Κατηγορία: Ογκολογικοί ασθενείς

Η αξία της παύσης: Μικρές «διακοπές» ακόμη και μέσα στη θεραπεία.Ένα άρθρο για την αυτοφροντίδα στην διάρκεια της νόσου

Η αξία της παύσης: γιατί έχουμε ανάγκη να «διακόπτουμε» ακόμη και μέσα στη θεραπεία

Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με την έννοια των διακοπών. Εικόνες από θάλασσες, ταξίδια και στιγμές ανεμελιάς κατακλύζουν την καθημερινότητά μας, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η ξεκούραση προϋποθέτει μια βαλίτσα, έναν προορισμό και την απομάκρυνση από τις υποχρεώσεις.

Ωστόσο, για τους ογκολογικούς ασθενείς που είτε βρίσκονται σε θεραπεία, είτε αναρρώνουν από μια επέμβαση είτε περιμένουν τα αποτελέσματα εξετάσεων, οι διακοπές συχνά δεν είναι εφικτές. Οι ιατρικές επισκέψεις, οι θεραπείες, οι πιθανές παρενέργειες, η σωματική κόπωση ή ακόμη και η αβεβαιότητα για την πορεία της υγείας καθιστούν δύσκολο ή αδύνατο ένα ταξίδι.

Κι όμως, η ανάγκη για ξεκούραση δεν μειώνεται. Αντίθετα, γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να δώσουμε έναν διαφορετικό ορισμό στις διακοπές. Όχι ως μετακίνηση σε έναν άλλο τόπο, αλλά ως την ικανότητα να διακόπτουμε, έστω και για λίγο, τον αδιάκοπο κύκλο του άγχους, της αγωνίας και της συνεχούς εγρήγορσης που συνοδεύει μια σοβαρή ασθένεια, ως μια ευκαιρία ενθύμησης ότι η ζωή δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια – είναι ανάγκη

Η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ο άνθρωπος χρειάζεται περιόδους αποκατάστασης (recovery) για να διατηρεί την ψυχική και σωματική του ισορροπία. Δεν πρόκειται απλώς για «ξεκούραση», αλλά για μια διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός μειώνει τη φυσιολογική και ψυχολογική επιβάρυνση που προκαλεί το χρόνιο στρες.

Στην ψυχολογία χρησιμοποιείται ο όρος psychological detachment, δηλαδή η ψυχολογική αποστασιοποίηση από τις πηγές πίεσης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και για λίγη ώρα, ο άνθρωπος επιτρέπει στον εαυτό του να μη σκέφτεται διαρκώς ό,τι τον επιβαρύνει.

Οι Sonnentag, Binnewies και Mojza (2010) έδειξαν ότι η ψυχολογική αποστασιοποίηση σχετίζεται με μικρότερη συναισθηματική εξάντληση, καλύτερη διάθεση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Αντίστοιχα, οι Fritz και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι όσοι καταφέρνουν να αποφορτίζονται ψυχικά εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας, ενέργειας και λειτουργικότητας.

Παρότι οι συγκεκριμένες μελέτες πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε εργαζόμενους, ο βασικός μηχανισμός αφορά κάθε άνθρωπο: όταν ο εγκέφαλος παραμένει διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού, δυσκολεύεται να ανακτήσει τις δυνάμεις του.

Έτσι, οι μικρές αυτές παύσεις δεν έχουν αξία επειδή “ξεχνάμε” την ασθένεια, αλλά επειδή δίνουν στον εγκέφαλο την ευκαιρία να βγει, έστω προσωρινά, από τη συνεχή κατάσταση συναγερμού.

Όταν η ασθένεια καταλαμβάνει κάθε σκέψη

Η εμπειρία του καρκίνου δεν περιορίζεται στις ημέρες της θεραπείας. Συχνά επηρεάζει ολόκληρη την καθημερινότητα. Οι σκέψεις γύρω από τις εξετάσεις, τις ιατρικές αποφάσεις, τις αλλαγές στο σώμα, την εργασία, την οικογένεια και το μέλλον μπορεί να συνοδεύουν τον άνθρωπο από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Η συνεχής αυτή ψυχική εγρήγορση είναι από μόνη της εξαντλητική.

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες του National Comprehensive Cancer Network (NCCN) αναγνωρίζουν ότι η ψυχολογική επιβάρυνση αποτελεί συχνό μέρος της εμπειρίας του καρκίνου και συνιστούν την ενσωμάτωση ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στη συνολική φροντίδα του ασθενούς. Αντίστοιχα, οι κατευθυντήριες οδηγίες της American Society of Clinical Oncology (Andersen et al., 2023) και της European Society for Medical Oncology (Grassi et al., 2023) υπογραμμίζουν ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ογκολογικής αντιμετώπισης.

Οι διακοπές δεν είναι πάντα ένα ταξίδι

Είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι η ξεκούραση προϋποθέτει ένα ταξίδι. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι το μεγαλύτερο όφελος των διακοπών δεν οφείλεται απαραίτητα στον προορισμό, αλλά στην αλλαγή ρυθμού και στην απομάκρυνση από τις πηγές στρες.

Οι Nawijn και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ευεξία λίγο πριν και κατά τη διάρκεια των διακοπών, όμως το αίσθημα αυτό συνήθως εξασθενεί σχετικά σύντομα μετά την επιστροφή τους.

Το εύρημα αυτό μας υπενθυμίζει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: η ψυχική ανανέωση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από λίγες ημέρες διακοπών τον χρόνο, αλλά από τις μικρές στιγμές αποφόρτισης που μπορούμε να δημιουργούμε στην καθημερινότητά μας.

Για έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε θεραπεία, αυτές οι στιγμές μπορεί να είναι ακόμη πιο πολύτιμες.

Τι σημαίνει «διακόπτω» ως ογκολογικός ασθενής;

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι αγνοώ την πραγματικότητα ή ότι σταματώ να φροντίζω την υγεία μου. Σημαίνει ότι επιτρέπω στον εαυτό μου να θυμηθεί, έστω και για λίγο, ότι η ζωή μου δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Μπορεί να είναι:

  • λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή στον κήπο,
  • μια βόλτα στη φύση, όταν αυτό είναι εφικτό,
  • η ακρόαση αγαπημένης μουσικής,
  • η ανάγνωση ενός βιβλίου,
  • μια δημιουργική δραστηριότητα,
  • η επαφή με ανθρώπους που μας κάνουν να νιώθουμε ασφαλείς,
  • λίγα λεπτά ασκήσεων χαλάρωσης ή συνειδητής αναπνοής, εφόσον αυτές είναι κατάλληλες για την κατάσταση της υγείας μας.

Οι στιγμές αυτές δεν αλλάζουν τη διάγνωση. Μπορούν όμως να αλλάξουν την εμπειρία της ημέρας.

Η σημασία της ποιότητας ζωής

Στη σύγχρονη ογκολογία, η ποιότητα ζωής θεωρείται πλέον βασικός θεραπευτικός στόχος. Δεν αρκεί μόνο η αντιμετώπιση της νόσου· εξίσου σημαντικό είναι ο άνθρωπος να διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη λειτουργικότητα, αυτονομία, συναισθηματική ισορροπία και αίσθηση νοήματος.

Η σημασία αυτή αποτυπώνεται και στο πλαίσιο αξιολόγησης της αξίας των αντικαρκινικών θεραπειών που ανέπτυξε η American Society of Clinical Oncology (ASCO)(Schnipper et al., 2015). Σύμφωνα με αυτό, η αξία μιας θεραπείας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την αποτελεσματικότητά της, αλλά συνυπολογίζει την τοξικότητα, την επίδρασή της στην ποιότητα ζωής, καθώς και τις προσωπικές προτεραιότητες και προτιμήσεις του ίδιου του ασθενούς. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται η σημασία μιας εξατομικευμένης, ασθενοκεντρικής φροντίδας, στην οποία η καθημερινή εμπειρία του ανθρώπου αποτελεί ουσιαστικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μικρές στιγμές παύσης, η διατήρηση ευχάριστων δραστηριοτήτων και η σύνδεση με όσα προσφέρουν χαρά δεν αποτελούν μια δευτερεύουσα πτυχή της καθημερινότητας, αλλά ουσιαστικά στοιχεία που συμβάλλουν στη διατήρηση της ποιότητας ζωής. Δεν αποτελούν πολυτέλεια, ένδειξη αδυναμίας ή προσπάθεια αποφυγής της πραγματικότητας αλλά μορφές φροντίδας του εαυτού.

Το ίδιο ισχύει και για τους οικογενειακούς φροντιστές, οι οποίοι συχνά βιώνουν υψηλά επίπεδα ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης. Το να αφιερώσουν λίγο χρόνο στη δική τους ξεκούραση δεν είναι εγωισμός· είναι προϋπόθεση για να συνεχίσουν να στηρίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπό τους.

Η αξία μιας μικρής παύσης

Η εμπειρία του καρκίνου συχνά επεκτείνεται πέρα από τα όρια της νόσου, επηρεάζοντας την εικόνα που έχει ο άνθρωπος για τον εαυτό του, τους κοινωνικούς του ρόλους και την καθημερινότητά του. Η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση και η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσουν ώστε η ασθένεια να καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στη ζωή του ατόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να διαδραματίζει η ψυχοογκολογική εκπαίδευση (psycho-oncological education) που ως στόχο έχει να βοηθήσει τους ασθενείς και τους οικογενειακούς φροντιστές να κατανοήσουν τις φυσιολογικές συναισθηματικές αντιδράσεις που συνοδεύουν τη διάγνωση και τη θεραπεία, να αναπτύξουν αποτελεσματικότερες στρατηγικές αντιμετώπισης και να συμμετέχουν ενεργά στις θεραπευτικές αποφάσεις. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται το αίσθημα ελέγχου και αυτοαποτελεσματικότητας, ενώ παράλληλα διατηρείται η αίσθηση ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του (Meggiolaro et al., 2016; Mehnert et al., 2018).

Όταν η υγεία δεν επιτρέπει ένα ταξίδι, είναι εύκολο να αισθανθεί κανείς ότι στερείται κάτι σημαντικό. Ωστόσο, ίσως η ουσία των διακοπών να μην βρίσκεται στην απόσταση που διανύουμε, αλλά στην απόσταση που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να πάρει από το άγχος.

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι σταματώ να είμαι ασθενής. Σημαίνει ότι, έστω και για λίγο, επιτρέπω στον εαυτό μου να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του. Ίσως, τελικά, οι πιο ουσιαστικές διακοπές να μην είναι αυτές που μας οδηγούν μακριά από το σπίτι, αλλά εκείνες που μας επιτρέπουν να ξεκουράσουμε το σώμα, να ηρεμήσουμε το μυαλό και να στραφούμε με περισσότερη φροντίδα προς τον εαυτό μας.

Βιβλιογραφία

Andersen, B. L., Lacchetti, C., Ashing, K., et al. (2023). Management of Anxiety and Depression in Adult Survivors of Cancer: ASCO Guideline Update. Journal of Clinical Oncology, 41(18), 3426–3453. https://doi.org/10.1200/JCO.23.00293

Fritz, C., Yankelevich, M., Zarubin, A., & Barger, P. (2010). Happy, healthy and productive: The role of detachment from work during nonwork time. Journal of Applied Psychology, 95(5), 977–981. https://doi.org/10.1037/a0019462

Grassi, L., Caruso, R., Riba, M. B., et al. (2023). Anxiety and depression in adult cancer patients: ESMO Clinical Practice Guideline. ESMO Open, 8(2), 101155. https://doi.org/10.1016/j.esmoop.2023.101155

Meggiolaro, E., Berardi, M. A., Andritsch, E., Nanni, M. G., Sirgo, A., Samorì, E., et al. (2016). Cancer patients’ emotional distress, coping styles and perception of doctor–patient interaction in European cancer settings. Palliative & Supportive Care, 14(3), 204–211. https://doi.org/10.1017/S1478951515000760

Mehnert, A., Hartung, T. J., Friedrich, M., Vehling, S., Brähler, E., Härter, M., et al. (2018). One in two cancer patients is significantly distressed: Prevalence and indicators of distress. Psycho-Oncology, 27(1), 75–82. https://doi.org/10.1002/pon.4464

National Comprehensive Cancer Network (NCCN). (2025). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®): Distress Management.

Nawijn, J., Marchand, M. A., Veenhoven, R., & Vingerhoets, A. J. (2010). Vacationers happier, but most not happier after a holiday. Applied Research in Quality of Life, 5(1), 35–47. https://doi.org/10.1007/s11482-009-9091-9

Schnipper, L. E., Davidson, N. E., Wollins, D. S., et al. (2015). American Society of Clinical Oncology Statement: A Conceptual Framework to Assess the Value of Cancer Treatment Options. Journal of Clinical Oncology, 33(23), 2563–2577. https://doi.org/10.1200/JCO.2015.61.6706

Sonnentag, S., Binnewies, C., & Mojza, E. J. (2010). Staying well and engaged when demands are high: The role of psychological detachment. Journal of Applied Psychology, 95(5), 965–976. https://doi.org/10.1037/a0020032

 

Μπάρκα Μαρίλια

Φοιτήτρια Ψυχολογίας

Εθελόντρια Κάπα3

www.linkedin.com/in/maria-garyfalia-marilia-barka-03825a409

Νέο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας: Τι Αλλάζει Και Πώς Διευκολύνονται Οι Πολίτες Και Τα Άτομα Με Αναπηρία.

Νέο Μητρώο Παροχών Αναπηρίας: Τι Αλλάζει Και Πώς Διευκολύνονται 

Οι Πολίτες Και Τα Άτομα Με Αναπηρία.

Στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της κοινωνικής φροντίδας, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β’ 4373/16.07.2026) η κοινή υπουργική απόφαση για τη σύσταση, τήρηση και λειτουργία του «Μητρώου Παροχών Αναπηρίας».

Το νέο αυτό ψηφιακό εργαλείο στην Εθνική Πύλη
Αναπηρίας και υπόσχεται να βάλει ένα τέλος στη γραφειοκρατία και την διάσπαση των πληροφορίων με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι καθημερινά τόσο τα άτομα με αναπηρία όσο και οι οικογένειες τους.Μια πρωτοβουλία όλης της Πολιτείας.

Χαρακτηριστικό του εύρους και της σημασίας της παρέμβασης αυτής είναι το γεγονός ότι την απόφαση αυτή υπογράφει η συντριπτική πλειονότητα των μελών της Κυβέρνησης, δηλαδή από το Υπουργείο Οικονομικών, Υγείας και Εργασίας μέχρι τα Υπουργεία Παιδείας, Υποδομών & Μεταφορών, Περιβάλλοντος και της Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Η ευρεία αυτή συμφωνία αναδεικνύει ότι οι παροχές
προς τα ΑμεΑ δεν περιορίζονται μόνο στα χρηματικά επιδόματα, αλλά εκτείνονται σε φοροαπαλλαγές, μεταφορικές διευκολύνσεις, εκπαιδευτικές δομές, κοινωνικές υπηρεσίες και ειδικές ρυθμίσεις σε όλο το φάσμα του δημοσίου τομέα.

Τι είναι Το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας;

Το Μητρώο αποτελεί ένα εξειδικευμένο υποσύστημα της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας. Σκοπός του είναι η συγκέντρωση, η καταγραφή και η διαφανής αποτύπωση όλων των διευκολύνσεων, επιδομάτων, ωφελημάτων και παροχών που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία ή τα σχετιζόμενα με αυτά πρόσωπα.

Τι περιλαμβάνει η καταγραφή κάθε παροχής;

Για κάθε διαθέσιμη παροχή ή διευκόλυνση, στο Μητρώο θα καταγράφονται με τυποποιημένο και σαφή
τρόπο:

  • Τίτλος & Περιγραφή: ο διακριτικός τίτλος και σύντομη περιγραφή της παροχής.
  • Νομικό Πλαίσιο & Αρμόδιοι Φορείς: οι ισχύουσες διατάξεις και οι αρμόδιες υπηρεσίες
    απονομής ή χορήγησης.
    Προϋποθέσεις: οι αναπηρικές και λοιπές προϋποθέσεις για την λήψη της παροχής.                                                                        Οικονομικά Στοιχεία & Περιοδικότητα: η περιοδικότητα και η χρηματική αξία (ακριβές ποσό ή εύρος), από τη στιγμή που αυτή αποτιμάται οικονομικά.
    Διαδικασία Αίτησης: αναλυτικές οδηγίες για την υποβολή της αίτησης και απευθείας παραπομπή
    στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ».
    Ποιος είναι ο Φορέας Λειτουργίας και ποιες οι υποχρεώσεις των φορέων;
    Ως φορέας λειτουργίας του Μητρώου ορίζεται ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και
    Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α). Ο ίδιος αναλαμβάνει τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας, τη συντήρηση του συστήματος, τον έλεγχο της ακρίβειας των καταχωρίσεων, καθώς και τη χορήγηση διαπιστευτηρίων πρόσβασης.

Όσον αφορά τους καταχωρητές και την ενημέρωση, κάθε αρμόδιο Υπουργείο, Φορέας και Δήμος ορίζει
εξουσιοδοτημένους «Καταχωρητές», ο ορισμός αυτών προβλέπεται εντός 10 ημερών από τη δημοσίευση.

Αυτοί υποχρεούνται να ολοκληρώσουν την αρχική καταγραφή των παροχών εντός ενός (1) μηνός από τη
δημοσίευση της απόφασης, να ενημερώνουν άμεσα το σύστημα σε περίπτωση αλλαγών ή νέων παροχών, καθώς και να επιβεβαιώνουν ετησίως την ορθότητα των στοιχείων.

Δημόσια πρόσβαση και πληροφόρηση. Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη του νέου θεσμικού πλαισίου είναι ότι όλες οι πληροφορίες του μητρώου είναι δημόσιες και προσβάσιμες σε όλους μέσω του διαδικτύου. Κάτι τέτοιο προσφέρει άμεση, έγκυρη και ολοκληρωμένη ενημέρωση στους ενδιαφερόμενους, χωρίς να απαιτείται η μετακίνηση ή η
επικοινωνία με πολλαπλές δημόσιες υπηρεσίες, γεγονός που πολλές φορές ταλαιπωρεί αρκετά χιλιάδες ανθρώπους.

Η δημιουργία του Μητρώου Παροχών Αναπηρίας αποτελεί ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της
ισότιμης πρόσβασης στην πληροφορία και της μείωσης της γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας.

Μαΐος: Ενημέρωση απο το Κάπα3 για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, δικαιώματα ασθενών, έρευνα, εκπαίδευση και δράσεις κοινότητας.

Το νέο ενημερωτικό δελτίο του Kapa3 είναι διαθέσιμο!

Στο τεύχος Μαΐου του Cancer Care Pathways μιλάμε για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, δικαιώματα ασθενών, έρευνα, εκπαίδευση και δράσεις κοινότητας.

Στο νέο τεύχος θα βρείτε:

🔹 Μάιος: Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα και τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης

🔹 ΕΟΠΥΥ: νέο πλαίσιο αποζημίωσης για αναπνευστικές συσκευές

🔹 Πρόσθετη έκπτωση στα φάρμακα υψηλού κόστους για το 2025

🔹 Νέα επιστημονική δημοσίευση του Κάπα3 για τη γλώσσα στην επικοινωνία για τον καρκίνο

🔹 Συνέντευξη στο iatronet.gr για τον αντίκτυπο των λέξεων στον καρκίνο

🔹 MELODIC Online Symposium και ψυχοκοινωνική φροντίδα στην ογκολογία

🔹 Η ομάδα Κάπα3 στον 4ο Διάπλου Βουλιαγμένης

🔹 Άρθρο για την αποδοτικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα

Συνεχίζουμε να ενημερώνουμε, να καθοδηγούμε και να ενδυναμώνουμε.

Διαβάστε το newsletter εδώ: https://lnkd.in/gRkicMMC

 

«Καρκινοπαθής», «ογκολογικός ασθενής» ή απλά «ασθενής»; Η σημασία της γλώσσας στον καρκίνο μέσα από τη συνέντευξη της Ευαγγελίας Μπίστα

Η γλώσσα που χρησιμοποιείται για να μιλήσουμε για τον καρκίνο δεν είναι ουδέτερη. Οι λέξεις που επιλέγονται σε κάθε μορφή επικοινωνίας —από τους επαγγελματίες υγείας, το οικογενειακό περιβάλλον ή τα μέσα ενημέρωσης— μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ψυχολογική εμπειρία του ασθενούς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης ευαλωτότητας.

Με αφορμή συνέντευξη της Ευαγγελής Μπίστα, συνιδρύτριας του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών-Κάπα3, που δημοσιεύτηκε στο iatronet.gr, αναδεικνύεται η ανάγκη για μια πιο προσωποκεντρική προσέγγιση στην ογκολογική επικοινωνία. Η έρευνα του Κάπα3 εξετάζει πώς οι ίδιοι οι ασθενείς αντιλαμβάνονται όρους όπως «καρκινοπαθής», «ογκολογικός ασθενής» ή απλά «ασθενής», και πώς αυτοί επηρεάζουν την ταυτότητα και τη συναισθηματική τους εμπειρία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι όροι που ταυτίζουν άμεσα το άτομο με τη νόσο μπορεί να ενισχύσουν το αίσθημα φόβου ή στιγματισμού, δημιουργώντας την αίσθηση ότι η ασθένεια καθορίζει συνολικά την ταυτότητά τους. Αντίθετα, πιο ουδέτερες ή person-first εκφράσεις φαίνεται να προσφέρουν μεγαλύτερη ψυχολογική ασφάλεια, καθώς επιτρέπουν στο άτομο να παραμένει στο επίκεντρο και όχι η νόσος.

Η ποιοτική ανάλυση της έρευνας ανέδειξε επίσης τον καθοριστικό ρόλο των επαγγελματιών υγείας. Η ειλικρινής, σαφής και ανθρώπινη επικοινωνία, χωρίς υπερβολές ή δραματοποίηση, αναγνωρίζεται από τους ασθενείς ως βασικός παράγοντας εμπιστοσύνης και ψυχολογικής στήριξης. Όπως τονίζεται, η σωστή επικοινωνία δεν αποτελεί απλώς “μαλακή δεξιότητα”, αλλά μέρος της κλινικής φροντίδας.

Παράλληλα, η μελέτη του Κάπα3, όπως παρουσιάζεται και στη σχετική επιστημονική δημοσίευση του οργανισμού, αναδεικνύει τη σημασία της μετάβασης σε μια person-first προσέγγιση, όπου το άτομο προηγείται της ασθένειας. Στο ίδιο πλαίσιο, οι συμμετέχοντες εκφράζουν την ανάγκη να αποφεύγεται τόσο ο στιγματισμός όσο και η υπερβολική ηρωοποίηση, ζητώντας μια πιο ρεαλιστική, ισότιμη και αξιοπρεπή επικοινωνία.

Η γλώσσα στην ογκολογική φροντίδα, όπως προκύπτει, δεν αποτελεί απλώς εργαλείο περιγραφής, αλλά ενεργό μέρος της εμπειρίας του ασθενούς και της ποιότητας φροντίδας που λαμβάνει.

Η πλήρης συνέντευξη της Ευαγγελίας Μπίστα είναι διαθέσιμη στο iatronet.gr:
https://www.iatronet.gr/article/139695/karkinopathhs-ogkologikos-asthenhs-h-apla-asthenhs-o-antiktypos-ton-lexeon-ston-karkino

Δείτε στο ακόλουθο άρθρο τη σχετική επιστημονική δημοσίευση του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών-Κάπα3 :
https://www.kapa3.gr/nea-epistimoniki-dimosieysi-gia-to-kapa3/

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Μάιος, Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα: Πρόληψη, ενημέρωση και έγκαιρη διάγνωση

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα και τον καρκίνο του δέρματος, με στόχο την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την πρόληψη, την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και την έγκαιρη διάγνωση.

Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου παγκοσμίως, με το μελάνωμα να είναι η πιο επιθετική μορφή του. Παρότι αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό των περιστατικών, ευθύνεται για τη μεγαλύτερη αναλογία θανάτων από καρκίνο του δέρματος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2020 καταγράφηκαν περίπου 325.000 νέα περιστατικά μελανώματος και περίπου 57.000 θάνατοι, με τις προβλέψεις να δείχνουν σημαντική αύξηση τα επόμενα χρόνια, αν δεν ενισχυθούν οι δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης.

Στην Ευρώπη, το μελάνωμα συγκαταλέγεται στους πιο συχνούς καρκίνους, με περισσότερα από 100.000 νέα περιστατικά ετησίως, ενώ ευθύνεται για πάνω από 15.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Η επίπτωση είναι υψηλότερη στις χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, ενώ συνολικά στην Ευρώπη η υπεριώδης ακτινοβολία εκτιμάται ότι ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών μελανώματος.

Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) — είτε από τον ήλιο είτε από τεχνητές πηγές όπως τα solarium — αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου. Η πρόληψη παραμένει κρίσιμη, καθώς μεγάλο ποσοστό των περιστατικών θα μπορούσε να αποφευχθεί με σωστή προστασία από τον ήλιο.

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, η αυξημένη ηλιοφάνεια καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την ενημέρωση του πληθυσμού. Η έγκαιρη αναγνώριση αλλαγών σε σπίλους (ελιές), η αυτοεξέταση του δέρματος και ο τακτικός δερματολογικός έλεγχος αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης.

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η πρώιμη διάγνωση οδηγεί σε πολύ υψηλά ποσοστά επιβίωσης, ενώ αντίθετα η καθυστερημένη διάγνωση συνδέεται με πιο επιθετική πορεία της νόσου. Σε πρώιμα στάδια, το μελάνωμα είναι σε μεγάλο βαθμό ιάσιμο, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ενημέρωσης.

Η προστασία από τον ήλιο παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης: αντηλιακό, αποφυγή έκθεσης τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, καπέλο και κατάλληλη ενδυμασία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του δέρματος δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής, αλλά ουσιαστικό κομμάτι της πρόληψης και της συνολικής υγείας.

Διαβάστε επίσης το άρθρο του ΚΑΠΑ3 για τον Μήνα Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης.

Πηγές

  • World Health Organization (WHO)
  • International Agency for Research on Cancer (IARC) – GLOBOCAN
  • European Cancer Information System (ECIS)
  • European Environment Agency (EEA)

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Χαρτογράφηση της αποδοτικότητας της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα: τι δείχνει η νέα έκθεση της All.Can Greece

Αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα – Έκθεση All.Can Greece

Η αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα αποτελεί σήμερα μία από τις πιο σύνθετες και επείγουσες προκλήσεις για το ελληνικό σύστημα υγείας — όχι μόνο ως προς την ιατρική του διάσταση, αλλά και ως προς το πώς οργανώνεται συνολικά η φροντίδα γύρω από τον ασθενή.

Στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 63.000 νέα περιστατικά καρκίνου κάθε χρόνο, ενώ οι θάνατοι ξεπερνούν τις 32.000 ετησίως. Παράλληλα, οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση των περιστατικών κατά περίπου 23% έως το 2040, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στο σύστημα δεν είναι συγκυριακή αλλά διαρκώς αυξανόμενη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η All.Can Greece δημοσίευσε μια νέα έκθεση-ορόσημο με τίτλο «Χαρτογράφηση της αποτελεσματικότητας της φροντίδας του καρκίνου στην Ελλάδα», βασισμένη στην πιλοτική εφαρμογή του All.Can Action Guide για την αποτελεσματική φροντίδα του καρκίνου.

Η έκθεση δεν επιχειρεί απλώς να περιγράψει την κατάσταση. Επιχειρεί να τη μετρήσει, να τη χαρτογραφήσει και — κυρίως — να αναδείξει πού ακριβώς “χάνει” αποτελεσματικότητα το σύστημα.

Αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα: καθυστερήσεις στη διαδρομή

Ένα από τα πιο καθαρά ευρήματα της μελέτης αφορά την καθυστέρηση στη διαδρομή του ασθενούς.

Παρά την ύπαρξη σύγχρονων υποδομών και εξειδικευμένων ογκολογικών κέντρων, σημαντικές καθυστερήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται από την πρώτη υποψία έως τη διάγνωση και από τη διάγνωση έως την έναρξη θεραπείας.

Το πρόβλημα δεν είναι ένα και μοναδικό — είναι συστημικό:

  • κατακερματισμένες διαδρομές παραπομπής,
  • ελλιπής συντονισμός μεταξύ επιπέδων φροντίδας,
  • και απουσία σταθερών πρωτοκόλλων διαχείρισης.

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι δεν υπάρχει επαρκής, συστηματική παρακολούθηση των χρόνων αναμονής. Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν διαθέτει πάντα τα δεδομένα που χρειάζεται για να “δει” πού καθυστερεί.

Ένα σύστημα που λειτουργεί σε κομμάτια

Η έκθεση αναδεικνύει επίσης έναν βαθύ κατακερματισμό στη φροντίδα.

Η πορεία του ασθενούς από την πρωτοβάθμια φροντίδα έως τα εξειδικευμένα ογκολογικά κέντρα δεν είναι πάντα σαφής, ούτε επαρκώς συντονισμένη. Οι παραπομπές συχνά εξαρτώνται από την εμπειρία του εκάστοτε γιατρού και όχι από ενιαία, καθορισμένα μονοπάτια.

Ένα από τα πιο σημαντικά κενά είναι η απουσία δομών πλοήγησης ασθενών (patient navigation). Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής και η οικογένειά του καλούνται να διαχειριστούν μόνοι τους μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδρομή μέσα στο σύστημα υγείας — κάτι που εντείνει τις καθυστερήσεις αλλά και την ψυχολογική επιβάρυνση.

Την ίδια στιγμή, θετικό στοιχείο αποτελεί η λειτουργία των διεπιστημονικών ογκολογικών συμβουλίων (tumor boards), τα οποία συμβάλλουν στον συντονισμό της θεραπευτικής απόφασης. Ωστόσο, η απουσία συστηματικής αξιολόγησης της ποιότητάς τους αφήνει περιθώριο ασυνέπειας.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των Comprehensive Cancer Centers θεωρείται μια από τις πιο ελπιδοφόρες εξελίξεις, αν και βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης και χρειάζεται ισχυρότερο θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο.

Ο ασθενής στο επίκεντρο — αλλά όχι ακόμη πλήρως

Στον τομέα της ασθενοκεντρικής φροντίδας, η εικόνα είναι μικτή.

Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην καταγραφή εμπειρίας και αποτελεσμάτων των ίδιων των ασθενών μέσω PROMs και PREMs, κάτι που αποτελεί θετική ευρωπαϊκή σύγκλιση και δείχνει πρόοδο στη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Ωστόσο, η πρόσβαση των ασθενών στα δικά τους δεδομένα παραμένει περιορισμένη, γεγονός που μειώνει την ενεργή συμμετοχή τους στις αποφάσεις για τη θεραπεία τους.

Επιπλέον, η ενημέρωση και εκπαίδευση των ασθενών δεν είναι συστηματικά ενταγμένη στη φροντίδα, ενώ η κοινή λήψη αποφάσεων (shared decision-making) εφαρμόζεται άνισα.

Τέλος, ένα από τα πιο υποτιμημένα κενά αφορά τη φροντίδα μετά την ενεργό θεραπεία. Η απουσία οργανωμένων προγραμμάτων επιβίωσης (survivorship care) αφήνει πολλούς ασθενείς χωρίς δομημένη μακροχρόνια παρακολούθηση.

Τι προτείνει η έκθεση

Με βάση τα ευρήματα, η All.Can Greece προτείνει μια σειρά από παρεμβάσεις που στοχεύουν σε πιο συνεκτικό και αποδοτικό σύστημα:

  • Δημιουργία ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον καρκίνο
  • Ενίσχυση της διακυβέρνησης και του συντονισμού μεταξύ όλων των επιπέδων φροντίδας
  • Υιοθέτηση τυποποιημένων κλινικών διαδρομών με σαφείς δείκτες χρόνου και ποιότητας
  • Στρατηγικό σχεδιασμό και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού υγείας
  • Ανάπτυξη δομών πλοήγησης ασθενών
  • Επιτάχυνση και θεσμική ενίσχυση των Comprehensive Cancer Centers
  • Συστηματική χρήση δεδομένων και διαφάνειας στην απόδοση του συστήματος
  • Ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών στις αποφάσεις μέσω PROMs/PREMs και shared decision-making

Συμπέρασμα: ένα σύστημα με δυνατότητες που ακόμη δεν λειτουργούν ως σύνολο

Η Ελλάδα διαθέτει πολλά από τα βασικά δομικά στοιχεία για ένα σύγχρονο σύστημα ογκολογικής φροντίδας: υποδομές, επιστημονική επάρκεια, ψηφιακές δυνατότητες και πολιτική κινητικότητα.

Το πρόβλημα δεν είναι η απουσία τους — αλλά η έλλειψη σύνδεσης μεταξύ τους.

Η έκθεση της All.Can Greece αναδεικνύει ακριβώς αυτό: ένα σύστημα που έχει κομμάτια υψηλής ποιότητας, αλλά δεν λειτουργεί ακόμη με τη συνοχή που απαιτείται.

Σε μια νόσο όπως ο καρκίνος, η έλλειψη αυτής της συνοχής δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι χρόνος. Είναι πρόσβαση. Είναι εμπειρία ασθενούς. Και τελικά είναι έκβαση.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ενίσχυση των επιμέρους δομών, αλλά η δημιουργία ενός πραγματικά ενιαίου συστήματος φροντίδας — όπου ο ασθενής δεν χρειάζεται να διαχειριστεί μόνος του τα κενά ανάμεσα στα κομμάτια.

Πηγή: Mapping-the-Efficiency-of-Cancer-Care-in-Greece-FINAL

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

MELODIC Online Symposium: ολοκλήρωση της πιλοτικής εκπαιδευτικής φάσης και ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής φροντίδας στην ογκολογία

Το ευρωπαϊκό έργο MELODIC (Mental Health Support for Young Adults with Cancer), στο οποίο συμμετέχει το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, εξελίσσεται μέσα από διακριτές φάσεις υλοποίησης, με την πιλοτική εκπαιδευτική ενότητα για επαγγελματίες υγείας να αποτελεί ένα από τα βασικά του σκέλη, και στο πλαίσιο αυτής της φάσης θα πραγματοποιηθεί το MELODIC Online Symposium 2026 στις 24 Απριλίου 2026, το οποίο σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του εκπαιδευτικού προγράμματος.

Το πλαίσιο του έργου MELODIC

Το MELODIC είναι ένα ευρωπαϊκό έργο που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στοχεύει στην ενίσχυση της ψυχικής υγείας νεαρών ενηλίκων που ζουν με καρκίνο, καθώς και στην υποστήριξη των οικογενειών τους. Μέσα από τη συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και οργανισμών υγείας από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, αναπτύσσονται εργαλεία εκπαίδευσης και υποστήριξης για επαγγελματίες υγείας.

Περισσότερες πληροφορίες για το έργο και την εξέλιξή του είναι διαθέσιμες στην επίσημη σελίδα του Κάπα3, στην ενότητα του έργου.

Η πιλοτική εκπαιδευτική ενότητα

Η πιλοτική εκπαιδευτική ενότητα επικεντρώθηκε στην ενίσχυση γνώσεων και δεξιοτήτων επαγγελματιών υγείας σχετικά με την ψυχοκοινωνική υποστήριξη νεαρών ενηλίκων με καρκίνο και των οικογενειών τους.

Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν online μαθήματα και contact lessons, με στόχο την ενίσχυση της διεπιστημονικής προσέγγισης και την εφαρμογή πρακτικών εργαλείων στην καθημερινή κλινική πράξη.

Το Online Symposium

Το MELODIC Online Symposium 2026, διάρκειας δύο ωρών, συγκεντρώνει συμμετέχοντες από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες – εταίρους και περιλαμβάνει:

  • εναρκτήριες ομιλίες από την European Cancer Organisation και το Youth Cancer Europe
  • πάνελ “experts by experience” με άτομα που μοιράζονται τη βιωμένη εμπειρία τους
  • networking panel επαγγελματιών υγείας από τις συμμετέχουσες χώρες
  • συζήτηση γύρω από την αξιοποίηση της εκπαίδευσης στην κλινική πράξη
  • καταληκτική τοποθέτηση από την ομάδα συντονισμού του έργου

Από την εκπαίδευση στην κλινική πράξη

Κεντρικός στόχος της εκπαιδευτικής ενότητας του MELODIC είναι η ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής διάστασης της φροντίδας στον καρκίνο, με ιδιαίτερη έμφαση στους νεαρούς ενήλικες.

Η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ επαγγελματιών υγείας συμβάλλει στη διαμόρφωση πιο ολιστικών προσεγγίσεων υποστήριξης και στην ενσωμάτωση της ψυχοκοινωνικής φροντίδας στην καθημερινή πρακτική.

Ο ρόλος του Κάπα3

Το Κάπα3 συμμετέχει ενεργά στο ευρωπαϊκό consortium του MELODIC, συμβάλλοντας στην υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας και στη διάχυση των αποτελεσμάτων στην Ελλάδα. Μέσα από τη συμμετοχή αυτή ενισχύεται η σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την υποστήριξη ογκολογικών ασθενών και την ανάπτυξη πρακτικών ψυχοκοινωνικής φροντίδας.

Το MELODIC Online Symposium σηματοδοτεί τη μετάβαση από την πιλοτική εκπαιδευτική φάση στην επόμενη φάση αξιοποίησης των αποτελεσμάτων, ενισχύοντας τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική εφαρμογή στην ογκολογική φροντίδα.

Το Δ.Τ. εδώ ΔΤ-MELODIC SYMPOSIUM_GR

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

  • Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
  • Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

  • Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
  • Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
  • Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

  • Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
  • Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
  • Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Η Ευαγγελή Μπίστα στο DION TV: Κοινωνική υποστήριξη και ο ρόλος του Κάπα3 στην καθοδήγηση των ογκολογικών ασθενών

Στις 19 Μαρτίου 2026, η Ευαγγελή Μπίστα, Co-founder του Κάπα3, παραχώρησε συνέντευξη στον Χρήστο Θανάσαινα δημοσιογράφο και Επιστημονικό Διευθυντή Forlife Clinik, στην τηλεόραση Κεντρικής Μακεδονίας DION TV, στην καθημερινή εκπομπή Όλα για την Υγεία, που καλύπτει θέματα υγείας, διατροφής, αυτοάνοσων νοσημάτων και σύγχρονων επιστημονικών εξελίξεων.

Στη συζήτηση αναδείχθηκε η σημασία που έχει η κοινωνική υποστήριξη ογκολογικών ασθενών και των οικογενειών τους, τόσο εντός όσο και εκτός νοσοκομείου, καθώς και ο κρίσιμος ρόλος του Κάπα3 στην καθοδήγηση και ολιστική υποστήριξη των ασθενών.

Τι είναι κοινωνική υποστήριξη – δύο κόσμοι:

Η κοινωνική υποστήριξη δεν είναι ένα ενιαίο πράγμα. Εντός νοσοκομείου, αφορά την υποστήριξη απέναντι στο δημόσιο σύστημα και τα γραφειοκρατικά διαδικαστικά, ενώ εκτός νοσοκομείου ξεκινά η πραγματική ζωή, με οικογένεια, φροντιστές και αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν από τον ασθενή.

Μεγάλα προβλήματα του συστήματος:

Όπως ανέφερε η Λίτσα Μπίστα, τα νοσοκομεία παρουσιάζουν σημαντική έλλειψη κοινωνικών επιστημόνων και λειτουργών. Η διεθνής βιβλιογραφία αναφέρει ότι σε 2.500 κατοίκους θα πρέπει να υπάρχουν 10 κοινωνικοί λειτουργοί – στην Ελλάδα αυτό δεν ισχύει. Σε 92 δήμους δεν υπάρχει κανένας κοινωνικός λειτουργός, ενώ όπου υπάρχουν οι περισσότεροι είναι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή επιδοτούμενα προγράμματα (ΕΣΠΑ κ.ά.). Το αποτέλεσμα είναι ένας κυκεώνας γραφειοκρατίας και ασάφειας για τον ασθενή, ο οποίος πρέπει να κατανοήσει ιατρικούς και νομικούς όρους, να πάρει κρίσιμες αποφάσεις και να διαχειριστεί οικονομικές συνέπειες, συχνά χωρίς υποστήριξη.

Ο ρόλος του Κάπα3 – λύση, όχι απλή υπηρεσία:

Σε αυτό το περιβάλλον, το Κάπα3 παρέχει ολιστική καθοδήγηση και υποστήριξη, βοηθώντας τον ασθενή να διαχειριστεί διαδικαστικά και πρακτικά ζητήματα, είτε αυτόνομα, αν νιώθει ικανός, είτε με ενεργή παρέμβαση του οργανισμού σε κάθε βήμα. Η κάλυψη είναι πανελλαδική, αν και η πολυπλοκότητα και η κατακερματισμένη δομή του συστήματος απαιτούν συνεχή μελέτη και χρόνο για αποτελεσματική υποστήριξη.

Το “βαρύ” μήνυμα – κατανόηση vs πληροφορία:

Όπως τόνισε η κα Μπίστα:

“Ο ασθενής δεν χρειάζεται άλλη πληροφορία – χρειάζεται κατανόηση.”
Η διαδικασία είναι ουσιαστικά συμπεριφορική: η κατανόηση μειώνει την αβεβαιότητα, η αβεβαιότητα μειώνει το άγχος, το άγχος επηρεάζει τη συμπεριφορά και η συμπεριφορά καθορίζει την έκβαση της υγείας.

Το Κάπα3 δρα μέσα σε αυτόν τον “κυκεώνα” παρέχοντας ολιστική καθοδήγηση και υποστήριξη. Η παρέμβαση μπορεί να είναι είτε υποστηρικτική, δίνοντας τη δυνατότητα στον ασθενή να ενεργήσει μόνος του, είτε ενεργή, καθοδηγώντας τον σε κάθε βήμα. Το Κάπα3 καλύπτει όλη την ελληνική επικράτεια, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις αυξανόμενες ανάγκες των ασθενών.

Το μεγάλο στοίχημα: η “Μυρτώ”

Η “Μυρτώ” αποτελεί το μεγάλο στοίχημα του Κάπα3 για το 2026. Μετά από πέντε χρόνιαA παρουσίας στην κοινωνική υποστήριξη ογκολογικών ασθενών, το Κάπα3 απαντά με τη “Μυρτώ” στον ψηφιακό αποκλεισμό δευτέρου επιπέδου. Πρόκειται για έναν ψηφιακό Πλοηγό Υγείας, σχεδιασμένο να μετατρέπει τη γνώση σε πρακτική κατανόηση και να παρέχει real-time καθοδήγηση στους ασθενείς, αποφεύγοντας την “χαοτική περιπλάνηση” στο σύστημα υγείας. Η πλατφόρμα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε φάση μελέτης και σχεδιασμού, με στόχο να καλύπτει ουσιαστικά τις ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών τους.

Η συνέντευξη ανέδειξε τη σημασία της κοινωνικής υποστήριξης, της κατανόησης έναντι της απλής πληροφορίας και τον ρόλο της ψηφιακής τεχνολογίας στη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα. Το Κάπα3 και η Μυρτώ προσπαθούν να μεταφέρουν τη φροντίδα από το νοσοκομείο στην καθημερινότητα των ασθενών, με ολιστική, εξατομικευμένη και πρακτική προσέγγιση.

Για περισσότερες πληροφορίες και να παρακολουθήσετε την εκπομπή, δείτε το βίντεο στο YouTube εδώ

Μπορείτε να κατεβάσετε το Δελτίο Τύπου εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων: ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς

Η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί πλέον ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς στην Ελλάδα, μετά από νέα ρύθμιση που ενισχύει τη χρήση του Ψηφιακού Αποθετηρίου Διαγνωστικών Εργαστηριακών Αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Μάρτιος 2026), οι δημόσιες και ιδιωτικές μονάδες υγείας που συνεργάζονται με τον ΕΟΠΥΥ υποχρεούνται να καταχωρούν τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων σε ψηφιακή μορφή, εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία ή μια διοικητική υποχρέωση των παρόχων υγείας. Στην πράξη, μεταφράζεται σε μια ουσιαστική ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών, καθώς διασφαλίζει ότι κάθε πολίτης μπορεί να έχει άμεση και οργανωμένη πρόσβαση στα ιατρικά του δεδομένα.

Πλέον, η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων μειώνει την ανάγκη για φυσικά έγγραφα, εκτυπώσεις ή μετακινήσεις προς τα διαγνωστικά κέντρα. Αντίθετα, καταχωρούνται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο συνδέεται με τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς μπορούν να έχουν συγκεντρωμένο το ιστορικό των εξετάσεών τους, μειώνοντας τον κίνδυνο απώλειας σημαντικών πληροφοριών.

Ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η εξέλιξη αυτή έχει ξεχωριστή σημασία. Η παρακολούθηση της νόσου συχνά περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, επισκέψεις σε διαφορετικούς γιατρούς και συνεχή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Η άμεση πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και συμβάλλει σε πιο συντονισμένη και αποτελεσματική φροντίδα.

Επιπλέον, η υποχρέωση καταχώρισης των αποτελεσμάτων συνδέεται με τη διαδικασία αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ, γεγονός που ενισχύει τη διαφάνεια στο σύστημα υγείας. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται ότι αποζημιώνονται μόνο οι εξετάσεις που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, περιορίζοντας φαινόμενα καταχρήσεων και ενισχύοντας την αξιοπιστία των υπηρεσιών.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η διαχείριση των δεδομένων γίνεται με βάση το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, διασφαλίζοντας την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των πληροφοριών των ασθενών.

Η μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό σύστημα υγείας δεν είναι απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη. Είναι ένα βήμα προς ένα πιο ανθρώπινο, διαφανές και προσβάσιμο σύστημα φροντίδας, όπου ο ασθενής έχει ενεργό ρόλο και ουσιαστικό έλεγχο των δεδομένων που τον αφορούν.

Η ενίσχυση της ψηφιακής πρόσβασης στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί, τελικά, μια σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης των ασθενών και της βελτίωσης της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας υγείας.

Πηγή: Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.202

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3