Νέοι ενήλικες, καρκίνος και εργασία: προκλήσεις και ανάγκες

Η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο φέρνει πολλές προκλήσεις για τους νέους ενήλικες (18–40 ετών) που θέλουν να συνεχίσουν ή να επανενταχθούν στη δουλειά τους. Η μελέτη Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer, που πραγματοποιήθηκε από τη Cancer & Careers σε συνεργασία με το Andrea Argenio Foundation, εξετάζει τις εμπειρίες αυτής της ομάδας, αναδεικνύοντας βασικά προβλήματα, ανάγκες και προτιμήσεις ως προς την υποστήριξη στον χώρο εργασίας.

Η έρευνα βασίστηκε σε 516 συμμετέχοντες και διεξήχθη διαδικτυακά από τον Δεκέμβριο 2024 έως τον Φεβρουάριο 2025. Οι συμμετέχοντες ήταν νέοι ενήλικες καρκινοπαθείς ή επιζώντες καρκίνου, και η μελέτη εστίασε στην επιστροφή στην εργασία, στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, στις προσαρμογές που χρειάζονται και στα είδη υποστήριξης που θεωρούν πιο χρήσιμα.

Κύρια ευρήματα

Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν με σαφήνεια τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι ενήλικες κατά την επαγγελματική τους επανένταξη:

  • Η ισορροπία μεταξύ θεραπείας και εργασίας αναδείχθηκε ως η πιο συχνή πρόκληση.
  • Το 50,8% των συμμετεχόντων ανέφερε φυσικούς περιορισμούς και το 37,8% γνωστικές δυσκολίες που επηρεάζουν την απόδοσή τους στην εργασία. Οι νεότεροι (18–25 ετών) αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες (περίπου 70,3% φυσικές και 56,8% γνωστικές).
  • Η ανησυχία για την επαγγελματική ασφάλεια και εξέλιξη ήταν έντονη: περίπου 1 στους 3 συμμετέχοντες εξέφρασε φόβους για τη θέση εργασίας ή την επαγγελματική του ταυτότητα, ενώ στις ηλικίες 35–40 το ποσοστό ανησυχίας για την ασφάλεια της θέσης έφτανε το 50,8%.
  • Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι χρειάζονται υποστήριξη από τον εργασιακό τους χώρο, κυρίως με:
    • ευελιξία στο ωράριο (77,5%),
    • τηλεργασία ή εργασία από το σπίτι (62,2%),
    • πρόσθετη πληρωμένη άδεια (50%),
    • υποστήριξη ψυχικής υγείας (45,2%).

Οι ανοικτές απαντήσεις ανέδειξαν, επίσης, την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση των εργοδοτών, στήριξη στην αναζήτηση εργασίας και στην επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς και ευρύτερη ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Η ελληνική πραγματικότητα και η ανάγκη για δράση

Παρά τη σημασία του ζητήματος, στην Ελλάδα απουσιάζουν συστηματικά δεδομένα σχετικά με την επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο, ιδιαίτερα για τους νέους ενήλικες. Δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες ή επίσημα στοιχεία που να καταγράφουν τις εμπειρίες, τις δυσκολίες και τις ανάγκες αυτής της ομάδας, γεγονός που δημιουργεί ένα σημαντικό κενό γνώσης και πολιτικής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η σύνδεση των επιζώντων με αξιόπιστους πόρους καθίστανται κρίσιμες. Πρωτοβουλίες και δράσεις που εστιάζουν στους νέους ενήλικες με καρκίνο συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο υποστηρικτικού περιβάλλοντος για την επανένταξή τους στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο πρακτικά αλλά και ψυχοκοινωνικά ζητήματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων και συνεργασιών, όπως το έργο MELODIC, στο οποίο το Κάπα3 συμμετέχει ενεργά. Το MELODIC επικεντρώνεται στην ψυχολογική υποστήριξη νέων ενηλίκων με καρκίνο, αναδεικνύοντας τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής υγείας, ποιότητας ζωής και επαγγελματικής λειτουργικότητας μετά τη νόσο.

Η μελέτη της Cancer & Careers καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο δεν είναι μια απλή διαδικασία. Φυσικοί και γνωστικοί περιορισμοί, άγχος για την επαγγελματική ασφάλεια και ανάγκη για ευελιξία αποτελούν καθημερινές προκλήσεις για πολλούς νέους ενήλικες. Στην ελληνική πραγματικότητα, η έλλειψη στοιχείων δεν σημαίνει απουσία προβλήματος· αντίθετα, υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη γνώση, στοχευμένες δράσεις και ουσιαστική υποστήριξη.

Μέσα από την ενημέρωση, τη δικτύωση και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, η επιστροφή στην εργασία μπορεί να γίνει πιο ρεαλιστική και βιώσιμη για τους νέους ενήλικες που έχουν βιώσει τον καρκίνο.

Πηγές: Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία — 3 Δεκεμβρίου

Μια ημέρα υπενθύμισης, δέσμευσης και δράσης

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (3 Δεκεμβρίου), που θεσπίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 1992, αποτελεί μια ετήσια υπενθύμιση της ανάγκης για πλήρη ένταξη, ισότητα και σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η προώθηση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης δεν είναι επιλογή· είναι υποχρέωση.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2024), περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι – δηλαδή 16% του παγκόσμιου πληθυσμού – ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας. Η αναπηρία αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και η εμπειρία της φωτίζει τις συστημικές ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Προκλήσεις και ανισότητες στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικά εμπόδια στην καθημερινότητα: ελλιπή προσβασιμότητα σε δημόσιους χώρους και υπηρεσίες, δυσκολίες στη μετακίνηση, περιορισμένη πρόσβαση στην εργασία, αλλά και κοινωνικό στίγμα που επηρεάζει βαθιά την ποιότητα ζωής. Τα διαθέσιμα εθνικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι ανισότητες αυτές έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή.

Παράλληλα, η ενίσχυση της προσβασιμότητας δεν αφορά μόνο την άρση εμποδίων, αλλά και τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που αναγνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Από την ενημέρωση των επαγγελματιών και την αλλαγή στάσεων, μέχρι την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και ψυχικής υποστήριξης, η συμπερίληψη απαιτεί διαρκή δέσμευση. Μόνο έτσι μπορούμε να εγγυηθούμε ότι κάθε πολίτης έχει ίσες ευκαιρίες συμμετοχής και αξιοπρέπειας.

Η θέση του Κάπα3: Ένας κόσμος όπου κάθε φωνή ακούγεται

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, στηρίζουμε καθημερινά ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές προκλήσεις υγείας. Γνωρίζουμε από κοντά πόσο σημαντική είναι:

  • η καθαρή και προσιτή πληροφόρηση
  • η έγκαιρη υποστήριξη
  • ο σεβασμός
  • η φροντίδα χωρίς αποκλεισμούς

Ενημερωθείτε για δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία στις παρακάτω δημοσιεύσεις της ιστοσελίδας μας εδώ 

Μάθετε για την έκδοση κάρτας αναπηρίας εδώ και για τις δωρεάν και μειωμένες μετακινήσεις εδώ

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία μας υπενθυμίζει ότι κάθε δράση και κάθε πολιτική πρέπει να χτίζονται πάνω στην αρχή της συμπερίληψης.
Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω.

Πιο συμπεριληπτικές κοινωνίες: Από το όραμα στην πράξη

Για να δημιουργήσουμε ένα πραγματικά προσβάσιμο περιβάλλον απαιτούνται:

  • Προσβάσιμες πόλεις και δημόσιες υπηρεσίες
  • Εκπαίδευση προσωπικού σε υγεία, κοινωνική πρόνοια και εξυπηρέτηση
  • Προσβάσιμη ψηφιακή τεχνολογία
  • Πολιτικές απασχόλησης που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή
  • Ενημέρωση και διάλογος για την καταπολέμηση του στίγματος

Η συμπερίληψη δεν είναι μια πράξη «καλής θέλησης» — είναι προϋπόθεση κοινωνικής προόδου.

Παράλληλα, η μετάβαση προς μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία δεν είναι στιγμιαία διαδικασία· απαιτεί συνεργασία της Πολιτείας, της κοινωνίας των πολιτών και των ίδιων των ατόμων με αναπηρία. Η συνεχής αξιολόγηση, η διαφάνεια και η συμμετοχή είναι θεμέλια ουσιαστικής αλλαγής.

Κάθε άνθρωπος αξίζει πρόσβαση.
Ο κάθε άνθρωπος αξίζει σεβασμό.
Και ο κάθε άνθρωπος αξίζει ίσες ευκαιρίες.

Πηγές