Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας

Η 17η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, μια ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση και τη δράση ενάντια σε ένα φαινόμενο που συνεχίζει να πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ο θεσμός ξεκίνησε το 1987, όταν χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι για να τιμήσουν τα θύματα της ακραίας φτώχειας και να διεκδικήσουν ένα πιο δίκαιο μέλλον για όλους.

Η φτώχεια δεν αφορά μόνο την έλλειψη εισοδήματος — επηρεάζει την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την υγεία, τη στέγη, την εργασία, αλλά και την ψυχική ευεξία. Για τους ανθρώπους που ζουν με σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, η οικονομική ανασφάλεια επιδεινώνει την καθημερινότητα, περιορίζοντας την πρόσβαση σε θεραπείες, φάρμακα και υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2024), το 26,9% του πληθυσμού της Ελλάδας – δηλαδή περίπου 2,74 εκατομμύρια άτομα – βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, επιβεβαιώνοντας τη δυσκολία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις πιέσεις της ακρίβειας, της ενεργειακής κρίσης και της περιορισμένης κοινωνικής προστασίας.

Παγκοσμίως, σύμφωνα με την Παγκόσμια Κοινωνική Έκθεση του ΟΗΕ (2025), πάνω από 690 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας (με λιγότερα από 2,15 δολάρια την ημέρα), ενώ 1,1 δισεκατομμύριο βιώνουν πολυδιάστατη φτώχεια, στερούμενοι πρόσβασης σε υγεία, εκπαίδευση και αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Οι κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, πλήττουν δυσανάλογα τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας υπογραμμίζει επίσης τον ρόλο των κοινοτήτων και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων στη δημιουργία περιεκτικών συστημάτων. Η αντιμετώπιση των κοινωνικών παραγόντων υγείας, η διασφάλιση πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες και η ενδυνάμωση ευάλωτων ομάδων είναι κρίσιμες για τη μείωση των ανισοτήτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Συνεργαζόμενοι – επαγγελματίες υγείας, κοινωνικοί φορείς και η κοινωνία των πολιτών – μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου όσοι αντιμετωπίζουν ασθένεια δεν θα επιβαρύνονται επιπλέον από τη φτώχεια.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ακράδαντα ότι η πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα υγείας και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης αποτελούν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Η φτώχεια και η υγεία είναι αλληλένδετες — η μία μπορεί εύκολα να ενισχύσει ή να επιδεινώσει την άλλη. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης, ενδυνάμωσης και κοινωνικής υποστήριξης, επιδιώκουμε να συμβάλουμε σε μια κοινωνία όπου κανείς δεν θα στερείται τη φροντίδα που αξίζει, ανεξάρτητα από το εισόδημά του.

Πηγές: https://www.un.org/en/observances/day-for-eradicating-poverty

https://www.statistics.gr/documents/20181/3d7d2251-2302-9023-5280-a1d962c3a7a5

Φωτίζοντας το ιατρικό “gaslighting” και την επίπτωσή του στην ασφάλεια των ασθενών

Η παρούσα περιγραφική ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύτηκε στα Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής (Τόμος 42, Τεύχος 5, Σεπτ-Οκτ 2025), διερευνά την έννοια του ιατρικού “gaslighting” και τις πιθανές επιπτώσεις του στην ασφάλεια των ασθενών, όπως μη ύπαρξη-καθυστερημένη-ελλιπής διάγνωση, καθυστερημένη θεραπεία και ανεπαρκή αποτελέσματα υγείας, ως αποτέλεσμα της αποτυχίας των επαγγελματιών υγείας να αλληλοεπιδράσουν αποτελεσματικά με τους ασθενείς τους.

Το “gaslighting” έχει αναγνωριστεί ως μια μορφή συναισθηματικής και ψυχολογικής κακοποίησης που δεν συνεπάγεται σωματική βλάβη, αλλά προκαλεί στο θύμα αίσθημα φόβου, απομόνωσης ή ελέγχου.

Τι είναι το ιατρικό gaslighting

Στο ιατρικό gaslighting, οι διαρκείς διαστρεβλώσεις, οι παρανοήσεις, η χειραγώγηση της πραγματικότητας, η αντιμετώπιση των ασθενών ως αποδιοπομπαίων τράγων και ο εξαναγκασμός αποτελούν βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούν οι “gaslighters”, δημιουργώντας σύγχυση και αναστάτωση στους ασθενείς.

Το ιατρικό “gaslighting” είναι μια ύπουλη μορφή χειραγώγησης με σοβαρές συνέπειες, όπου οι “gaslighters” συχνά εμφανίζουν χαρακτηριστικά ναρκισσιστικής ή αντικοινωνικής προσωπικότητας για να ενισχύσουν την εξουσία τους.

Άτομα υπέρβαρα, ηλικιωμένα, με προβλήματα ψυχικής ή σωματικής υγείας, γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙΑ+,  Μαύροι, Αυτόχθονες, μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι σε τέτοια συμπεριφορά.

Προφίλ των gaslighters και gaslightees

Οι gaslighters χρησιμοποιούν την χειραγώγηση για να επιβληθούν και να διατηρήσουν εξουσία, συχνά αποδυναμώνοντας την αυτοπεποίθηση των θυμάτων τους.

Οι ασθενείς που αντιμετωπίζουν gaslighting ενδέχεται να βιώσουν καθυστερημένη διάγνωση και θεραπεία, καθώς και αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υγεία.

Σημάδια ιατρικού gaslighting

  • Παραβλέψη ή υποτίμηση των συμπτωμάτων και ανησυχιών των ασθενών
  • Άρνηση ουσιαστικού διαλόγου ή έλλειψη προσοχής προς τον ασθενή
  • Παραπλάνηση του ασθενή ότι τα συμπτώματα που βιώνει είναι ψυχολογικά  (π.χ. “είναι όλα στο μυαλό σου”)
  • Μη παροχή παραπομπών ή εξετάσεων
  • Επιβολή μίας μόνο θεραπευτικής επιλογής, αυτής που οι ίδιοι προτείνουν

Πώς μπορεί να προστατευθεί ο ασθενής

Η ενδυνάμωση των ασθενών και η ενεργή συμμετοχή τους στη φροντίδα είναι κεντρική για την αποφυγή του gaslighting.

Στρατηγικές περιλαμβάνουν:

  • Διεκδίκηση επαρκούς χρόνου για συζήτηση με τον ιατρό
  • Προετοιμασία ερωτήσεων πριν από το ραντεβού
  • Καταγραφή λεπτομερειών και σημειώσεων
  • Συνοδεία από κάποιον που εμπιστεύονται
  • Ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία

Η επίγνωση του ιατρικού gaslighting είναι κρίσιμη για την πρόληψη κακής διάγνωσης και βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας. Όσο περισσότερο γνωρίζει ο ασθενής τα δικαιώματά του και διαθέτει εργαλεία αυτοφροντίδας, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα να αντιμετωπίσει περιπτώσεις gaslighting.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επισκόπηση εδώ