυλής Τράπεζας «Ψηφιακή Υγεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Σύγχρονες Προκλήσεις», το Κάπα3 παρουσίασε τη δική του προσέγγιση για την ανθρώπινη διάσταση της ψηφιακής φροντίδας. Η κυρία Ευαγγελία Μπίστα ανέδειξε τη σημασία της ψηφιακής εγγραμματοσύνης ασθενών και επαγγελματιών υγείας, επισημαίνοντας ότι:

Η ψηφιακή τεχνολογία εξελίσσεται ως βασικός πυλώνας σύγχρονης, ασφαλούς και ανθρώπινης φροντίδας ειδικά στον καρκίνο. Όταν ασθενείς και επαγγελματίες υγείας έχουν τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες, μειώνεται το άγχος, ενισχύεται η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση, βελτιώνονται τα αποτελέσματα θεραπείας και ενδυναμώνεται η αυτονομία του ασθενή. Η μείωση των ανισοτήτων για τους ευάλωτους συναθρώπους μας αποτελεί για όλους μας πρώτη προτεραιότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καθημερινότητα των ασθενών, που αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας. Η υποστήριξη της ψυχικής ανθεκτικότητας, η αυτοδιαχείριση μέσω ψηφιακών εφαρμογών και η ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και αυτοεπιστασίας ήταν κεντρικά μηνύματα της παρέμβασης, ενώ υπογραμμίστηκε η αξία της συνεργασίας με επαγγελματίες υγείας για την επίτευξη ποιοτικών και αξιόπιστων αποτελεσμάτων.

Στη συζήτηση αναδείχθηκαν οι κύριες προκλήσεις της Ψηφιακής Υγείας στην Ελλάδα, όπως ο κατακερματισμός εφαρμογών, η δυσκολία εφαρμογής hi-tech λύσεων σε παρωχημένα συστήματα, η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων και η ανάγκη διαφάνειας.

Η προσέγγιση του Κάπα3 επικεντρώνεται στη διαλειτουργικότητα, στη συλλογή ποιοτικών δεδομένων από τους ίδιους τους ασθενείς και στη δημιουργία υπηρεσιών που σέβονται τις πραγματικές ανάγκες τους, διασφαλίζοντας ότι οι τεχνολογίες λειτουργούν για τον άνθρωπο και όχι το αντίστροφο.

Η συμμετοχή του Κάπα3 στο συνέδριο εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθειά του να συμβάλει στον δημόσιο διάλογο για την ηθική, λειτουργική και ανθρώπινη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών εργαλείων, με επίκεντρο πάντα τον άνθρωπο και την ποιοτική φροντίδα των ασθενών.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών – 18 Δεκεμβρίου

Υγεία χωρίς σύνορα: η ισότιμη φροντίδα ως ανθρώπινο δικαίωμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που το 1990 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Μεταναστών Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους. Η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση πληθυσμών, αλλά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και – κυρίως – την πρόσβαση στην υγεία για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής ή νομικού καθεστώτος.

Οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότεροι από 281 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα εκτός της χώρας καταγωγής τους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του παγκόσμιου πληθυσμού (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης – IOM, World Migration Report).

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν συστηματικά ανισότητες στην υγεία, λόγω φραγμών όπως η γλώσσα, η έλλειψη ενημέρωσης, η ανασφάλεια κατοικίας και εργασίας, αλλά και ο φόβος αποκλεισμού από τις υπηρεσίες υγείας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, οδηγώντας σε χειρότερα αποτελέσματα υγείας για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.

Οι ανισότητες αυτές εντείνονται σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι νέοι, οι γυναίκες, καθώς και τα άτομα χωρίς σταθερό νομικό καθεστώς. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρών ή χρόνιων νοσημάτων, όπως ο καρκίνος, οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, η ασυνέχεια της θεραπείας και η έλλειψη ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορούν να αποβούν καθοριστικές για την πορεία της νόσου.

Τα στατιστικά για την Ελλάδα

Στο ελληνικό πλαίσιο, η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο υποδοχής και διέλευσης μεταναστών και προσφύγων. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού που διαμένει στην Ελλάδα είναι πολίτες τρίτων χωρών, ενώ η πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας παραμένει άνιση, ιδιαίτερα για νέους ανθρώπους και άτομα με αυξημένες ανάγκες φροντίδας. Παρά τις θεσμικές προβλέψεις, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται εμπόδια στην πρόληψη, στη συνέχεια της θεραπείας και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Στον τομέα της ογκολογίας, οι προκλήσεις αυτές γίνονται ακόμη πιο έντονες. Η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις, όμως η δυνατότητα πρόσβασης στη φροντίδα συχνά καθορίζεται από κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Η ανάγκη για πολιτισμικά ευαίσθητες, προσβάσιμες και συνεχείς υπηρεσίες υγείας είναι κρίσιμη, ώστε κανένας άνθρωπος να μη μένει αβοήθητος απέναντι σε μια διάγνωση καρκίνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 εργάζεται διαχρονικά για την ανάδειξη των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγεία και την ενίσχυση της ολιστικής φροντίδας των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο. Εντός του 2024, υλοποιήθηκε στοχευμένη δράση υποστήριξης προσφύγων και μεταναστών με καρκίνο, μέσω του προγράμματος «Cancer May Control your Body for a While, But Not Your Soul», με την υποστήριξη του King Baudouin Foundation.

Η δράση επικεντρώθηκε στις περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, με αποδέκτες πρόσφυγες και μετανάστες της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ηλικιακή ομάδα 15–24 ετών, και με στόχο την παροχή άμεσης πρωτοβάθμιας βοήθειας και συνεχιζόμενης υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η υγεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα, ειδικά για τους πιο ευάλωτους, αποτελεί ευθύνη όλων μας – θεσμών, επαγγελματιών υγείας και κοινωνίας συνολικά.

Μια δίκαιη κοινωνία είναι εκείνη που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Συμμετοχή στο 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας

Το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 4–6 Δεκεμβρίου 2025, συγκεντρώνοντας επιστήμονες και επαγγελματίες για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στη διατροφή, με κεντρικό μήνυμα «Γεφυρώνοντας έρευνα και πράξη».

Το πρόγραμμα κάλυψε θέματα από εναλλακτικές πρωτεΐνες μέχρι διατροφικές διαταραχές, μέσα από διαλέξεις, φροντιστήρια και στρογγυλές τράπεζες.

Στη συνεδρία «Συν-διαμορφώνοντας την Υγεία: Συμμετοχική Έρευνα με Ασθενείς με Καρκίνο σε Θέματα Διατροφής και Ψυχικής Ανθεκτικότητας», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα MC3, συμμετείχαν η Andrea Paola Rojas Gil, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βασικών Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, συνεργάτιδα του Κάπα3 στον τομέα της διατροφής, με θέμα «Η διατροφή ως εργαλείο υποστήριξης της θεραπείας και ευεξίας: σύγκριση προγραμμάτων συν-σχεδιασμού για ογκολογικούς ασθενείς σε Ελλάδα και Κολομβία», η Ευαγγελία Μπίστα εκ μέρους του ΚΑΠΑ3 με θέμα «Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας: ανισότητες, εκπαίδευση, περιβάλλον και πολιτικές» και η Ιωάννα Σίδερη με θέμα «Ψυχική υγεία και στρατηγικές ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας».

 

Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας

Η Ευαγγελία Μπίστα υπογράμμισε ότι η διατροφή δεν αποτελεί μόνο προσωπική επιλογή, αλλά έναν από τους πιο κρίσιμους κοινωνικούς προσδιοριστές της υγείας, με άμεσο αντίκτυπο στην πρόληψη, την πορεία και την ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε υγιεινή τροφή, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες καθορίζουν ποιος μπορεί να ακολουθήσει υγιεινό διατροφικό πρότυπο. Η Ελλάδα, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση: η οικονομική κρίση, το αυξημένο κόστος υγιεινών τροφών και η στροφή προς φθηνές υπερεπεξεργασμένες επιλογές έχουν επιδεινώσει το πρόβλημα.

Η παρουσίαση κατέδειξε σαφώς πως:

  • Το εισόδημα, το επίπεδο εκπαίδευσης και η διαθεσιμότητα τροφίμων καθορίζουν την ποιότητα της διατροφής, με τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και χρόνιων νοσημάτων.
  • Η μετατόπιση από τη μεσογειακή διατροφή σε δυτικού τύπου επιλογές, λόγω οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων.
  • Διπλή είναι η επιβάρυνση για τους ευάλωτους πληθυσμούς: υποσιτισμός και παχυσαρκία συνυπάρχουν, πλήττοντας ιδιαίτερα όσους ζουν σε επισιτιστική ανασφάλεια.
  • Επιπτώσεις στους ογκολογικούς ασθενείς: η επαρκής διατροφή είναι κρίσιμη για την αντοχή στις θεραπείες, την ανάκαμψη και την ποιότητα ζωής, με πολλούς ασθενείς να αντιμετωπίζουν οικονομικά και θεραπευτικά εμπόδια.

Η κα Μπίστα παρουσίασε τις δράσεις του Κάπα3 με έμφαση στη διατροφική υποστήριξη και τη συμμετοχική προσέγγιση που εφαρμόζεται στις διαδικτυακές Βιωματικές Συναντήσεις, οι οποίες διενεργούνται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, συνεχίζοντας τον κύκλο δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής, εστιάζοντας στη διατροφή και την ψυχική υγεία των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους.

Η θέση του Κάπα3 υπογραμμίζει ότι η διατροφή δεν μπορεί να ιδωθεί ως ατομική συμπεριφορά, αλλά ως προϊόν κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η μείωση των ανισοτήτων και η εξασφάλιση πρόσβασης όλων σε υγιεινή τροφή αποτελούν βασική προϋπόθεση για καλύτερα αποτελέσματα υγείας και ειδικά για την ογκολογική φροντίδα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

GD2: Ένας κρίσιμος βιοδείκτης και θεραπευτικός στόχος – Τι δείχνουν τα νεότερα δεδομένα

Νέα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τον GD2 — έναν γλυκολιπιδικό βιοδείκτη που εκφράζεται σε ορισμένους καρκινικούς όγκους — ως έναν από τους πιο υποσχόμενους θεραπευτικούς στόχους στη σύγχρονη ογκολογία. Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό συγκεντρώνει τα νεότερα ευρήματα για τη χρήση του GD2 σε ανοσοθεραπείες, CAR-T κυτταρικές θεραπείες, μονοκλωνικά αντισώματα και άλλες καινοτόμες προσεγγίσεις.

Τι είναι ο GD2 και γιατί έχει σημασία;

Ο GD2 είναι ένα μόριο που είναι γνωστό ως δισιαλογαγγλιοσίδιο 2, το οποίο  βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων.
Αυτό τον καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο ως “στόχο” για εξατομικευμένες ανοσοθεραπείες, καθώς οι θεραπείες μπορούν να “αναγνωρίζουν” τα κύτταρα που φέρουν το GD2 και να τα καταστρέφουν χωρίς να επηρεάζουν υγιείς ιστούς.

Οι καρκίνοι με υψηλή έκφραση GD2 περιλαμβάνουν:

  • Νευροβλάστωμα
  • Οστεοσάρκωμα
  • Μελάνωμα
  • Καρκίνο του μαστού (τριπλά αρνητικό σε ορισμένες περιπτώσεις)
  • Μερικούς καρκίνους του πνεύμονα
  • Σπάνιους παιδιατρικούς όγκους

Ιδιαίτερα στο νευροβλάστωμα, έναν από τους συχνότερους παιδιατρικούς καρκίνους, ο GD2 έχει ήδη χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά με ανταγωνιστικά αντισώματα, βελτιώνοντας σημαντικά την επιβίωση υψηλού κινδύνου.

Η νέα επιστημονική ανασκόπηση χαρτογραφεί την τρέχουσα πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, αναδεικνύοντας τις τεχνολογίες που δείχνουν τη μεγαλύτερη κλινική δυναμική. Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του GD2, ήδη αποτελεσματικά σε παιδιά με νευροβλάστωμα, εξελίσσονται σε πιο στοχευμένες και ασφαλείς εκδοχές, με στόχο να επεκταθεί η χρήση τους και σε ενήλικους όγκους.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα δεδομένα από κλινικές δοκιμές των GD2-directed CAR-T cells: παρά τις σημαντικές προκλήσεις όπως η τοξικότητα, η διαφυγή των όγκων και η περιορισμένη διάρκεια δράσης, οι νεότερες γενιές CAR-T δείχνουν βελτιωμένη ασφάλεια, βαθύτερη διείσδυση στους στερεούς όγκους και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η ανασκόπηση εξετάζει επίσης συνδυαστικές ανοσοθεραπείες που ενώνουν τη στόχευση GD2 με ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή αναστολείς σημείων ελέγχου, προσφέροντας ενισχυμένη αποτελεσματικότητα έναντι ανθεκτικών όγκων. Τέλος, παρουσιάζονται αναδυόμενες πλατφόρμες όπως διειδικά αντισώματα, «έξυπνες» νανοσωματιδιακές προσεγγίσεις και τεχνολογίες στοχευμένης παράδοσης φαρμάκου αποκλειστικά σε GD2-θετικά κύτταρα, οι οποίες διευρύνουν περαιτέρω το θεραπευτικό οπλοστάσιο και ανοίγουν νέους δρόμους για μελλοντικές εφαρμογές.Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ασθενείς

Η στοχευμένη θεραπεία του GD2 δεν αποτελεί πλέον θεωρητική προσέγγιση — είναι πραγματικότητα σε ορισμένους παιδιατρικούς καρκίνους και επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς και σε άλλες μορφές.

Τα οφέλη για τους ασθενείς περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη ακρίβεια στη θεραπεία, με λιγότερη επιβάρυνση του οργανισμού
  • δυνατότητα εξατομικευμένης αντιμετώπισης ανάλογα με το προφίλ του όγκου
  • ελπίδα για όγκους που παραμένουν δύσκολα θεραπεύσιμοι με τις υπάρχουσες μεθόδους
  • βελτιωμένες προοπτικές επιβίωσης, ειδικά στα παιδιά

Για τους παιδιατρικούς και νεαρούς ενήλικες ασθενείς, όπου οι θεραπευτικές επιλογές συχνά είναι περιορισμένες ή ιδιαίτερα επιβαρυντικές, οι θεραπείες GD2 αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη.

Παρά τη σημαντική πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να διερευνά κρίσιμες προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρενέργειες όπως ο νευροπαθητικός πόνος, η ανθεκτικότητα και η διαφυγή ορισμένων όγκων από τη στόχευση, καθώς και το υψηλό κόστος και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων θεραπειών. Παράλληλα, η ανάγκη για πολυκεντρικές κλινικές μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας παραμένει έντονη, ώστε να υπάρξουν πιο σαφή και αξιόπιστα δεδομένα. Ωστόσο, η ερευνητική δραστηριότητα είναι συνεχής, με δεκάδες κλινικές δοκιμές να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη διεθνώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση και υποστήριξη ασθενών και οικογενειών, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν σοβαρές, σπάνιες ή παιδιατρικές μορφές καρκίνου.

Η πρόοδος στις θεραπείες που στοχεύουν τον GD2 ανοίγει νέους δρόμους για παιδιά και νέους με περιορισμένες σήμερα επιλογές, αναδεικνύοντας τη δύναμη και τη δυναμική της ανοσοθεραπείας. Ταυτόχρονα, ενισχύει την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να μεταμορφώσουν την πορεία δύσκολων και ανθεκτικών μορφών καρκίνου.

Το Κάπα3 θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να ενημερώνει την κοινότητα με τρόπο κατανοητό, αξιόπιστο και ανθρώπινο.

Πηγές: εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

AI και απομακρυσμένη παρακολούθηση διαμορφώνουν μια νέα εμπειρία για τους ασθενείς με καρκίνο

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και η απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών (Remote Patient Monitoring – RPM) αλλάζουν το τοπίο στην ογκολογία, δίνοντας στους ασθενείς μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση της θεραπείας τους.

Τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι η χρήση ψηφιακών εργαλείων για τη συλλογή ιατρικών δεδομένων εκτός του παραδοσιακού κλινικού περιβάλλοντος μειώνει τις καθυστερημένες αναφορές συμπτωμάτων, περιορίζει τις σοβαρές παρενέργειες, μειώνει τις νοσηλείες και τις επισκέψεις στα επείγοντα, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Με άλλα λόγια, οι ψηφιακές εφαρμογές επιτρέπουν στους ασθενείς να ενημερώνουν εγκαίρως τους γιατρούς για τυχόν προβλήματα, μειώνοντας κινδύνους και βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το 2022 η ESMO δημοσίευσε οδηγίες για την ενσωμάτωση των patient-reported outcome measures (PROMs) στην κλινική πρακτική, προτείνοντας την προτίμηση ηλεκτρονικών πλατφορμών αντί για έντυπα ερωτηματολόγια (Ann Oncol. 2022).

Ο Dr Charles Ferté, Chief Medical & Patient Officer της λύσης Resilience, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Institut Gustave Roussy στη Γαλλία, τονίζει ότι η AI μπορεί να αντιμετωπίσει περιορισμούς στη χρήση των αναφορών ασθενών στην ογκολογία. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 50% των παρενεργειών που βιώνουν οι ασθενείς δεν καταγράφεται, είτε λόγω ξεχασμένων συμπτωμάτων είτε λόγω φόρτου εργασίας του προσωπικού. Οι ήπιες αλλά επίμονες παρενέργειες συχνά παραβλέπονται, επηρεάζοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η λύση Resilience περιλαμβάνει μια διαδικτυακή πλατφόρμα για ιατρούς και νοσηλευτές, όπου παρακολουθούνται τα συμπτώματα και λαμβάνονται ειδοποιήσεις, καθώς και μια εφαρμογή για κινητά για τους ασθενείς, ώστε να στέλνουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα επεξεργάζονται μέσω αλγορίθμων AI και μετατρέπονται σε χρήσιμες πληροφορίες για την ομάδα ογκολογίας, διευκολύνοντας την έγκαιρη παρέμβαση και βελτιστοποίηση της φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, οι γιατροί μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση του ασθενούς και να προλαμβάνουν επιπλοκές πριν γίνουν σοβαρές.

Επιπλέον, η λύση ενσωματώνει NLP (Natural Language Processing) για την εξαγωγή δεδομένων από ιατρικές σημειώσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα, ενώ ένας προγνωστικός αλγόριθμος εκτιμά τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών και απρογραμμάτιστων νοσηλειών.

Η εμπλοκή των ασθενών είναι καθοριστική: η συμμόρφωση στις εβδομαδιαίες ερωτήσεις στην εφαρμογή φτάνει έως και 85%, ενώ πολλοί περιγράφουν την εφαρμογή ως «σωσίβιο» στην πορεία της θεραπείας τους. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι μόνο οι νεότεροι ασθενείς θα αγκαλιάσουν την ψηφιακή παρακολούθηση, οι έρευνες δείχνουν ότι η αποδοχή είναι ευρύτερη και ανεξαρτήτως ηλικίας (JMIR Mhealth Uhealth. 2018; J Geriatr Oncol. 2024).

Μάλιστα, η λύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για screening μεγάλων ομάδων, ανιχνεύοντας ασθενείς που θα ωφεληθούν από υβριδικό μοντέλο φροντίδας – ψηφιακά εργαλεία σε συνδυασμό με διά ζώσης υποστήριξη, όπως συμπεριφορική και γνωστική θεραπεία. Η συνεχής συλλογή δεδομένων δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της RPM σε κοινωνικούς και συμπεριφορικούς δείκτες, όπως απομόνωση, απασχόληση, πρόσβαση σε φροντίδα, εθισμούς, σωματική δραστηριότητα ή επισιτιστική ανασφάλεια.

Τέλος, τα ψηφιακά δεδομένα ανοίγουν νέους δρόμους στην έρευνα: η βάση δεδομένων του Resilience περιλαμβάνει πάνω από 20.000 ασθενείς σε 140 νοσοκομεία σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία, επιτρέποντας τη χρήση πραγματικών δεδομένων για πιο στοχευμένη κλινική έρευνα. Στο μέλλον, η ψηφιακή φαινοτύπηση θα επιτρέπει την παρακολούθηση φυσικών και γνωστικών δεικτών μέσω αισθητήρων κινητών, όπως βηματομετρητές και γυροσκόπια, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της εμπειρίας του ασθενούς.

Γίνεται κατανοητό πως η φροντίδα του καρκίνου μπορεί να βασίζεται πλέον όχι μόνο στη συμμετοχή του ασθενούς και των επαγγελματιών, αλλά και στην ανάλυση δεδομένων που αποκαλύπτουν αθέατες πτυχές της καθημερινής ζωής και των συμπτωμάτων των ασθενών.

Το Κάπα3 παραμένει στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην ογκολογία, ενημερώνει συνεχώς για τις νέες τεχνολογίες και πρακτικές, στηρίζει ενεργά τους ασθενείς και τους φροντιστές τους, και δημιουργεί εργαλεία και πόρους που διευκολύνουν την καθημερινότητά τους. Με γνώμονα την ενδυνάμωση των ασθενών, το Κάπα3 συνδέει την επιστημονική γνώση με πρακτικές λύσεις, ώστε κάθε άτομο να αισθάνεται συνοδευόμενο και ασφαλές στην πορεία της θεραπείας του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Πηγές:

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία — 3 Δεκεμβρίου

Μια ημέρα υπενθύμισης, δέσμευσης και δράσης

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (3 Δεκεμβρίου), που θεσπίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 1992, αποτελεί μια ετήσια υπενθύμιση της ανάγκης για πλήρη ένταξη, ισότητα και σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η προώθηση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης δεν είναι επιλογή· είναι υποχρέωση.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2024), περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι – δηλαδή 16% του παγκόσμιου πληθυσμού – ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας. Η αναπηρία αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και η εμπειρία της φωτίζει τις συστημικές ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Προκλήσεις και ανισότητες στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικά εμπόδια στην καθημερινότητα: ελλιπή προσβασιμότητα σε δημόσιους χώρους και υπηρεσίες, δυσκολίες στη μετακίνηση, περιορισμένη πρόσβαση στην εργασία, αλλά και κοινωνικό στίγμα που επηρεάζει βαθιά την ποιότητα ζωής. Τα διαθέσιμα εθνικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι ανισότητες αυτές έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή.

Παράλληλα, η ενίσχυση της προσβασιμότητας δεν αφορά μόνο την άρση εμποδίων, αλλά και τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που αναγνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Από την ενημέρωση των επαγγελματιών και την αλλαγή στάσεων, μέχρι την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και ψυχικής υποστήριξης, η συμπερίληψη απαιτεί διαρκή δέσμευση. Μόνο έτσι μπορούμε να εγγυηθούμε ότι κάθε πολίτης έχει ίσες ευκαιρίες συμμετοχής και αξιοπρέπειας.

Η θέση του Κάπα3: Ένας κόσμος όπου κάθε φωνή ακούγεται

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, στηρίζουμε καθημερινά ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές προκλήσεις υγείας. Γνωρίζουμε από κοντά πόσο σημαντική είναι:

  • η καθαρή και προσιτή πληροφόρηση
  • η έγκαιρη υποστήριξη
  • ο σεβασμός
  • η φροντίδα χωρίς αποκλεισμούς

Ενημερωθείτε για δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία στις παρακάτω δημοσιεύσεις της ιστοσελίδας μας εδώ 

Μάθετε για την έκδοση κάρτας αναπηρίας εδώ και για τις δωρεάν και μειωμένες μετακινήσεις εδώ

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία μας υπενθυμίζει ότι κάθε δράση και κάθε πολιτική πρέπει να χτίζονται πάνω στην αρχή της συμπερίληψης.
Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω.

Πιο συμπεριληπτικές κοινωνίες: Από το όραμα στην πράξη

Για να δημιουργήσουμε ένα πραγματικά προσβάσιμο περιβάλλον απαιτούνται:

  • Προσβάσιμες πόλεις και δημόσιες υπηρεσίες
  • Εκπαίδευση προσωπικού σε υγεία, κοινωνική πρόνοια και εξυπηρέτηση
  • Προσβάσιμη ψηφιακή τεχνολογία
  • Πολιτικές απασχόλησης που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή
  • Ενημέρωση και διάλογος για την καταπολέμηση του στίγματος

Η συμπερίληψη δεν είναι μια πράξη «καλής θέλησης» — είναι προϋπόθεση κοινωνικής προόδου.

Παράλληλα, η μετάβαση προς μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία δεν είναι στιγμιαία διαδικασία· απαιτεί συνεργασία της Πολιτείας, της κοινωνίας των πολιτών και των ίδιων των ατόμων με αναπηρία. Η συνεχής αξιολόγηση, η διαφάνεια και η συμμετοχή είναι θεμέλια ουσιαστικής αλλαγής.

Κάθε άνθρωπος αξίζει πρόσβαση.
Ο κάθε άνθρωπος αξίζει σεβασμό.
Και ο κάθε άνθρωπος αξίζει ίσες ευκαιρίες.

Πηγές