Ιανουάριος – Παγκόσμιος Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Τραχήλου της Μήτρας

Ο Ιανουάριος κάθε χρόνου είναι αφιερωμένος διεθνώς στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ο μήνας αυτός, γνωστός ως Cervical Cancer Awareness Month, έχει στόχο να αναδείξει τη σημασία της πρόληψης, του έγκαιρου ελέγχου και του εμβολιασμού κατά του ιού HPV, ο οποίος ευθύνεται σχεδόν για το σύνολο των περιστατικών της νόσου.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε χρόνο καταγράφονται παγκοσμίως περίπου 660.000 νέες περιπτώσεις και περισσότεροι από 350.000 θάνατοι. Πρόκειται για έναν από τους συχνότερους καρκίνους στις γυναίκες, ιδιαίτερα σε χώρες όπου η πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και εμβολιασμό είναι περιορισμένη. Ταυτόχρονα, είναι ένας από τους λίγους καρκίνους που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν μέσω οργανωμένων προγραμμάτων πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης.

Στην Ελλάδα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 700 νέες περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ενώ περισσότεροι από 280 θάνατοι αποδίδονται στη νόσο. Η εκτιμώμενη επίπτωση ανέρχεται σε περίπου 8 περιστατικά ανά 100.000 γυναίκες, γεγονός που υπογραμμίζει ότι, παρότι η χώρα μας βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση.

Η νόσος συνδέεται άμεσα με τη χρόνια λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), έναν εξαιρετικά συχνό ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Ο εμβολιασμός κατά του HPV, σε συνδυασμό με τον τακτικό γυναικολογικό έλεγχο μέσω τεστ Παπανικολάου και HPV test, μπορεί να μειώσει δραστικά την εμφάνιση προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Στο πλαίσιο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο την εξάλειψη της νόσου έως το 2030, μέσω υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, καθολικού screening και έγκαιρης θεραπείας.

Ο Ιανουάριος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ενημέρωση και η πρόληψη σώζουν ζωές. Η ανοιχτή συζήτηση γύρω από τη γυναικεία υγεία, χωρίς φόβο και ταμπού, ενδυναμώνει τις γυναίκες να φροντίζουν τον εαυτό τους και να διεκδικούν την πρόληψη ως βασικό δικαίωμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συστηματική ενημέρωση των νεότερων ηλικιών, καθώς η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν από την εμφάνιση οποιουδήποτε συμπτώματος. Η πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση, σε υπηρεσίες προληπτικού ελέγχου και σε εμβολιαστικά προγράμματα αποτελεί βασικό παράγοντα για τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία και την προστασία των μελλοντικών γενεών.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ότι η ενημέρωση και η πρόληψη αποτελούν βασικούς πυλώνες φροντίδας και ενδυνάμωσης. Μέσα από τη διάδοση έγκυρης πληροφόρησης και την υποστήριξη πρωτοβουλιών που προάγουν τη δημόσια υγεία, στεκόμαστε δίπλα σε κάθε γυναίκα που έχει ανάγκη από γνώση, πρόληψη και έγκαιρη φροντίδα.

Επειδή ακριβώς ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να προληφθεί, προτρέπουμε τους πάντες: κάντε ένα δώρο στις αγαπημένες γυναίκες της ζωής σας: κόρες, αδελφές, μητέρες, φίλες, συντρόφους, συζύγους. Μιλήστε ανοιχτά για τη γυναικεία υγεία, διαδώστε πληροφορίες, υποστηρίξτε πρωτοβουλίες, καταρρίψτε ταμπού, προωθήστε τις έγκαιρες διαγνωστικές εξετάσεις.

Η ενημέρωση και ο ανοιχτός διάλογος είναι το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουμε.

Πηγές:

  1. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO)
    Cervical cancer – Fact sheet
  2. WHO – Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer
  3. International Agency for Research on Cancer (IARC / WHO)
    Cervical Cancer Awareness Month
  4. ICO / IARC HPV Information Centre – Greece Factsheet
  5. Υπουργείο Υγείας – Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών
  6. ΕΟΔΥ – HPV και καρκίνος τραχήλου μήτρας

 

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

17/11 Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας

Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε έναν στόχο που, πριν λίγα χρόνια, έμοιαζε ακατόρθωτος: την πλήρη εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Πρόκειται για τον μοναδικό καρκίνο που μπορούμε πραγματικά να προλάβουμε σχεδόν ολοκληρωτικά, χάρη στον εμβολιασμό έναντι του HPV και τον τακτικό έλεγχο.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε διεθνώς μετά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2020 και αναγνωρίστηκε επίσημα το 2025 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ως “World Cervical Cancer Elimination Day”. Μας υπενθυμίζει πως η ενημέρωση και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας σώζουν ζωές — και πως καμία γυναίκα δεν πρέπει να χαθεί από έναν καρκίνο που μπορεί να αποφευχθεί.

Ποια είναι τα στατιστικά δεδομένα

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει ο 4ος πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται εκατοντάδες χιλιάδες νέες περιπτώσεις, ενώ σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2022 καταγράφηκαν περίπου 660.000 νέα περιστατικά και σχεδόν 350.000 θάνατοι.

Στην Ευρώπη παρατηρείται σταθερή μείωση χάρη στα προγράμματα ελέγχου και εμβολιασμού, αλλά οι ανισότητες μεταξύ χωρών παραμένουν.

Παρά τη σημαντική διεθνή πρόοδο, οι ανισότητες ανάμεσα στις χώρες παραμένουν. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η πρόσβαση στον εμβολιασμό HPV δεν είναι καθολική, ενώ σε άλλες δεν λειτουργούν οργανωμένα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες δεν έχουν την ίδια δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, κάτι που οδηγεί σε πολύ υψηλότερη θνησιμότητα σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ICO/IARC, περίπου 697 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ περίπου 282 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, με την ενσωμάτωση του HPV εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και με την ανάπτυξη οργανωμένων δράσεων προσυμπτωματικού ελέγχου. Παρόλα αυτά, η ενημέρωση παραμένει το κεντρικό εργαλείο για να αυξήσουμε τη συμμετοχή των γυναικών στον Pap και στο HPV test.

Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να θυμόμαστε και τον Έλληνα γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου, τον επιστήμονα που έδωσε το όνομά του στο τεστ Παπ και άνοιξε τον δρόμο για την παγκόσμια μείωση της θνητότητας από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η συμβολή του είναι μια από τις σημαντικότερες στην ιστορία της προληπτικής ιατρικής.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Στο Κάπα3 πιστεύουμε πως η σημερινή ημέρα δεν είναι μόνο υπενθύμιση. Είναι κάλεσμα να κάνουμε όλοι ένα βήμα: να μιλήσουμε στις γυναίκες γύρω μας. Να σπάσουμε τη σιωπή, τον φόβο και τις προκαταλήψεις. Ας γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας: μιλάμε σε φίλες, σε κόρες, μητέρες, αδελφές, μιλάμε στις γυναίκες της ζωής μας και προωθούμε την πρόληψη.

Με ενημέρωση, πρόληψη και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πραγματικά να γίνει παρελθόν. Κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι μια νίκη για όλες.

Διαβάστε περισσότερα σε προηγούμενα άρθρα μας:

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3