Κατηγορία: Κοινωική Υποστήριξη

Το Κάπα3 στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή: Η φροντίδα του φροντιστή είναι μέρος της φροντίδας του ασθενούς

Η αθέατη επιβάρυνση των οικογενειών, τα δεδομένα από την καθημερινή λειτουργία του Κάπα3 και η ανάγκη για κοινωνική πλοήγηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και ισότιμη πρόσβαση στην ογκολογική φροντίδα.

Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2026

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 συμμετείχε στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Ελληνικό Δίκτυο Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ, με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή, την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.

Με την παρουσίαση «Ο Φροντιστής ως Βασικός Πυλώνας Στήριξης του Ογκολογικού Ασθενούς: Η Ελληνική Πραγματικότητα», η Ευαγγελή Μπίστα, συνιδρύτρια του Κάπα3, και η Μαρίλια Μπάρκα, φοιτήτρια Ψυχολογίας και εθελόντρια του οργανισμού, ανέδειξαν τον πολυδιάστατο ρόλο των άτυπων φροντιστών, τις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και την ανάγκη αναγνώρισης της συμβολής τους στην ογκολογική φροντίδα.

Η παρουσίαση συνέδεσε την επιστημονική γνώση με τα δεδομένα της καθημερινής λειτουργίας του Κάπα3, αναδεικνύοντας ότι η αποτελεσματική υποστήριξη των ανθρώπων με καρκίνο δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεραπευτική διαδικασία.

Η φροντίδα δεν σταματά στο νοσοκομείο. Συνεχίζεται στο σπίτι, στην εργασία, στην οικογένεια και σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Ο άτυπος φροντιστής: Ο αθέατος συντονιστής της ογκολογικής διαδρομής

Πίσω από κάθε θεραπευτική διαδρομή υπάρχει συχνά ένας άνθρωπος που αναλαμβάνει να οργανώσει ραντεβού, να αναζητήσει πληροφορίες, να διεκπεραιώσει διοικητικές διαδικασίες, να συντονίσει μετακινήσεις και να προσφέρει συναισθηματική στήριξη.

Ο άτυπος φροντιστής, συνήθως μέλος της οικογένειας ή πρόσωπο του στενού περιβάλλοντος, γίνεται πολλές φορές ο αθέατος συντονιστής της φροντίδας.

Η συμβολή του, ωστόσο, συνοδεύεται από ένα σημαντικό πρακτικό, κοινωνικό, οικονομικό και ψυχολογικό βάρος.

Η ανάγκη συνδυασμού εργασίας και φροντίδας, η απώλεια προσωπικού χρόνου, οι οικονομικές επιβαρύνσεις, η αβεβαιότητα για την πορεία της νόσου και η συνεχής συναισθηματική πίεση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής του.

Παράλληλα, οι ανάγκες δεν ολοκληρώνονται απαραίτητα με το τέλος της θεραπείας. Η περίοδος της αποκατάστασης, η επιστροφή στην καθημερινότητα, ο φόβος υποτροπής και η προσαρμογή σε νέους οικογενειακούς ρόλους δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις.

Η υποστήριξη του φροντιστή δεν αποτελεί μια συμπληρωματική κοινωνική παροχή. Είναι ουσιαστική προϋπόθεση για τη συνέχεια και την ποιότητα της φροντίδας.

Τι αποκαλύπτουν τα δεδομένα του Κάπα3

Η καθημερινή εμπειρία του Κάπα3 επιβεβαιώνει τη σημαντική παρουσία των φροντιστών στη διαδικασία αναζήτησης υποστήριξης.

Σύμφωνα με την εσωτερική καταγραφή τηλεφωνικών επαφών του οργανισμού, από τις 27 Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουλίου 2026, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 1.251 τηλεφωνικές επαφές.

Από αυτές, οι 614 ήταν εισερχόμενες και οι 637 εξερχόμενες, ενώ 184 εισερχόμενες επαφές προήλθαν από φροντιστές.

Παράλληλα, στοιχεία αιτημάτων του Κάπα3 από την περίοδο 2024–2025 δείχνουν ότι το 50,7% των πρώτων επαφών πραγματοποιήθηκε από φροντιστές. Στο ίδιο σύνολο καταγραφών, το 89,1% των φροντιστών που επικοινώνησαν ήταν συγγενείς πρώτου βαθμού.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις καταγραφές του οργανισμού και δεν αποτελούν αντιπροσωπευτική επιδημιολογική αποτύπωση του συνόλου των φροντιστών στην Ελλάδα.

Αναδεικνύουν, ωστόσο, μια ουσιαστική πραγματικότητα: πολύ συχνά, ο άνθρωπος που αναζητά πρώτος πληροφορίες, καθοδήγηση και λύσεις δεν είναι ο ίδιος ο ασθενής, αλλά εκείνος που βρίσκεται δίπλα του.

Τα συχνότερα ζητήματα περιλαμβάνουν διοικητική καθοδήγηση, κοινωνικά δικαιώματα και παροχές, διαδικασίες ΚΕΠΑ, εργασιακές διευκολύνσεις και ανάγκες ψυχολογικής υποστήριξης.

Το πρόβλημα δεν είναι πάντοτε η πλήρης απουσία πληροφορίας. Συχνά είναι ο κατακερματισμός της σε διαφορετικές υπηρεσίες, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και η δυσκολία μετατροπής της σε συγκεκριμένα βήματα.

Οι ασθενείς και οι φροντιστές δεν χρειάζονται απλώς περισσότερη πληροφορία. Χρειάζονται αξιόπιστη καθοδήγηση που οδηγεί σε πράξη.

Η ψυχολογική επιβάρυνση των φροντιστών δεν είναι πάντα ορατή

Η επιβάρυνση του φροντιστή (caregiver burden) δεν περιορίζεται στη σωματική κόπωση.

Περιλαμβάνει την ψυχική πίεση, την οικονομική ανασφάλεια, τις αλλαγές στην οικογενειακή ισορροπία, την κοινωνική απομόνωση και, πολλές φορές, βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα.

Ο φροντιστής καλείται να παραμένει διαθέσιμος και λειτουργικός, ακόμη και όταν ο ίδιος βιώνει φόβο, θλίψη, αβεβαιότητα ή εξάντληση.

Συχνά διστάζει να εκφράσει τις ανάγκες του, θεωρώντας ότι η προτεραιότητα πρέπει να δίνεται αποκλειστικά στον άνθρωπο που νοσεί.

Όμως η ανάγκη υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας.

Η έγκαιρη αναγνώριση της ψυχολογικής δυσφορίας, η πρόσβαση σε συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική φροντίδα, καθώς και η δυνατότητα πρακτικής υποστήριξης μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση της καθημερινής επιβάρυνσης.

Η φροντίδα του φροντιστή αποτελεί μέρος της ολοκληρωμένης φροντίδας του ασθενούς.

Η κοινωνική πλοήγηση ως γέφυρα πρόσβασης και υποστήριξης

Στο Κάπα3, η κοινωνική πλοήγηση δεν περιορίζεται στην απάντηση ενός μεμονωμένου ερωτήματος.

Αποτελεί μια οργανωμένη διαδικασία αναγνώρισης αναγκών, καταγραφής αιτημάτων, προτεραιοποίησης, αναζήτησης λύσεων, παραπομπής στις κατάλληλες υπηρεσίες και επαναξιολόγησης της υποστήριξης.

Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να συνδέει τον ασθενή και τον φροντιστή με τις υπηρεσίες υγείας, τις δομές κοινωνικής προστασίας και τους κατάλληλους επαγγελματίες.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της κοινωνικής εργασίας και της διεπιστημονικής συνεργασίας, ώστε οι πρακτικές, οικονομικές, διοικητικές και ψυχολογικές ανάγκες να αντιμετωπίζονται συντονισμένα.

Η εμπειρία του Κάπα3 αναδεικνύει ότι η πραγματική πρόσβαση στη φροντίδα δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών, αλλά και από τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να τις γνωρίζει, να τις κατανοεί και να τις αξιοποιεί.

Η ΜΥΡΤΩ: Όταν η ψηφιακή καινοτομία ενισχύει την ανθρώπινη καθοδήγηση

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε επίσης η ΜΥΡΤΩ – Ψηφιακή Κοινωνική Πλοηγός του Κάπα3, η οποία αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με δικαιώματα, παροχές και υπηρεσίες υποστήριξης.

Η ΜΥΡΤΩ αναπτύσσεται με την τεχνολογική συνεργασία της SimasiaAI και την υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος.

Αξιοποιώντας τεκμηριωμένες πηγές, κατανοητή γλώσσα, διευκρινιστικές ερωτήσεις και μηχανισμούς αναγνώρισης αναγκών, επιδιώκει να υποστηρίζει τον άνθρωπο στην αναζήτηση αξιόπιστης πληροφορίας.

Παράλληλα, η ανθρώπινη εποπτεία και η παραπομπή στην ομάδα υποστήριξης παραμένουν βασικά στοιχεία της προσέγγισης.

Σύμφωνα με το στιγμιότυπο του πίνακα παρακολούθησης της εφαρμογής στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, είχαν καταγραφεί 2.220 συνεδρίες χρήσης (sessions). Πρόκειται για συνεδρίες της εφαρμογής και όχι για ισάριθμους μοναδικούς χρήστες ή ωφελουμένους.

Τα θέματα των ερωτημάτων αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των αναγκών: παροχές ΕΟΠΥΥ, φάρμακα και θεραπείες, πιστοποίηση αναπηρίας, δικαιώματα ασθενών και φροντιστών, εργασιακά ζητήματα και κοινωνική προστασία.

Για το Κάπα3, η σημασία της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκεται στη δυνατότητά της να συμπληρώνει και να ενισχύει την ανθρώπινη υποστήριξη.

Η τεχνολογία μπορεί να οργανώσει την πληροφορία. Η ανθρώπινη σχέση οργανώνει τη φροντίδα.

Εργασία και φροντίδα: Η ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης

Η φροντίδα ενός ανθρώπου με καρκίνο επηρεάζει συχνά και την επαγγελματική ζωή της οικογένειας.

Οι ανάγκες συνοδείας στις θεραπείες, η διαχείριση επειγόντων περιστατικών και η καθημερινή υποστήριξη απαιτούν χρόνο, ευελιξία και κατάλληλες εργασιακές ρυθμίσεις.

Η ενημέρωση για τα δικαιώματα και τις διαθέσιμες άδειες, οι δυνατότητες ευέλικτης εργασίας όπου προβλέπονται, η σταδιακή επαγγελματική επανένταξη και η ευαισθητοποίηση εργοδοτών και τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν σημαντικές παραμέτρους της κοινωνικής φροντίδας.

Η αναγνώριση του χρόνου φροντίδας και η προστασία των φροντιστών από τον επαγγελματικό αποκλεισμό πρέπει να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής κοινωνικής προστασίας.

Πέντε κατευθύνσεις για την ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα

Μέσα από την παρουσίαση του Κάπα3 αναδείχθηκαν πέντε βασικές προτεραιότητες:

  1. Αναγνώριση των άτυπων φροντιστών ως ουσιαστικών εταίρων στη φροντίδα και στην κοινωνική πολιτική.
  2. Ενσωμάτωση της πλοήγησης ασθενών ως σταθερού στοιχείου της οργανωμένης ογκολογικής φροντίδας.
  3. Πρόσβαση σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη από τη διάγνωση και σε όλη τη διαδρομή της νόσου.
  4. Υπεύθυνη ψηφιακή ένταξη, με απλή γλώσσα, προσβασιμότητα, διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία.
  5. Συνεργασία και βιώσιμη χρηματοδότηση, με τη συμμετοχή δημόσιων φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, επαγγελματιών υγείας και οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών.

Οι προτεραιότητες αυτές συνδέονται με την ανάγκη για ένα σύστημα που δεν αντιμετωπίζει τον ασθενή, τον επιζώντα και τον φροντιστή ως ξεχωριστές, ασύνδετες περιπτώσεις, αλλά αναγνωρίζει τη μεταξύ τους σχέση και τη συνέχεια των αναγκών τους.

Από την αναγνώριση στην ουσιαστική υποστήριξη

Η συμμετοχή του Κάπα3 στην εκδήλωση της ΕΠΙΟΝΗ αποτέλεσε μια ακόμη ευκαιρία ανάδειξης των αναγκών των ανθρώπων που προσφέρουν καθημερινά φροντίδα, συχνά χωρίς επαρκή αναγνώριση και οργανωμένη υποστήριξη.

Η εμπειρία των φροντιστών, η συστηματική καταγραφή των αιτημάτων τους και η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμη βάση για τον σχεδιασμό περισσότερο αποτελεσματικών υπηρεσιών και πολιτικών υγείας.

Για το Κάπα3, η φροντίδα χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως μια συνεχής διαδικασία που συνδέει τον άνθρωπο με την πληροφορία, τις υπηρεσίες, τους επαγγελματίες και την κοινότητά του.

Καμία θεραπευτική διαδρομή χωρίς πλοήγηση.

Καμία ψηφιακή καινοτομία χωρίς ανθρώπινη παρουσία.

Γιατί η φροντίδα αφορά όχι μόνο εκείνον που νοσεί, αλλά και εκείνον που στέκεται δίπλα του.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή 2026

Ημερομηνία: 6 Οκτωβρίου 2026
Τοποθεσία: Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, Λ. Βασ. Αμαλίας 8, Αθήνα
Διοργάνωση: Ελληνικό Δίκτυο Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ

Περισσότερες πληροφορίες:
https://epioni.gr/εκδήλωση-για-την-ευρωπαϊκή-ημέρα-φρον/

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
https://www.kapa3.gr/

Γνωρίστε τη ΜΥΡΤΩ
https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com/

Οκτώβριος 2026 | Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι τα πιο ισχυρά «όπλα» απέναντι στον καρκίνο του μαστού. Παρόλο που πρόκειται για τον συχνότερο τύπο καρκίνου στις γυναίκες, τα νέα είναι ενθαρρυντικά: όταν ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο, το ποσοστό ίασης ξεπερνά το 90%!
Ας δούμε αναλυτικά τα επιδημιολογικά δεδομένα, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόληψη, την υποδομή της χώρας, αλλά και πώς το κράτος διευκολύνει την πρόσβαση στις εξετάσεις.
Τα Στατιστικά Δεδομένα:
Η Εικόνα στην Ελλάδα και στην ΕΕ Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στον γυναικείο πληθυσμό στην Ελλάδα και παγκοσμίως:
Νο 1 Καρκίνος στις Γυναίκες:
Σύμφωνα με τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα του Global Cancer Observatory (International Agency for Research on Cancer, 2024), ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα, με περίπου 8.700 νέα περιστατικά ετησίως και περισσότερους από 2.400 θανάτους.
1 στις 8 γυναίκες: Υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει τη νόσο κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής της.
Ποσοστά Επιβίωσης: Η 5ετής επιβίωση ξεπερνά το 91% συνολικά, ενώ όταν η διάγνωση γίνεται σε αρχικό στάδιο (Στάδιο 0 ή Ι), τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης αγγίζουν το 99%.
Υψηλή Διαθεσιμότητα Υποδομών: Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (October, 2026), η Ελλάδα διαθέτει μία από τις υψηλότερες αναλογίες μαστογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφοντας 7,6 μονάδες μαστογραφίας ανά 100.000 κατοίκους (μαζί με τη Κύπρο που καταγράφει 6,9), έναντι χωρών όπως η Ιταλία (3,7) ή η Σουηδία (1,1).
(Eurostat, October 2026)
2. Αντιλήψεις και Εμπόδια στον Προληπτικό Έλεγχο Παρά την υψηλή διαθεσιμότητα τεχνολογικού εξοπλισμού στη χώρα μας, παρατηρείται συχνά υστέρηση στη συστηματική συμμετοχή των γυναικών στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου (screening).
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε από τους Toska et al. (2025), η οποία αξιολόγησε τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές των γυναικών στην Ελλάδα γύρω από τον προληπτικό έλεγχο μαστού (χρησιμοποιώντας το σταθμισμένο ερωτηματολόγιο BCSBQ-12), η πρόληψη επηρεάζεται από τρεις βασικούς παράγοντες:
1.Γνώσεις (Knowledge): Το επίπεδο ενημέρωσης γύρω από τη σημασία της μαστογραφίας και τα συμπτώματα. Γυναίκες με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες γνώσεις σχετικά με τις εξετάσεις. 2.Στάσεις & Πεποιθήσεις (Attitudes): Οι προσωπικές αντιλήψεις για τη χρησιμότητα της έγκαιρης διάγνωσης.
3.Υποκειμενικά και Πρακτικά Εμπόδια (Barriers): Στα εμπόδια περιλαμβάνονται ο φόβος για πιθανό εύρημα, το άγχος της εξέτασης, η έλλειψη χρόνου, η οικονομική επιβάρυνση ή η δυσκολία πρόσβασης σε δομές υγείας. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων είναι απαραίτητη ώστε οι ενημερωτικές εκστρατείες να εστιάζουν όχι μόνο στη διαθεσιμότητα των εξετάσεων, αλλά και στην άρση του φόβου και της προκατάληψης.
3. Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» («Φώφη Γεννηματά») (Υπουργείο Υγείας, Οκτώβριος 2026): Δωρεάν Εξετάσεις με ένα SMS Για την εξάλειψη των οικονομικών και πρακτικών εμποδίων, το Υπουργείο Υγείας υλοποιεί το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» (Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά»), προσφέροντας δωρεάν προληπτικές εξετάσεις.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία:
1.Αποστολή SMS: Οι γυναίκες που ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες στόχους και έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση λαμβάνουν αυτόματα ενημερωτικό SMS με το παραπεμπτικό για δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία.
2.Χρήση ΑΜΚΑ: Ακόμη κι αν δεν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, μπορείτε να κλείσετε το ραντεβού σας εύκολα με τον ΑΜΚΑ σας μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr.
3.Πλήρης Κάλυψη: Το πρόγραμμα καλύπτει δωρεάν τη μαστογραφία, τη δωρεάν επίσκεψη στον γιατρό για εκτίμηση, καθώς και το συμπληρωματικό υπερηχογράφημα μαστών εφόσον απαιτηθεί.
4. Τα Βασικά Βήματα της Πρόληψης
Ψηφιακή Μαστογραφία: Πρώτη μαστογραφία αναφοράς μεταξύ 35-40 ετών και ετήσιος έλεγχος μετά τα 40 (ή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας). Υπερηχογράφημα Μαστών: Συμπληρωματικός έλεγχος, ιδιαίτερα χρήσιμος σε γυναίκες με πυκνούς μαστούς.
Μηνιαία Αυτοεξέταση: 7-10 ημέρες μετά την έναρξη της περιόδου, αφιερώστε λίγα λεπτά για να γνωρίσετε το σώμα σας και να εντοπίσετε τυχόν αλλαγές.
Υγιεινός Τρόπος Ζωής: Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική σωματική άσκηση, μεσογειακή διατροφή και περιορισμός του αλκοόλ και του καπνίσματος.
Θυμηθείτε: Η πρόληψη δεν είναι πράξη φόβου, αλλά πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας. Ελέγξτε το κινητό σας για το SMS ή μπείτε στο proliptikes.gov.gr και κλείστε το ραντεβού σας σήμερα!
Βιβλιογραφικές Αναφορές
International Agency for Research on Cancer. (2024). Greece: Fact sheets. Global Cancer Observatory (GLOBOCAN). World Health Organization. https://gco.iarc.who.int/today/data/factsheets/populations/300-greece-fact-sheets.pdf
Eurostat. (2026, October 2). Breast cancer screening in the EU: A snapshot. European Commission. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/edn-20261002-1
Toska, A., Pappa, E., Goula, A., Kontodimopoulos, N., & Niakas, D. (2025). Knowledge, attitudes, and barriers regarding breast cancer screening among women in Greece using the BCSBQ-12 tool. PubMed Central (PMC), PMC12118008.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12118008/ Υπουργείο Υγείας. (2026, Οκτώβριος 13). Συνεχίζεται το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»: Δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστού με ένα απλό SMS [Δελτίο Τύπου].
Ελληνική Δημοκρατία, Υπουργείο Υγείας. https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/14839-synexizetai-to-laquo-prolambanw-raquo-dwrean-prolhptikes-eksetaseis-mastoy-me-ena-aplo-sms

Νέες γυναίκες και προχωρημένος καρκίνος του μαστού: Η παγκόσμια έρευνα Project 528 και ο αγώνας του ΚΑΠΑ3 για ολιστική φροντίδα

Μια διάγνωση που ανατρέπει τα πάντα

«Η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία. Αφορά ολόκληρη τη ζωή.»

Η διάγνωση του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε μια νέα γυναίκα δεν αποτελεί απλώς μια σοβαρή ιατρική πρόκληση. Είναι μια βίαιη ανατροπή σε μια περίοδο της ζωής που χαρακτηρίζεται από τη δημιουργία οικογένειας, την εξέλιξη της επαγγελματικής καριέρας, τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας και τον σχεδιασμό του μέλλοντος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η Christina Thammasen, ηλικίας 45 ετών, η οποία ζει με μεταστατικό καρκίνο του μαστού πάνω από επτά χρόνια, «υπάρχει μια σαφής γραμμή στη ζωή μου πριν από τη διάγνωση με προχωρημένο καρκίνο του μαστού και στη ζωή μου μετά».

Τα πρόσφατα αποτελέσματα της παγκόσμιας έρευνας Project 528, τα οποία παρουσιάστηκαν στο 8ο Διεθνές Συνέδριο Συναίνεσης για τον Προχωρημένο Καρκίνο του Μαστού (ABC8, 6–8 Νοεμβρίου 2025, Λισαβόνα) από το Young Survival Coalition, έρχονται να επιβεβαιώσουν με αδιάσειστα δεδομένα αυτό που βιώνουμε καθημερινά στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών (ΚΑΠΑ3) : ότι η ογκολογική φροντίδα, όσο προηγμένη κι αν είναι ιατρικά, παραμένει συχνά κατακερματισμένη όταν πρόκειται για τις πραγματικές, καθημερινές ανάγκες των ασθενών.
Η έρευνα Project 528 είναι η πρώτη παγκόσμια μελέτη που καταγράφει τις ξεχωριστές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέες γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο του μαστού. Στην έρευνα συμμετείχαν 3.881 γυναίκες από 67 χώρες, εκ των οποίων οι 385 ήταν κάτω των 40 ετών. Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά και αποδεικνύουν ότι ο καρκίνος στις νεότερες ηλικίες (όπως και στους ασθενείς κατηγορίας AYA – Εφήβων και Νέων Ενηλίκων) δεν επηρεάζει μόνο την κλινική εικόνα, αλλά κλονίζει συθέμελα την κοινωνική, οικογενειακή και οικονομική υπόσταση του ατόμου.

 

Τα αποκαλυπτικά δεδομένα της έρευνας Project 528

Τα στοιχεία που προέκυψαν για τις γυναίκες κάτω των 40 ετών αποτυπώνουν το τεράστιο βάρος που καλούνται να σηκώσουν στην καθημερινότητά τους:

Μητρότητα και Οικογένεια: Σχεδόν οι μισές γυναίκες (48%) που ζουν με προχωρημένο καρκίνο του μαστού έχουν παιδιά κάτω των 18 ετών. Η διαχείριση της ασθένειας παράλληλα με την ανατροφή μικρών παιδιών δημιουργεί τεράστια πρακτικά και συναισθηματικά φορτία.

Εργασία και Οικονομική Κατάρρευση: Το 64% των γυναικών δήλωσε ότι η επαγγελματική τους πορεία διαταράχθηκε σοβαρά μετά τη διάγνωση. Το 40% συσσώρευσε ιατρικά χρέη, ενώ το ποσοστό εκείνων που αισθάνονταν οικονομικά ασφαλείς συρρικνώθηκε θεαματικά από 51% πριν τη διάγνωση σε μόλις 3% μετά την έναρξη της θεραπείας!

Ψυχολογική Επιβάρυνση και Ποιότητα Ζωής: Το 80% των ασθενών ανέφερε σοβαρή ψυχολογική δυσφορία. Ζητήματα όπως η εικόνα του σώματος, η γονιμότητα, η σεξουαλική υγεία και η απώλεια της καθημερινής αυτονομίας αποτελούν ευρεία προβλήματα, τα οποία όμως σπάνια συζητώνται ή αντιμετωπίζονται συστηματικά στο πλαίσιο της τυπικής νοσοκομειακής φροντίδας.

Καθυστερήσεις στη Διάγνωση: Το 40% των γυναικών καθυστέρησε να αναζητήσει ιατρική φροντίδα. Οι κύριοι λόγοι ήταν η υποτίμηση ή απόρριψη των ανησυχιών τους από τους γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας, η έλλειψη ενημέρωσης αλλά και ο φόβος. Αξιοσημείωτο είναι ότι μόνο το 14% διαγνώστηκε μέσω προληπτικού ή τακτικού ελέγχου (screening), ενώ το 85% οδηγήθηκε στη διάγνωση αφού οι ίδιες οι γυναίκες εντόπισαν κάποιο σύμπτωμα.

Ελλείμματα Ενημέρωσης και Πρόσβασης στην Εξατομικευμένη Ιατρική: Ενώ το 90% υποβλήθηκε σε γενετικό έλεγχο για κληρονομικές μεταλλάξεις, μόνο το 59% πραγματοποίησε γονιδιωματικό έλεγχο του ίδιου του όγκου — μια εξέταση απαραίτητη για τη λήψη αποφάσεων στοχευμένης θεραπείας. Επιπλέον, μόνο το 46% ενημερώθηκε για περισσότερες από μία θεραπευτικές επιλογές, με τις στοχευμένες θεραπείες να αποτελούν την κατηγορία που κατανοούσαν λιγότερο. Παρότι οι διαδικτυακές κοινότητες αποτελούν πηγή ενδυνάμωσης, μόλις το 43% παραπέμφθηκε σε αυτές από την θεραπευτική ομάδα.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Young Survival Coalition, Jennifer Merschdorf, το ισχύον σύστημα φροντίδας απαιτεί υπερβολικά συχνά από τις ίδιες τις ασθενείς να γίνουν «συνήγοροι του εαυτού τους» (self-advocacy), την ίδια στιγμή που παλεύουν με την κόπωση, τον φόβο και την οικονομική εξάντληση.

Η γέφυρα του ΚΑΠΑ3: Από τη διαπίστωση των αναγκών στην ουσιαστική δράση

Τα ευρήματα του Project 528 δεν αποτελούν απλώς στατιστικά στοιχεία· είναι ο καθρέφτης των δυσκολιών που αντιμετωπίζει καθημερινά ο ογκολογικός ασθενής και στην Ελλάδα. Στο ΚΑΠΑ3 (Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών), πιστεύουμε ακράδαντα ότι η μάχη με τον καρκίνο δεν δίνεται μόνο στα ογκολογικά συμβούλια και στις αίθουσες χημειοθεραπείας, αλλά σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Η αποστολή του ΚΑΠΑ3 γεννήθηκε ακριβώς για να καλύψει αυτά τα μεγάλα κενά που αναδεικνύει η παγκόσμια έρευνα:

Πλοήγηση και Καθοδήγηση στο Υγειονομικό και Κοινωνικό Σύστημα

Όπως αναφέρει η καθηγήτρια Fatima Cardoso, Πρόεδρος της ABC Global Alliance, οι ασθενείς χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις, εξατομικευμένη φροντίδα και δικαιώματα. Στο ΚΑΠΑ3 παρέχουμε δωρεάν υπηρεσίες Navigation (Πλοήγησης). Βοηθάμε τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους, να διαχειριστούν γραφειοκρατικές διαδικασίες, να αποκτήσουν πρόσβαση σε αναπηρικά επιδόματα, ασφαλιστικές καλύψεις και διευκολύνσεις στην εργασία. Κανένας ασθενής δεν πρέπει να αισθάνεται μόνος και απληροφόρητος μέσα σε ένα λαβυρινθώδες σύστημα.

Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη και Ποιότητα Ζωής

Με το 80% των νέων ασθενών να βιώνει έντονο ψυχικό στρες, η ψυχολογική πλαισίωση αποτελεί προτεραιότητα. Στο ΚΑΠΑ3 προσφέρουμε ψυχολογική υποστήριξη προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών τους. Δημιουργούμε ασφαλείς χώρους συζήτησης για θέματα που συχνά θεωρούνται «ταμπού» — όπως η εικόνα σώματος, η απώλεια γονιμότητας, η σεξουαλική υγεία και η διαχείριση του άγχους της υποτροπής.

Πρακτική Βοήθεια και Φροντίδα της Οικογένειας

Όταν μια νέα μητέρα αντιμετωπίζει τον προχωρημένο καρκίνο, η φροντίδα των παιδιών, οι μετακινήσεις για τις θεραπείες και η διεκπεραίωση των καθημερινών οικιακών υποχρεώσεων μετατρέπονται σε έναν δυσβάσταχτο καθημερινό άθλο. Το ΚΑΠΑ3 σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις πρακτικής υποστήριξης, συνδέοντας τους ασθενείς με υποστηρικτικές δομές και προσφέροντας λύσεις που ελαφρύνουν το καθημερινό βάρος της οικογένειας.

Ενδυνάμωση, Ενημέρωση και Διεκδίκηση (Advocacy)

Συμφωνώντας απόλυτα με το μήνυμα της έρευνας, θεωρούμε ότι η έγκυρη ενημέρωση είναι δύναμη. Ενισχύουμε την ικανότητα των ασθενών να θέτουν τις σωστές ερωτήσεις στους θεράποντες ιατρούς τους, να κατανοούν τις θεραπευτικές τους επιλογές (συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης ιατρικής και των γονιδιωματικών ελέγχων) και να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν στη ζωή τους. Παράλληλα, αγωνιζόμαστε σε επίπεδο πολιτικών υγείας για τη διαμόρφωση ενός συμπεριληπτικού συστήματος που θα αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των νέων καρκινοπαθών (AYAs).

Συνεχίζουμε μαζί, διεκδικώντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής

Η έρευνα Project 528 αποτελεί έναν οδικό χάρτη για το μέλλον. Μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει μια γυναίκα που θέλει να συνεχίσει να ζει, να αγαπά, να εργάζεται, να ανατρέφει τα παιδιά της και να ονειρεύεται.

Όπως τονίζει η Christina: «Πρέπει να συνεχίσεις να παλεύεις, να προχωράς μπροστά, να ζεις τη ζωή σου».

Στο ΚΑΠΑ3, δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε καθημερινά ώστε καμία γυναίκα, κανένας νέος άνθρωπος με καρκίνο να μην παλεύει μόνος. Διεκδικούμε μαζί μια ολιστική φροντίδα που δεν θεραπεύει μόνο το σώμα, αλλά αγκαλιάζει τον άνθρωπο σε όλες τις διαστάσεις της ζωής του.

Εάν είστε νέος/νέα ασθενής ή φροντιστής και χρειάζεστε καθοδήγηση, ψυχολογική υποστήριξη ή ενημέρωση για τα δικαιώματά σας, η ομάδα του ΚΑΠΑ3 είναι εδώ για εσάς. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 5221424 ή μέσω της ιστοσελίδας μας.

 

Πηγή:

ABC Global Alliance. ABC8: Global survey highlights challenges that young breast cancer patients face. Oncology Central, 6 November 2025.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:  

Έλενα Πανοπούλου, Κοινωνιολόγος,  Συνεργάτης  ΚΑΠΑ3 Τρίπολης,  email: elenak3team@gmail.com, LinkedIn: http://www.linkedin.com/in/elena-panopoulou-5061aa426

 

ΜΥΡΤΩ: Από τις πραγματικές ανάγκες στην ευρωπαϊκή επιστημονική παρουσία (ESMO)

Η ΜΥΡΤΩ, ο ψηφιακός Πλοηγός Κοινωνικών Δικαιωμάτων που αναπτύσσει το Κάπα3, κάνει ένα σημαντικό βήμα από την εμπειρία του πεδίου προς την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα, με δύο εργασίες που έγιναν δεκτές σε διοργανώσεις της EONS και της ESMO το 2026.

Η πρώτη εργασία, “MYRTO as an AI-Supported Navigation Model for Equitable Access to Cancer Care: Real-World Needs from 1,083 Beneficiaries”, θα παρουσιαστεί ως poster στο EONS19 at ESMO 2026, στη Μαδρίτη, 24–26 Οκτωβρίου 2026.

Η εργασία βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες 1.083 ωφελουμένων του Κάπα3 και αναδεικνύει οκτώ βασικά πεδία πλοήγησης: κοινωνικά δικαιώματα και παροχές, πιστοποίηση αναπηρίας και διοικητικές διαδικασίες, πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, μετακίνηση και γεωγραφικά εμπόδια, εργασία και κοινωνική προστασία, υγειονομικό και ψηφιακό γραμματισμό, υποστήριξη φροντιστών και παραπομπή σε ανθρώπινη υποστήριξη όταν απαιτείται.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ισότιμη πρόσβαση στην ογκολογική φροντίδα δεν αφορά μόνο την κλινική πληροφορία. Αφορά και τη δυνατότητα του ανθρώπου να βρίσκει, να κατανοεί και να αξιοποιεί αξιόπιστη πληροφορία σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο της ζωής του.

Από την ανάγκη στην αξιολόγηση της τεχνολογίας

Η δεύτερη εργασία, “Source-Based Artificial Intelligence (AI) Navigation for Fragmented Nonclinical Cancer-Support Information: Pilot Evaluation of a Human-Supervised System”, έγινε δεκτή ως e-Poster στο ESMO AI & Digital Oncology Congress 2026, 16–18 Νοεμβρίου 2026.

Εδώ, η έμφαση μεταφέρεται στον τρόπο λειτουργίας και αξιολόγησης της ΜΥΡΤΩ ως ενός source-grounded, human-supervised συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η πιλοτική αξιολόγηση βασίστηκε σε 448 έγκυρα έγγραφα και 29.148 ευρετηριασμένα αποσπάσματα, ενώ εξετάστηκαν 100 προκαθορισμένα ερωτήματα. Στα 84 ερωτήματα που μπορούσαν να απαντηθούν, παρήχθησαν τεκμηριωμένες και αξιοποιήσιμες απαντήσεις χωρίς να απαιτηθούν αλλαγές μετά τον έλεγχο των ειδικών του Κάπα3. Παράλληλα, το σύστημα εφαρμόζει μηχανισμούς διευκρίνισης, αποχής ή ανακατεύθυνσης όταν τα δεδομένα είναι ανεπαρκή ή όταν ένα ερώτημα αφορά ιατρική συμβουλή ή βρίσκεται εκτός του πεδίου λειτουργίας του.

Δύο εργασίες, μία κοινή φιλοσοφία

Οι δύο επιστημονικές εργασίες αποτυπώνουν δύο συμπληρωματικές πλευρές της ΜΥΡΤΩ: τις πραγματικές ανάγκες που οδήγησαν στη δημιουργία της και τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία επιχειρεί να ανταποκριθεί σε αυτές με τεκμηρίωση, σαφή όρια και ανθρώπινη εποπτεία.

Για το Κάπα3, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει την ανθρώπινη υποστήριξη. Στόχος είναι να συμβάλει σε μια περισσότερο προσβάσιμη, κατανοητή και αξιόπιστη πλοήγηση, διατηρώντας τον άνθρωπο στο επίκεντρο.

Η παρουσία της ΜΥΡΤΩ σε δύο σημαντικές ευρωπαϊκές επιστημονικές διοργανώσεις αποτελεί ένα ακόμη βήμα στη μεταφορά της εμπειρίας του Κάπα3 από το πεδίο στον ευρωπαϊκό διάλογο για την ισότιμη πρόσβαση, την ψηφιακή υγεία και την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το έργο ΜΥΡΤΩ χρηματοδοτείται από το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα.

Μαθετε περισσοτερα : https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com

Από την πρόσβαση στη συνέχεια της φροντίδας: όταν η πλοήγηση γίνεται μέρος της λύσης

Από την πρόσβαση στη συνέχεια της φροντίδας: όταν η πλοήγηση γίνεται μέρος της λύσης

Γιατί τα συστήματα υγείας χρειάζονται διαδρομές και όχι μόνο πιλοτικές λύσεις

Μια εξέταση δεν είναι θεραπεία. Μια παραπομπή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άνθρωπος θα φτάσει στη φροντίδα που χρειάζεται. Και μια επιτυχημένη πιλοτική εφαρμογή δεν αρκεί για να αποδείξει ότι ένα σύστημα μπορεί να λειτουργήσει για όλους.

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα του πρόσφατου άρθρου του Gaurav Ghewade στο World Economic Forum, “Why healthcare systems need pathways, not just pilots”. Το πραγματικό ζητούμενο, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν είναι μόνο αν ένας άνθρωπος μπορεί να εισέλθει στο σύστημα υγείας, αλλά αν το σύστημα μπορεί να τον υποστηρίξει σε ολόκληρη τη διαδρομή που ακολουθεί.

Το 2023 περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εξακολουθούσαν να μην καλύπτονται πλήρως από βασικές υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, τα χρόνια νοσήματα, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος, απαιτούν κάτι περισσότερο από μία μεμονωμένη παρέμβαση: χρειάζονται συνέχεια, επαναλαμβανόμενη επαφή με υπηρεσίες, παρακολούθηση και οργανωμένη υποστήριξη.

Το κρίσιμο ερώτημα επομένως είναι:

Τι συμβαίνει μετά το πρώτο βήμα;

Γνωρίζει ο άνθρωπος πού πρέπει να απευθυνθεί; Κατανοεί τις διαδικασίες; Γνωρίζει τα δικαιώματα και τις παροχές που μπορεί να δικαιούται; Μπορεί να βρει την κατάλληλη υπηρεσία; Υπάρχει μια σαφής διαδρομή ή καλείται να κινηθεί μόνος του μέσα σε ένα πολύπλοκο σύστημα;

Ιδιαίτερα στην εμπειρία του καρκίνου, η διαδρομή δεν περιορίζεται στη διάγνωση και στη θεραπεία. Περιλαμβάνει παράλληλα διοικητικά ζητήματα, κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα, οικονομικές και ασφαλιστικές παροχές, πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, φροντιστές και επιστροφή στην καθημερινότητα.

Γι’ αυτό η πλοήγηση αποτελεί ουσιαστικό μέρος μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης.

Από την πληροφορία στην πράξη: η ΜΥΡΤΩ

Σε αυτή την ανάγκη έρχεται να απαντήσει η ΜΥΡΤΩ – Πλοηγός Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Κάπα3.

Η ΜΥΡΤΩ δεν αντικαθιστά τον γιατρό ή τον επαγγελματία υγείας και δεν παρέχει θεραπευτικές αποφάσεις. Στόχος της είναι να βοηθά τους ανθρώπους που βιώνουν τον καρκίνο και τους φροντιστές τους να βρίσκουν αξιόπιστη και κατανοητή πληροφορία, να γνωρίζουν καλύτερα τα δικαιώματα και τις διαθέσιμες παροχές τους, να εντοπίζουν υπηρεσίες και να μπορούν να προχωρούν στο επόμενο πρακτικό βήμα.

Το Κάπα3 έχει ήδη τοποθετήσει τη ΜΥΡΤΩ στο πεδίο της ψηφιακής πλοήγησης, της κοινωνικής προσβασιμότητας και της ενδυνάμωσης των ογκολογικών ασθενών.

Γιατί η πρόσβαση είναι μόνο η αρχή.

Το πραγματικό ζητούμενο είναι κανένας άνθρωπος να μη χάνεται ανάμεσα στα βήματα της διαδρομής του.

Η ανάπτυξη της ΜΥΡΤΩ πραγματοποιείται με την υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος, Ιδρυτικού Χορηγού της ΜΥΡΤΩ

και την πολύτιμη αξιοπιστία της SimasiaAI https://simasiaai.gr/

Μάθετε περισσοτερα :

https://www.kapa3.gr/ploigos-ygeias-myrto/

Μάθετε περισσοτερα για το ΚΑΠΑ3

https://www.kapa3.gr/about-k3/diafaneia/

Πηγή

Gaurav Ghewade, Why healthcare systems need pathways, not just pilots, World Economic Forum, 21 Αυγούστου 2026.

Η υποστήριξη του ογκολογικού ασθενούς στο σπίτι: η δύναμη των συνεργειών στην ολοκληρωμένη φροντίδα.Doctorhomie&Kapa3

Η εμπειρία του καρκίνου δεν περιορίζεται στις ώρες μιας ιατρικής επίσκεψης, μιας θεραπείας ή μιας νοσηλείας. Ένα μεγάλο μέρος της πραγματικής διαδρομής του ασθενούς εκτυλίσσεται στο σπίτι: εκεί όπου διαχειρίζεται συμπτώματα και παρενέργειες, οργανώνει φάρμακα και ραντεβού, αναζητά πληροφορίες, προσπαθεί να συνεχίσει την εργασία και την οικογενειακή του ζωή και, πολύ συχνά, στηρίζεται σε έναν συγγενή ή φίλο που αναλαμβάνει τον ρόλο του φροντιστή.

Γι’ αυτό η σύγχρονη συζήτηση για την ποιότητα της ογκολογικής φροντίδας δεν μπορεί να σταματά στην πόρτα του νοσοκομείου.

Η διεθνής βιβλιογραφία στρέφεται σταθερά προς μοντέλα ολοκληρωμένης, προσωποκεντρικής και διεπιστημονικής φροντίδας, στα οποία η υγεία συνδέεται με την καθημερινότητα, την οικογένεια, το κοινωνικό περιβάλλον και την κοινότητα [1,2].

Πρόσφατη ανασκόπηση μοντέλων κοινωνικο-υγειονομικής φροντίδας στη Μεσόγειο αναδεικνύει ως βασικά στοιχεία την ολιστική προσέγγιση, τη συνεργασία επαγγελματιών, την ενδυνάμωση του ανθρώπου και τη σύνδεση υπηρεσιών υγείας, κοινωνικής φροντίδας και υποστήριξης στο σπίτι.

Όταν το σπίτι γίνεται μέρος της διαδρομής φροντίδας

Για τον άνθρωπο που ζει με καρκίνο, οι ανάγκες δεν χωρίζονται εύκολα σε «ιατρικές» και «κοινωνικές». Μπορεί την ίδια ημέρα να χρειάζεται οδηγίες για μια παρενέργεια, βοήθεια για μια διοικητική διαδικασία, ενημέρωση για μια παροχή, ψυχολογική υποστήριξη ή έναν επαγγελματία που θα μπορέσει να τον φροντίσει στο σπίτι.

Η ασθένεια επηρεάζει επίσης την εργασία και την οικονομική ζωή. Σε πληθυσμιακή μελέτη γυναικών με καρκίνο του μαστού, η θεραπευτική επιβάρυνση συνδέθηκε με σημαντικές απουσίες ή ακόμη και διακοπή της εργασίας, ενώ η ύπαρξη αμειβόμενης αναρρωτικής άδειας και ευέλικτου ωραρίου λειτούργησε προστατευτικά [3]. Η ανάγκη ολοκληρωμένης υποστήριξης επομένως δεν αποτελεί θεωρητική έννοια· αφορά τη δυνατότητα του ανθρώπου να συνεχίσει τη ζωή του όσο το δυνατόν ασφαλέστερα και με μεγαλύτερη αυτονομία.

Τι μας δείχνει η καθημερινή εμπειρία του Κάπα3

Τα δεδομένα του Κάπα3 – Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών αποτυπώνουν αυτή την πολυπλοκότητα στην ελληνική πραγματικότητα. Στο διάστημα 27 Ιανουαρίου–30 Ιουλίου 2026 καταγράφηκαν 1.251 τηλεφωνικές επαφές, 614 εισερχόμενες και 637 εξερχόμενες, καθώς και 497 αποσταλθέντα e-mails προς ωφελούμενους. Μέσω συμβουλευτικών παρεμβάσεων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, 241 άνθρωποι διατύπωσαν περισσότερα από 300 αιτήματα, τα οποία κατανέμονταν σε 52 διαφορετικές κατηγορίες αναγκών.

Οι απαλλαγές και κοινωνικές παροχές αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη κατηγορία, ενώ ακολούθησαν η πιστοποίηση αναπηρίας μέσω ΚΕΠΑ και ζητήματα συντάξεων, ενστάσεων, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και μετακίνησης. Παράλληλα όμως εμφανίζονται αιτήματα για ανακουφιστική φροντίδα, ψυχολογική υποστήριξη, αποκλειστική νοσοκόμα, νοσοκομειακό κρεβάτι, προσωπικό βοηθό, βοήθεια στο σπίτι, κέντρα αποκατάστασης και άδειες φροντιστών.

Τα δεδομένα αυτά μας υπενθυμίζουν κάτι ουσιαστικό: ο ογκολογικός ασθενής δεν χρειάζεται απλώς περισσότερη πληροφορία. Χρειάζεται βοήθεια για να καταλάβει ποια πληροφορία αφορά τον ίδιο και ποιο είναι το επόμενο σωστό βήμα.

Ο φροντιστής δεν μπορεί να παραμένει «αόρατος»

Η επιστημονική βιβλιογραφία είναι ιδιαίτερα σαφής ως προς την επιβάρυνση των οικογενειακών φροντιστών. Οι φροντιστές καλούνται να οργανώνουν ραντεβού, μετακινήσεις και φάρμακα, να βοηθούν σε καθημερινές ή ακόμη και κλινικές ανάγκες και ταυτόχρονα να προσφέρουν συναισθηματική υποστήριξη [4].

Η επιβάρυνση αυτή μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής. Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις καταγράφουν υψηλά επίπεδα καταθλιπτικής συμπτωματολογίας, άγχους και ψυχολογικής δυσφορίας στους οικογενειακούς φροντιστές [5–7]. Στην προχωρημένη νόσο έχει επίσης περιγραφεί υπαρξιακή δυσφορία, προληπτικό πένθος, μοναξιά και άγχος θανάτου [8]. Τα ποσοστά αυτά πρέπει πάντοτε να ερμηνεύονται ως αποτελέσματα screening και όχι αυτομάτως ως κλινική διάγνωση.

Ταυτόχρονα, η κοινωνική υποστήριξη φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά: πρόσφατη umbrella review συνδέει την υψηλότερη αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη με χαμηλότερη επιβάρυνση και καλύτερη ψυχολογική ευεξία των φροντιστών [9]. Οι σύγχρονες «δυαδικές» παρεμβάσεις αντιμετωπίζουν, γι’ αυτό, τον ασθενή και τον φροντιστή ως ένα αλληλοεπηρεαζόμενο σύστημα και όχι ως δύο ανεξάρτητες μονάδες [10].

Η ολοκληρωμένη φροντίδα του ασθενούς είναι συνεπώς δύσκολο να επιτευχθεί όταν ο άνθρωπος που τον φροντίζει παραμένει χωρίς ενημέρωση, εκπαίδευση και υποστήριξη.

Από την πληροφορία στην πλοήγηση

Εδώ βρίσκεται ο ρόλος του patient navigation.

Η πλοήγηση ασθενών αναπτύχθηκε ακριβώς για να μειώνει εμπόδια, να βοηθά στον συντονισμό και να υποστηρίζει τη συνέχεια της ογκολογικής διαδρομής. Σύγχρονη συστηματική ανασκόπηση αναδεικνύει τη συμβολή των προγραμμάτων patient navigation στην αντιμετώπιση πρακτικών και οργανωτικών εμποδίων κατά τη θεραπεία του καρκίνου [11].

Αυτή είναι και η λογική πάνω στην οποία αναπτύχθηκε το μοντέλο του Κάπα3: όχι να δημιουργήσει μία ακόμη απομονωμένη υπηρεσία, αλλά να βοηθήσει τον άνθρωπο να συνδέσει τις ήδη υπάρχουσες υπηρεσίες και δυνατότητες.

Ο ασθενής δεν χρειάζεται να γνωρίζει εξαρχής αν το ερώτημά του ανήκει στο ΚΕΠΑ, σε μια κοινωνική υπηρεσία, σε έναν επαγγελματία υγείας, σε μια υπηρεσία ψυχολογικής υποστήριξης ή σε έναν πάροχο κατ’ οίκον φροντίδας. Χρειάζεται ένα σημείο από το οποίο θα μπορέσει να ξεκινήσει.

Η Μυρτώ: όταν η τεχνολογία υπηρετεί την πλοήγηση

Από αυτή ακριβώς την ανάγκη προκύπτει και η Μυρτώ, ο ψηφιακός βοηθός του Κάπα3.

Η φιλοσοφία της δεν είναι να αντικαταστήσει τον επαγγελματία ούτε να μετατρέψει μια περίπλοκη διαδρομή σε μια απρόσωπη ψηφιακή διαδικασία. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα προσβάσιμο σημείο αναφοράς, όπου ο άνθρωπος μπορεί να διατυπώσει την ανάγκη του και να καθοδηγηθεί προς την κατάλληλη, τεκμηριωμένη πληροφορία και το επόμενο βήμα.

Η ψηφιακή υγεία μπορεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα: δυνατότητα εξ αποστάσεως υποστήριξης, ευελιξία, πρόσβαση σε πληροφορία, εξατομίκευση και καλύτερο συντονισμό [12,13]. Στους φροντιστές ασθενών με καρκίνο, οι eHealth παρεμβάσεις έχουν επίσης μελετηθεί ως εργαλεία υποστήριξης, αυτοδιαχείρισης και μείωσης της επιβάρυνσης.

Ωστόσο, η τεχνολογία δεν είναι αυτομάτως και ισότητα. Ηλικία, χαμηλή ψηφιακή εγγραμματοσύνη, αισθητηριακοί ή λειτουργικοί περιορισμοί και δυσκολίες πρόσβασης μπορούν να δημιουργήσουν έναν νέο ψηφιακό αποκλεισμό [14]. Γι’ αυτό το ζητούμενο δεν είναι «ψηφιακό ή ανθρώπινο», αλλά ένα υβριδικό μοντέλο, στο οποίο η τεχνολογία μειώνει την απόσταση και ο άνθρωπος παραμένει διαθέσιμος όταν χρειάζεται.

Η δύναμη της συνεργασίας Κάπα3 και Doctorhomie

Σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο η συνεργασία του Κάπα3 με τη Doctorhomie, μια ψηφιακή πλατφόρμα πρωτοβάθμιας και κατ’ οίκον φροντίδας.

Οι ρόλοι είναι διαφορετικοί αλλά συμπληρωματικοί. Το Κάπα3 συμβάλλει στην αναγνώριση αναγκών, στην ενημέρωση, στην κοινωνική καθοδήγηση και στην πλοήγηση. Όταν η ανάγκη αφορά υπηρεσία υγείας ή επαγγελματική φροντίδα στο σπίτι, η δυνατότητα σύνδεσης με μια οργανωμένη πλατφόρμα κατ’ οίκον φροντίδας μπορεί να αποτελέσει τον επόμενο κρίκο της διαδρομής.

Η λογική είναι απλή:

αναγνώριση της ανάγκης → αξιόπιστη ενημέρωση → πλοήγηση → κατάλληλος επαγγελματίας ή υπηρεσία → υποστήριξη στο σπίτι → συνέχεια της φροντίδας.

Η ποιότητα, άλλωστε, δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα μιας υπηρεσίας. Μελέτες στην πρωτοβάθμια φροντίδα αναδεικνύουν τη σημασία της αξιοπιστίας, της ανταπόκρισης, της ασφάλειας και της ενσυναίσθησης ως βασικών διαστάσεων της εμπειρίας του ασθενούς [15].

Ένα δίκτυο γύρω από τον άνθρωπο

Η ολοκληρωμένη ογκολογική φροντίδα δεν σημαίνει ότι ένας οργανισμός πρέπει να προσφέρει τα πάντα. Σημαίνει ότι ο ασθενής δεν πρέπει να μένει μόνος του να ανακαλύπτει ποιος προσφέρει τι.

Σημαίνει επίσης ότι ο φροντιστής αναγνωρίζεται, η κοινωνική και ψυχολογική διάσταση της ασθένειας δεν υποτιμάται, η τεχνολογία χρησιμοποιείται για να διευκολύνει και όχι για να αποκλείσει και οι διαφορετικοί φορείς συνεργάζονται γύρω από τις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου.

Γιατί το μέλλον της ογκολογικής φροντίδας δεν βρίσκεται μόνο στην εξατομίκευση της θεραπείας. Βρίσκεται και στην εξατομίκευση της κατανόησης, της καθοδήγησης και της υποστήριξης.

Και αυτή η φροντίδα πρέπει να μπορεί να ακολουθεί τον άνθρωπο εκεί όπου συνεχίζεται η ζωή του: στο σπίτι, στην οικογένεια και στην καθημερινότητά του.

Χρειάζεστε καθοδήγηση ή υποστήριξη;

Το Κάπα3 υποστηρίζει ογκολογικούς ασθενείς, φροντιστές και οικογένειες στην αναζήτηση αξιόπιστης πληροφόρησης, δικαιωμάτων, παροχών και κατάλληλων υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

https://www.kapa3.gr/epikoinonia/

Μάθετε περισσότερα για τις υπηρεσίες του Κάπα3 και τη συνεργασία με τη Doctorhomie.

Κάπα3 και Doctorhomie: Συμπόρευση για την Υποστήριξη Ογκολογικών Ασθενών

Για όλους εμάς :

«Ο ογκολογικός ασθενής δεν χρειάζεται απλώς περισσότερη πληροφορία. Χρειάζεται βοήθεια για να καταλάβει ποια πληροφορία αφορά τον ίδιο και ποιο είναι το επόμενο σωστό βήμα.»

Επιμέλεια: Μπίστα Ευαγγελή, Phd(c),Mba,MSC,BSC,

Co-founder Kapa3/Head of Operations and Development

ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ,ΚΑΠΑ3
Αθήνα, 13 Κωστή Παλαμά, 11141, 3ος Όροφος
Τ: 2105221424
6906265170 (09:00 -17:00)
e-mail:info@kapa3.gr

https://www.kapa3.gr/ https://www.facebook.com/kapa3.k3
https://www.instagram.com/kapa3.k3/
https://www.linkedin.com/company/kapa3/?originalSubdomain=gr
https://www.youtube.com/channel/UCUDRPWouzZQ4OjA5A-gCpVw

Βιβλιογραφία

  1. Porcel-Gálvez AM, Allande-Cussó R, Mac Fadden I, Ferentinou E, Zafiropoulou M, Lima-Serrano M. Socio-Healthcare for Older People in the Mediterranean Basin: An Integrative Review and Quality Appraisal. Public Health Nursing. 2024. doi:10.1111/phn.13453.
  2. Phillips JL, Currow DC. Cancer as a chronic disease. Collegian. 2010;17:47–50.
  3. Jagsi R, Abrahamse PH, Lee KL, et al. Treatment Decisions and Employment of Breast Cancer Patients: Results of a Population-Based Survey. Cancer. 2017;123:4791–4799. doi:10.1002/cncr.30959.
  4. National Cancer Institute. Support for Caregivers: When Someone You Love Is Being Treated for Cancer. U.S. Department of Health & Human Services, National Institutes of Health.
  5. Akter J, Konlan KD, Nesa M, Ispriantari A. Factors influencing cancer patients’ caregivers’ burden and quality of life: An integrative review. Heliyon. 2023;9(11):e21243.
  6. Pan YC, Lin YS. Systematic review and meta-analysis of prevalence of depression among caregivers of cancer patients. Frontiers in Psychiatry. 2022;13:817936.
  7. Bedaso A, Dejenu G, Duko B. Depression among caregivers of cancer patients: Updated systematic review and meta-analysis. Psycho-Oncology. 2022;31(11):1809–1820. doi:10.1002/pon.6045.
  8. Walbaum C, Philipp R, Oechsle K, Ullrich A, Vehling S. Existential distress among family caregivers of patients with advanced cancer: A systematic review and meta-analysis. Psycho-Oncology. 2024;33(1):e6239.
  9. Cipolletta S, et al. The Role of Social Support in the Experience of Informal Caregivers of Cancer Patients: An Umbrella Review. Psycho-Oncology. 2026. doi:10.1002/pon.70430.
  10. Li L, Zhu C, Yan Q, Li J, Chen Y, Hu X. Effectiveness of dyadic interventions on quality of life for cancer patients and family caregivers: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Journal of Clinical Nursing. 2025;34(8):3383–3405.
  11. Chen M, Wu VS, Falk D, Cheatham C, Cullen J, Hoehn R. Patient Navigation in Cancer Treatment: A Systematic Review. Current Oncology Reports. 2024;26(5):504–537. doi:10.1007/s11912-024-01514-9.
  12. Σκανδαλάκη Ν, Κωνσταντινίδης Θ. Παρεμβάσεις ηλεκτρονικής υγείας για την υποστήριξη φροντιστών ογκολογικών ασθενών. Νοσηλευτική. 2024;63(1):17–26.
  13. Li Y, Li J, Zhang Y, Ding Y, Hu X. The effectiveness of e-Health interventions on caregiver burden, depression, and quality of life in informal caregivers of patients with cancer: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Nursing Studies. 2022;127:104179.
  14. Τσόλη Ε, Καυγά Α, Δρακοπούλου Μ, Γκοβίνα Ο, Καλεμικεράκης Ι. Η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας υγείας στους ηλικιωμένους. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής. 2024;41(4):477–484.
  15. Αρμένη ΜΑ, Καυγά Α, Γκοβίνα Ο, Καλεμικεράκης Ι. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών σε δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής. 2024;41(1):115–121.
  16. Darley A, Coughlan B, Furlong E. People with cancer and their family caregivers’ personal experience of using supportive eHealth technology: A narrative review. European Journal of Oncology Nursing. 2021;54:102030.
  17. Verma R, Saldanha C, Ellis U, Sattar S, Haase KR. eHealth literacy among older adults living with cancer and their caregivers: A scoping review. Journal of Geriatric Oncology. 2022;13:555–562.
  18. Schiess LC, Song LL, Schädelin S, et al. Nonpharmacologic interventions for managing distress, anxiety, and depression for patients with cancer and their family caregivers: A systematic review and meta-analysis. CA: A Cancer Journal for Clinicians. 2026;76(2):e70076. doi:10.3322/caac.70076.
  19. Su H, Tam KI, Li Y. Factors associated with death anxiety in family caregivers of cancer patients: A systematic review. BMC Palliative Care. 2026;25:175.
  20. Νικολούδη ΜΕ. Ελληνική εκδοχή του δείκτη ελπίδας Herth σε ογκολογικούς ασθενείς: Ψυχομετρική ανάλυση και μελέτη περίπτωσης. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2020.

Το Κάπα3 στο PERIFORMANCE: Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη για ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα του καρκίνου

Μια ακόμη σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση και ένα νέο βήμα για το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών.

Η πρόταση του Κάπα3 «From Information to Trust: MYRTO Patient & Citizen Lab for Equal Access in Cancer Care» επιλέχθηκε για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του PERIFORMANCE Open Call for Bottom-Up Stakeholder Engagement Initiatives in Cancer Research & Care, έπειτα από μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης.

Η νέα αυτή δράση θέτει στο επίκεντρο τους ίδιους τους ασθενείς, τους φροντιστές, τους επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας και τις τοπικές κοινότητες, με στόχο να συνδιαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια ασφαλή, αξιόπιστη, συμπεριληπτική και ανθρωποκεντρική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πλοήγηση των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με τη ΜΥΡΤΩ, τον AI-enabled ψηφιακό κοινωνικό βοηθό που αναπτύσσει το Κάπα3 για την καθοδήγηση ασθενών και φροντιστών σε ζητήματα υγείας, κοινωνικής φροντίδας, δικαιωμάτων και πρόσβασης σε υπηρεσίες. Το έργο δεν αφορά τη χρηματοδότηση της βασικής τεχνικής ανάπτυξης της ΜΥΡΤΩ. Αντίθετα, επικεντρώνεται στη δημιουργία του συμμετοχικού, εκπαιδευτικού και δεοντολογικού πλαισίου γύρω από αυτήν, ώστε η τεχνολογία να αναπτύσσεται μαζί με τους ανθρώπους για τους οποίους σχεδιάζεται.

Από την Αθήνα στην Περιφέρεια

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ισότιμη συμμετοχή ανθρώπων που συχνά βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα αστικά και ογκολογικά κέντρα.

Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται περιφερειακά Listening Labs  καθώς και ειδική συμμετοχική δράση για ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από αποκλεισμό: μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς, φροντιστές, μετανάστες, άτομα με αναπηρία, ανθρώπους με χαμηλή υγειονομική ή ψηφιακή εγγραμματοσύνη και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Η Αθήνα θα αποτελέσει το σημείο σύνθεσης των εμπειριών και των αποτελεσμάτων, μέσα από το κεντρικό MYRTO Patient & Citizen Lab, το οποίο θα συνδεθεί με το εθνικό συνέδριο του Κάπα3 «Ισότητα στην Πρόσβαση». Παράλληλα, στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται θεματικές παρεμβάσεις για τους φροντιστές και τα δικαιώματα των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η φωνή του ασθενούς στον σχεδιασμό της Τεχνητής Νοημοσύνης

Κεντρικό ερώτημα της δράσης είναι απλό αλλά καθοριστικό:

Τι χρειάζεται ένας άνθρωπος για να εμπιστευθεί ένα ψηφιακό εργαλείο που τον καθοδηγεί σε μια τόσο ευαίσθητη περίοδο της ζωής του;

Οι συμμετέχοντες θα συμβάλουν στη διαμόρφωση πρακτικών κριτηρίων γύρω από:

  • την αξιοπιστία και την κατανοητή παρουσίαση της πληροφορίας,
  • την προστασία των προσωπικών δεδομένων,
  • την ψηφιακή προσβασιμότητα,
  • την αποφυγή αποκλεισμών και προκαταλήψεων,
  • τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης,
  • και, κυρίως, το πότε και με ποιον τρόπο πρέπει να παρεμβαίνει ένας άνθρωπος και να πραγματοποιείται παραπομπή σε κατάλληλο επαγγελματία.

Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας του Κάπα3: η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη φροντίδα· μπορεί όμως, όταν σχεδιάζεται υπεύθυνα, να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο πρόσβασης, ενδυνάμωσης και ισότητας.

Συνεργασία επιστήμης, κοινωνίας και εμπειρίας ασθενών

Το Κάπα3 έχει τον ρόλο του συντονιστή της δράσης, με ευθύνη για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη συμμετοχή ασθενών και κοινοτήτων, τη διάχυση και την αποτύπωση των αποτελεσμάτων. Η πρόταση προβλέπει τη συνεργασία με ακαδημαϊκούς και επιστημονικούς φορείς ενώ από την διαδικασία αναμένεται να προκύψουν, μεταξύ άλλων, ένα Patient Guidance Toolkit, ένα Trust & Human Escalation Checklist, ένα Training and Dissemination Package και η τελική Engagement & Trust Report, με πρακτικά εργαλεία που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και ευρύτερα στον χώρο της ογκολογικής φροντίδας.

Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη

Για το Κάπα3, η συμμετοχή στο PERIFORMANCE αποτελεί συνέχεια μιας σταθερής προσπάθειας: να φέρουμε την εμπειρία του ασθενούς εκεί όπου σχεδιάζονται οι υπηρεσίες, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πολιτικές που τον αφορούν. Με τη ΜΥΡΤΩ περνάμε πλέον από το ερώτημα «πώς μπορούμε να δώσουμε περισσότερη πληροφορία;» στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: «πώς μπορούμε να μετατρέψουμε την πληροφορία σε γνώση, εμπιστοσύνη, ασφάλεια και πραγματική πρόσβαση;»

Και σε αυτή τη διαδρομή, η φωνή του ασθενούς δεν βρίσκεται στο τέλος της διαδικασίας.
Βρίσκεται από την αρχή στον σχεδιασμό της.

Η Μυρτώ δημιουργήθηκε με την πολύτιμη συνεργασία τηςSimasiaAI και με ιδρυτικό Χορηγό το Κοινωφελές Ίδρυμα ΤΙΜΑ.

Μάθετε περισσότερα στο

  1. Kapa3 www.kapa3.gr

2. https://www.kapa3.gr/ploigos-ygeias-myrto/

3. https://www.kapa3.gr/quot-myrto-ai-health-innovation-lab-quot-i-myrto-perna-se-kyklo-epistimonikis-dokimis-anatrofodotisis-kai-syllogikis-mathisis/

4.https://www.periformance.eu

Η Ευαγγελή Μπίστα στο PATH Expert Group: Η φωνή των ασθενών στη νέα εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ογκολογική φροντίδα

Νέα ευρωπαϊκή παρουσία στον διάλογο για ασφαλή, υπεύθυνη και ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη στην υγεία

Το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών ενισχύει την παρουσία του στον ευρωπαϊκό διάλογο για την ψηφιακή υγεία και την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ογκολογική φροντίδα, μέσα από τη συμμετοχή της Ευαγγελής Μπίστα, Co-founder & Head of Operations and Development του Κάπα3, ως ανεξάρτητης εμπειρογνώμονα (independent expert) στο PATH Project Expert Group.

Η συμμετοχή αυτή αποτελεί μια νέα ευκαιρία να μεταφερθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο η εμπειρία που έχει αναπτυχθεί μέσα από το έργο του Κάπα3 στο πεδίο, οι ανάγκες των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους, καθώς και η οπτική της κοινωνίας των πολιτών γύρω από τον σχεδιασμό και την εφαρμογή νέων ψηφιακών εργαλείων υγείας.

Τι είναι το PATH – Patient AI Treatment Hub;

Το PATH – Patient AI Treatment Hub είναι ευρωπαϊκό έργο Έρευνας και Καινοτομίας που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026 και συγκεντρώνει οργανισμούς από 10 ευρωπαϊκές χώρες. Υποστηρίζεται από το Innovative Health Initiative Joint Undertaking (IHI JU) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Horizon Europe.

Κεντρικός στόχος του PATH είναι να συμβάλει στην εξέλιξη της ογκολογικής φροντίδας μέσα από την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων υγείας.

Το έργο εξετάζει πώς εργαλεία AI μπορούν να ενσωματωθούν με ασφάλεια στις κλινικές διαδικασίες, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων την έγκαιρη ανίχνευση, τη διάγνωση, τον εξατομικευμένο σχεδιασμό θεραπείας και τη μακροχρόνια φροντίδα των ασθενών. Παράλληλα, αναπτύσσεται μια ομοσπονδιακή, privacy-preserving υποδομή, η οποία επιδιώκει να καταστήσει δυνατή την ασφαλή αξιοποίηση κατανεμημένων δεδομένων χωρίς την κεντρική συγκέντρωση ευαίσθητων αρχείων ασθενών.

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η ανάπτυξη ψηφιακής υποδομής και ενός AI-powered dashboard, μέσω του οποίου επικυρωμένα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούν να ενσωματώνονται στις κλινικές ροές εργασίας και να υποστηρίζουν τους επαγγελματίες υγείας στη λήψη περισσότερο εξατομικευμένων αποφάσεων. Οι λύσεις του PATH προβλέπεται να αξιολογηθούν μέσα από πιλοτικές εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η συμμετοχή στο PATH Expert Group

Η Ευαγγελή Μπίστα, Co-founder & Head of Operations and Development του Κάπα3, συμμετέχει στο PATH Project Expert Group ως ανεξάρτητη εμπειρογνώμονας, συνεισφέροντας στον διάλογο και στην ανατροφοδότηση γύρω από την εξέλιξη των δραστηριοτήτων του έργου.

Η συμμετοχή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δημιουργεί τη δυνατότητα να μεταφερθεί στον διάλογο για την τεχνολογική καινοτομία η εμπειρία που προκύπτει καθημερινά από την άμεση επαφή του Κάπα3 με ογκολογικούς ασθενείς, επιζώντες και φροντιστές.

Η οπτική και η εμπειρία που μεταφέρονται μέσα από αυτή τη συμμετοχή εστιάζουν ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως:

  • η ασθενοκεντρική ογκολογική φροντίδα,
  • η πλοήγηση του ασθενούς στο σύστημα υγείας και κοινωνικής φροντίδας,
  • η ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία και στις υπηρεσίες,
  • η υγειονομική και ψηφιακή εγγραμματοσύνη,
  • τα κοινωνικά και υγειονομικά δικαιώματα των ασθενών,
  • η προστασία και η ορθή χρήση των δεδομένων υγείας,
  • η διαφάνεια και η ανθρώπινη εποπτεία στη χρήση συστημάτων AI,
  • η συμμετοχή των ασθενών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στον σχεδιασμό της τεχνολογίας,
  • και η μετατροπή της τεχνολογικής καινοτομίας σε πραγματική και μετρήσιμη αξία για τον άνθρωπο.

Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται σε συμφωνία με τη φιλοσοφία του PATH, το οποίο δίνει έμφαση στην trustworthy AI, στην προστασία της ιδιωτικότητας, στη συνεχή ανατροφοδότηση από επαγγελματίες υγείας και ασθενείς και στη συνδιαμόρφωση λύσεων με τους τελικούς χρήστες.

Για το Κάπα3 η προσπάθεια είναι συνεχής

Η νέα αυτή συμμετοχή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Κάπα3 για την ανάπτυξη και αξιολόγηση ανθρωποκεντρικών ψηφιακών υπηρεσιών, την ενίσχυση της ψηφιακής και υγειονομικής εγγραμματοσύνης και την ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στη διαμόρφωση της καινοτομίας.

Δείτε επίσης:

  • MYRTO AI Health Innovation Lab – Η ΜΥΡΤΩ περνά σε κύκλο επιστημονικής δοκιμής, ανατροφοδότησης και συλλογικής μάθησης
  • Συνδιαμορφώνοντας τη ΜΥΡΤΩ – Ένας Ψηφιακός Πλοηγός Υγείας και Δικαιωμάτων για τους ογκολογικούς ασθενείς
  • Νέο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας – Τι αλλάζει και πώς διευκολύνονται οι πολίτες και τα άτομα με αναπηρία
  • MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer

Γιατί η φωνή του ασθενούς πρέπει να βρίσκεται μέσα στην καινοτομία

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ογκολογία δημιουργεί σημαντικές νέες δυνατότητες. Δημιουργεί όμως παράλληλα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την εμπιστοσύνη, τη διαφάνεια, την ασφάλεια, την ισότητα πρόσβασης και τον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες μπορούν να ενσωματωθούν στην πραγματική καθημερινότητα των ανθρώπων.

Για το Κάπα3, ο σχεδιασμός μιας ψηφιακής λύσης δεν μπορεί να ξεκινά μόνο από το τι είναι τεχνολογικά εφικτό.

Πρέπει να ξεκινά και από τα ερωτήματα:

Τι χρειάζεται πραγματικά ο ασθενής;

Μπορεί να κατανοήσει την πληροφορία που λαμβάνει;

Μπορεί να εμπιστευτεί το σύστημα;

Γνωρίζει από πού προέρχεται η πληροφορία;

Υπάρχει ανθρώπινη εποπτεία όταν αυτή είναι απαραίτητη;

Υπάρχει κίνδυνος οι ψηφιακές ανισότητες να δημιουργήσουν νέες ανισότητες στην υγεία;

Και, τελικά, η καινοτομία βελτιώνει πραγματικά την εμπειρία και την πορεία του ασθενούς;

Αυτά είναι ερωτήματα που θεωρούμε ότι πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος κάθε συζήτησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην υγεία.

PATH και MYRTO AI: διαφορετικές πρωτοβουλίες, κοινές αρχές

Η συμμετοχή στο PATH Expert Group συναντά τη στρατηγική κατεύθυνση που έχει ήδη αναπτύξει το Κάπα3 μέσα από τη ΜΥΡΤΩ – Ψηφιακό Πλοηγό Υγείας και Κοινωνικών Δικαιωμάτων.

Η ΜΥΡΤΩ αναπτύσσεται ως ένα ψηφιακό σύστημα κοινωνικής πλοήγησης που επιχειρεί να μετατρέπει την κατακερματισμένη και συχνά δυσνόητη πληροφορία για δικαιώματα, παροχές και διαδικασίες σε απλή, δομημένη και τεκμηριωμένη καθοδήγηση για ασθενείς και φροντιστές. Στον σχεδιασμό της δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ακρίβεια, στην τεκμηρίωση, στην αναφορά στις πηγές και στην ανθρώπινη εποπτεία.

Το PATH και η ΜΥΡΤΩ αποτελούν διακριτές και ανεξάρτητες πρωτοβουλίες, με διαφορετικούς στόχους και πλαίσια υλοποίησης.

Συναντώνται, όμως, σε μία βασική αρχή:

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υγεία πρέπει να είναι αξιόπιστη, κατανοητή, ασφαλής και σχεδιασμένη γύρω από τον άνθρωπο.

Για το Κάπα3, η συμμετοχή αυτή δημιουργεί έναν διπλό δρόμο γνώσης: από τη μία πλευρά, δίνει τη δυνατότητα να μεταφέρεται η εμπειρία από το ελληνικό πεδίο στον ευρωπαϊκό διάλογο και, από την άλλη, προσφέρει ένα πεδίο ανταλλαγής γνώσης, εμπειριών και καλών πρακτικών γύρω από την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία.

Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη

Η ψηφιακή μετάβαση στην υγεία δεν αφορά μόνο περισσότερα δεδομένα, περισσότερους αλγορίθμους ή περισσότερες εφαρμογές.

Αφορά τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε περισσότερη κατανόηση, καλύτερη πρόσβαση και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.

Για έναν άνθρωπο που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο, η πληροφορία έχει αξία όταν μπορεί να μετατραπεί σε επόμενο βήμα.

Η τεχνολογία έχει αξία όταν μπορεί να μειώσει —και όχι να αυξήσει— την πολυπλοκότητα.

Και η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αξία όταν ενισχύει —και δεν αντικαθιστά— την ανθρώπινη φροντίδα, την επαγγελματική κρίση και τη δυνατότητα του ασθενούς να συμμετέχει ουσιαστικά στις αποφάσεις που τον αφορούν.

Τα επόμενα βήματα

Η εναρκτήρια συνάντηση του PATH Expert Group έχει προγραμματιστεί για τις 22 Σεπτεμβρίου 2026, με στόχο την παρουσίαση του έργου και των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων, την ανταλλαγή απόψεων και ανατροφοδότησης με τους εμπειρογνώμονες και τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων της ομάδας.

Το Κάπα3 θα συνεχίσει να μοιράζεται μέσα από την ιστοσελίδα του σημαντικές εξελίξεις και γνώσεις που προκύπτουν από αυτή τη συμμετοχή, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσα μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο ασφαλή, δίκαιη και ανθρωποκεντρική ψηφιακή ογκολογική φροντίδα.

Γιατί για εμάς η καινοτομία αποκτά πραγματική αξία όταν σχεδιάζεται μαζί με τους ανθρώπους που καλείται να υπηρετήσει.

PATH – Patient AI Treatment Hub | Με μια ματιά

Αντικείμενο: Τεχνητή Νοημοσύνη και δεδομένα στην ογκολογική φροντίδα
Έναρξη έργου: Φεβρουάριος 2026
Διάρκεια: 42 μήνες
Ευρωπαϊκή διάσταση: Οργανισμοί από 10 ευρωπαϊκές χώρες
Υποστήριξη: Innovative Health Initiative Joint Undertaking (IHI JU) – Horizon Europe
Grant Agreement: 101253520
Βασική κατεύθυνση: Ασφαλής και υπεύθυνη ενσωμάτωση της AI στην ογκολογική φροντίδα και ασφαλής αξιοποίηση δεδομένων υγείας
Συμμετοχή στο PATH Project Expert Group: Ευαγγελή Μπίστα – independent expert
Ιδιότητα: Co-founder & Head of Operations and Development, Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
Πρώτη συνάντηση Expert Group: 22 Σεπτεμβρίου 2026

Η αξία της παύσης: Μικρές «διακοπές» ακόμη και μέσα στη θεραπεία.Ένα άρθρο για την αυτοφροντίδα στην διάρκεια της νόσου

Η αξία της παύσης: γιατί έχουμε ανάγκη να «διακόπτουμε» ακόμη και μέσα στη θεραπεία

Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με την έννοια των διακοπών. Εικόνες από θάλασσες, ταξίδια και στιγμές ανεμελιάς κατακλύζουν την καθημερινότητά μας, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η ξεκούραση προϋποθέτει μια βαλίτσα, έναν προορισμό και την απομάκρυνση από τις υποχρεώσεις.

Ωστόσο, για τους ογκολογικούς ασθενείς που είτε βρίσκονται σε θεραπεία, είτε αναρρώνουν από μια επέμβαση είτε περιμένουν τα αποτελέσματα εξετάσεων, οι διακοπές συχνά δεν είναι εφικτές. Οι ιατρικές επισκέψεις, οι θεραπείες, οι πιθανές παρενέργειες, η σωματική κόπωση ή ακόμη και η αβεβαιότητα για την πορεία της υγείας καθιστούν δύσκολο ή αδύνατο ένα ταξίδι.

Κι όμως, η ανάγκη για ξεκούραση δεν μειώνεται. Αντίθετα, γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να δώσουμε έναν διαφορετικό ορισμό στις διακοπές. Όχι ως μετακίνηση σε έναν άλλο τόπο, αλλά ως την ικανότητα να διακόπτουμε, έστω και για λίγο, τον αδιάκοπο κύκλο του άγχους, της αγωνίας και της συνεχούς εγρήγορσης που συνοδεύει μια σοβαρή ασθένεια, ως μια ευκαιρία ενθύμησης ότι η ζωή δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια – είναι ανάγκη

Η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ο άνθρωπος χρειάζεται περιόδους αποκατάστασης (recovery) για να διατηρεί την ψυχική και σωματική του ισορροπία. Δεν πρόκειται απλώς για «ξεκούραση», αλλά για μια διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός μειώνει τη φυσιολογική και ψυχολογική επιβάρυνση που προκαλεί το χρόνιο στρες.

Στην ψυχολογία χρησιμοποιείται ο όρος psychological detachment, δηλαδή η ψυχολογική αποστασιοποίηση από τις πηγές πίεσης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και για λίγη ώρα, ο άνθρωπος επιτρέπει στον εαυτό του να μη σκέφτεται διαρκώς ό,τι τον επιβαρύνει.

Οι Sonnentag, Binnewies και Mojza (2010) έδειξαν ότι η ψυχολογική αποστασιοποίηση σχετίζεται με μικρότερη συναισθηματική εξάντληση, καλύτερη διάθεση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Αντίστοιχα, οι Fritz και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι όσοι καταφέρνουν να αποφορτίζονται ψυχικά εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας, ενέργειας και λειτουργικότητας.

Παρότι οι συγκεκριμένες μελέτες πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε εργαζόμενους, ο βασικός μηχανισμός αφορά κάθε άνθρωπο: όταν ο εγκέφαλος παραμένει διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού, δυσκολεύεται να ανακτήσει τις δυνάμεις του.

Έτσι, οι μικρές αυτές παύσεις δεν έχουν αξία επειδή “ξεχνάμε” την ασθένεια, αλλά επειδή δίνουν στον εγκέφαλο την ευκαιρία να βγει, έστω προσωρινά, από τη συνεχή κατάσταση συναγερμού.

Όταν η ασθένεια καταλαμβάνει κάθε σκέψη

Η εμπειρία του καρκίνου δεν περιορίζεται στις ημέρες της θεραπείας. Συχνά επηρεάζει ολόκληρη την καθημερινότητα. Οι σκέψεις γύρω από τις εξετάσεις, τις ιατρικές αποφάσεις, τις αλλαγές στο σώμα, την εργασία, την οικογένεια και το μέλλον μπορεί να συνοδεύουν τον άνθρωπο από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Η συνεχής αυτή ψυχική εγρήγορση είναι από μόνη της εξαντλητική.

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες του National Comprehensive Cancer Network (NCCN) αναγνωρίζουν ότι η ψυχολογική επιβάρυνση αποτελεί συχνό μέρος της εμπειρίας του καρκίνου και συνιστούν την ενσωμάτωση ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στη συνολική φροντίδα του ασθενούς. Αντίστοιχα, οι κατευθυντήριες οδηγίες της American Society of Clinical Oncology (Andersen et al., 2023) και της European Society for Medical Oncology (Grassi et al., 2023) υπογραμμίζουν ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ογκολογικής αντιμετώπισης.

Οι διακοπές δεν είναι πάντα ένα ταξίδι

Είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι η ξεκούραση προϋποθέτει ένα ταξίδι. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι το μεγαλύτερο όφελος των διακοπών δεν οφείλεται απαραίτητα στον προορισμό, αλλά στην αλλαγή ρυθμού και στην απομάκρυνση από τις πηγές στρες.

Οι Nawijn και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ευεξία λίγο πριν και κατά τη διάρκεια των διακοπών, όμως το αίσθημα αυτό συνήθως εξασθενεί σχετικά σύντομα μετά την επιστροφή τους.

Το εύρημα αυτό μας υπενθυμίζει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: η ψυχική ανανέωση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από λίγες ημέρες διακοπών τον χρόνο, αλλά από τις μικρές στιγμές αποφόρτισης που μπορούμε να δημιουργούμε στην καθημερινότητά μας.

Για έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε θεραπεία, αυτές οι στιγμές μπορεί να είναι ακόμη πιο πολύτιμες.

Τι σημαίνει «διακόπτω» ως ογκολογικός ασθενής;

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι αγνοώ την πραγματικότητα ή ότι σταματώ να φροντίζω την υγεία μου. Σημαίνει ότι επιτρέπω στον εαυτό μου να θυμηθεί, έστω και για λίγο, ότι η ζωή μου δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Μπορεί να είναι:

  • λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή στον κήπο,
  • μια βόλτα στη φύση, όταν αυτό είναι εφικτό,
  • η ακρόαση αγαπημένης μουσικής,
  • η ανάγνωση ενός βιβλίου,
  • μια δημιουργική δραστηριότητα,
  • η επαφή με ανθρώπους που μας κάνουν να νιώθουμε ασφαλείς,
  • λίγα λεπτά ασκήσεων χαλάρωσης ή συνειδητής αναπνοής, εφόσον αυτές είναι κατάλληλες για την κατάσταση της υγείας μας.

Οι στιγμές αυτές δεν αλλάζουν τη διάγνωση. Μπορούν όμως να αλλάξουν την εμπειρία της ημέρας.

Η σημασία της ποιότητας ζωής

Στη σύγχρονη ογκολογία, η ποιότητα ζωής θεωρείται πλέον βασικός θεραπευτικός στόχος. Δεν αρκεί μόνο η αντιμετώπιση της νόσου· εξίσου σημαντικό είναι ο άνθρωπος να διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη λειτουργικότητα, αυτονομία, συναισθηματική ισορροπία και αίσθηση νοήματος.

Η σημασία αυτή αποτυπώνεται και στο πλαίσιο αξιολόγησης της αξίας των αντικαρκινικών θεραπειών που ανέπτυξε η American Society of Clinical Oncology (ASCO)(Schnipper et al., 2015). Σύμφωνα με αυτό, η αξία μιας θεραπείας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την αποτελεσματικότητά της, αλλά συνυπολογίζει την τοξικότητα, την επίδρασή της στην ποιότητα ζωής, καθώς και τις προσωπικές προτεραιότητες και προτιμήσεις του ίδιου του ασθενούς. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται η σημασία μιας εξατομικευμένης, ασθενοκεντρικής φροντίδας, στην οποία η καθημερινή εμπειρία του ανθρώπου αποτελεί ουσιαστικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μικρές στιγμές παύσης, η διατήρηση ευχάριστων δραστηριοτήτων και η σύνδεση με όσα προσφέρουν χαρά δεν αποτελούν μια δευτερεύουσα πτυχή της καθημερινότητας, αλλά ουσιαστικά στοιχεία που συμβάλλουν στη διατήρηση της ποιότητας ζωής. Δεν αποτελούν πολυτέλεια, ένδειξη αδυναμίας ή προσπάθεια αποφυγής της πραγματικότητας αλλά μορφές φροντίδας του εαυτού.

Το ίδιο ισχύει και για τους οικογενειακούς φροντιστές, οι οποίοι συχνά βιώνουν υψηλά επίπεδα ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης. Το να αφιερώσουν λίγο χρόνο στη δική τους ξεκούραση δεν είναι εγωισμός· είναι προϋπόθεση για να συνεχίσουν να στηρίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπό τους.

Η αξία μιας μικρής παύσης

Η εμπειρία του καρκίνου συχνά επεκτείνεται πέρα από τα όρια της νόσου, επηρεάζοντας την εικόνα που έχει ο άνθρωπος για τον εαυτό του, τους κοινωνικούς του ρόλους και την καθημερινότητά του. Η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση και η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσουν ώστε η ασθένεια να καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στη ζωή του ατόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να διαδραματίζει η ψυχοογκολογική εκπαίδευση (psycho-oncological education) που ως στόχο έχει να βοηθήσει τους ασθενείς και τους οικογενειακούς φροντιστές να κατανοήσουν τις φυσιολογικές συναισθηματικές αντιδράσεις που συνοδεύουν τη διάγνωση και τη θεραπεία, να αναπτύξουν αποτελεσματικότερες στρατηγικές αντιμετώπισης και να συμμετέχουν ενεργά στις θεραπευτικές αποφάσεις. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται το αίσθημα ελέγχου και αυτοαποτελεσματικότητας, ενώ παράλληλα διατηρείται η αίσθηση ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του (Meggiolaro et al., 2016; Mehnert et al., 2018).

Όταν η υγεία δεν επιτρέπει ένα ταξίδι, είναι εύκολο να αισθανθεί κανείς ότι στερείται κάτι σημαντικό. Ωστόσο, ίσως η ουσία των διακοπών να μην βρίσκεται στην απόσταση που διανύουμε, αλλά στην απόσταση που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να πάρει από το άγχος.

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι σταματώ να είμαι ασθενής. Σημαίνει ότι, έστω και για λίγο, επιτρέπω στον εαυτό μου να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του. Ίσως, τελικά, οι πιο ουσιαστικές διακοπές να μην είναι αυτές που μας οδηγούν μακριά από το σπίτι, αλλά εκείνες που μας επιτρέπουν να ξεκουράσουμε το σώμα, να ηρεμήσουμε το μυαλό και να στραφούμε με περισσότερη φροντίδα προς τον εαυτό μας.

Βιβλιογραφία

Andersen, B. L., Lacchetti, C., Ashing, K., et al. (2023). Management of Anxiety and Depression in Adult Survivors of Cancer: ASCO Guideline Update. Journal of Clinical Oncology, 41(18), 3426–3453. https://doi.org/10.1200/JCO.23.00293

Fritz, C., Yankelevich, M., Zarubin, A., & Barger, P. (2010). Happy, healthy and productive: The role of detachment from work during nonwork time. Journal of Applied Psychology, 95(5), 977–981. https://doi.org/10.1037/a0019462

Grassi, L., Caruso, R., Riba, M. B., et al. (2023). Anxiety and depression in adult cancer patients: ESMO Clinical Practice Guideline. ESMO Open, 8(2), 101155. https://doi.org/10.1016/j.esmoop.2023.101155

Meggiolaro, E., Berardi, M. A., Andritsch, E., Nanni, M. G., Sirgo, A., Samorì, E., et al. (2016). Cancer patients’ emotional distress, coping styles and perception of doctor–patient interaction in European cancer settings. Palliative & Supportive Care, 14(3), 204–211. https://doi.org/10.1017/S1478951515000760

Mehnert, A., Hartung, T. J., Friedrich, M., Vehling, S., Brähler, E., Härter, M., et al. (2018). One in two cancer patients is significantly distressed: Prevalence and indicators of distress. Psycho-Oncology, 27(1), 75–82. https://doi.org/10.1002/pon.4464

National Comprehensive Cancer Network (NCCN). (2025). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®): Distress Management.

Nawijn, J., Marchand, M. A., Veenhoven, R., & Vingerhoets, A. J. (2010). Vacationers happier, but most not happier after a holiday. Applied Research in Quality of Life, 5(1), 35–47. https://doi.org/10.1007/s11482-009-9091-9

Schnipper, L. E., Davidson, N. E., Wollins, D. S., et al. (2015). American Society of Clinical Oncology Statement: A Conceptual Framework to Assess the Value of Cancer Treatment Options. Journal of Clinical Oncology, 33(23), 2563–2577. https://doi.org/10.1200/JCO.2015.61.6706

Sonnentag, S., Binnewies, C., & Mojza, E. J. (2010). Staying well and engaged when demands are high: The role of psychological detachment. Journal of Applied Psychology, 95(5), 965–976. https://doi.org/10.1037/a0020032

 

Μπάρκα Μαρίλια

Φοιτήτρια Ψυχολογίας

Εθελόντρια Κάπα3

www.linkedin.com/in/maria-garyfalia-marilia-barka-03825a409

Νέα επιστημονική δημοσίευση με τη συμμετοχή του Κάπα3: Η ζωή μετά τον καρκίνο στην εποχή μετά την COVID-19

Μια νέα επιστημονική δημοσίευση με τη συμμετοχή του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3αναδεικνύει τις σημαντικές ψυχολογικές, κοινωνικές και λειτουργικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με εμπειρία καρκίνου μετά την πανδημία COVID-19.

Το άρθρο με τίτλο «Cancer Survivorship After COVID-19: Psychological Burden, Symptom Experience, and Social Support» δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Medicina και εξετάζει την ψυχολογική επιβάρυνση, την εμπειρία των συμπτωμάτων, την ποιότητα ζωής και τον ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης στους ογκολογικούς ασθενείς.

Στη μελέτη συμμετείχαν 162 ενήλικες με διάγνωση καρκίνου στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που συχνά παραμένει λιγότερο ορατή: οι επιπτώσεις του καρκίνου, αλλά και των ανατροπών που προκάλεσε η πανδημία, συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας.

Σχεδόν τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες παρουσίασαν σοβαρό ή εξαιρετικά σοβαρό άγχος, περίπου ένας στους τρεις σοβαρή ή εξαιρετικά σοβαρή κατάθλιψη και σχεδόν τρεις στους δέκα σοβαρό ή εξαιρετικά σοβαρό στρες.

Η ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων καταγράφηκε σε μέτρια επίπεδα. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίστηκαν στη συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα, ενώ η κόπωση, η αϋπνία, η δύσπνοια και οι οικονομικές δυσκολίες αποτέλεσαν σημαντικές πηγές επιβάρυνσης της καθημερινής ζωής.

Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η ψυχική υγεία συνδέεται άμεσα με τη συνολική εμπειρία του καρκίνου. Όσο αυξάνονται η κατάθλιψη, το άγχος και το στρες, τόσο επιδεινώνονται η καθημερινή λειτουργικότητα, η αντίληψη της γενικής υγείας και η ένταση των συμπτωμάτων.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνική υποστήριξη αναδεικνύεται ως σημαντικός προστατευτικός παράγοντας. Η παρουσία και η ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, των φίλων και των σημαντικών ανθρώπων στη ζωή του ασθενούς συνδέθηκαν με καλύτερη ποιότητα ζωής, χαμηλότερη ψυχολογική επιβάρυνση και καλύτερη προσαρμογή στις απαιτήσεις της νόσου και της θεραπείας.

Η επιβίωση από τον καρκίνο δεν τελειώνει με την ολοκλήρωση της θεραπείας

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη μετάβασης από ένα μοντέλο φροντίδας επικεντρωμένο αποκλειστικά στη νόσο σε ένα ολοκληρωμένο, ανθρωποκεντρικό μοντέλο ογκολογικής επιβίωσης.

Η τακτική αξιολόγηση της ψυχολογικής κατάστασης και της επιβάρυνσης από τα συμπτώματα, η έγκαιρη παραπομπή σε υπηρεσίες ψυχο-ογκολογίας, η κοινωνική καθοδήγηση, η αποκατάσταση και η υποστήριξη της οικογένειας και των φροντιστών χρειάζεται να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ογκολογικής φροντίδας.

Παράλληλα, οι ψηφιακές και εξ αποστάσεως υπηρεσίες μπορούν να ενισχύσουν την πρόσβαση στη φροντίδα, ιδιαίτερα για ανθρώπους που ζουν μακριά από μεγάλα ογκολογικά κέντρα. Η αξιοποίησή τους, όμως, πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα αντιμετώπισης των ανισοτήτων στην ψηφιακή επάρκεια και στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Η έρευνα ενισχύει επιστημονικά τη σταθερή θέση του Κάπα3 ότι ο άνθρωπος με εμπειρία καρκίνου χρειάζεται υποστήριξη όχι μόνο σε ιατρικό, αλλά και σε ψυχολογικό, κοινωνικό, λειτουργικό και οικονομικό επίπεδο.

Η φροντίδα δεν σταματά με τη θεραπεία. Συνεχίζεται σε ολόκληρη τη διαδρομή της επιβίωσης.

Βιβλιογραφική αναφορά

Tsiakiri, A.; Vlotinou, P.; Tzanas, K.; Chrisostomidou, D.; Chatzifotiou, S.; Lavdaniti, M.; Bista, E.
Cancer Survivorship After COVID-19: Psychological Burden, Symptom Experience, and Social Support.
Medicina 2026, 62, 1475.

Διαβάστε την έρευνα εδώ :medicina-62-01475