Κατηγορία: ευάλωτες ομάδες

18 Απριλίου: Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου και αποτελεί μια σημαντική αφορμή για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ασθενών στην Ευρώπη. Η ημέρα καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Active Citizenship Network, με στόχο την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και την προάσπιση της αξιοπρέπειας των ασθενών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα των ασθενών δεν απορρέουν από ένα ενιαίο δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, αλλά από ένα σύνολο αρχών, ευρωπαϊκών οδηγιών και εθνικών νομοθεσιών. Σημαντικός σταθμός υπήρξε η Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002), η οποία καθιέρωσε 14 βασικά δικαιώματα και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλές χώρες.

Μεταξύ των σημαντικότερων δικαιωμάτων περιλαμβάνονται:

  • Το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας
  • Το δικαίωμα στην πρόληψη
  • Το δικαίωμα στην έγκαιρη και σωστή διάγνωση
  • Το δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συγκατάθεση
  • Το δικαίωμα επιλογής θεραπείας
  • Το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα
  • Το δικαίωμα στην ασφάλεια και την ποιότητα της φροντίδας
  • Το δικαίωμα στον σεβασμό της αξιοπρέπειας του ασθενούς

Παρά τη θεσμική πρόοδο, η πλήρης εφαρμογή αυτών των δικαιωμάτων παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες τα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών υγείας μπορεί να φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, λόγω κόστους, μεγάλων χρόνων αναμονής ή γεωγραφικών περιορισμών, ενώ στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταδεικνύουν καθυστερήσεις σε διαγνώσεις και θεραπείες, καθώς και περιορισμένη ενημέρωση των ασθενών για τις διαθέσιμες επιλογές τους.

Στην Ελλάδα, τα δικαιώματα των ασθενών κατοχυρώνονται θεσμικά, μεταξύ άλλων, μέσω του νόμου 2071/1992 και μεταγενέστερων ρυθμίσεων. Επιπλέον, τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας (Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.) εφαρμόζουν συγκεκριμένο κανονισμό για τη διαχείριση καταγγελιών, παραπόνων και θετικών εντυπώσεων, όπως ορίζεται σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (2024). Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της θέσης του ασθενούς στο σύστημα υγείας, όπως:

  • Η ενίσχυση του ρόλου των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ
  • Η επικαιροποίηση της Χάρτας Δικαιωμάτων, με έμφαση σε σύγχρονες ανάγκες όπως η ψηφιακή υγεία και οι σπάνιες παθήσεις
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκής κοινότητας και συλλόγων ασθενών
  • Η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και εφαρμογές όπως το MyHealth app

Παρά την πρόοδο αυτή, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η ισότιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, η μείωση των ανισοτήτων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διασφάλιση ποιοτικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς.

Σε περίπτωση που ένας ασθενής θεωρεί ότι τα δικαιώματά του παραβιάζονται, μπορεί να απευθυνθεί:

  • Στη διοίκηση του νοσοκομείου ή στο αρμόδιο γραφείο δικαιωμάτων ασθενών
  • Στον Συνήγορο του Πολίτη
  • Σε συλλόγους ασθενών ή οργανώσεις υποστήριξης
  • Σε αρμόδιες εποπτικές αρχές υγείας

Σε αυτό το πλαίσιο, οι οργανώσεις ασθενών και ευρύτερα οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Kapa3, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, όχι μόνο στην υποστήριξη και καθοδήγηση των ασθενών, αλλά και στην ανάδειξη προβλημάτων, την προώθηση πολιτικών αλλαγών και τη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και προσβάσιμου συστήματος υγείας.

Η γνώση των δικαιωμάτων αποτελεί το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την προάσπισή τους. Ένας ενημερωμένος ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του, να διεκδικεί καλύτερη φροντίδα και να συμβάλλει στη βελτίωση του ίδιου του συστήματος υγείας.

Η ημέρα αυτή μας υπενθυμίζει ότι η υγειονομική φροντίδα δεν είναι προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα — και ότι ένα δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας χτίζεται καθημερινά, με σεβασμό, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή όλων.

Πηγές:

  1. Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002): https://www.activecitizenship.net/charter-of-rights.html
  2. ΧΑΡΤΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
  3. Στοιχεία της Ευρωπαϊκης Επιτροπής: https://health.ec.europa.eu/publications/patients-rights_en
  4. Υπουργείο Υγείας – Κανονισμός διαχείρισης καταγγελιών και παραπόνων από τα Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

  • Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
  • Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

  • Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
  • Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
  • Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

  • Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
  • Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
  • Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Νέοι ενήλικες, καρκίνος και εργασία: προκλήσεις και ανάγκες

Η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο φέρνει πολλές προκλήσεις για τους νέους ενήλικες (18–40 ετών) που θέλουν να συνεχίσουν ή να επανενταχθούν στη δουλειά τους. Η μελέτη Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer, που πραγματοποιήθηκε από τη Cancer & Careers σε συνεργασία με το Andrea Argenio Foundation, εξετάζει τις εμπειρίες αυτής της ομάδας, αναδεικνύοντας βασικά προβλήματα, ανάγκες και προτιμήσεις ως προς την υποστήριξη στον χώρο εργασίας.

Η έρευνα βασίστηκε σε 516 συμμετέχοντες και διεξήχθη διαδικτυακά από τον Δεκέμβριο 2024 έως τον Φεβρουάριο 2025. Οι συμμετέχοντες ήταν νέοι ενήλικες καρκινοπαθείς ή επιζώντες καρκίνου, και η μελέτη εστίασε στην επιστροφή στην εργασία, στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, στις προσαρμογές που χρειάζονται και στα είδη υποστήριξης που θεωρούν πιο χρήσιμα.

Κύρια ευρήματα

Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν με σαφήνεια τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι ενήλικες κατά την επαγγελματική τους επανένταξη:

  • Η ισορροπία μεταξύ θεραπείας και εργασίας αναδείχθηκε ως η πιο συχνή πρόκληση.
  • Το 50,8% των συμμετεχόντων ανέφερε φυσικούς περιορισμούς και το 37,8% γνωστικές δυσκολίες που επηρεάζουν την απόδοσή τους στην εργασία. Οι νεότεροι (18–25 ετών) αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες (περίπου 70,3% φυσικές και 56,8% γνωστικές).
  • Η ανησυχία για την επαγγελματική ασφάλεια και εξέλιξη ήταν έντονη: περίπου 1 στους 3 συμμετέχοντες εξέφρασε φόβους για τη θέση εργασίας ή την επαγγελματική του ταυτότητα, ενώ στις ηλικίες 35–40 το ποσοστό ανησυχίας για την ασφάλεια της θέσης έφτανε το 50,8%.
  • Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι χρειάζονται υποστήριξη από τον εργασιακό τους χώρο, κυρίως με:
    • ευελιξία στο ωράριο (77,5%),
    • τηλεργασία ή εργασία από το σπίτι (62,2%),
    • πρόσθετη πληρωμένη άδεια (50%),
    • υποστήριξη ψυχικής υγείας (45,2%).

Οι ανοικτές απαντήσεις ανέδειξαν, επίσης, την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση των εργοδοτών, στήριξη στην αναζήτηση εργασίας και στην επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς και ευρύτερη ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Η ελληνική πραγματικότητα και η ανάγκη για δράση

Παρά τη σημασία του ζητήματος, στην Ελλάδα απουσιάζουν συστηματικά δεδομένα σχετικά με την επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο, ιδιαίτερα για τους νέους ενήλικες. Δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες ή επίσημα στοιχεία που να καταγράφουν τις εμπειρίες, τις δυσκολίες και τις ανάγκες αυτής της ομάδας, γεγονός που δημιουργεί ένα σημαντικό κενό γνώσης και πολιτικής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η σύνδεση των επιζώντων με αξιόπιστους πόρους καθίστανται κρίσιμες. Πρωτοβουλίες και δράσεις που εστιάζουν στους νέους ενήλικες με καρκίνο συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο υποστηρικτικού περιβάλλοντος για την επανένταξή τους στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο πρακτικά αλλά και ψυχοκοινωνικά ζητήματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων και συνεργασιών, όπως το έργο MELODIC, στο οποίο το Κάπα3 συμμετέχει ενεργά. Το MELODIC επικεντρώνεται στην ψυχολογική υποστήριξη νέων ενηλίκων με καρκίνο, αναδεικνύοντας τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής υγείας, ποιότητας ζωής και επαγγελματικής λειτουργικότητας μετά τη νόσο.

Η μελέτη της Cancer & Careers καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο δεν είναι μια απλή διαδικασία. Φυσικοί και γνωστικοί περιορισμοί, άγχος για την επαγγελματική ασφάλεια και ανάγκη για ευελιξία αποτελούν καθημερινές προκλήσεις για πολλούς νέους ενήλικες. Στην ελληνική πραγματικότητα, η έλλειψη στοιχείων δεν σημαίνει απουσία προβλήματος· αντίθετα, υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη γνώση, στοχευμένες δράσεις και ουσιαστική υποστήριξη.

Μέσα από την ενημέρωση, τη δικτύωση και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, η επιστροφή στην εργασία μπορεί να γίνει πιο ρεαλιστική και βιώσιμη για τους νέους ενήλικες που έχουν βιώσει τον καρκίνο.

Πηγές: Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών – 18 Δεκεμβρίου

Υγεία χωρίς σύνορα: η ισότιμη φροντίδα ως ανθρώπινο δικαίωμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που το 1990 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Μεταναστών Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους. Η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση πληθυσμών, αλλά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και – κυρίως – την πρόσβαση στην υγεία για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής ή νομικού καθεστώτος.

Οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότεροι από 281 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα εκτός της χώρας καταγωγής τους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του παγκόσμιου πληθυσμού (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης – IOM, World Migration Report).

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν συστηματικά ανισότητες στην υγεία, λόγω φραγμών όπως η γλώσσα, η έλλειψη ενημέρωσης, η ανασφάλεια κατοικίας και εργασίας, αλλά και ο φόβος αποκλεισμού από τις υπηρεσίες υγείας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, οδηγώντας σε χειρότερα αποτελέσματα υγείας για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.

Οι ανισότητες αυτές εντείνονται σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι νέοι, οι γυναίκες, καθώς και τα άτομα χωρίς σταθερό νομικό καθεστώς. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρών ή χρόνιων νοσημάτων, όπως ο καρκίνος, οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, η ασυνέχεια της θεραπείας και η έλλειψη ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορούν να αποβούν καθοριστικές για την πορεία της νόσου.

Τα στατιστικά για την Ελλάδα

Στο ελληνικό πλαίσιο, η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο υποδοχής και διέλευσης μεταναστών και προσφύγων. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού που διαμένει στην Ελλάδα είναι πολίτες τρίτων χωρών, ενώ η πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας παραμένει άνιση, ιδιαίτερα για νέους ανθρώπους και άτομα με αυξημένες ανάγκες φροντίδας. Παρά τις θεσμικές προβλέψεις, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται εμπόδια στην πρόληψη, στη συνέχεια της θεραπείας και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Στον τομέα της ογκολογίας, οι προκλήσεις αυτές γίνονται ακόμη πιο έντονες. Η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις, όμως η δυνατότητα πρόσβασης στη φροντίδα συχνά καθορίζεται από κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Η ανάγκη για πολιτισμικά ευαίσθητες, προσβάσιμες και συνεχείς υπηρεσίες υγείας είναι κρίσιμη, ώστε κανένας άνθρωπος να μη μένει αβοήθητος απέναντι σε μια διάγνωση καρκίνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 εργάζεται διαχρονικά για την ανάδειξη των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγεία και την ενίσχυση της ολιστικής φροντίδας των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο. Εντός του 2024, υλοποιήθηκε στοχευμένη δράση υποστήριξης προσφύγων και μεταναστών με καρκίνο, μέσω του προγράμματος «Cancer May Control your Body for a While, But Not Your Soul», με την υποστήριξη του King Baudouin Foundation.

Η δράση επικεντρώθηκε στις περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, με αποδέκτες πρόσφυγες και μετανάστες της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ηλικιακή ομάδα 15–24 ετών, και με στόχο την παροχή άμεσης πρωτοβάθμιας βοήθειας και συνεχιζόμενης υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η υγεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα, ειδικά για τους πιο ευάλωτους, αποτελεί ευθύνη όλων μας – θεσμών, επαγγελματιών υγείας και κοινωνίας συνολικά.

Μια δίκαιη κοινωνία είναι εκείνη που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης – 12 Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης (Universal Health Coverage Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Δεκεμβρίου. Αποτελεί υπενθύμιση ότι η πρόσβαση σε ποιοτική, προσιτή υγειονομική περίθαλψη είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και θεμελιώδης προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη κοινωνία. Ο ΟΗΕ θέσπισε αυτή την ημέρα για να ενισχύσει την παγκόσμια δέσμευση ώστε όλοι οι άνθρωποι, παντού, να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που χρειάζονται χωρίς οικονομική δυσκολία. WHO

Η ιδέα της καθολικής κάλυψης υγείας (UHC) δεν είναι μόδα — αποτελεί κεντρικό στοιχείο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ με ορόσημο το 2030. Παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος τις τελευταίες δεκαετίες, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Ενώ 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οικονομική δυσκολία στην πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα. Τέλος, 1,6 δισεκατομμύρια οδηγούνται σε φτώχεια λόγω εξόδων υγείας. healthdaily.gr | Health Daily

Τι δείχνουν τα στατιστικά μεγέθη

Αυτά τα στατιστικά δείχνουν ότι η καθολική κάλυψη παραμένει μη ικανοποιητικά επιτευγμένη. Παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες ανάμεσα σε χώρες και μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες. Οι φτωχότεροι, οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών, τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και οι ευάλωτες ομάδες αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε φροντίδα. WHO – World Bank Report Files

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, παρόλο που τυπικά υπάρχουν δομές καθολικής κάλυψης μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη δεν είναι πάντα ισότιμη και πλήρης. Μόλις ένα μικρό ποσοστό πολιτών δηλώνει υψηλό επίπεδο ικανοποίησης για τη διαθεσιμότητα της ποιότητας υγείας. Την ίδια στιγμή, περίπου 12,1% των ανθρώπων έχουν ανεκπλήρωτες ανάγκες για υγειονομική φροντίδα, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.

Παράλληλα, τα ιδιωτικά έξοδα υγείας από την τσέπη (out-of-pocket payments) πλήττουν ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με σχεδόν 10% των νοικοκυριών να αντιμετωπίζουν καταστροφικές δαπάνες για υγειονομική φροντίδα, που αναγκάζουν πολλές οικογένειες να θυσιάσουν βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα ή στέγαση. WHO Healh Care Greece

Οι ανισότητες δεν είναι απλά αριθμοί· έχουν πραγματικό κόστος στην ποιότητα ζωής. Για άτομα με ογκολογικές παθήσεις, η καθολική κάλυψη σημαίνει έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση σε θεραπείες, συνεχή παρακολούθηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και φροντίδα ανακουφιστική. Η έλλειψη ολοκληρωμένης και εύκολα προσβάσιμης φροντίδας μπορεί να επιβαρύνει την πορεία της νόσου. Ταυτόχρονα, μπορεί να αυξήσει την ψυχολογική και οικονομική πίεση τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για την οικογένειά του.

Στο Κάπα3, αγωνιζόμαστε ώστε κανείς ασθενής με καρκίνο και οι δικοί του να μη νιώθουν μόνοι. Μέσα από ενημερωτικές δράσεις, βιωματικά προγράμματα, ψυχοκοινωνική στήριξη και εκπαιδευτικό υλικό, διεκδικούμε πρόσβαση σε φροντίδα υγείας που να σέβεται την αξιοπρέπεια, την ανθρώπινη ζωή και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης δεν είναι μόνο μια ημερομηνία — είναι κάλεσμα σε δράση για ευρύτερη πρόσβαση, λιγότερες ανισότητες και πραγματική στήριξη για όλους. Μαζί μπορούμε να φέρουμε την αλλαγή που αξίζει στον καθένα μας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3