Κατηγορία: Τεχνητή Νοημοσύνη

Ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη: νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει προοπτικές και προκλήσεις

Οι ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη αποτελούν βασικό πυλώνα για τον μετασχηματισμό των συστημάτων φροντίδας, όπως αναδεικνύεται στη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (δημοσιευμένη το 2026) με τίτλο “Observatory for Digital Health Technologies in Europe”. Η έκθεση, που εκπονήθηκε για τη Γενική Διεύθυνση CONNECT (DG CNECT) από τις Capgemini Invent και IDC, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη αποτύπωση της αγοράς ψηφιακής υγείας στην ΕΕ (EU27), αναλύοντας τόσο το οικοσύστημα των τεχνολογιών όσο και τον οικονομικό τους αντίκτυπο.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε τρία βασικά μέρη. Το πρώτο επικεντρώνεται στη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Τεχνολογιών Υγείας, το οποίο λειτουργεί ως εργαλείο στρατηγικής παρακολούθησης της υιοθέτησης, της καινοτομίας και των επενδύσεων στον τομέα. Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει την οικονομική ανάλυση πέντε επιλεγμένων τεχνολογιών, ενώ το τρίτο περιλαμβάνει συμπεράσματα και προτάσεις πολιτικής.

Η ανάλυση βασίζεται σε εκτεταμένα δεδομένα, όπως πανευρωπαϊκές έρευνες σε παρόχους υγείας και εταιρείες τεχνολογίας, συνεντεύξεις ειδικών, χαρτογράφηση εκατοντάδων παρόχων και ανάλυση δεκάδων χιλιάδων επενδυτικών στοιχείων. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια δυναμικά αναπτυσσόμενη αλλά κατακερματισμένη αγορά ψηφιακής υγείας στην Ευρώπη.

Κεντρικό ρόλο στον μετασχηματισμό αυτό φαίνεται να διαδραματίζει η τεχνητή νοημοσύνη, με το 94% των παρόχων υγείας να την έχουν ήδη υιοθετήσει ή να σχεδιάζουν την ενσωμάτωσή της. Τεχνολογίες όπως τα συστήματα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων (CDSS), η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων και οι πλατφόρμες ψυχικής υγείας αναδεικνύονται ως ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των συστημάτων υγείας.

Τα οικονομικά οφέλη που καταγράφονται είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τα CDSS εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση έως και 252 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας, ενώ η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων έως 192 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, οι ψηφιακές πλατφόρμες ψυχικής υγείας συμβάλλουν στην έγκαιρη παρέμβαση και στη μείωση της επιβάρυνσης των υπηρεσιών υγείας, προσφέροντας σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.

Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει κρίσιμες προκλήσεις, όπως ο κατακερματισμός της αγοράς, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας, καθώς και η εξάρτηση από παρόχους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σε στρατηγικούς τομείς. Επιπλέον, ζητήματα που σχετίζονται με τις ψηφιακές δεξιότητες, τα κανονιστικά πλαίσια και την ισότιμη πρόσβαση εξακολουθούν να επηρεάζουν την ευρεία υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών.

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, η έκθεση προτείνει παρεμβάσεις όπως η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η προώθηση καινοτομίας σε τομείς αιχμής (όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η γονιδιωματική), καθώς και η ενσωμάτωση αρχών βιωσιμότητας, προσβασιμότητας και ισότητας.

Η ανάδειξη των ψηφιακών τεχνολογιών υγείας στην Ευρώπη ως βασικού πυλώνα για το μέλλον των συστημάτων φροντίδας συνδέεται άμεσα με πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται και σε εθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, το Κάπα3 επενδύει στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων που ενισχύουν την ενημέρωση, την προσβασιμότητα και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, όπως ο Πλοηγός Υγείας “Μυρτώ” για τον οποίο μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ 

Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πιο ανθεκτικό και συμπεριληπτικό σύστημα υγείας, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών υγείας.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το Κάπα3 στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους»

Το Κάπα3 συμμετείχε ενεργά στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους», που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Δεκεμβρίου 2025 στον Πύργο Βιβλίων του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Αθήνα. Το συνέδριο συγκέντρωσε επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο να αναδείξει σύγχρονες προκλήσεις και λύσεις στη νευροεπιστήμη, την ψυχολογία και την ψηφιακή υγεία.

Στο πλαίσιο της Στρογγυλής Τράπεζας «Ψηφιακή Υγεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Σύγχρονες Προκλήσεις», το Κάπα3 παρουσίασε τη δική του προσέγγιση για την ανθρώπινη διάσταση της ψηφιακής φροντίδας. Η κυρία Ευαγγελία Μπίστα ανέδειξε τη σημασία της ψηφιακής εγγραμματοσύνης ασθενών και επαγγελματιών υγείας, επισημαίνοντας ότι:

Η ψηφιακή τεχνολογία εξελίσσεται ως βασικός πυλώνας σύγχρονης, ασφαλούς και ανθρώπινης φροντίδας ειδικά στον καρκίνο. Όταν ασθενείς και επαγγελματίες υγείας έχουν τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες, μειώνεται το άγχος, ενισχύεται η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση, βελτιώνονται τα αποτελέσματα θεραπείας και ενδυναμώνεται η αυτονομία του ασθενή. Η μείωση των ανισοτήτων για τους ευάλωτους συναθρώπους μας αποτελεί για όλους μας πρώτη προτεραιότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καθημερινότητα των ασθενών, που αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας. Η υποστήριξη της ψυχικής ανθεκτικότητας, η αυτοδιαχείριση μέσω ψηφιακών εφαρμογών και η ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και αυτοεπιστασίας ήταν κεντρικά μηνύματα της παρέμβασης, ενώ υπογραμμίστηκε η αξία της συνεργασίας με επαγγελματίες υγείας για την επίτευξη ποιοτικών και αξιόπιστων αποτελεσμάτων.

Στη συζήτηση αναδείχθηκαν οι κύριες προκλήσεις της Ψηφιακής Υγείας στην Ελλάδα, όπως ο κατακερματισμός εφαρμογών, η δυσκολία εφαρμογής hi-tech λύσεων σε παρωχημένα συστήματα, η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων και η ανάγκη διαφάνειας.

Η προσέγγιση του Κάπα3 επικεντρώνεται στη διαλειτουργικότητα, στη συλλογή ποιοτικών δεδομένων από τους ίδιους τους ασθενείς και στη δημιουργία υπηρεσιών που σέβονται τις πραγματικές ανάγκες τους, διασφαλίζοντας ότι οι τεχνολογίες λειτουργούν για τον άνθρωπο και όχι το αντίστροφο.

Η συμμετοχή του Κάπα3 στο συνέδριο εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθειά του να συμβάλει στον δημόσιο διάλογο για την ηθική, λειτουργική και ανθρώπινη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών εργαλείων, με επίκεντρο πάντα τον άνθρωπο και την ποιοτική φροντίδα των ασθενών.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

AI και απομακρυσμένη παρακολούθηση διαμορφώνουν μια νέα εμπειρία για τους ασθενείς με καρκίνο

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και η απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών (Remote Patient Monitoring – RPM) αλλάζουν το τοπίο στην ογκολογία, δίνοντας στους ασθενείς μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση της θεραπείας τους.

Τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι η χρήση ψηφιακών εργαλείων για τη συλλογή ιατρικών δεδομένων εκτός του παραδοσιακού κλινικού περιβάλλοντος μειώνει τις καθυστερημένες αναφορές συμπτωμάτων, περιορίζει τις σοβαρές παρενέργειες, μειώνει τις νοσηλείες και τις επισκέψεις στα επείγοντα, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Με άλλα λόγια, οι ψηφιακές εφαρμογές επιτρέπουν στους ασθενείς να ενημερώνουν εγκαίρως τους γιατρούς για τυχόν προβλήματα, μειώνοντας κινδύνους και βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το 2022 η ESMO δημοσίευσε οδηγίες για την ενσωμάτωση των patient-reported outcome measures (PROMs) στην κλινική πρακτική, προτείνοντας την προτίμηση ηλεκτρονικών πλατφορμών αντί για έντυπα ερωτηματολόγια (Ann Oncol. 2022).

Ο Dr Charles Ferté, Chief Medical & Patient Officer της λύσης Resilience, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Institut Gustave Roussy στη Γαλλία, τονίζει ότι η AI μπορεί να αντιμετωπίσει περιορισμούς στη χρήση των αναφορών ασθενών στην ογκολογία. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 50% των παρενεργειών που βιώνουν οι ασθενείς δεν καταγράφεται, είτε λόγω ξεχασμένων συμπτωμάτων είτε λόγω φόρτου εργασίας του προσωπικού. Οι ήπιες αλλά επίμονες παρενέργειες συχνά παραβλέπονται, επηρεάζοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η λύση Resilience περιλαμβάνει μια διαδικτυακή πλατφόρμα για ιατρούς και νοσηλευτές, όπου παρακολουθούνται τα συμπτώματα και λαμβάνονται ειδοποιήσεις, καθώς και μια εφαρμογή για κινητά για τους ασθενείς, ώστε να στέλνουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα επεξεργάζονται μέσω αλγορίθμων AI και μετατρέπονται σε χρήσιμες πληροφορίες για την ομάδα ογκολογίας, διευκολύνοντας την έγκαιρη παρέμβαση και βελτιστοποίηση της φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, οι γιατροί μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση του ασθενούς και να προλαμβάνουν επιπλοκές πριν γίνουν σοβαρές.

Επιπλέον, η λύση ενσωματώνει NLP (Natural Language Processing) για την εξαγωγή δεδομένων από ιατρικές σημειώσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα, ενώ ένας προγνωστικός αλγόριθμος εκτιμά τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών και απρογραμμάτιστων νοσηλειών.

Η εμπλοκή των ασθενών είναι καθοριστική: η συμμόρφωση στις εβδομαδιαίες ερωτήσεις στην εφαρμογή φτάνει έως και 85%, ενώ πολλοί περιγράφουν την εφαρμογή ως «σωσίβιο» στην πορεία της θεραπείας τους. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι μόνο οι νεότεροι ασθενείς θα αγκαλιάσουν την ψηφιακή παρακολούθηση, οι έρευνες δείχνουν ότι η αποδοχή είναι ευρύτερη και ανεξαρτήτως ηλικίας (JMIR Mhealth Uhealth. 2018; J Geriatr Oncol. 2024).

Μάλιστα, η λύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για screening μεγάλων ομάδων, ανιχνεύοντας ασθενείς που θα ωφεληθούν από υβριδικό μοντέλο φροντίδας – ψηφιακά εργαλεία σε συνδυασμό με διά ζώσης υποστήριξη, όπως συμπεριφορική και γνωστική θεραπεία. Η συνεχής συλλογή δεδομένων δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της RPM σε κοινωνικούς και συμπεριφορικούς δείκτες, όπως απομόνωση, απασχόληση, πρόσβαση σε φροντίδα, εθισμούς, σωματική δραστηριότητα ή επισιτιστική ανασφάλεια.

Τέλος, τα ψηφιακά δεδομένα ανοίγουν νέους δρόμους στην έρευνα: η βάση δεδομένων του Resilience περιλαμβάνει πάνω από 20.000 ασθενείς σε 140 νοσοκομεία σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία, επιτρέποντας τη χρήση πραγματικών δεδομένων για πιο στοχευμένη κλινική έρευνα. Στο μέλλον, η ψηφιακή φαινοτύπηση θα επιτρέπει την παρακολούθηση φυσικών και γνωστικών δεικτών μέσω αισθητήρων κινητών, όπως βηματομετρητές και γυροσκόπια, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της εμπειρίας του ασθενούς.

Γίνεται κατανοητό πως η φροντίδα του καρκίνου μπορεί να βασίζεται πλέον όχι μόνο στη συμμετοχή του ασθενούς και των επαγγελματιών, αλλά και στην ανάλυση δεδομένων που αποκαλύπτουν αθέατες πτυχές της καθημερινής ζωής και των συμπτωμάτων των ασθενών.

Το Κάπα3 παραμένει στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην ογκολογία, ενημερώνει συνεχώς για τις νέες τεχνολογίες και πρακτικές, στηρίζει ενεργά τους ασθενείς και τους φροντιστές τους, και δημιουργεί εργαλεία και πόρους που διευκολύνουν την καθημερινότητά τους. Με γνώμονα την ενδυνάμωση των ασθενών, το Κάπα3 συνδέει την επιστημονική γνώση με πρακτικές λύσεις, ώστε κάθε άτομο να αισθάνεται συνοδευόμενο και ασφαλές στην πορεία της θεραπείας του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Πηγές: