Κατηγορία: Πρόληψη Καρκίνου

Μάιος, Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα: Πρόληψη, ενημέρωση και έγκαιρη διάγνωση

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα και τον καρκίνο του δέρματος, με στόχο την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την πρόληψη, την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και την έγκαιρη διάγνωση.

Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου παγκοσμίως, με το μελάνωμα να είναι η πιο επιθετική μορφή του. Παρότι αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό των περιστατικών, ευθύνεται για τη μεγαλύτερη αναλογία θανάτων από καρκίνο του δέρματος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2020 καταγράφηκαν περίπου 325.000 νέα περιστατικά μελανώματος και περίπου 57.000 θάνατοι, με τις προβλέψεις να δείχνουν σημαντική αύξηση τα επόμενα χρόνια, αν δεν ενισχυθούν οι δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης.

Στην Ευρώπη, το μελάνωμα συγκαταλέγεται στους πιο συχνούς καρκίνους, με περισσότερα από 100.000 νέα περιστατικά ετησίως, ενώ ευθύνεται για πάνω από 15.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Η επίπτωση είναι υψηλότερη στις χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, ενώ συνολικά στην Ευρώπη η υπεριώδης ακτινοβολία εκτιμάται ότι ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών μελανώματος.

Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) — είτε από τον ήλιο είτε από τεχνητές πηγές όπως τα solarium — αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου. Η πρόληψη παραμένει κρίσιμη, καθώς μεγάλο ποσοστό των περιστατικών θα μπορούσε να αποφευχθεί με σωστή προστασία από τον ήλιο.

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, η αυξημένη ηλιοφάνεια καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την ενημέρωση του πληθυσμού. Η έγκαιρη αναγνώριση αλλαγών σε σπίλους (ελιές), η αυτοεξέταση του δέρματος και ο τακτικός δερματολογικός έλεγχος αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης.

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η πρώιμη διάγνωση οδηγεί σε πολύ υψηλά ποσοστά επιβίωσης, ενώ αντίθετα η καθυστερημένη διάγνωση συνδέεται με πιο επιθετική πορεία της νόσου. Σε πρώιμα στάδια, το μελάνωμα είναι σε μεγάλο βαθμό ιάσιμο, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ενημέρωσης.

Η προστασία από τον ήλιο παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης: αντηλιακό, αποφυγή έκθεσης τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, καπέλο και κατάλληλη ενδυμασία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του δέρματος δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής, αλλά ουσιαστικό κομμάτι της πρόληψης και της συνολικής υγείας.

Διαβάστε επίσης το άρθρο του ΚΑΠΑ3 για τον Μήνα Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης.

Πηγές

  • World Health Organization (WHO)
  • International Agency for Research on Cancer (IARC) – GLOBOCAN
  • European Cancer Information System (ECIS)
  • European Environment Agency (EEA)

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης: Ενημέρωση και πρόληψη

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης, με πρωτοβουλίες από διεθνείς οργανισμούς υγείας και συλλόγους ασθενών, με στόχο την ενημέρωση του κοινού, την προώθηση της πρόληψης και την ενίσχυση της έγκαιρης διάγνωσης.

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης συγκαταλέγεται στις συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως, με εκατοντάδες χιλιάδες νέα περιστατικά κάθε χρόνο. Στην Ευρώπη, αποτελεί έναν από τους πιο συχνούς ουρολογικούς καρκίνους, με σημαντικά υψηλότερη επίπτωση στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.

Στην Ελλάδα, τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Η χώρα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης στη Νότια Ευρώπη, με περίπου 39,7 νέα περιστατικά ανά 100.000 άνδρες ετησίως. Όσον αφορά τη θνησιμότητα, εκτιμάται ότι περίπου 7–8 άνδρες ανά 100.000 χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από τη νόσο, κατατάσσοντας τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις της περιοχής. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης παρέμβασης.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι — ασθενείς και οικογένειες που έρχονται αντιμέτωποι με μια σύνθετη και συχνά απαιτητική πραγματικότητα. Η ψυχολογική επιβάρυνση, αλλά και οι πρακτικές δυσκολίες της καθημερινότητας, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας της νόσου.

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι το κάπνισμα, το οποίο ευθύνεται για μεγάλο ποσοστό των περιστατικών. Επιπλέον, η μακροχρόνια έκθεση σε χημικές ουσίες (ιδίως σε ορισμένους επαγγελματικούς χώρους), καθώς και χρόνιες φλεγμονές του ουροποιητικού συστήματος, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι η παρουσία αίματος στα ούρα (αιματουρία), ακόμη και χωρίς πόνο. Άλλα πιθανά σημάδια περιλαμβάνουν συχνοουρία, αίσθημα καύσου κατά την ούρηση ή επιτακτική ανάγκη για ούρηση. Αν και τα συμπτώματα αυτά μπορεί να σχετίζονται και με άλλες παθήσεις, δεν θα πρέπει να αγνοούνται.

Όταν ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο, τα ποσοστά επιβίωσης είναι υψηλά, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. Ωστόσο, η νόσος χαρακτηρίζεται από συχνές υποτροπές, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συστηματική παρακολούθηση των ασθενών ακόμη και μετά τη θεραπεία.

Η πρόληψη παραμένει βασικός πυλώνας. Η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της έκθεσης σε επιβλαβείς χημικές ουσίες και η ευαισθητοποίηση γύρω από τα συμπτώματα μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου.

Στην Ελλάδα, δράσεις ενημέρωσης υλοποιούνται και με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων, όπως η Ελληνική Ερευνητική Ομάδα Ουρο-Γεννητικού Καρκίνου (ΕΕΟΟΓΕΚ), συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση του κοινού και την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Ουροδόχου Κύστης αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να ανοίξει η συζήτηση γύρω από τη νόσο. Η ενημέρωση δεν είναι απλώς γνώση — είναι εργαλείο που μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη αντιμετώπιση και, τελικά, σε περισσότερες ζωές που σώζονται.

Πηγές:

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

17/11 Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας

Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε έναν στόχο που, πριν λίγα χρόνια, έμοιαζε ακατόρθωτος: την πλήρη εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Πρόκειται για τον μοναδικό καρκίνο που μπορούμε πραγματικά να προλάβουμε σχεδόν ολοκληρωτικά, χάρη στον εμβολιασμό έναντι του HPV και τον τακτικό έλεγχο.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε διεθνώς μετά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2020 και αναγνωρίστηκε επίσημα το 2025 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ως “World Cervical Cancer Elimination Day”. Μας υπενθυμίζει πως η ενημέρωση και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας σώζουν ζωές — και πως καμία γυναίκα δεν πρέπει να χαθεί από έναν καρκίνο που μπορεί να αποφευχθεί.

Ποια είναι τα στατιστικά δεδομένα

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει ο 4ος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις, ενώ σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2022 καταγράφηκαν περίπου 660.000 νέα περιστατικά και σχεδόν 350.000 θάνατοι.

Στην Ευρώπη παρατηρείται σταθερή μείωση χάρη στα προγράμματα ελέγχου και εμβολιασμού, αλλά οι ανισότητες μεταξύ χωρών παραμένουν.

Παρά τη σημαντική διεθνή πρόοδο, οι ανισότητες ανάμεσα στις χώρες παραμένουν. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η πρόσβαση στον εμβολιασμό HPV δεν είναι καθολική, ενώ σε άλλες δεν λειτουργούν οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες δεν έχουν την ίδια δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, κάτι που οδηγεί σε πολύ υψηλότερη θνησιμότητα σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ICO/IARC, περίπου 697 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ περίπου 282 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, με την ενσωμάτωση του HPV εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και με την ανάπτυξη οργανωμένων δράσεων προσυμπτωματικού ελέγχου. Παρόλα αυτά, η ενημέρωση παραμένει το κεντρικό εργαλείο για να αυξήσουμε τη συμμετοχή των γυναικών στον Pap και στο HPV test.

Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να θυμόμαστε και τον Έλληνα γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου, τον επιστήμονα που έδωσε το όνομά του στο τεστ Παπ και άνοιξε τον δρόμο για την παγκόσμια μείωση της θνητότητας από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η συμβολή του είναι μια από τις σημαντικότερες στην ιστορία της προληπτικής ιατρικής.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Στο Κάπα3 πιστεύουμε πως η σημερινή ημέρα δεν είναι μόνο υπενθύμιση. Είναι κάλεσμα να κάνουμε όλοι ένα βήμα: να μιλήσουμε στις γυναίκες γύρω μας. Να σπάσουμε τη σιωπή, τον φόβο και τις προκαταλήψεις. Ας γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας: μιλάμε σε φίλες, σε κόρες, μητέρες, αδελφές, μιλάμε στις γυναίκες της ζωής μας και προωθούμε την πρόληψη.

Με ενημέρωση, πρόληψη και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πραγματικά να γίνει παρελθόν. Κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι μια νίκη για όλες.

Διαβάστε περισσότερα σε προηγούμενα άρθρα μας:

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3