Κατηγορία: Ανισότητες στην Υγεία

Χαρτογράφηση της αποδοτικότητας της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα: τι δείχνει η νέα έκθεση της All.Can Greece

Αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα – Έκθεση All.Can Greece

Η αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα αποτελεί σήμερα μία από τις πιο σύνθετες και επείγουσες προκλήσεις για το ελληνικό σύστημα υγείας — όχι μόνο ως προς την ιατρική του διάσταση, αλλά και ως προς το πώς οργανώνεται συνολικά η φροντίδα γύρω από τον ασθενή.

Στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 63.000 νέα περιστατικά καρκίνου κάθε χρόνο, ενώ οι θάνατοι ξεπερνούν τις 32.000 ετησίως. Παράλληλα, οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση των περιστατικών κατά περίπου 23% έως το 2040, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στο σύστημα δεν είναι συγκυριακή αλλά διαρκώς αυξανόμενη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η All.Can Greece δημοσίευσε μια νέα έκθεση-ορόσημο με τίτλο «Χαρτογράφηση της αποτελεσματικότητας της φροντίδας του καρκίνου στην Ελλάδα», βασισμένη στην πιλοτική εφαρμογή του All.Can Action Guide για την αποτελεσματική φροντίδα του καρκίνου.

Η έκθεση δεν επιχειρεί απλώς να περιγράψει την κατάσταση. Επιχειρεί να τη μετρήσει, να τη χαρτογραφήσει και — κυρίως — να αναδείξει πού ακριβώς “χάνει” αποτελεσματικότητα το σύστημα.

Αποτελεσματικότητα της ογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα: καθυστερήσεις στη διαδρομή

Ένα από τα πιο καθαρά ευρήματα της μελέτης αφορά την καθυστέρηση στη διαδρομή του ασθενούς.

Παρά την ύπαρξη σύγχρονων υποδομών και εξειδικευμένων ογκολογικών κέντρων, σημαντικές καθυστερήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται από την πρώτη υποψία έως τη διάγνωση και από τη διάγνωση έως την έναρξη θεραπείας.

Το πρόβλημα δεν είναι ένα και μοναδικό — είναι συστημικό:

  • κατακερματισμένες διαδρομές παραπομπής,
  • ελλιπής συντονισμός μεταξύ επιπέδων φροντίδας,
  • και απουσία σταθερών πρωτοκόλλων διαχείρισης.

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι δεν υπάρχει επαρκής, συστηματική παρακολούθηση των χρόνων αναμονής. Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν διαθέτει πάντα τα δεδομένα που χρειάζεται για να “δει” πού καθυστερεί.

Ένα σύστημα που λειτουργεί σε κομμάτια

Η έκθεση αναδεικνύει επίσης έναν βαθύ κατακερματισμό στη φροντίδα.

Η πορεία του ασθενούς από την πρωτοβάθμια φροντίδα έως τα εξειδικευμένα ογκολογικά κέντρα δεν είναι πάντα σαφής, ούτε επαρκώς συντονισμένη. Οι παραπομπές συχνά εξαρτώνται από την εμπειρία του εκάστοτε γιατρού και όχι από ενιαία, καθορισμένα μονοπάτια.

Ένα από τα πιο σημαντικά κενά είναι η απουσία δομών πλοήγησης ασθενών (patient navigation). Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής και η οικογένειά του καλούνται να διαχειριστούν μόνοι τους μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδρομή μέσα στο σύστημα υγείας — κάτι που εντείνει τις καθυστερήσεις αλλά και την ψυχολογική επιβάρυνση.

Την ίδια στιγμή, θετικό στοιχείο αποτελεί η λειτουργία των διεπιστημονικών ογκολογικών συμβουλίων (tumor boards), τα οποία συμβάλλουν στον συντονισμό της θεραπευτικής απόφασης. Ωστόσο, η απουσία συστηματικής αξιολόγησης της ποιότητάς τους αφήνει περιθώριο ασυνέπειας.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των Comprehensive Cancer Centers θεωρείται μια από τις πιο ελπιδοφόρες εξελίξεις, αν και βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης και χρειάζεται ισχυρότερο θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο.

Ο ασθενής στο επίκεντρο — αλλά όχι ακόμη πλήρως

Στον τομέα της ασθενοκεντρικής φροντίδας, η εικόνα είναι μικτή.

Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην καταγραφή εμπειρίας και αποτελεσμάτων των ίδιων των ασθενών μέσω PROMs και PREMs, κάτι που αποτελεί θετική ευρωπαϊκή σύγκλιση και δείχνει πρόοδο στη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Ωστόσο, η πρόσβαση των ασθενών στα δικά τους δεδομένα παραμένει περιορισμένη, γεγονός που μειώνει την ενεργή συμμετοχή τους στις αποφάσεις για τη θεραπεία τους.

Επιπλέον, η ενημέρωση και εκπαίδευση των ασθενών δεν είναι συστηματικά ενταγμένη στη φροντίδα, ενώ η κοινή λήψη αποφάσεων (shared decision-making) εφαρμόζεται άνισα.

Τέλος, ένα από τα πιο υποτιμημένα κενά αφορά τη φροντίδα μετά την ενεργό θεραπεία. Η απουσία οργανωμένων προγραμμάτων επιβίωσης (survivorship care) αφήνει πολλούς ασθενείς χωρίς δομημένη μακροχρόνια παρακολούθηση.

Τι προτείνει η έκθεση

Με βάση τα ευρήματα, η All.Can Greece προτείνει μια σειρά από παρεμβάσεις που στοχεύουν σε πιο συνεκτικό και αποδοτικό σύστημα:

  • Δημιουργία ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον καρκίνο
  • Ενίσχυση της διακυβέρνησης και του συντονισμού μεταξύ όλων των επιπέδων φροντίδας
  • Υιοθέτηση τυποποιημένων κλινικών διαδρομών με σαφείς δείκτες χρόνου και ποιότητας
  • Στρατηγικό σχεδιασμό και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού υγείας
  • Ανάπτυξη δομών πλοήγησης ασθενών
  • Επιτάχυνση και θεσμική ενίσχυση των Comprehensive Cancer Centers
  • Συστηματική χρήση δεδομένων και διαφάνειας στην απόδοση του συστήματος
  • Ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών στις αποφάσεις μέσω PROMs/PREMs και shared decision-making

Συμπέρασμα: ένα σύστημα με δυνατότητες που ακόμη δεν λειτουργούν ως σύνολο

Η Ελλάδα διαθέτει πολλά από τα βασικά δομικά στοιχεία για ένα σύγχρονο σύστημα ογκολογικής φροντίδας: υποδομές, επιστημονική επάρκεια, ψηφιακές δυνατότητες και πολιτική κινητικότητα.

Το πρόβλημα δεν είναι η απουσία τους — αλλά η έλλειψη σύνδεσης μεταξύ τους.

Η έκθεση της All.Can Greece αναδεικνύει ακριβώς αυτό: ένα σύστημα που έχει κομμάτια υψηλής ποιότητας, αλλά δεν λειτουργεί ακόμη με τη συνοχή που απαιτείται.

Σε μια νόσο όπως ο καρκίνος, η έλλειψη αυτής της συνοχής δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι χρόνος. Είναι πρόσβαση. Είναι εμπειρία ασθενούς. Και τελικά είναι έκβαση.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ενίσχυση των επιμέρους δομών, αλλά η δημιουργία ενός πραγματικά ενιαίου συστήματος φροντίδας — όπου ο ασθενής δεν χρειάζεται να διαχειριστεί μόνος του τα κενά ανάμεσα στα κομμάτια.

Πηγή: Mapping-the-Efficiency-of-Cancer-Care-in-Greece-FINAL

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

18 Απριλίου: Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου και αποτελεί μια σημαντική αφορμή για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ασθενών στην Ευρώπη. Η ημέρα καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Active Citizenship Network, με στόχο την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και την προάσπιση της αξιοπρέπειας των ασθενών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα των ασθενών δεν απορρέουν από ένα ενιαίο δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, αλλά από ένα σύνολο αρχών, ευρωπαϊκών οδηγιών και εθνικών νομοθεσιών. Σημαντικός σταθμός υπήρξε η Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002), η οποία καθιέρωσε 14 βασικά δικαιώματα και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλές χώρες.

Μεταξύ των σημαντικότερων δικαιωμάτων περιλαμβάνονται:

  • Το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας
  • Το δικαίωμα στην πρόληψη
  • Το δικαίωμα στην έγκαιρη και σωστή διάγνωση
  • Το δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συγκατάθεση
  • Το δικαίωμα επιλογής θεραπείας
  • Το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα
  • Το δικαίωμα στην ασφάλεια και την ποιότητα της φροντίδας
  • Το δικαίωμα στον σεβασμό της αξιοπρέπειας του ασθενούς

Παρά τη θεσμική πρόοδο, η πλήρης εφαρμογή αυτών των δικαιωμάτων παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες τα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών υγείας μπορεί να φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, λόγω κόστους, μεγάλων χρόνων αναμονής ή γεωγραφικών περιορισμών, ενώ στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταδεικνύουν καθυστερήσεις σε διαγνώσεις και θεραπείες, καθώς και περιορισμένη ενημέρωση των ασθενών για τις διαθέσιμες επιλογές τους.

Στην Ελλάδα, τα δικαιώματα των ασθενών κατοχυρώνονται θεσμικά, μεταξύ άλλων, μέσω του νόμου 2071/1992 και μεταγενέστερων ρυθμίσεων. Επιπλέον, τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας (Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.) εφαρμόζουν συγκεκριμένο κανονισμό για τη διαχείριση καταγγελιών, παραπόνων και θετικών εντυπώσεων, όπως ορίζεται σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (2024). Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της θέσης του ασθενούς στο σύστημα υγείας, όπως:

  • Η ενίσχυση του ρόλου των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ
  • Η επικαιροποίηση της Χάρτας Δικαιωμάτων, με έμφαση σε σύγχρονες ανάγκες όπως η ψηφιακή υγεία και οι σπάνιες παθήσεις
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκής κοινότητας και συλλόγων ασθενών
  • Η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και εφαρμογές όπως το MyHealth app

Παρά την πρόοδο αυτή, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η ισότιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, η μείωση των ανισοτήτων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διασφάλιση ποιοτικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς.

Σε περίπτωση που ένας ασθενής θεωρεί ότι τα δικαιώματά του παραβιάζονται, μπορεί να απευθυνθεί:

  • Στη διοίκηση του νοσοκομείου ή στο αρμόδιο γραφείο δικαιωμάτων ασθενών
  • Στον Συνήγορο του Πολίτη
  • Σε συλλόγους ασθενών ή οργανώσεις υποστήριξης
  • Σε αρμόδιες εποπτικές αρχές υγείας

Σε αυτό το πλαίσιο, οι οργανώσεις ασθενών και ευρύτερα οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Kapa3, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, όχι μόνο στην υποστήριξη και καθοδήγηση των ασθενών, αλλά και στην ανάδειξη προβλημάτων, την προώθηση πολιτικών αλλαγών και τη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και προσβάσιμου συστήματος υγείας.

Η γνώση των δικαιωμάτων αποτελεί το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την προάσπισή τους. Ένας ενημερωμένος ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του, να διεκδικεί καλύτερη φροντίδα και να συμβάλλει στη βελτίωση του ίδιου του συστήματος υγείας.

Η ημέρα αυτή μας υπενθυμίζει ότι η υγειονομική φροντίδα δεν είναι προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα — και ότι ένα δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας χτίζεται καθημερινά, με σεβασμό, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή όλων.

Πηγές:

  1. Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002): https://www.activecitizenship.net/charter-of-rights.html
  2. ΧΑΡΤΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
  3. Στοιχεία της Ευρωπαϊκης Επιτροπής: https://health.ec.europa.eu/publications/patients-rights_en
  4. Υπουργείο Υγείας – Κανονισμός διαχείρισης καταγγελιών και παραπόνων από τα Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο: νέα παγκόσμια έκθεση για πιο αποδοτικά συστήματα υγείας

Ο καρκίνος αποτελεί μια ολοένα αυξανόμενη επιβάρυνση για τα άτομα, τα συστήματα υγείας και την κοινωνία, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση της ανθρωποκεντρικής φροντίδας στον καρκίνο και τον επαναπροσδιορισμό του τρόπου παροχής της φροντίδας.. Οι νέες διαγνώσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 77% έως το 2050, γεγονός που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ήδη πιεσμένα συστήματα υγείας.

Πολλές χώρες αναφέρουν ως βασικές προκλήσεις την περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπείες, τις ελλείψεις προσωπικού και τους μεγάλους χρόνους αναμονής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται κρίσιμο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο παροχής ογκολογικής φροντίδας, ώστε να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι περιορισμένοι πόροι και να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

Η έκθεση με τίτλο “Implementing Person-Centred Cancer Care to Improve Outcomes, Experiences and Efficiency” δημοσιεύεται από τον διεθνή οργανισμό All.Can International και βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και μελέτες της περιόδου 2018–2025. Πρόκειται για μια παγκόσμια ανάλυση με τη συμβολή ειδικών από 11 χώρες, η οποία απευθύνεται σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και συστημάτων υγείας, με στόχο τον επανασχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας σε πιο ανθρωποκεντρική και αποδοτική βάση.

Η νέα έκθεση τονίζει ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο αποτελεί μια πρακτική και υψηλής απόδοσης προσέγγιση, η οποία βελτιώνει την εμπειρία των ασθενών και ενισχύει την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες, τις αξίες και τους στόχους του, αντί για μια ενιαία κλινική διαδρομή.

Οι βασικοί άξονες εφαρμογής οργανώνονται σε επτά πεδία παρέμβασης με κοινό στόχο την καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς και τη δημιουργία πιο βιώσιμων συστημάτων υγείας:

1. Έγκαιρη διάγνωση και έναρξη θεραπείας

Η καθυστερημένη διάγνωση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παγκοσμίως. Η χαμηλή ενημέρωση, η περιορισμένη συμμετοχή σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και οι αδυναμίες στην πρωτοβάθμια φροντίδα οδηγούν συχνά σε καθυστερημένη έναρξη θεραπείας.

Η έκθεση προτείνει πιο προσαρμοσμένη ενημέρωση προς το κοινό, με υλικό που λαμβάνει υπόψη το επίπεδο υγειονομικού εγγραμματισμού και το πολιτισμικό υπόβαθρο των πληθυσμών. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον συν-σχεδιασμό προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου με τις ίδιες τις κοινότητες, ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή και να επιτευχθεί πιο έγκαιρη διάγνωση.

2. Συντονισμένη και διεπιστημονική φροντίδα

Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών οδηγεί σε καθυστερήσεις και άνιση παροχή φροντίδας. Η ενίσχυση διεπιστημονικών ομάδων και η καθοδήγηση των ασθενών μέσα στο σύστημα υγείας (patient navigation) μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να κινούνται πιο ομαλά και να λαμβάνουν πιο συνεκτική φροντίδα.

3. Ψηφιακά εργαλεία και διασύνδεση συστημάτων

Η αποσπασματική διαχείριση δεδομένων και η περιορισμένη διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων υγείας αποτελούν σημαντικό εμπόδιο. Η ανάπτυξη ενιαίων υποδομών δεδομένων, εθνικών μητρώων καρκίνου και η χρήση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και τον συντονισμό της φροντίδας.

4. Τηλεϊατρική και απομακρυσμένη φροντίδα

Οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας μπορούν να μειώσουν γεωγραφικά εμπόδια και να φέρουν τη φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή. Ωστόσο, απαιτούνται επενδύσεις σε υποδομές και εκπαίδευση, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση για όλους.

Η χρήση φορέσιμων τεχνολογιών υγείας και εφαρμογών μπορεί να υποστηρίξει τη συνεχή παρακολούθηση και τη φροντίδα πέρα από το νοσοκομειακό περιβάλλον.

5. Επικοινωνία και κοινή λήψη αποφάσεων

Η αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ επαγγελματιών υγείας και ασθενών παραμένει κρίσιμη πρόκληση. Η εφαρμογή μοντέλων κοινής λήψης αποφάσεων, η αξιοποίηση της εμπειρίας των ασθενών και η πολιτισμικά κατάλληλη επικοινωνία μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και την ποιότητα της φροντίδας.

Παράλληλα, η συμμετοχή των φροντιστών στη διαδικασία ενημέρωσης θεωρείται απαραίτητη, καθώς συχνά οι ανάγκες τους παραμένουν αόρατες.

6. Υποστηρικτική φροντίδα και επιβίωση

Η πρόσβαση σε ψυχοκοινωνική και υποστηρικτική φροντίδα παραμένει περιορισμένη σε πολλές χώρες, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η ενσωμάτωση υπηρεσιών υποστήριξης σε όλη τη διαδρομή της νόσου είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με και μετά τον καρκίνο.

Η έκθεση τονίζει επίσης τη σημασία του προγραμματισμού μελλοντικής φροντίδας (advance care planning), ο οποίος μπορεί να μειώσει περιττές νοσηλείες και να ενισχύσει την αυτονομία των ασθενών.

7. Οικονομική υποστήριξη και πρόσβαση στη φροντίδα

Το οικονομικό βάρος του καρκίνου αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην πρόσβαση στη θεραπεία. Η έκθεση προτείνει ενίσχυση της κάλυψης των θεραπειών, υπηρεσίες οικονομικής καθοδήγησης και μέτρα υποστήριξης για τα έμμεσα κόστη, ώστε να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών και των οικογενειών τους.

Η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο στην Ελλάδα

Αν και η έκθεση έχει παγκόσμιο χαρακτήρα, τα ευρήματά της είναι ιδιαίτερα επίκαιρα και για συστήματα υγείας όπως το ελληνικό. Προκλήσεις όπως οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, οι ανισότητες στην πρόσβαση, η πίεση στο ανθρώπινο δυναμικό και η περιορισμένη διασύνδεση υπηρεσιών αντανακλούν υπαρκτές δυσκολίες και στην ελληνική πραγματικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η μετάβαση σε πιο ανθρωποκεντρικά, συντονισμένα και ψηφιακά υποστηριζόμενα μοντέλα φροντίδας — με έμφαση στην ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο — αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τη χώρα μας.

Κάλεσμα για δράση

Η έκθεση καταλήγει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να ενσωματώσουν άμεσα την ανθρωποκεντρική φροντίδα στα εθνικά σχέδια για τον καρκίνο. Η συνεργασία με ανθρώπους που έχουν βιωμένη εμπειρία της νόσου θεωρείται απαραίτητη για τον σχεδιασμό πιο δίκαιων, αποδοτικών και βιώσιμων συστημάτων υγείας.

Η υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης μπορεί να συμβάλει σε έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη ποιότητα φροντίδας, πιο αποτελεσματική χρήση πόρων και τελικά σε πιο ανθεκτικά συστήματα υγείας απέναντι στην αυξανόμενη επιβάρυνση του καρκίνου.

Μπορείτε να δείτε την έρευνα εδώ: Person-centred-cancer-care-improving-outcomes-experiences-and-efficiency-2

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη: νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει προοπτικές και προκλήσεις

Οι ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη αποτελούν βασικό πυλώνα για τον μετασχηματισμό των συστημάτων φροντίδας, όπως αναδεικνύεται στη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (δημοσιευμένη το 2026) με τίτλο “Observatory for Digital Health Technologies in Europe”. Η έκθεση, που εκπονήθηκε για τη Γενική Διεύθυνση CONNECT (DG CNECT) από τις Capgemini Invent και IDC, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη αποτύπωση της αγοράς ψηφιακής υγείας στην ΕΕ (EU27), αναλύοντας τόσο το οικοσύστημα των τεχνολογιών όσο και τον οικονομικό τους αντίκτυπο.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε τρία βασικά μέρη. Το πρώτο επικεντρώνεται στη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Τεχνολογιών Υγείας, το οποίο λειτουργεί ως εργαλείο στρατηγικής παρακολούθησης της υιοθέτησης, της καινοτομίας και των επενδύσεων στον τομέα. Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει την οικονομική ανάλυση πέντε επιλεγμένων τεχνολογιών, ενώ το τρίτο περιλαμβάνει συμπεράσματα και προτάσεις πολιτικής.

Η ανάλυση βασίζεται σε εκτεταμένα δεδομένα, όπως πανευρωπαϊκές έρευνες σε παρόχους υγείας και εταιρείες τεχνολογίας, συνεντεύξεις ειδικών, χαρτογράφηση εκατοντάδων παρόχων και ανάλυση δεκάδων χιλιάδων επενδυτικών στοιχείων. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια δυναμικά αναπτυσσόμενη αλλά κατακερματισμένη αγορά ψηφιακής υγείας στην Ευρώπη.

Κεντρικό ρόλο στον μετασχηματισμό αυτό φαίνεται να διαδραματίζει η τεχνητή νοημοσύνη, με το 94% των παρόχων υγείας να την έχουν ήδη υιοθετήσει ή να σχεδιάζουν την ενσωμάτωσή της. Τεχνολογίες όπως τα συστήματα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων (CDSS), η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων και οι πλατφόρμες ψυχικής υγείας αναδεικνύονται ως ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των συστημάτων υγείας.

Τα οικονομικά οφέλη που καταγράφονται είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τα CDSS εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση έως και 252 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας, ενώ η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων έως 192 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, οι ψηφιακές πλατφόρμες ψυχικής υγείας συμβάλλουν στην έγκαιρη παρέμβαση και στη μείωση της επιβάρυνσης των υπηρεσιών υγείας, προσφέροντας σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.

Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει κρίσιμες προκλήσεις, όπως ο κατακερματισμός της αγοράς, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας, καθώς και η εξάρτηση από παρόχους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σε στρατηγικούς τομείς. Επιπλέον, ζητήματα που σχετίζονται με τις ψηφιακές δεξιότητες, τα κανονιστικά πλαίσια και την ισότιμη πρόσβαση εξακολουθούν να επηρεάζουν την ευρεία υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών.

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, η έκθεση προτείνει παρεμβάσεις όπως η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η προώθηση καινοτομίας σε τομείς αιχμής (όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η γονιδιωματική), καθώς και η ενσωμάτωση αρχών βιωσιμότητας, προσβασιμότητας και ισότητας.

Η ανάδειξη των ψηφιακών τεχνολογιών υγείας στην Ευρώπη ως βασικού πυλώνα για το μέλλον των συστημάτων φροντίδας συνδέεται άμεσα με πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται και σε εθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, το Κάπα3 επενδύει στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων που ενισχύουν την ενημέρωση, την προσβασιμότητα και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, όπως ο Πλοηγός Υγείας “Μυρτώ” για τον οποίο μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ 

Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πιο ανθεκτικό και συμπεριληπτικό σύστημα υγείας, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών υγείας.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Καρκίνος: Από την Πρόληψη στον Συντονισμό Ζωής – Επιτυχημένη Ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα με το Κάπα3

Με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή πολιτών κάθε ηλικίας πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου η Ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα – Από την πρόληψη στον συντονισμό ζωής, στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχείου Μεγάρων, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Δήμο Μεγαρέων σε συνεργασία με το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, που από το 2020 προσφέρει καθοδήγηση και στήριξη σε ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους, διασφαλίζοντας πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες και υπηρεσίες.

Την έναρξη της ημερίδας έκανε ο Δήμαρχος Μεγαρέων, Παναγιώτης Μαργέτης, ο οποίος μοιράστηκε προσωπική εμπειρία της οικογένειάς του με τον καρκίνο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σωστής ενημέρωσης και της υποστήριξης σε κάθε βήμα της πορείας της νόσου. Ο Αντιδήμαρχος Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Προστασίας, Σταμάτης Γεωργακής, συντόνισε την ημερίδα και τόνισε την αξία του Κάπα3 και του Συμβουλευτικού Σταθμού για την ενημέρωση, κοινωνική στήριξη και διεκδίκηση δικαιωμάτων των ασθενών.

Στην ημερίδα συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες, που ανέδειξαν κρίσιμες πτυχές της ολιστικής διαχείρισης του καρκίνου:

  • Γεώργιος Νίντος, Παθολόγος–Ογκολόγος, MD MSc: Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση, αιτίες και μέθοδοι πρόληψης.
  • Κατερίνα Παπακωνσταντίνου, Μαιευτήρας Χειρουργός–Γυναικολόγος, MD MSc PhD: Γυναικολογικός καρκίνος, σημασία HPV εμβολιασμού και Τεστ Παπανικολάου.
  • Ανδρέα Πάολα Ρόχας, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου: Σχέση διατροφής και πρόληψης, με έμφαση στη μεσογειακή διατροφή, άσκηση και αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων.
  • Μαρία Λαβδανίτη, Καθηγήτρια και Πρόεδρος Τμήματος Νοσηλευτικής Διεθνούς Πανεπιστημίου: Ρόλος ογκολογικού νοσηλευτή στην ολιστική φροντίδα.
  • Πηνελόπη Βλοτινού, Επίκουρη Καθηγήτρια Εργοθεραπείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: Υποστήριξη καθημερινότητας και βελτίωση ποιότητας ζωής μέσω εργοθεραπείας.
  • Ιωάννα Σίδερη, Ψυχολόγος MSc, PhD(c), Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: Ψυχολογική υποστήριξη ασθενών και φροντιστών, ανθεκτικότητα και διαχείριση κρίσεων.
  • Γρηγορία Ζαχαρόγιαννη, Ακτινοθεραπεύτρια – Ογκολόγος, MD MSc PhD: Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές και σημασία μέτριας έντασης άθλησης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Την παρουσίαση του Κάπα3 έκανε η κα Ευαγγελή Μπίστα, συνιδρύτρια και υπεύθυνη Στρατηγικών Συνεργασιών, τονίζοντας τη σημασία της ψηφιακής εγγραματοσύνης και της ολιστικής προσέγγισης του ασθενούς. Το Κάπα3 έχει επεκτείνει το δίκτυο υποστήριξης των ογκολογικών ασθενών, εγκαινιάζοντας τη λειτουργία του Συμβουλευτικού Σταθμού Καθοδήγησης Καρκινοπαθών στα Μέγαρα, με τη σημαντική υποστήριξη της εταιρείας Megara Resins. Στον πρώτο χρόνο λειτουργίας του Σταθμού, ο αριθμός των ωφελούμενων έχει ξεπεράσει τα 100 άτομα. Ο Σταθμός προσφέρει καθοδήγηση για κοινωνικά δικαιώματα, διαχείριση φακέλου ασθενών και ψυχολογική υποστήριξη, δωρεάν για όλους τους επισκέπτες. Δείτε ένα μικρό απόσπασμα της ομιλίας εδώ.

Για το 2026, το Κάπα3 ενισχύει τις ψηφιακές υπηρεσίες του με τον Μυρτώ – τον πρώτο Ψηφιακό Βοηθό Υγείας με τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα, που θα προσφέρει εξατομικευμένη καθοδήγηση και φωνητικό έλεγχο. Παράλληλα, προγραμματίζονται δράσεις όπως: Wellness in Motion με 12 περιπάτους στην ύπαιθρο για ψυχική ευεξία νέων ενηλίκων με καρκίνο, Cancer Wellness Open House Day  και Συνέδριο για την ισότητα στην πρόσβαση.

Η ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα – Από την πρόληψη στον συντονισμό Ζωής, ανέδειξε τη σημασία της πρόληψης, της ολιστικής φροντίδας, της διεπιστημονικότητας και της ψηφιακής εγγραματοσύνης, καθώς και της ψυχολογικής στήριξης και της συνεχούς ενημέρωσης για τα κοινωνικά δικαιώματα των ασθενών.

Το Κάπα3 ευχαριστεί θερμά τον Δήμο Μεγαρέων για τη φιλοξενία και τη συνδρομή του στη διοργάνωση, καθώς και όλους τους ομιλητές, για την πολύτιμη γνώση και δέσμευσή τους να μοιραστούν εμπειρία και επιστημονική τεχνογνωσία.

Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό από την ημερίδα:

Το Δελτίο Τύπου εδώ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου: Ενωμένοι από τη μοναδικότητά μας

Κάθε χρόνο, στις 4 Φεβρουαρίου, η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου μας καλεί να σταθούμε απέναντι σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης υγείας.

Και το ζητούμενο είναι να τον αντιμετωπίσουμε με γνώση, ενσυναίσθηση και συλλογική ευθύνη. Γιατί ο καρκίνος αγγίζει εκατομμύρια ζωές με αμέτρητους τρόπους, αλλά δεν ορίζει το ποιοι είμαστε. Είμαστε κάτι πολύ περισσότερο από μια διάγνωση ή έναν αριθμό.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε το 2000, μετά το World Summit Against Cancer for the New Millennium στο Παρίσι, και αποτελεί βασικό πυλώνα του Paris Charter — μιας διεθνούς δέσμευσης για την προώθηση της έρευνας, της πρόληψης, της φροντίδας των ασθενών, της ενημέρωσης και της παγκόσμιας κινητοποίησης κατά του καρκίνου. Από τότε, η Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί συνεργασία, συνέπεια και μακροπρόθεσμο όραμα.

Το φετινό μήνυμα, «United by Unique / Ενωμένοι από τη μοναδικότητά μας», έρχεται να τονίσει μια ουσιαστική αλήθεια: ο καρκίνος δεν είναι μόνο ένα ιατρικό γεγονός.

Είναι μια βαθιά προσωπική εμπειρία. Πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει μια μοναδική ανθρώπινη ιστορία — ιστορίες φόβου και απώλειας, αλλά και ανθεκτικότητας, φροντίδας, αγάπης και επούλωσης. Κάθε ιστορία μετράει.

Ο καρκίνος σήμερα: στατιστικά και προκλήσεις

Σήμερα, ο καρκίνος παραμένει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Τα στοιχεία από διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς αναδεικνύουν τη βαρύτητα της νόσου, αλλά και τις ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση στη φροντίδα.

Στην Ευρώπη καταγράφονται περίπου 2,7 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο και 1,3 εκατομμύρια θάνατοι, ενώ το οικονομικό κόστος ξεπερνά τα €93 δισεκατομμύρια. Στην Ελλάδα, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου, επηρεάζοντας χιλιάδες οικογένειες και προκαλώντας σημαντικές κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις.

Την ίδια στιγμή, η πρόοδος της επιστήμης δημιουργεί βάσιμους λόγους αισιοδοξίας.

Η έγκαιρη διάγνωση και η πρόληψη αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες. Προληπτικοί έλεγχοι, εμβολιασμοί, υγιεινές συνήθειες ζωής και αξιόπιστη ενημέρωση μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου και να βελτιώσουν τα αποτελέσματα της θεραπείας. Σε αυτό το πλαίσιο, η γνώση δεν είναι απλώς πληροφορία — είναι δύναμη και δικαίωμα.

Παράλληλα, οι εξελίξεις στη διαχείριση της νόσου είναι σημαντικές. Η εξατομικευμένη ιατρική, οι στοχευμένες θεραπείες και η ανοσοθεραπεία, καθώς και η καλύτερη διαχείριση των παρενεργειών, συμβάλλουν όχι μόνο στην αύξηση της επιβίωσης αλλά και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο. Η ενημέρωση αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης και ενδυνάμωσης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η ψυχική υγεία. Η διάγνωση και η θεραπεία συχνά συνοδεύονται από άγχος, φόβο, θλίψη και συναισθηματική εξάντληση — όχι μόνο για τους ασθενείς, αλλά και για τους φροντιστές τους. Η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, οι ομάδες ενδυνάμωσης και οι δομές συμβουλευτικής αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ολιστικής ογκολογικής φροντίδας και συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της αξιοπρέπειας και της ποιότητας ζωής.

Η ενημέρωση, η έρευνα και η φροντίδα της ψυχικής υγείας αποτελούν βασικούς πυλώνες στη σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου. Ενδεικτικά, μπορείτε να διαβάσετε τα παρακάτω άρθρα του Κάπα3:

Ενδυνάμωση και δράση: τι μπορούμε να κάνουμε όλοι

Η Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου δεν είναι απλώς μια ημέρα υπενθύμισης. Είναι μια πρόσκληση για δράση:

  • να μιλήσουμε ανοιχτά για την πρόληψη και την υγεία μας,

  • να στηρίξουμε ανθρώπους που ζουν με καρκίνο και τους φροντιστές τους,

  • να αναζητήσουμε έγκυρη ενημέρωση και αξιόπιστες πηγές,

  • να διεκδικήσουμε ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα και την ψυχολογική υποστήριξη,

  • να θυμόμαστε ότι κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος.

Γιατί η δύναμή μας βρίσκεται στη συλλογικότητα, αλλά και στον σεβασμό της μοναδικότητας κάθε ανθρώπου.
Ενωμένοι από τη μοναδικότητά μας.

Πηγές:

World Health Organization (WHO) – Cancer

International Agency for Research on Cancer (IARC)

Union for International Cancer Control (UICC) – World Cancer Day

European Commission – Europe’s Beating Cancer Plan

European Cancer Information System (ECIS)

ΕΛΣΤΑΤ – Στοιχεία Υγείας

ΕΟΔΥ – Καρκίνος & Δημόσια Υγεία

Υπουργείο Υγείας – Πρόληψη & Προσυμπτωματικός Έλεγχος

Κείμενο / Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Health at a Glance 2025: Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα

Η ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ Health at a Glance 2025 παρουσιάζει τους πιο πρόσφατους συγκριτικούς δείκτες για την υγεία και τα συστήματα υγείας των κρατών-μελών. Η μελέτη καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων παραμέτρων: δείκτες υγείας του πληθυσμού, πρόσβαση και ποιότητα φροντίδας, κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, δαπάνες υγείας και ανθρώπινο δυναμικό.

Σε διεθνές επίπεδο είναι φανερή μια μερική ανάκαμψη μετά την πανδημία, αλλά παράλληλα δεν λείπουν σοβαρές προκλήσεις:

  • η παχυσαρκία αυξάνεται σταθερά (54% των ενηλίκων),
  • 3 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι κάτω των 75 θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με καλύτερη πρόληψη και φροντίδα,
  • η πρόληψη παραμένει ανεπαρκώς χρηματοδοτημένη (μόλις 3% των συνολικών δαπανών υγείας),
  • ενώ οι δαπάνες υγείας συνεχίζουν να αυξάνονται, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 9,3% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

Βασικά ευρήματα για την Ελλάδα

Στην έκθεση του ΟΟΣΑ  (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) Health at a Glance, διαπιστώνουμε τα εξής:

  1. Ικανοποίηση από τις υπηρεσίες υγείας: από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη

Το 2024, κατά μέσο όρο 64% των πολιτών στις χώρες του ΟΟΣΑ δήλωσαν ικανοποιημένοι με τη διαθεσιμότητα ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.

Στην Ελλάδα, όμως, λιγότεροι από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ικανοποίηση — μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Αντίστοιχα χαμηλά ποσοστά εμφανίζουν η Τουρκία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Χιλή και η Κολομβία.

  1. Ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες: οι υψηλότερες ανισότητες

Σε 28 χώρες του ΟΟΣΑ, μόνο το 3,4% των πολιτών κατά μέσο όρο ανέφερε ότι δεν έλαβε ιατρική φροντίδα λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής.

Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό φτάνει το 12,1% — από τα υψηλότερα μεταξύ των χωρών.

Επιπλέον:

  • Πάνω από 8% του πληθυσμού σε Ελλάδα, Καναδά, Φινλανδία, Εσθονία και Λετονία αναφέρει ανικανοποίητες ανάγκες.
  • Οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες είναι από τις μεγαλύτερες στον ΟΟΣΑ.
  • Στην Ελλάδα, ένας στους έξι πολίτες του χαμηλότερου εισοδηματικού πεντημορίου δεν έχει πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειάζεται.
  • Το κόστος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που εμποδίζει την πρόσβαση.
  1. Δαπάνες υγείας και ιδιωτικές πληρωμές: επιβάρυνση για τα νοικοκυριά

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, οι άμεσες ιδιωτικές πληρωμές (“out-of-pocket”) καλύπτουν περίπου 20% των συνολικών δαπανών υγείας.

Στην Ελλάδα, τα νοικοκυριά θα πρέπει να καλύψουν πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού κόστους υγείας — από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς, μαζί με το Μεξικό, τη Χιλή και τη Λετονία.

  1. Αποδοχές επαγγελματιών υγείας: χαμηλά επίπεδα

Οι αποδοχές αυτοαπασχολούμενων ιατρικών ειδικοτήτων είναι πολύ υψηλές σε χώρες όπως η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Αυστρία (προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τα 300.000 δολάρια ετησίως).

Στον αντίποδα:

  • Η Βουλγαρία έχει τις χαμηλότερες αποδοχές.
  • Η Ελλάδα καταγράφει απολαβές για μισθωτούς ειδικευμένους ιατρούς μεταξύ 65.000–75.000 δολαρίων, αντίστοιχα με το Μεξικό, την Κολομβία και την Κόστα Ρίκα.
Τι σημαίνουν αυτά τα στοιχεία

Τα δεδομένα του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνουν με σαφήνεια ότι η χώρα μας αντιμετωπίζει:

  • Υψηλό οικονομικό βάρος για τον ασθενή.
  • Δυσκολίες πρόσβασης, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
  • Κενά στην ποιότητα και διαθεσιμότητα φροντίδας.
  • Δομικές ανισότητες που εντείνονται αντί να περιορίζονται.

Για οργανώσεις όπως το Κάπα3, τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη:

  • για συνεχή ενημέρωση των ασθενών και των φροντιστών,
  • για συνηγορία υπέρ της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας,
  • για υποστήριξη πολιτικών που μειώνουν τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες στην υγεία.

Πηγές: Έκθεση ΟΟΣΑ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών – 18 Δεκεμβρίου

Υγεία χωρίς σύνορα: η ισότιμη φροντίδα ως ανθρώπινο δικαίωμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που το 1990 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Μεταναστών Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους. Η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση πληθυσμών, αλλά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και – κυρίως – την πρόσβαση στην υγεία για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής ή νομικού καθεστώτος.

Οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότεροι από 281 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα εκτός της χώρας καταγωγής τους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του παγκόσμιου πληθυσμού (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης – IOM, World Migration Report).

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν συστηματικά ανισότητες στην υγεία, λόγω φραγμών όπως η γλώσσα, η έλλειψη ενημέρωσης, η ανασφάλεια κατοικίας και εργασίας, αλλά και ο φόβος αποκλεισμού από τις υπηρεσίες υγείας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, οδηγώντας σε χειρότερα αποτελέσματα υγείας για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.

Οι ανισότητες αυτές εντείνονται σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι νέοι, οι γυναίκες, καθώς και τα άτομα χωρίς σταθερό νομικό καθεστώς. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρών ή χρόνιων νοσημάτων, όπως ο καρκίνος, οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, η ασυνέχεια της θεραπείας και η έλλειψη ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορούν να αποβούν καθοριστικές για την πορεία της νόσου.

Τα στατιστικά για την Ελλάδα

Στο ελληνικό πλαίσιο, η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο υποδοχής και διέλευσης μεταναστών και προσφύγων. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού που διαμένει στην Ελλάδα είναι πολίτες τρίτων χωρών, ενώ η πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας παραμένει άνιση, ιδιαίτερα για νέους ανθρώπους και άτομα με αυξημένες ανάγκες φροντίδας. Παρά τις θεσμικές προβλέψεις, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται εμπόδια στην πρόληψη, στη συνέχεια της θεραπείας και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Στον τομέα της ογκολογίας, οι προκλήσεις αυτές γίνονται ακόμη πιο έντονες. Η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις, όμως η δυνατότητα πρόσβασης στη φροντίδα συχνά καθορίζεται από κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Η ανάγκη για πολιτισμικά ευαίσθητες, προσβάσιμες και συνεχείς υπηρεσίες υγείας είναι κρίσιμη, ώστε κανένας άνθρωπος να μη μένει αβοήθητος απέναντι σε μια διάγνωση καρκίνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 εργάζεται διαχρονικά για την ανάδειξη των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγεία και την ενίσχυση της ολιστικής φροντίδας των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο. Εντός του 2024, υλοποιήθηκε στοχευμένη δράση υποστήριξης προσφύγων και μεταναστών με καρκίνο, μέσω του προγράμματος «Cancer May Control your Body for a While, But Not Your Soul», με την υποστήριξη του King Baudouin Foundation.

Η δράση επικεντρώθηκε στις περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, με αποδέκτες πρόσφυγες και μετανάστες της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ηλικιακή ομάδα 15–24 ετών, και με στόχο την παροχή άμεσης πρωτοβάθμιας βοήθειας και συνεχιζόμενης υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η υγεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα, ειδικά για τους πιο ευάλωτους, αποτελεί ευθύνη όλων μας – θεσμών, επαγγελματιών υγείας και κοινωνίας συνολικά.

Μια δίκαιη κοινωνία είναι εκείνη που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Συμμετοχή στο 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας

Το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 4–6 Δεκεμβρίου 2025, συγκεντρώνοντας επιστήμονες και επαγγελματίες για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στη διατροφή, με κεντρικό μήνυμα «Γεφυρώνοντας έρευνα και πράξη».

Το πρόγραμμα κάλυψε θέματα από εναλλακτικές πρωτεΐνες μέχρι διατροφικές διαταραχές, μέσα από διαλέξεις, φροντιστήρια και στρογγυλές τράπεζες.

Στη συνεδρία «Συν-διαμορφώνοντας την Υγεία: Συμμετοχική Έρευνα με Ασθενείς με Καρκίνο σε Θέματα Διατροφής και Ψυχικής Ανθεκτικότητας», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα MC3, συμμετείχαν η Andrea Paola Rojas Gil, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βασικών Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, συνεργάτιδα του Κάπα3 στον τομέα της διατροφής, με θέμα «Η διατροφή ως εργαλείο υποστήριξης της θεραπείας και ευεξίας: σύγκριση προγραμμάτων συν-σχεδιασμού για ογκολογικούς ασθενείς σε Ελλάδα και Κολομβία», η Ευαγγελία Μπίστα εκ μέρους του ΚΑΠΑ3 με θέμα «Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας: ανισότητες, εκπαίδευση, περιβάλλον και πολιτικές» και η Ιωάννα Σίδερη με θέμα «Ψυχική υγεία και στρατηγικές ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας».

 

Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας

Η Ευαγγελία Μπίστα υπογράμμισε ότι η διατροφή δεν αποτελεί μόνο προσωπική επιλογή, αλλά έναν από τους πιο κρίσιμους κοινωνικούς προσδιοριστές της υγείας, με άμεσο αντίκτυπο στην πρόληψη, την πορεία και την ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε υγιεινή τροφή, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες καθορίζουν ποιος μπορεί να ακολουθήσει υγιεινό διατροφικό πρότυπο. Η Ελλάδα, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση: η οικονομική κρίση, το αυξημένο κόστος υγιεινών τροφών και η στροφή προς φθηνές υπερεπεξεργασμένες επιλογές έχουν επιδεινώσει το πρόβλημα.

Η παρουσίαση κατέδειξε σαφώς πως:

  • Το εισόδημα, το επίπεδο εκπαίδευσης και η διαθεσιμότητα τροφίμων καθορίζουν την ποιότητα της διατροφής, με τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και χρόνιων νοσημάτων.
  • Η μετατόπιση από τη μεσογειακή διατροφή σε δυτικού τύπου επιλογές, λόγω οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων.
  • Διπλή είναι η επιβάρυνση για τους ευάλωτους πληθυσμούς: υποσιτισμός και παχυσαρκία συνυπάρχουν, πλήττοντας ιδιαίτερα όσους ζουν σε επισιτιστική ανασφάλεια.
  • Επιπτώσεις στους ογκολογικούς ασθενείς: η επαρκής διατροφή είναι κρίσιμη για την αντοχή στις θεραπείες, την ανάκαμψη και την ποιότητα ζωής, με πολλούς ασθενείς να αντιμετωπίζουν οικονομικά και θεραπευτικά εμπόδια.

Η κα Μπίστα παρουσίασε τις δράσεις του Κάπα3 με έμφαση στη διατροφική υποστήριξη και τη συμμετοχική προσέγγιση που εφαρμόζεται στις διαδικτυακές Βιωματικές Συναντήσεις, οι οποίες διενεργούνται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, συνεχίζοντας τον κύκλο δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής, εστιάζοντας στη διατροφή και την ψυχική υγεία των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους.

Η θέση του Κάπα3 υπογραμμίζει ότι η διατροφή δεν μπορεί να ιδωθεί ως ατομική συμπεριφορά, αλλά ως προϊόν κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η μείωση των ανισοτήτων και η εξασφάλιση πρόσβασης όλων σε υγιεινή τροφή αποτελούν βασική προϋπόθεση για καλύτερα αποτελέσματα υγείας και ειδικά για την ογκολογική φροντίδα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων – 10 Δεκεμβρίου

10 Δεκεμβρίου — Δικαίωμα στην Υγεία, στην Αξιοπρέπεια και στην Ισότητα

Στις 10 Δεκεμβρίου 1948, τα Ηνωμένα Έθνη (Γενική Συνέλευση) υιοθέτησαν την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου — ένα κείμενο 30 άρθρων που για πρώτη φορά διακήρυττε ότι όλα τα άτομα, χωρίς εξαίρεση, διαθέτου ίσα, αναφαίρετα και θεμελιώδη δικαιώματα: αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα, ασφάλεια, δικαιοσύνη.

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτέλεσε τομή στην ανθρώπινη ιστορία: μετά την φρίκη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κράτη δεσμεύτηκαν να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα κάθε ατόμου — κι όχι μόνο τα πολιτικά/αστικά, αλλά και τα κοινωνικά, όπως το δικαίωμα στην υγεία.

Δικαίωμα στην υγεία — γιατί έχει σημασία για όσους ζουν με καρκίνο

Το δικαίωμα στην υγεία κατοχυρώνεται στο Άρθρο 25 της Οικουμενικής Διακήρυξης και αποτελεί θεμέλιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), περιλαμβάνει:

  • πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας

  • ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον

  • κατανοητή και προσβάσιμη πληροφόρηση

  • ίση μεταχείριση χωρίς διακρίσεις

Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, το δικαίωμα αυτό μεταφράζεται σε έγκαιρη διάγνωση, αξιοπρεπή φροντίδα, ψυχοκοινωνική στήριξη και ενημέρωση προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες τους.

Στατιστικά για τον καρκίνο: Παγκόσμια εικόνα και Ελλάδα

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της International Agency for Research on Cancer (IARC / World Health Organization — WHO):

  • Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 20 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καρκίνου παγκοσμίως.

  • Οι θάνατοι ανήλθαν σε περίπου 9,7 εκατομμύρια.

  • Η IARC προβλέπει ότι έως το 2050 τα περιστατικά ενδέχεται να αυξηθούν κατά έως 77%, εάν δεν ενισχυθούν η πρόληψη, η ισότητα πρόσβασης και η ποιοτική φροντίδα.

Στατιστικα δεδομενα για την ελλαδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία:

  • Για το 2022, εκτιμώνται περίπου 63.176 νέες διαγνώσεις καρκίνου.

  • Ο προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης επίπτωσης ήταν περίπου 529 νέες διαγνώσεις ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ-27.

  • Ο δείκτης θνησιμότητας από καρκίνο (2021) εκτιμάται σε 239 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

  • Οι συχνότεροι τύποι καρκίνου στην Ελλάδα: μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου, πνεύμονα, θυρεοειδούς.

Οι ανισότητες στην πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και σύγχρονες θεραπείες παραμένουν σημαντικό ζήτημα.

Τα δεδομένα αυτά μας αφορούς όλους

Είναι φανερό πως ο καρκίνος δεν αφορά “λίγους” — είναι συχνός, με χιλιάδες νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. H έκβαση δεν είναι ίση για όλους: σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι με καρκίνο ή/και οι φροντιστές τους αντιμετωπίζουν ανισότητες στην πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση, ποιοτική φροντίδα, πληροφορία και υποστήριξη. Στην Ελλάδα, χιλιάδες ασθενείς και φροντιστές έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με εμπόδια που περιορίζουν αυτά τα δικαιώματα: καθυστερήσεις, ανισότητες στην περιφέρεια, έλλειψη υποστηρικτικών δομών, δυσνόητη ιατρική πληροφορία ή κενά στη συνέχεια της φροντίδας.

Αυτό καθιστά το δικαίωμα στην υγεία — και ειδικά στη φροντίδα ογκολογικών ασθενών — κρίσιμη υπόθεση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στο Κάπα3, εργαζόμαστε με δέσμευση για να μειωθούν οι ανισότητες στην υγεία και να διασφαλιστεί ότι κάθε άνθρωπος που ζει με καρκίνο έχει πρόσβαση σε όσα δικαιούται. Μέσα από:

    • Προσβάσιμη και κατανοητή μετάφραση ιατρικών πληροφοριών

    • Ψυχοκοινωνική στήριξη ασθενών και φροντιστών

    • Συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά έργα προώθησης ισότιμης φροντίδας

    • Δράσεις ενημέρωσης για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση

    • Συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και αρχές υγείας

    • Προώθηση της ισότητας στην υγεία για ευάλωτες ομάδες

    • την ψηφιακή εφαρμογή Kapa3 App

Μέσα από κάθε δράση μας, προωθούμε την ισότητα, την ενδυνάμωση και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στην καθημερινή φροντίδα υγείας.

Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι υπενθύμιση ότι η υγεία δεν είναι προνόμιο· είναι δικαίωμα.
Και αυτό το δικαίωμα πρέπει να προστατεύεται έμπρακτα, μέσα από πολιτικές, δομές και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε ασθενή και κάθε φροντιστή. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε ένα σύστημα υγείας που σέβεται και υποστηρίζει όλους, χωρίς εξαιρέσεις.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3