Κατηγορία: Κάπα3

Συμμετέχουμε σε έρευνες που κάνουν τη φωνή σας να μετράει

Στο Κάπα3 ενθαρρύνουμε ενεργά τη συμμετοχή σε έρευνες υγείας, καθώςπροσπαθούμε κάθε μέρα να στεκόμαστε δίπλα σε ανθρώπους που βιώνουν την εμπειρία του καρκίνου, είτε ως ασθενείς είτε ως φροντιστές. Και όσο το κάνουμε αυτό, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο πόσο σημαντικό είναι να ακούμε πραγματικά τη φωνή τους.

Γι’ αυτό και οι ερευνητικές δράσεις που υλοποιούμε ή υποστηρίζουμε δεν είναι απλώς ερωτηματολόγια. Είναι ένας τρόπος να καταλάβουμε καλύτερα τις ανάγκες, τις εμπειρίες και τις προτεραιότητες της κοινότητας που υπηρετούμε.

Μέσα από τη συμμετοχή σε αυτές τις έρευνες, δίνεται η δυνατότητα σε ανθρώπους που βρίσκονται στο επίκεντρο της εμπειρίας του καρκίνου να μοιραστούν τη δική τους πραγματικότητα. Κάθε απάντηση, κάθε ιστορία, κάθε συμμετοχή προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στην εικόνα που προσπαθούμε να χτίσουμε: μια πιο ουσιαστική και ανθρώπινη προσέγγιση στη φροντίδα και την υποστήριξη.

Η συμβολή κάθε συμμετέχοντα είναι πολύτιμη. Τα δεδομένα που συλλέγονται μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε ανάγκες που συχνά δεν είναι ορατές, να κατανοήσουμε καλύτερα τις δυσκολίες και να σχεδιάσουμε δράσεις που ανταποκρίνονται στην πραγματική καθημερινότητα των ανθρώπων.

Μέσα από τη συμμετοχή σε έρευνες υγείας, η εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε γνώση που κάνει πραγματική διαφορά. Κάθε έρευνα που υποστηρίζουμε εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια κατανόησης της εμπειρίας των ασθενών και των φροντιστών.
Δείτε περισσότερες έρευνες και ερευνητικές δράσεις του Κάπα3.

Παρακάτω παρουσιάζονται οι τρέχουσες ερευνητικές δράσεις στις οποίες μπορείτε να συμμετέχετε, οργανωμένες ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνονται.

Κάθε έρευνα συνοδεύεται από μια σύντομη περιγραφή, ώστε να είναι ξεκάθαρος ο σκοπός της και ο τρόπος με τον οποίο η συμμετοχή συμβάλλει στο συνολικό έργο.

Για επαγγελματίες υγείας

Κουλτούρα ασφάλειας ασθενών στα νοσοκομεία

Πιλοτική μελέτη για τη μετάφραση και προσαρμογή του διεθνούς ερωτηματολογίου SOPS® Hospital Survey 2.0 του AHRQ στο ελληνικό νοσοκομειακό περιβάλλον.

Στόχος της έρευνας είναι η αξιολόγηση της σαφήνειας, της κατανόησης και της καταλληλότητας του εργαλείου μέσα από τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας που εργάζονται σε νοσοκομειακές δομές.

Η μελέτη περιλαμβάνει και επαναληπτική συμπλήρωση ερωτηματολογίου (test–retest), ώστε να αξιολογηθεί η σταθερότητα των απαντήσεων στον χρόνο.

Συμμετοχή: https://forms.gle/Jev7mQ95vt1swtXF7

Για ερευνητικά δίκτυα και συνεργασίες

sleepCare – αξιολόγηση ποιότητας ύπνου

Η ερευνητική πρωτοβουλία sleepCare, σε συνεργασία με τον Χρήστο Φραντζίδη (University of Lincoln) και την ερευνητική του ομάδα, διερευνά την ποιότητα ύπνου μέσα από πραγματικές εμπειρίες και αυτοαναφορές των συμμετεχόντων.

Στόχος είναι η καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τον ύπνο στην καθημερινή ζωή, μέσα από ανώνυμα δεδομένα και σύντομα ερωτηματολόγια.

English questionnaire: https://lnkd.in/e7wYjspX
Greek questionnaire: https://lnkd.in/ejbjGQPC
Platform: https://lnkd.in/e7YHUXdi

Για επιζώσες καρκίνου του μαστού

Εμπειρία επιζωσών και ποιότητα ζωής

Διπλωματική ερευνητική μελέτη που εξετάζει τον φόβο επανεμφάνισης του καρκίνου του μαστού, την ποιότητα ζωής και τον ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης σε επιζώσες στην Ελλάδα.

Στόχος της είναι η καλύτερη κατανόηση της εμπειρίας μετά τη θεραπεία και των παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχοκοινωνική ευημερία.

Συμμετοχή: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeUgku0yi7LBGg42v_FeKtzVsj5F5uw8hYr-y-hcVKL-fhoeQ/viewform

Για ασθενείς με αναπνευστικές παθήσεις και φροντιστές

Εμπειρίες μεταμόσχευσης πνευμόνων στην Ελλάδα

Πανελλήνια έρευνα καταγραφής εμπειριών, αναγκών και απόψεων ασθενών και φροντιστών σχετικά με τη μεταμόσχευση πνευμόνων.

Στόχος είναι η αποτύπωση της εμπειρίας σε όλα τα στάδια της νόσου, με σκοπό τη βελτίωση της φροντίδας και των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε ασθενείς με αναπνευστικές παθήσεις (μεταμοσχευμένους και μη) και στους φροντιστές τους.

Συμμετοχή: https://forms.gle/66h4CQJK3pdr1gKK7
Πληροφορίες: https://www.cysticfibrosis.gr/draseis/lung-transplant-working-group/

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

18 Απριλίου: Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου και αποτελεί μια σημαντική αφορμή για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ασθενών στην Ευρώπη. Η ημέρα καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Active Citizenship Network, με στόχο την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και την προάσπιση της αξιοπρέπειας των ασθενών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα των ασθενών δεν απορρέουν από ένα ενιαίο δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, αλλά από ένα σύνολο αρχών, ευρωπαϊκών οδηγιών και εθνικών νομοθεσιών. Σημαντικός σταθμός υπήρξε η Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002), η οποία καθιέρωσε 14 βασικά δικαιώματα και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλές χώρες.

Μεταξύ των σημαντικότερων δικαιωμάτων περιλαμβάνονται:

  • Το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας
  • Το δικαίωμα στην πρόληψη
  • Το δικαίωμα στην έγκαιρη και σωστή διάγνωση
  • Το δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συγκατάθεση
  • Το δικαίωμα επιλογής θεραπείας
  • Το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα
  • Το δικαίωμα στην ασφάλεια και την ποιότητα της φροντίδας
  • Το δικαίωμα στον σεβασμό της αξιοπρέπειας του ασθενούς

Παρά τη θεσμική πρόοδο, η πλήρης εφαρμογή αυτών των δικαιωμάτων παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες τα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών υγείας μπορεί να φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, λόγω κόστους, μεγάλων χρόνων αναμονής ή γεωγραφικών περιορισμών, ενώ στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταδεικνύουν καθυστερήσεις σε διαγνώσεις και θεραπείες, καθώς και περιορισμένη ενημέρωση των ασθενών για τις διαθέσιμες επιλογές τους.

Στην Ελλάδα, τα δικαιώματα των ασθενών κατοχυρώνονται θεσμικά, μεταξύ άλλων, μέσω του νόμου 2071/1992 και μεταγενέστερων ρυθμίσεων. Επιπλέον, τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας (Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.) εφαρμόζουν συγκεκριμένο κανονισμό για τη διαχείριση καταγγελιών, παραπόνων και θετικών εντυπώσεων, όπως ορίζεται σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (2024). Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της θέσης του ασθενούς στο σύστημα υγείας, όπως:

  • Η ενίσχυση του ρόλου των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ
  • Η επικαιροποίηση της Χάρτας Δικαιωμάτων, με έμφαση σε σύγχρονες ανάγκες όπως η ψηφιακή υγεία και οι σπάνιες παθήσεις
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκής κοινότητας και συλλόγων ασθενών
  • Η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και εφαρμογές όπως το MyHealth app

Παρά την πρόοδο αυτή, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η ισότιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, η μείωση των ανισοτήτων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διασφάλιση ποιοτικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς.

Σε περίπτωση που ένας ασθενής θεωρεί ότι τα δικαιώματά του παραβιάζονται, μπορεί να απευθυνθεί:

  • Στη διοίκηση του νοσοκομείου ή στο αρμόδιο γραφείο δικαιωμάτων ασθενών
  • Στον Συνήγορο του Πολίτη
  • Σε συλλόγους ασθενών ή οργανώσεις υποστήριξης
  • Σε αρμόδιες εποπτικές αρχές υγείας

Σε αυτό το πλαίσιο, οι οργανώσεις ασθενών και ευρύτερα οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Kapa3, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, όχι μόνο στην υποστήριξη και καθοδήγηση των ασθενών, αλλά και στην ανάδειξη προβλημάτων, την προώθηση πολιτικών αλλαγών και τη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και προσβάσιμου συστήματος υγείας.

Η γνώση των δικαιωμάτων αποτελεί το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την προάσπισή τους. Ένας ενημερωμένος ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του, να διεκδικεί καλύτερη φροντίδα και να συμβάλλει στη βελτίωση του ίδιου του συστήματος υγείας.

Η ημέρα αυτή μας υπενθυμίζει ότι η υγειονομική φροντίδα δεν είναι προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα — και ότι ένα δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας χτίζεται καθημερινά, με σεβασμό, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή όλων.

Πηγές:

  1. Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002): https://www.activecitizenship.net/charter-of-rights.html
  2. ΧΑΡΤΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
  3. Στοιχεία της Ευρωπαϊκης Επιτροπής: https://health.ec.europa.eu/publications/patients-rights_en
  4. Υπουργείο Υγείας – Κανονισμός διαχείρισης καταγγελιών και παραπόνων από τα Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Κάπα3 και Καρκινάκι ενώνουν δυνάμεις για την υποστήριξη παιδιών, εφήβων και οικογενειών που ζουν με καρκίνο

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ανακοινώνει τη νέα του συνεργασία με την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Καρκινάκι», με στόχο την ενίσχυση της ενημέρωσης, της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και της ευαισθητοποίησης γύρω από τον παιδικό και εφηβικό καρκίνο, καθώς και τη στήριξη των οικογενειών που βιώνουν την εμπειρία της νόσου.

Το Καρκινάκι αποτελεί έναν εξειδικευμένο οργανισμό που δραστηριοποιείται στον χώρο του παιδικού και εφηβικού καρκίνου, εστιάζοντας στην έγκυρη ενημέρωση, στην ενδυνάμωση των γονέων και φροντιστών και στην καλλιέργεια ενός υποστηρικτικού πλαισίου γύρω από τα παιδιά και τους εφήβους που νοσούν. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης και παρεμβάσεις σε επίπεδο κοινότητας, επιδιώκει να μειώσει το αίσθημα απομόνωσης που συχνά συνοδεύει τη διάγνωση, ενισχύοντας παράλληλα την κατανόηση και την κοινωνική ευαισθητοποίηση, καθώς και τη διασύνδεση των οικογενειών με διαθέσιμους πόρους υποστήριξης.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι δύο φορείς θα αναπτύξουν κοινές πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, με έμφαση στη δημιουργία δράσεων που απευθύνονται τόσο σε οικογένειες όσο και σε επαγγελματίες υγείας και υποστήριξης. Προβλέπεται επίσης η συνδιοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, η ανταλλαγή καλών πρακτικών, καθώς και η διερεύνηση συμμετοχής σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα που ενισχύουν την ολιστική προσέγγιση στη φροντίδα των ασθενών, με έμφαση στη συνέχεια της υποστήριξης σε όλα τα στάδια της εμπειρίας της νόσου.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 δραστηριοποιείται με στόχο την ενημέρωση, την καθοδήγηση και την ενδυνάμωση των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο, προσφέροντας πρακτική υποστήριξη και πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση και υπηρεσίες. Παράλληλα, αναπτύσσει δράσεις που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή των ασθενών στη διαχείριση της υγείας τους και προωθεί ένα πιο προσβάσιμο και ανθρώπινο πλαίσιο φροντίδας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 συμμετέχει και σε ευρωπαϊκές συνεργασίες που εστιάζουν στην ψυχοκοινωνική διάσταση της νόσου σε διαφορετικά στάδια ζωής, όπως το έργο MELODIC, το οποίο αφορά την ψυχική υγεία νέων ενηλίκων με εμπειρία καρκίνου. Η εμπειρία αυτή ενισχύει τη δυνατότητα του οργανισμού να αναγνωρίζει τις ανάγκες που διαμορφώνονται σε όλο το φάσμα της πορείας με τη νόσο, από την παιδική ηλικία έως την ενήλικη ζωή.

Η συνεργασία με το Καρκινάκι επιβεβαιώνει την κοινή προσέγγιση των δύο οργανισμών για την ενίσχυση ενός δικτύου υποστήριξης που δεν περιορίζεται στη θεραπευτική διαδικασία, αλλά επεκτείνεται στην καθημερινότητα των οικογενειών, στην ενημέρωση και στην ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση, με στόχο μια πιο σταθερή και ουσιαστική παρουσία δίπλα στους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.

Το Δ.Τ. εδώ Δ.Τ. ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ

Κείμενο: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Νέα συνεργασία Κάπα3 – SimasiaAI για την ανάπτυξη του ψηφιακού Πλοηγού Υγείας «Μυρτώ»

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ανακοινώνει τη συνεργασία του με τη SimasiaAI για τη συν-ανάπτυξη του Πλοηγού Υγείας «Μυρτώ» (Myrto AI Assistant), ενός ψηφιακού βοηθού τεχνητής νοημοσύνης (AI chatbot) που στοχεύει στην ψηφιακή υποστήριξη καρκινοπαθών και των οικογενειών τους μέσα από άμεση, αξιόπιστη και εξατομικευμένη πληροφόρηση.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη στρατηγική του Κάπα3 για την αξιοποίηση καινοτόμων ψηφιακών εργαλείων, με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης στην πληροφορία, την ενίσχυση της καθοδήγησης και τη μείωση του ψηφιακού χάσματος που συχνά αντιμετωπίζουν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες στον χώρο της υγείας.

Ο Πλοηγός Υγείας «Μυρτώ» δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο πληροφόρησης, αλλά μια νέα μορφή κοινωνικής τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της πρόνοιας για ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα. Σχεδιάζεται ώστε να μετατρέπει την ψηφιακή πληροφορία σε μια πιο ανθρώπινη, προσιτή και ουσιαστική εμπειρία, δίνοντας τη δυνατότητα στους χρήστες να συνομιλούν, να καθοδηγούνται και να λαμβάνουν υποστήριξη προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους.

Μέσα από τον διττό του ρόλο ως “Patient Empowerment e-Navigator”, το σύστημα θα λειτουργεί αφενός ως Patient Advocate, παρέχοντας καθοδήγηση σε ζητήματα δικαιωμάτων, επιδομάτων και πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, και αφετέρου ως Health Navigator, προσφέροντας αξιόπιστη πληροφόρηση για την καλύτερη κατανόηση και αυτοδιαχείριση θεμάτων υγείας.

Παράλληλα, ο Πλοηγός Υγείας «Μυρτώ» στοχεύει στην ενίσχυση της υγειονομικής εγγραμματοσύνης, στην υποστήριξη της ψυχοκοινωνικής διάστασης της ασθένειας και στην ανάδειξη διαθέσιμων πόρων της κοινότητας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση των ανισοτήτων πρόσβασης στην πληροφόρηση.

Το Κάπα3, με πολυετή εμπειρία στην καθοδήγηση και στήριξη ογκολογικών ασθενών, συνεχίζει να επενδύει σε δράσεις που προάγουν την ισότιμη πρόσβαση στην ενημέρωση και την ψηφιακή ενδυνάμωση, αξιοποιώντας την τεχνολογία με κοινωνικό και ανθρωποκεντρικό πρόσημο.

Η σύμπραξη Κάπα3 και SimasiaAI οδηγεί στη δημιουργία και ενσωμάτωση του Πλοηγού Υγείας «Μυρτώ» στην πλατφόρμα του Κάπα3, αναδεικνύοντας τον ρόλο της συνεργασίας κοινωνικών οργανισμών και τεχνολογικών φορέων στη δημιουργία καινοτόμων εργαλείων ψηφιακής υποστήριξης για ασθενείς με καρκίνο. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, επιδιώκεται η ουσιαστική ενδυνάμωση των ασθενών, η υποστήριξη των επαγγελματιών υγείας και η εξέλιξη πιο ανθρωποκεντρικών ψηφιακών υπηρεσιών.

Η ανάπτυξη του Πλοηγού Υγείας «Μυρτώ» αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου ψηφιακής φροντίδας, όπου η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ανθρώπινη υποστήριξη, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους.

Ο Ιδρυτικός Χορηγός του Πλοηγού Υγείας “Μυρτώ” είναι το ΤΙΜΑ Foundation.

Το Δελτίο Τύπου εδώ:  ΔΤ SIMASIA AI

Κείμενο: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Νέο πλαίσιο εξυπηρέτησης πολιτών: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και ψηφιακή πρόσβαση

Με τον ν. 5293/2026 (ΦΕΚ Α΄57) εισάγεται ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο συνδέεται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, με στόχο ένα κράτος πιο φιλικό, πιο γρήγορο και πιο διαφανές για τον πολίτη.

Οι αλλαγές που προβλέπονται επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, καθώς αφορούν τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες εξυπηρετούνται, ενημερώνονται και αλληλεπιδρούν με τις δημόσιες υπηρεσίες.

Οι βασικές παρεμβάσεις του νόμου μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Διευκόλυνση του πολίτη και μείωση της γραφειοκρατίας

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η απλοποίηση των διαδικασιών.

Άρθρο 3 – Αντικατάσταση δικαιολογητικών

Σύμφωνα με το άρθρο 3, ο πολίτης μπορεί, σε πολλές περιπτώσεις, να αντικαθιστά δικαιολογητικά με υπεύθυνη δήλωση, όταν αυτά δεν μπορούν να αναζητηθούν άμεσα από τις υπηρεσίες.

Αυτό σημαίνει ότι:

  • δεν απαιτείται η προσκόμιση πολλών εγγράφων
  • η δημόσια υπηρεσία αναλαμβάνει την αναζήτηση των στοιχείων
  • η διαδικασία ξεκινά άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις

Παράλληλα, προβλέπονται μεταγενέστεροι έλεγχοι για την ακρίβεια των δηλώσεων, καθώς και κυρώσεις σε περίπτωση ψευδών στοιχείων.

Άρθρο 5 – Ταχύτερη διεκπεραίωση

Το άρθρο 5 ενισχύει την υποχρέωση των υπηρεσιών να τηρούν συγκεκριμένες προθεσμίες και να προχωρούν στη διεκπεραίωση των αιτημάτων χωρίς καθυστερήσεις.

2. Διαφάνεια και ψηφιακή πρόσβαση στην πληροφορία

Ένας δεύτερος βασικός άξονας αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας και της ενημέρωσης του πολίτη.

Άρθρο 5 – Παρακολούθηση υποθέσεων

Οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να παρακολουθούν ψηφιακά την πορεία της υπόθεσής τους.

Συγκεκριμένα, έχουν πρόσβαση στα ακόλουθα:

  • το στάδιο επεξεργασίας της υπόθεσης
  • τον εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης
  • την αρμόδια υπηρεσία
  • στοιχεία επικοινωνίας για ενημέρωση

Άρθρο 6 – Υποχρεωτική ανάρτηση εγκυκλίων

Οι εγκύκλιοι οδηγίες των δημόσιων υπηρεσιών:

  • αναρτώνται υποχρεωτικά στο διαδίκτυο
  • ισχύουν μόνο μετά τη δημοσίευσή τους

Αυτό διασφαλίζει ότι ο πολίτης έχει πρόσβαση στην ισχύουσα πληροφόρηση.

Άρθρο 7 – Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων

Οι δημόσιοι φορείς υποχρεούνται να αναρτούν και να ενημερώνουν:

  • τα ωράρια λειτουργίας
  • τις ημέρες και ώρες εξυπηρέτησης κοινού

Έτσι, αποφεύγονται άσκοπες μετακινήσεις και καθυστερήσεις.

3. Νέος τρόπος λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης

Ο νόμος εισάγει και έναν νέο τρόπο διεκπεραίωσης διοικητικών διαδικασιών, με στόχο την επιτάχυνση και την καλύτερη αξιοποίηση εξειδικευμένων γνώσεων.

Άρθρο 4 – Πιστοποιημένοι επαγγελματίες

Δίνεται η δυνατότητα στη διοίκηση να συνεργάζεται με πιστοποιημένους επαγγελματίες, οι οποίοι:

  • εγγράφονται σε ειδικό μητρώο
  • διαθέτουν συγκεκριμένα προσόντα και πιστοποίηση
  • μπορούν να συντάσσουν βεβαιώσεις, εκθέσεις ή άλλα έγγραφα που χρησιμοποιούνται για την έκδοση διοικητικών πράξεων

Οι επαγγελματίες αυτοί υπόκεινται σε:

  • δειγματοληπτικούς ελέγχους
  • κυρώσεις και πρόστιμα σε περίπτωση σφαλμάτων
  • ακόμη και διαγραφή από το μητρώο

Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει μηχανισμούς ελέγχου και ευθύνης (ιδίως στο άρθρο 3), ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των διαδικασιών.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ασθενείς

Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν όλους τους πολίτες, όμως συνδέονται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, καθώς επηρεάζουν κρίσιμες διαδικασίες που σχετίζονται με την υγεία και την πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Η μείωση της γραφειοκρατίας, η δυνατότητα ψηφιακής ενημέρωσης και η ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ταλαιπωρία σε διαδικασίες που σχετίζονται με:

  • παροχές υγείας
  • επιδόματα
  • διοικητικές εγκρίσεις

Ένα πιο προσβάσιμο κράτος στην πράξη

Ο ν. 5293/2026 επιχειρεί να διαμορφώσει μια Δημόσια Διοίκηση πιο απλή, πιο διαφανή και πιο αποτελεσματική. Για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, κάθε βήμα προς λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερη σαφήνεια δεν είναι απλώς μια διοικητική βελτίωση, αλλά μια ουσιαστική ανακούφιση στην καθημερινότητά τους.

Πηγή: ΦΕΚ Α 57 Ν 5293_2026

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο: νέα παγκόσμια έκθεση για πιο αποδοτικά συστήματα υγείας

Ο καρκίνος αποτελεί μια ολοένα αυξανόμενη επιβάρυνση για τα άτομα, τα συστήματα υγείας και την κοινωνία, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση της ανθρωποκεντρικής φροντίδας στον καρκίνο και τον επαναπροσδιορισμό του τρόπου παροχής της φροντίδας.. Οι νέες διαγνώσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 77% έως το 2050, γεγονός που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ήδη πιεσμένα συστήματα υγείας.

Πολλές χώρες αναφέρουν ως βασικές προκλήσεις την περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπείες, τις ελλείψεις προσωπικού και τους μεγάλους χρόνους αναμονής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται κρίσιμο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο παροχής ογκολογικής φροντίδας, ώστε να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι περιορισμένοι πόροι και να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

Η έκθεση με τίτλο “Implementing Person-Centred Cancer Care to Improve Outcomes, Experiences and Efficiency” δημοσιεύεται από τον διεθνή οργανισμό All.Can International και βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και μελέτες της περιόδου 2018–2025. Πρόκειται για μια παγκόσμια ανάλυση με τη συμβολή ειδικών από 11 χώρες, η οποία απευθύνεται σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και συστημάτων υγείας, με στόχο τον επανασχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας σε πιο ανθρωποκεντρική και αποδοτική βάση.

Η νέα έκθεση τονίζει ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο αποτελεί μια πρακτική και υψηλής απόδοσης προσέγγιση, η οποία βελτιώνει την εμπειρία των ασθενών και ενισχύει την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες, τις αξίες και τους στόχους του, αντί για μια ενιαία κλινική διαδρομή.

Οι βασικοί άξονες εφαρμογής οργανώνονται σε επτά πεδία παρέμβασης με κοινό στόχο την καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς και τη δημιουργία πιο βιώσιμων συστημάτων υγείας:

1. Έγκαιρη διάγνωση και έναρξη θεραπείας

Η καθυστερημένη διάγνωση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παγκοσμίως. Η χαμηλή ενημέρωση, η περιορισμένη συμμετοχή σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και οι αδυναμίες στην πρωτοβάθμια φροντίδα οδηγούν συχνά σε καθυστερημένη έναρξη θεραπείας.

Η έκθεση προτείνει πιο προσαρμοσμένη ενημέρωση προς το κοινό, με υλικό που λαμβάνει υπόψη το επίπεδο υγειονομικού εγγραμματισμού και το πολιτισμικό υπόβαθρο των πληθυσμών. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον συν-σχεδιασμό προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου με τις ίδιες τις κοινότητες, ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή και να επιτευχθεί πιο έγκαιρη διάγνωση.

2. Συντονισμένη και διεπιστημονική φροντίδα

Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών οδηγεί σε καθυστερήσεις και άνιση παροχή φροντίδας. Η ενίσχυση διεπιστημονικών ομάδων και η καθοδήγηση των ασθενών μέσα στο σύστημα υγείας (patient navigation) μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να κινούνται πιο ομαλά και να λαμβάνουν πιο συνεκτική φροντίδα.

3. Ψηφιακά εργαλεία και διασύνδεση συστημάτων

Η αποσπασματική διαχείριση δεδομένων και η περιορισμένη διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων υγείας αποτελούν σημαντικό εμπόδιο. Η ανάπτυξη ενιαίων υποδομών δεδομένων, εθνικών μητρώων καρκίνου και η χρήση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και τον συντονισμό της φροντίδας.

4. Τηλεϊατρική και απομακρυσμένη φροντίδα

Οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας μπορούν να μειώσουν γεωγραφικά εμπόδια και να φέρουν τη φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή. Ωστόσο, απαιτούνται επενδύσεις σε υποδομές και εκπαίδευση, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση για όλους.

Η χρήση φορέσιμων τεχνολογιών υγείας και εφαρμογών μπορεί να υποστηρίξει τη συνεχή παρακολούθηση και τη φροντίδα πέρα από το νοσοκομειακό περιβάλλον.

5. Επικοινωνία και κοινή λήψη αποφάσεων

Η αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ επαγγελματιών υγείας και ασθενών παραμένει κρίσιμη πρόκληση. Η εφαρμογή μοντέλων κοινής λήψης αποφάσεων, η αξιοποίηση της εμπειρίας των ασθενών και η πολιτισμικά κατάλληλη επικοινωνία μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και την ποιότητα της φροντίδας.

Παράλληλα, η συμμετοχή των φροντιστών στη διαδικασία ενημέρωσης θεωρείται απαραίτητη, καθώς συχνά οι ανάγκες τους παραμένουν αόρατες.

6. Υποστηρικτική φροντίδα και επιβίωση

Η πρόσβαση σε ψυχοκοινωνική και υποστηρικτική φροντίδα παραμένει περιορισμένη σε πολλές χώρες, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η ενσωμάτωση υπηρεσιών υποστήριξης σε όλη τη διαδρομή της νόσου είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με και μετά τον καρκίνο.

Η έκθεση τονίζει επίσης τη σημασία του προγραμματισμού μελλοντικής φροντίδας (advance care planning), ο οποίος μπορεί να μειώσει περιττές νοσηλείες και να ενισχύσει την αυτονομία των ασθενών.

7. Οικονομική υποστήριξη και πρόσβαση στη φροντίδα

Το οικονομικό βάρος του καρκίνου αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην πρόσβαση στη θεραπεία. Η έκθεση προτείνει ενίσχυση της κάλυψης των θεραπειών, υπηρεσίες οικονομικής καθοδήγησης και μέτρα υποστήριξης για τα έμμεσα κόστη, ώστε να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών και των οικογενειών τους.

Η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο στην Ελλάδα

Αν και η έκθεση έχει παγκόσμιο χαρακτήρα, τα ευρήματά της είναι ιδιαίτερα επίκαιρα και για συστήματα υγείας όπως το ελληνικό. Προκλήσεις όπως οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, οι ανισότητες στην πρόσβαση, η πίεση στο ανθρώπινο δυναμικό και η περιορισμένη διασύνδεση υπηρεσιών αντανακλούν υπαρκτές δυσκολίες και στην ελληνική πραγματικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η μετάβαση σε πιο ανθρωποκεντρικά, συντονισμένα και ψηφιακά υποστηριζόμενα μοντέλα φροντίδας — με έμφαση στην ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο — αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τη χώρα μας.

Κάλεσμα για δράση

Η έκθεση καταλήγει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να ενσωματώσουν άμεσα την ανθρωποκεντρική φροντίδα στα εθνικά σχέδια για τον καρκίνο. Η συνεργασία με ανθρώπους που έχουν βιωμένη εμπειρία της νόσου θεωρείται απαραίτητη για τον σχεδιασμό πιο δίκαιων, αποδοτικών και βιώσιμων συστημάτων υγείας.

Η υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης μπορεί να συμβάλει σε έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη ποιότητα φροντίδας, πιο αποτελεσματική χρήση πόρων και τελικά σε πιο ανθεκτικά συστήματα υγείας απέναντι στην αυξανόμενη επιβάρυνση του καρκίνου.

Μπορείτε να δείτε την έρευνα εδώ: Person-centred-cancer-care-improving-outcomes-experiences-and-efficiency-2

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το Κάπα3 στο δεύτερο δεκαπενθήμερο Μαρτίου – Απριλίου: Πρόσβαση, Καινοτομία και Υποστήριξη

Κάπα3 Μάρτιος 2026: Δράσεις και ενημέρωση για ασθενείς με καρκίνο

Μέσα στο δεύτερο μισό του Μαρτίου και τις πρώτες ημέρες του Απριλίου, το Κάπα3 συνέχισε να ενισχύει ουσιαστικά την πρόσβαση σε φροντίδα για ασθενείς με καρκίνο και τις οικογένειές τους, συνδέοντας την καινοτομία με την ανθρώπινη υποστήριξη.

Δικαιώματα ασθενών

Νέα δεδομένα στη διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ) μέσω ΕΟΠΥΥ και ιδιωτικών φαρμακείων διαμορφώνουν διαφορετικές διαδικασίες πρόσβασης. Το Κάπα3 ενημερώνει ασθενείς και φροντιστές, ώστε να κινούνται πιο εύκολα μέσα στο σύστημα και να εξασφαλίζουν τη συνεχή πρόσβαση στη θεραπεία.

Ψηφιακή υγεία & επικοινωνία με το δημόσιο

Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών στην Ελλάδα εισέρχεται σε νέα φάση, με υποχρεωτική αποδοχή ηλεκτρονικών εγγράφων από τους δημόσιους φορείς. Μέσα από τη χρήση εγκεκριμένων ηλεκτρονικών υπογραφών και σφραγίδων, οι διαδικασίες απλοποιούνται σημαντικά, μειώνοντας τη γραφειοκρατία για ασθενείς και επαγγελματίες υγείας.

Δράσεις & παρουσιάσεις

Το Κάπα3 συμμετείχε ενεργά στην 6η Νοσηλευτική Διημερίδα Δυτικής Μακεδονίας, με θέμα την ισορροπία τεχνολογίας και ανθρώπινης επαφής στη νοσηλευτική. Η παρουσία του επικεντρώθηκε στο patient navigation, την ψηφιακή υγεία και τη φωνή των ασθενών, προωθώντας ένα σύστημα φροντίδας πιο προσβάσιμο και ανθρώπινο. Παράλληλα, σε συνέντευξη στο DION TV, αναδείχθηκε ο ρόλος της κοινωνικής υποστήριξης και της ψηφιακής βοηθού «Μυρτώ» στην καθημερινή καθοδήγηση ασθενών και φροντιστών.

Συνεργασίες

Το Κάπα3 εντάχθηκε στο Hellenic Digital Health Cluster (HDHC), ενισχύοντας τη σύνδεση της φροντίδας με τις τεχνολογικές εξελίξεις, το δίκτυο συνεργασιών και τις ευκαιρίες χρηματοδότησης.

Ευαισθητοποίηση & συμμετοχή

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (27 Μαρτίου), αναδείχθηκε η κρίσιμη σημασία των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την ογκολογία. Το Κάπα3 προσκαλεί επίσης ασθενείς και μέλη οικογένειας να συμμετάσχουν σε ερωτηματολόγιο για την ψυχολογική υποστήριξη, συμβάλλοντας στη βελτίωση των υπηρεσιών και την ανάπτυξη ουσιαστικών μορφών υποστήριξης.

Στήριξη δράσης

Η νέα συλλογή χειροποίητων φουλαριών και μαντηλιών, με τεχνικές low immersion dyeing και botanical printing, προσφέρει τη δυνατότητα στήριξης του έργου του Κάπα3, ενώ κάθε αγορά ενισχύει τις δράσεις για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο και τις οικογένειές τους.

Το Κάπα3 παραμένει ενεργό, προωθώντας την υποστήριξη και την προσβασιμότητα στη φροντίδα — νέες ενημερώσεις έρχονται.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το Κάπα3 εντάσσεται στο Hellenic Digital Health Cluster (HDHC) για την προώθηση της καινοτομίας στην ψηφιακή υγεία

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ανακοινώνει με χαρά τη συμμετοχή του στο Hellenic Digital Health Cluster (HDHC), ενισχύοντας τη σύνδεσή του με το ελληνικό οικοσύστημα ψηφιακής υγείας.

Η συνεργασία Κάπα3 HDHC σηματοδοτεί την ενεργή ένταξη της οργάνωσης σε ένα δυναμικό δίκτυο καινοτομίας. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, το Κάπα3 αποκτά πρόσβαση σε ένα δυναμικό δίκτυο 47 καινοτόμων φορέων, καθώς και στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), με στόχο την προώθηση της καινοτομίας και της ποιότητας στις υπηρεσίες φροντίδας για τους καρκινοπαθείς.

Το HDHC συγκεντρώνει και διασυνδέει τους σημαντικότερους οργανισμούς, επιχειρήσεις και ερευνητικά ιδρύματα στον τομέα της ψηφιακής υγείας στην Ελλάδα, παρέχοντας υποδομές για δικτύωση, συνεργασίες, καινοτόμα έργα και πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς και επενδυτικούς φορείς. Στόχος του είναι η ενδυνάμωση του ελληνικού οικοσυστήματος ψηφιακής υγείας, ώστε η Ελλάδα να καταστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία χώρα ηγετική στον χώρο διεθνώς.

Μέσα από τη συνεργασία με το HDHC, το Κάπα3 ενισχύει την αποστολή του να προσφέρει στους καρκινοπαθείς σύγχρονες υπηρεσίες υποστήριξης, αξιοποιώντας καινοτόμες ψηφιακές τεχνολογίες και πρακτικές. Μέσω αυτής της συνεργασίες, το Κάπα3 αποκτά δυνατότητα συμμετοχής σε εκδηλώσεις, ομάδες εργασίας και πρωτοβουλίες του cluster, ενισχύοντας παράλληλα την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών με άλλους φορείς του οικοσυστήματος.

Η συμμετοχή στο HDHC δημιουργεί επίσης ευκαιρίες για το Κάπα3 να συμβάλει ενεργά στην ανάπτυξη ενός βιώσιμου ελληνικού οικοσυστήματος ψηφιακής υγείας, προάγοντας συνεργασίες, καινοτομία και κοινές θέσεις προς τις αρχές για τη θεσμική ενίσχυση του χώρου. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που φέρνει την οργάνωση πιο κοντά στις διεθνείς εξελίξεις και δίνει στην ελληνική κοινότητα υγείας πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την εμπειρία των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών φροντίδας.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία, το Κάπα3 ενδυναμώνει τον ρόλο του ως οργανισμός που συνδέει τη φροντίδα για τον καρκινοπαθή με τις εξελίξεις στον χώρο της ψηφιακής υγείας στην Ελλάδα και διεθνώς, δημιουργώντας γέφυρες γνώσης, τεχνολογίας και καινοτομίας για την κοινότητα που υπηρετεί.

 Δ.Τ. HDHC

Κείμενο: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το Κάπα3 στην εκδήλωση «Μπροστά στην πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης»

Στις 11 Μαρτίου 2026, η συνιδρύτρια του Κάπα3, Ευαγγελή Μπίστα, και ο συνεργάτης του οργανισμού, Χρήστος Φραντζίδης, επίκουρος καθηγητής Πληροφορικής–Μηχανικής Μάθησης στο Πανεπιστήμιο του Λίνκολν, παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την εκδήλωση «Μπροστά στην πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης», που διοργάνωσε η diaNEOsis στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο των 10 χρόνων δράσης της.

Η εκδήλωση ανέδειξε, μέσα από τις ομιλίες και τις συζητήσεις, βασικά θέματα γύρω από την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως: τι είναι η AI και ποιες ανησυχίες δημιουργεί, οι κοινωνικές επιπτώσεις και οι ανισότητες που μπορεί να αναπτύξει, η ηθική και υπεύθυνη χρήση της, η επίδραση στην εργασία και την παραγωγικότητα, καθώς και οι προκλήσεις στη νομοθεσία και στη ρύθμιση της τεχνολογίας.

Όπως σημειώνει η Ευαγγελή Μπίστα στα social media της, η τεχνολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένει ένα πεδίο γεμάτο ερωτήματα:

  • Τι ακριβώς είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη;
  • Ποιες ανησυχίες δημιουργούνται γύρω της;

«Μια τεχνολογία χωρίς σκέψη μπορεί να ενισχύει τις μεγαλύτερες ανισότητες», επισημαίνει, προσθέτοντας ότι η συζήτηση για την ηθική και επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόσβαση στην τεχνολογία παραμένει ανοιχτή. Η εκδήλωση έδωσε την ευκαιρία να δούμε «την επόμενη μέρα… μέσα από τα μάτια αυτών που πρωτοστάτησαν», όπως ο Ιωσήφ Σηφάκης (Βραβείο Turing 2007) και ο Χρίστος Παπαδημητρίου.

Η συμμετοχή του Κάπα3 στην εκδήλωση αναδεικνύει τη συνεχή ενασχόληση του οργανισμού με τις τεχνολογικές εξελίξεις, ειδικά στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και την ανάγκη για ενημέρωση και υπεύθυνο διάλογο γύρω από τις εξελίξεις, καθώς και τη σημασία της κατανόησης των κοινωνικών, ηθικών και εργασιακών επιπτώσεών της.

Η παρουσία μας εκεί ενισχύει τη δέσμευση του Κάπα3 να παρακολουθεί, να κατανοεί και να μεταφέρει γνώση για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που δημιουργεί η AI στην κοινωνία.

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

  • Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
  • Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

  • Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
  • Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
  • Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

  • Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
  • Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
  • Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3