Κάρτα Αναπηρίας ή Δελτίο Μετακίνησης ΑμεΑ 2026. Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι.

Η νέα διευκρινιστική εγκύκλιος για τη μετακίνηση των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) για το 2026 έφερε αρκετά ερωτήματα σε δικαιούχους και οικογένειες που προσπαθούν να καταλάβουν τι ισχύει πλέον.Το πιο συχνό ερώτημα είναι: «Έχω την πλαστική Κάρτα Αναπηρίας. Χρειάζεται να βγάλω και Δελτίο Μετακίνησης ΑμεΑ;» Η απάντηση είναι πως η Κάρτα Αναπηρίας δεν έχει αντικαταστήσει πλήρως το Δελτίο Μετακίνησης. Τα δύο αυτά εργαλεία συνεχίζουν να ισχύουν παράλληλα και η ανάγκη για το ένα ή το άλλο εξαρτάται από το μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιεί κάθε δικαιούχος. Για να γίνει πιο ξεκάθαρο, παρουσιάζουμε τι ισχύει ανά περίπτωση.

Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Η Κάρτα Αναπηρίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις αστικές μετακινήσεις

Για τις μετακινήσεις με τα μέσα του ΟΑΣΑ στην Αθήνα και του ΟΣΕΘ στη Θεσσαλονίκη, η πλαστική Κάρτα Αναπηρίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους δικαιούχους που πληρούν τις προϋποθέσεις.

Ο κάτοχος της κάρτας μπορεί να μετακινείται επικυρώνοντάς την στα ειδικά μηχανήματα, χωρίς να χρειάζεται να εκδώσει ξεχωριστό Δελτίο Μετακίνησης μόνο για αυτές τις συγκοινωνίες.

Απαραίτητο είναι:

  • η Κάρτα Αναπηρίας να είναι σε ισχύ, 
  • να φέρει την προβλεπόμενη σήμανση κλιμακίου αναπηρίας ΙΙ ή ΙΙΙ, 
  • ή ο δικαιούχος να λαμβάνει αναπηρική οικονομική ενίσχυση από τον ΟΠΕΚΑ, 
  • και να πληρούνται τα εισοδηματικά κριτήρια όπου απαιτούνται. 
Αστικά ΚΤΕΛ στην επαρχία: Το Δελτίο Μετακίνησης παραμένει απαραίτητο

Εδώ βρίσκεται το σημείο που έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη σύγχυση. Η ύπαρξη Κάρτας Αναπηρίας δεν σημαίνει ότι καταργείται το Δελτίο Μετακίνησης για όλες τις μετακινήσεις.

Για τα αστικά ΚΤΕΛ των Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και των Δήμων Κω και Ρόδου, απαιτείται Δελτίο Μετακίνησης ΑμεΑ, ακόμη και αν ο δικαιούχος διαθέτει Κάρτα Αναπηρίας.

Άρα, όσοι χρησιμοποιούν αστικά λεωφορεία ΚΤΕΛ στην περιοχή τους θα πρέπει να κάνουν αίτηση:

  • στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ),
    ή 
  • στις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας. 
Για το 2026 η διαδικασία ξεκινά την 1η Ιουλίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Νοεμβρίου 2026.

Υπεραστικά ΚΤΕΛ: Έκπτωση 50% στο εισιτήριο

Για τις μετακινήσεις με υπεραστικά ΚΤΕΛ, δηλαδή για ταξίδια από μία πόλη σε άλλη, προβλέπεται έκπτωση 50%.

Η έκπτωση μπορεί να δοθεί με:

  • Κάρτα Αναπηρίας σε ισχύ,
    ή 
  • Δελτίο Μετακίνησης ΑμεΑ. 

Έτσι, για τις υπεραστικές διαδρομές ο δικαιούχος έχει περισσότερες επιλογές.

Υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια για τη δωρεάν μετακίνηση;

Ένα σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση αφορά το εισόδημα. Η Κάρτα Αναπηρίας δεν έχει εισοδηματικά κριτήρια για την έκδοσή της.

Τα εισοδηματικά όρια αφορούν τη χορήγηση του δικαιώματος δωρεάν μετακίνησης.

Για το 2026 προβλέπονται:

  • ατομικό φορολογητέο εισόδημα έως 23.000 ευρώ, 
  • οικογενειακό δηλωθέν εισόδημα έως 29.000 ευρώ. 

Το οικογενειακό όριο αυξάνεται κατά 5.600 ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο με αναπηρία 67% και άνω που συνοικεί και εξαρτάται οικονομικά από τον φορολογούμενο.

Σημαντικό είναι ότι: Τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ δεν υπολογίζονται στα παραπάνω εισοδηματικά όρια. Για την αφαίρεσή τους μπορεί να χρειαστεί σχετική βεβαίωση από τον ΟΠΕΚΑ.

Ποιοι δεν έχουν εισοδηματικά κριτήρια;

Από τα εισοδηματικά κριτήρια εξαιρούνται οι ολικά τυφλοί.

Τι ισχύει για τον συνοδό;

Σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπεται δικαίωμα μετακίνησης και για έναν συνοδό.

Αν η Κάρτα Αναπηρίας φέρει την ένδειξη «Σ» (Συνοδός):

  • στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ο συνοδός μετακινείται μαζί με τον δικαιούχο με μία επικύρωση της κάρτας.  Για τα ΚΤΕΛ όμως απαιτείται η προβλεπόμενη διαδικασία και το αντίστοιχο Δελτίο Μετακίνησης Συνοδού όπου χρειάζεται.

Τελικά, τι πρέπει να κρατήσουν οι δικαιούχοι;

Η Κάρτα Αναπηρίας είναι μια σημαντική διευκόλυνση, όμως δεν σημαίνει ότι το Δελτίο Μετακίνησης καταργείται.

Με απλά λόγια:

Κάρτα Αναπηρίας:
Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Υπεραστικά ΚΤΕΛ για έκπτωση 50%

Δελτίο Μετακίνησης:
Αστικά ΚΤΕΛ επαρχίας
Περιπτώσεις όπου απαιτείται δικαίωμα συνοδού
Όσοι δεν διαθέτουν Κάρτα Αναπηρίας

Στο Κάπα3 πιστεύομε ότι η σωστή ενημέρωση μπορεί να γλιτώσει χρόνο, μετακινήσεις και περιττή ταλαιπωρία, ιδιαίτερα για ανθρώπους που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες λόγω της αναπηρίας ή μιας σοβαρής ασθένειας.

Δείτε την εγκύκλιο εδώ :ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ 2026

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

Για περισσότερες  πληροφορίες μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με την ομάδα του Καπα3 :

📍Αθήνα: Κωστή Παλαμά 13, 3ος όροφος, (09:00 – 17:00)
📍Kosti Palama 13,11141 Athina
☎️210 5221424
📱6906265170

www.kapa3.gr

info@kapa3.gr

Κάρτα Αναπηρίας: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ωφελούμενοι του ΚΑΠΑ3 για τη χρήση και τα δικαιώματά τους

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – ΚΑΠΑ3 ενημερώνει τους ωφελούμενους και τους φροντιστές τους σχετικά με την υπ’ αρ. 12757 Διευκρινιστική Εγκύκλιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας . Η εγκύκλιος αυτή ξεκαθαρίζει το πλαίσιο λειτουργίας, αναγνώρισης και υποχρεωτικής αποδοχής της Κάρτας Αναπηρίας από όλους τους φορείς .

Η Κάρτα Αναπηρίας αποτελεί το επίσημο κρατικό έγγραφο που αποδεικνύει την ταυτότητα του κατόχου και την ιδιότητά του ως ατόμου με αναπηρία. Βασικός στόχος της έκδοσής της είναι η προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, καθώς επάνω της δεν αναγράφεται κανένα στοιχείο που αφορά το είδος της πάθησης ή της αναπηρίας.

Παραθέτουμε αναλυτικά όλα όσα ισχύουν βάσει της νομοθεσίας –

«Διευκρινιστική Εγκύκλιος σχετικά με την αναγνώριση και εξυπηρέτηση κατόχων της Έντυπης, Ψηφιακής ή Πλαστικής Κάρτας Αναπηρίας» – 

  1. Υποχρεώσεις Φορέων και Δικαιώματα Εξυπηρέτησης
  • Υποχρεωτική Αποδοχή: Η Κάρτα γίνεται υποχρεωτικώς αποδεκτή από όλους τους φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και από φυσικά ή νομικά πρόσωπα 
  • Εξυπηρέτηση κατά Προτεραιότητα: Όλοι οι φορείς οφείλουν να εξυπηρετούν κατά προτεραιότητα τους κατόχους σε διαδικασίες που απαιτούν φυσική παρουσία και να παρέχουν διευκολύνσεις προσβασιμότητας.
  • Κατάργηση Επιπλέον Δικαιολογητικών: Εφόσον επιδεικνύεται η Κάρτα Αναπηρίας, απαγορεύεται η υποχρέωση προσκόμισης άλλων δικαιολογητικών (π.χ. γνωματεύσεις ΚΕ.Π.Α.) για την απόδειξη της αναπηρίας και την παροχή των αντίστοιχων δικαιωμάτων .
  • Αποκλειστική Χρήση Θέσεων: Οι κάτοχοι χρησιμοποιούν κατ’ αποκλειστικότητα τις θέσεις (καθίσματα) που προορίζονται για ΑμεΑ στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στους χώρους αναμονής και συναθροίσεων.
  1. Οι Τρεις Μορφές της Κάρτας (Ίση Αποδεικτική Ισχύς)

Το προσωπικό εξυπηρέτησης κοινού υποχρεούται να αποδέχεται την Κάρτα Αναπηρίας σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες μορφές επιλέξει ο πολίτης .

  1. Εκτυπωμένη μορφή: Έγγραφο με ψηφιακή σήμανση από την ηλεκτρονική πύλη karta.epan.gov.gr .
  2. Ψηφιακή μορφή: Μέσω της εφαρμογής Gov.gr Wallet σε κινητή συσκευή.
  3. Πλαστική κάρτα: Έντυπη μορφή με ενιαία τυποποίηση.
  1. Σήμανση Κλιμακίων και Δικαίωμα Συνοδού

Η Κάρτα αποτυπώνει το συνολικό ποσοστό αναπηρίας μέσω τριών κλιμακίων, ώστε να αποδίδονται τα αντίστοιχα δικαιώματα :

  • Κλιμάκιο I: Αναπηρία 50% – 66% .
  • Κλιμάκιο II: Αναπηρία 67% – 79%.
  • Κλιμάκιο III: Αναπηρία 80% και άνω .

Σήμανση «Σ» (Δικαίωμα Συνοδού): Στην περίπτωση που στην Κάρτα αναγράφεται η σήμανση «Σ», όλες οι προβλεπόμενες παροχές, τα δικαιώματα και οι διευκολύνσεις του κατόχου επεκτείνονται αυτόματα και στον/στη συνοδό του, κατά τη διάρκεια της συνοδείας.

  1. Τι ισχύει για τις υφιστάμενες γνωματεύσεις αναπηρίας;

Επισημαίνεται ότι οι πιστοποιήσεις αναπηρίας που έχουν εκδοθεί από αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές (ΚΕ.Π.Α., Α.Σ.Υ.Ε. κ.λπ.) εξακολουθούν να ισχύουν κανονικά. Όσοι πολίτες προσκομίζουν αυτές τις πιστοποιήσεις αντί για την Κάρτα Αναπηρίας, εξυπηρετούνται κανονικά σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για κάθε παροχή.

Η ομάδα του ΚΑΠΑ3 βρίσκεται σταθερά δίπλα στους ασθενείς και τους φροντιστές για την καθοδήγηση και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Για οποιαδήποτε πληροφορία ή υποστήριξη σχετικά με τη χρήση της Κάρτας Αναπηρίας, μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας.

Βρείτε την ΕΓΚΥΚΛΙΟ  εδώ :ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

Το Κάπα3 παρουσιάζει τη νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης

Με αφορμή τον Μάιο, μήνα ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία, αλλά και τον Ιούνιο, μήνα αφιερωμένο στους επιζώντες από τον καρκίνο, το Κάπα3 παρουσιάζει τη νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης.

Η εμπειρία του καρκίνου δεν αφορά μόνο το σώμα. Αγγίζει βαθιά την ψυχή, την καθημερινότητα, τις σχέσεις, την οικογένεια, την εργασία και την αίσθηση ασφάλειας του ανθρώπου. Από τη στιγμή της διάγνωσης, κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά και στη ζωή μετά από αυτήν, ο ασθενής και οι οικείοι του καλούνται να διαχειριστούν φόβο, αβεβαιότητα, αλλαγές, απώλειες, κόπωση και πολλές φορές ένα αίσθημα μοναξιάς.

Στο Κάπα3 γνωρίζουμε ότι η φροντίδα του ανθρώπου που βιώνει την εμπειρία του καρκίνου χρειάζεται να είναι ολιστική. Δεν αρκεί η ενημέρωση για δικαιώματα, παροχές και διαδικασίες. Δεν αρκεί μόνο η πλοήγηση στο σύστημα υγείας και κοινωνικής προστασίας. Χρειάζεται και ένας ασφαλής χώρος όπου ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει, να ακουστεί, να εκφράσει όσα τον βαραίνουν και να λάβει υποστήριξη με σεβασμό, διακριτικότητα και επαγγελματισμό.

Η νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης του Κάπα3 δημιουργείται ακριβώς για αυτόν τον σκοπό: να προσφέρει συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε άτομα που βιώνουν εμπειρία καρκίνου, καθώς και σε φροντιστές και μέλη των οικογενειών τους.

Στόχος της υπηρεσίας είναι η ενδυνάμωση, η συναισθηματική στήριξη και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ωφελούμενων. Μέσα από τη διαδικασία της υποστήριξης, ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει καλύτερα όσα βιώνει, να διαχειριστεί το άγχος και την αβεβαιότητα, να ενισχύσει την ψυχική του ανθεκτικότητα και να αισθανθεί ότι δεν είναι μόνος στη διαδρομή.

Η υπηρεσία απευθύνεται σε ενήλικες ογκολογικούς ασθενείς, επιζώντες και επιζώσες, φροντιστές και μέλη οικογένειας. Η υποστήριξη μπορεί να αφορά διαφορετικά στάδια της εμπειρίας του καρκίνου: τη νέα διάγνωση, την ενεργή θεραπεία, το μεταθεραπευτικό στάδιο, την υποτροπή, τη μακροχρόνια παρακολούθηση ή την καθημερινότητα του φροντιστή.

Η υποστήριξη παρέχεται σε κύκλο έως οκτώ ατομικών συνεδριών, κατόπιν συνεννόησης με τον/την ωφελούμενο/η και βάσει της διαθεσιμότητας της υπηρεσίας. Οι συνεδρίες μπορούν να πραγματοποιούνται είτε δια ζώσης είτε διαδικτυακά, ανάλογα με τις ανάγκες του/της ωφελούμενου/ης και το πλαίσιο λειτουργίας της υπηρεσίας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην εμπιστευτικότητα, στο επαγγελματικό απόρρητο και στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Η συμμετοχή στην υπηρεσία γίνεται με ενημερωμένη συναίνεση, ενώ οι πληροφορίες που μοιράζεται ο/η ωφελούμενος/η παραμένουν εμπιστευτικές. Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ψυχολογικής και της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Κάπα3 περιορίζεται μόνο στα απολύτως απαραίτητα στοιχεία για την καλύτερη υποστήριξη του ανθρώπου.

Η νέα ομάδα εντάσσεται στη συνολική φιλοσοφία του Κάπα3 για διεπιστημονική, ανθρωποκεντρική και υπεύθυνη φροντίδα. Η ψυχολογική υποστήριξη συνδέεται με την κοινωνική καθοδήγηση, την ενημέρωση για δικαιώματα και παροχές, τις ανάγκες παραπομπής και τη συνολικότερη ενδυνάμωση του ωφελούμενου.

Παράλληλα, η υπηρεσία λειτουργεί με σαφή όρια. Έχει υποστηρικτικό και συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ψυχιατρική παρακολούθηση, την επείγουσα ψυχιατρική παρέμβαση ή τη μακροχρόνια ψυχοθεραπεία. Όταν κρίνεται απαραίτητο, ο/η ωφελούμενος/η μπορεί να καθοδηγηθεί προς κατάλληλες υπηρεσίες ή εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μένει μόνος απέναντι στον καρκίνο. Η ψυχολογική υποστήριξη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μέρος της φροντίδας. Είναι χώρος ακρόασης, αποδοχής και ενδυνάμωσης.

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
Μαζί, με γνώση, φροντίδα και ανθρώπινη παρουσία.

Επικοινωνήστε μαζί μας :

https://www.kapa3.gr/epikoinonia/ γραφόντας στο πλαίσιο Μήνυμα “Ψυχολογική υποστήριξη”

Ή 

ΚΑΛΈΣΤΕ ΣΤΟ

  • Αθήνα: Κωστή Παλαμά 13, 3ος όροφος, (09:00 – 17:00) 6982003282

 

Το Κάπα3 στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου: Ενημέρωση, συνεργασίες και ενίσχυση της φροντίδας των ασθενών

Το Κάπα3 τον Απρίλιο

Το Κάπα3 τον Απρίλιο συνέχισε να αναπτύσσει δράσεις και πρωτοβουλίες που ενισχύουν την πρόσβαση σε φροντίδα για τους ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους, δίνοντας έμφαση τόσο στην ενημέρωση και την πρόληψη όσο και στην προώθηση καινοτόμων συνεργασιών.

Οι δράσεις αυτής της περιόδου επικεντρώθηκαν στην ευαισθητοποίηση για σημαντικούς τύπους καρκίνου, στη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών μέσα από θεσμικές αλλαγές, καθώς και στην ανάπτυξη συνεργασιών που ενισχύουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον υγείας, η σύνδεση της έγκυρης πληροφόρησης με την ανθρώπινη υποστήριξη και την τεχνολογία αποτελεί βασικό άξονα για ένα πιο προσβάσιμο και αποτελεσματικό σύστημα φροντίδας.

Ακολουθούν οι βασικές πρωτοβουλίες και εξελίξεις που ξεχώρισαν στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα.

Ευαισθητοποίηση

Ο Απρίλιος είναι μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου και τον καρκίνο των όρχεων, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης. Παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι τύποι καρκίνου συχνά δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, η ενημέρωση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των καθυστερημένων διαγνώσεων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Δικαιώματα ασθενών

Σημαντικές εξελίξεις σημειώθηκαν στον τομέα των δικαιωμάτων των ασθενών, με τη σύσταση του Εθνικού Μητρώου Ασθενών για τη Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ), το οποίο στοχεύει στην καλύτερη οργάνωση και ασφάλεια της κατ’ οίκον φροντίδας.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης φέρνει αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύοντας τη διαφάνεια, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και βελτιώνοντας την πρόσβαση στις υπηρεσίες.

Συνεργασίες

Το Κάπα3 τον Απρίλιο ενίσχυσε περαιτέρω το δίκτυο συνεργασιών του μέσα από σημαντικές συνέργειες.

Η συνεργασία με το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ/ΙΤΕ, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κόμβου smartHEALTH, ενισχύει τη συμμετοχή σε δράσεις καινοτομίας και πολιτικών υγείας, ανοίγοντας νέες δυνατότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, η συνεργασία με το Καρκινάκι εστιάζει στην υποστήριξη παιδιών, εφήβων και οικογενειών που ζουν με τον καρκίνο, προωθώντας μια ολιστική προσέγγιση στη φροντίδα.

Επιπλέον, η συνεργασία με τη SimasiaAI για την ανάπτυξη της «Μυρτώς», ενός ψηφιακού βοηθού τεχνητής νοημοσύνης, αναδεικνύει τη σημασία της τεχνολογίας στην ενδυνάμωση των ασθενών και στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε πληροφορίες και υπηρεσίες.

Έρευνα & γνώση

Νέα διεθνής έκθεση για την ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα ολιστικό μοντέλο που θέτει τον ασθενή στο επίκεντρο. Η προσέγγιση αυτή αναγνωρίζει όχι μόνο τις κλινικές, αλλά και τις ψυχοκοινωνικές ανάγκες, ενισχύοντας τη σημασία της συμμετοχής του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων.

Δικαιώματα & κοινωνία

Το Κάπα3 τον Απρίλιο με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων των Ασθενών (18 Απριλίου), ανέδειξε τη σημασία της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική φροντίδα. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις, προκλήσεις όπως οι ανισότητες και οι καθυστερήσεις παραμένουν, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή ενίσχυση των δομών υποστήριξης.

Στήριξη του έργου

Η συλλογή χειροποίητων φουλαριών του Κάπα3 συνεχίζει να αποτελεί έναν δημιουργικό τρόπο ενίσχυσης του έργου του οργανισμού, συνδυάζοντας αισθητική και ουσιαστική προσφορά προς τους ανθρώπους που ζουν με τον καρκίνο.

Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε τις εξελίξεις και να εργαζόμαστε για τη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών — περισσότερα νέα σύντομα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

18 Απριλίου: Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων Ασθενών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου και αποτελεί μια σημαντική αφορμή για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ασθενών στην Ευρώπη. Η ημέρα καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Active Citizenship Network, με στόχο την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και την προάσπιση της αξιοπρέπειας των ασθενών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα των ασθενών δεν απορρέουν από ένα ενιαίο δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, αλλά από ένα σύνολο αρχών, ευρωπαϊκών οδηγιών και εθνικών νομοθεσιών. Σημαντικός σταθμός υπήρξε η Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002), η οποία καθιέρωσε 14 βασικά δικαιώματα και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλές χώρες.

Μεταξύ των σημαντικότερων δικαιωμάτων περιλαμβάνονται:

  • Το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας
  • Το δικαίωμα στην πρόληψη
  • Το δικαίωμα στην έγκαιρη και σωστή διάγνωση
  • Το δικαίωμα στην ενημέρωση και στη συγκατάθεση
  • Το δικαίωμα επιλογής θεραπείας
  • Το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα
  • Το δικαίωμα στην ασφάλεια και την ποιότητα της φροντίδας
  • Το δικαίωμα στον σεβασμό της αξιοπρέπειας του ασθενούς

Παρά τη θεσμική πρόοδο, η πλήρης εφαρμογή αυτών των δικαιωμάτων παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, σε ορισμένες ευάλωτες ομάδες τα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών υγείας μπορεί να φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, λόγω κόστους, μεγάλων χρόνων αναμονής ή γεωγραφικών περιορισμών, ενώ στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταδεικνύουν καθυστερήσεις σε διαγνώσεις και θεραπείες, καθώς και περιορισμένη ενημέρωση των ασθενών για τις διαθέσιμες επιλογές τους.

Στην Ελλάδα, τα δικαιώματα των ασθενών κατοχυρώνονται θεσμικά, μεταξύ άλλων, μέσω του νόμου 2071/1992 και μεταγενέστερων ρυθμίσεων. Επιπλέον, τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας (Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.) εφαρμόζουν συγκεκριμένο κανονισμό για τη διαχείριση καταγγελιών, παραπόνων και θετικών εντυπώσεων, όπως ορίζεται σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (2024). Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της θέσης του ασθενούς στο σύστημα υγείας, όπως:

  • Η ενίσχυση του ρόλου των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ
  • Η επικαιροποίηση της Χάρτας Δικαιωμάτων, με έμφαση σε σύγχρονες ανάγκες όπως η ψηφιακή υγεία και οι σπάνιες παθήσεις
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκής κοινότητας και συλλόγων ασθενών
  • Η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και εφαρμογές όπως το MyHealth app

Παρά την πρόοδο αυτή, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η ισότιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, η μείωση των ανισοτήτων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διασφάλιση ποιοτικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς.

Σε περίπτωση που ένας ασθενής θεωρεί ότι τα δικαιώματά του παραβιάζονται, μπορεί να απευθυνθεί:

  • Στη διοίκηση του νοσοκομείου ή στο αρμόδιο γραφείο δικαιωμάτων ασθενών
  • Στον Συνήγορο του Πολίτη
  • Σε συλλόγους ασθενών ή οργανώσεις υποστήριξης
  • Σε αρμόδιες εποπτικές αρχές υγείας

Σε αυτό το πλαίσιο, οι οργανώσεις ασθενών και ευρύτερα οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Kapa3, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, όχι μόνο στην υποστήριξη και καθοδήγηση των ασθενών, αλλά και στην ανάδειξη προβλημάτων, την προώθηση πολιτικών αλλαγών και τη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και προσβάσιμου συστήματος υγείας.

Η γνώση των δικαιωμάτων αποτελεί το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την προάσπισή τους. Ένας ενημερωμένος ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία του, να διεκδικεί καλύτερη φροντίδα και να συμβάλλει στη βελτίωση του ίδιου του συστήματος υγείας.

Η ημέρα αυτή μας υπενθυμίζει ότι η υγειονομική φροντίδα δεν είναι προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα — και ότι ένα δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας χτίζεται καθημερινά, με σεβασμό, ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή όλων.

Πηγές:

  1. Ευρωπαϊκή Χάρτα Δικαιωμάτων Ασθενών (2002): https://www.activecitizenship.net/charter-of-rights.html
  2. ΧΑΡΤΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
  3. Στοιχεία της Ευρωπαϊκης Επιτροπής: https://health.ec.europa.eu/publications/patients-rights_en
  4. Υπουργείο Υγείας – Κανονισμός διαχείρισης καταγγελιών και παραπόνων από τα Γ.Π.Δ.Λ.Υ.Υ.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Νέο πλαίσιο εξυπηρέτησης πολιτών: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και ψηφιακή πρόσβαση

Με τον ν. 5293/2026 (ΦΕΚ Α΄57) εισάγεται ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο συνδέεται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, με στόχο ένα κράτος πιο φιλικό, πιο γρήγορο και πιο διαφανές για τον πολίτη.

Οι αλλαγές που προβλέπονται επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, καθώς αφορούν τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες εξυπηρετούνται, ενημερώνονται και αλληλεπιδρούν με τις δημόσιες υπηρεσίες.

Οι βασικές παρεμβάσεις του νόμου μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Διευκόλυνση του πολίτη και μείωση της γραφειοκρατίας

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η απλοποίηση των διαδικασιών.

Άρθρο 3 – Αντικατάσταση δικαιολογητικών

Σύμφωνα με το άρθρο 3, ο πολίτης μπορεί, σε πολλές περιπτώσεις, να αντικαθιστά δικαιολογητικά με υπεύθυνη δήλωση, όταν αυτά δεν μπορούν να αναζητηθούν άμεσα από τις υπηρεσίες.

Αυτό σημαίνει ότι:

  • δεν απαιτείται η προσκόμιση πολλών εγγράφων
  • η δημόσια υπηρεσία αναλαμβάνει την αναζήτηση των στοιχείων
  • η διαδικασία ξεκινά άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις

Παράλληλα, προβλέπονται μεταγενέστεροι έλεγχοι για την ακρίβεια των δηλώσεων, καθώς και κυρώσεις σε περίπτωση ψευδών στοιχείων.

Άρθρο 5 – Ταχύτερη διεκπεραίωση

Το άρθρο 5 ενισχύει την υποχρέωση των υπηρεσιών να τηρούν συγκεκριμένες προθεσμίες και να προχωρούν στη διεκπεραίωση των αιτημάτων χωρίς καθυστερήσεις.

2. Διαφάνεια και ψηφιακή πρόσβαση στην πληροφορία

Ένας δεύτερος βασικός άξονας αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας και της ενημέρωσης του πολίτη.

Άρθρο 5 – Παρακολούθηση υποθέσεων

Οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να παρακολουθούν ψηφιακά την πορεία της υπόθεσής τους.

Συγκεκριμένα, έχουν πρόσβαση στα ακόλουθα:

  • το στάδιο επεξεργασίας της υπόθεσης
  • τον εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης
  • την αρμόδια υπηρεσία
  • στοιχεία επικοινωνίας για ενημέρωση

Άρθρο 6 – Υποχρεωτική ανάρτηση εγκυκλίων

Οι εγκύκλιοι οδηγίες των δημόσιων υπηρεσιών:

  • αναρτώνται υποχρεωτικά στο διαδίκτυο
  • ισχύουν μόνο μετά τη δημοσίευσή τους

Αυτό διασφαλίζει ότι ο πολίτης έχει πρόσβαση στην ισχύουσα πληροφόρηση.

Άρθρο 7 – Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων

Οι δημόσιοι φορείς υποχρεούνται να αναρτούν και να ενημερώνουν:

  • τα ωράρια λειτουργίας
  • τις ημέρες και ώρες εξυπηρέτησης κοινού

Έτσι, αποφεύγονται άσκοπες μετακινήσεις και καθυστερήσεις.

3. Νέος τρόπος λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης

Ο νόμος εισάγει και έναν νέο τρόπο διεκπεραίωσης διοικητικών διαδικασιών, με στόχο την επιτάχυνση και την καλύτερη αξιοποίηση εξειδικευμένων γνώσεων.

Άρθρο 4 – Πιστοποιημένοι επαγγελματίες

Δίνεται η δυνατότητα στη διοίκηση να συνεργάζεται με πιστοποιημένους επαγγελματίες, οι οποίοι:

  • εγγράφονται σε ειδικό μητρώο
  • διαθέτουν συγκεκριμένα προσόντα και πιστοποίηση
  • μπορούν να συντάσσουν βεβαιώσεις, εκθέσεις ή άλλα έγγραφα που χρησιμοποιούνται για την έκδοση διοικητικών πράξεων

Οι επαγγελματίες αυτοί υπόκεινται σε:

  • δειγματοληπτικούς ελέγχους
  • κυρώσεις και πρόστιμα σε περίπτωση σφαλμάτων
  • ακόμη και διαγραφή από το μητρώο

Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει μηχανισμούς ελέγχου και ευθύνης (ιδίως στο άρθρο 3), ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των διαδικασιών.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ασθενείς

Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν όλους τους πολίτες, όμως συνδέονται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, καθώς επηρεάζουν κρίσιμες διαδικασίες που σχετίζονται με την υγεία και την πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Η μείωση της γραφειοκρατίας, η δυνατότητα ψηφιακής ενημέρωσης και η ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ταλαιπωρία σε διαδικασίες που σχετίζονται με:

  • παροχές υγείας
  • επιδόματα
  • διοικητικές εγκρίσεις

Ένα πιο προσβάσιμο κράτος στην πράξη

Ο ν. 5293/2026 επιχειρεί να διαμορφώσει μια Δημόσια Διοίκηση πιο απλή, πιο διαφανή και πιο αποτελεσματική. Για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, κάθε βήμα προς λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερη σαφήνεια δεν είναι απλώς μια διοικητική βελτίωση, αλλά μια ουσιαστική ανακούφιση στην καθημερινότητά τους.

Πηγή: ΦΕΚ Α 57 Ν 5293_2026

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Νέο Εθνικό Μητρώο Ασθενών για Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ)

Η φροντίδα των ασθενών στο σπίτι γίνεται ακόμα πιο οργανωμένη και ασφαλής στην Ελλάδα, με τη σύσταση του Εθνικού Μητρώου Ασθενών στους οποίους παρέχεται Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ), όπως δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 1995/07.04.2026. Το πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ βρίσκεται ήδη σε πιλοτική εφαρμογή σε επιλεγμένα νοσοκομεία της χώρας, με στόχο την πλήρη ανάπτυξη και λειτουργία του έως το τέλος του 2026, συμπεριλαμβανομένης ψηφιακής πλατφόρμας και μητρώου ασθενών.

Το νέο μητρώο στοχεύει στη συστηματική καταγραφή των ασθενών που λαμβάνουν υπηρεσίες ΝΟΣΠΙ, εξασφαλίζοντας ότι η φροντίδα τους προσαρμόζεται στις ατομικές θεραπευτικές τους ανάγκες. Στο πλαίσιο αυτό, οι ομάδες ασθενών που μπορούν να ενταχθούν περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ασθενείς με τραχειοστομία, σε μη επεμβατικό μηχανικό αερισμό, σε μακροχρόνια οξυγονοθεραπεία, σε παρεντερική ή γαστροστομική διατροφή, καθώς και όσους χρειάζονται εντατική φυσικοθεραπεία ή κινητική αποκατάσταση. Προς το παρόν, η ένταξη αφορά κυρίως παιδιά με σοβαρά προβλήματα υγείας και χρόνια πάσχοντες που χρειάζονται πνευμονολογική φροντίδα, σε συνεργασία με τα Κέντρα Αναφοράς που λειτουργούν πιλοτικά.

Σημειώνεται ότι, ενώ το πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ είναι ήδη σε πιλοτική λειτουργία, η καθολική πρόσβαση για όλους τους ασθενείς στη χώρα δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Πρόκειται για σταδιακή ανάπτυξη, με στόχο την πλήρη λειτουργία έως το τέλος του 2026, με ψηφιακή υποδομή και καταγραφή μέσω του μητρώου. Το ότι η Νοσοκομειακή Φροντίδα στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ) ενισχύεται, επιτρέπει την παρακολούθηση και βελτίωση των υπηρεσιών φροντίδας στο σπίτι για ασθενείς με μακροχρόνιες ανάγκες

Με τη δημιουργία του μητρώου, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συλλέγουν ακριβή και αναγκαία δεδομένα για την υγεία αυτών των ασθενών, βελτιώνοντας την ποιότητα των υπηρεσιών και διευκολύνοντας τον σχεδιασμό στοχευμένων πολιτικών υγείας. Η εφαρμογή του γίνεται με σεβασμό στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Για τις οικογένειες και τους φροντιστές, η ένταξη των ασθενών στο Εθνικό Μητρώο ΝΟΣΠΙ σημαίνει πρόσβαση σε πιο συντονισμένη φροντίδα, με υποστήριξη που φτάνει απευθείας στο σπίτι τους. Επιπλέον, η καταγραφή συμβάλλει στην αξιολόγηση και βελτίωση των υπηρεσιών κατ’ οίκον νοσηλείας, ενισχύοντας την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η πρωτοβουλία αυτή, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας και μητρώου, στοχεύει όχι μόνο στην αναβάθμιση της φροντίδας στο σπίτι, αλλά και στην αποσυμφόρηση των νοσοκομείων και στη διασφάλιση υψηλής ποιότητας υπηρεσιών για όλους τους ασθενείς στο μέλλον.

Πηγές: ΦΕΚ ΝΟΣΠΙ

ΟΔΙΠΥ

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Νέα φάρμακα στη διαδικασία διάθεσης μέσω ιδιωτικών φαρμακείων – Τι αλλάζει για τους ασθενείς

Στη διεύρυνση της λίστας των νέων φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ) που διατίθενται μέσω ιδιωτικών φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ προχωρά ο Οργανισμός, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ασθενών σε θεραπείες υψηλού κόστους. Η πρόσφατη απόφαση δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της απλοποίησης της πρόσβασης των ασθενών σε θεραπείες υψηλού κόστους, περιορίζοντας την ανάγκη φυσικής παρουσίας στα φαρμακεία του Οργανισμού.

Η νέα ρύθμιση περιλαμβάνει την ένταξη επιπλέον σκευασμάτων, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής του μέτρου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φάρμακα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, όπως η δραστική ουσία ocrelizumab, καθώς και αντικαρκινικοί παράγοντες, όπως τα imatinib και capecitabine, που χρησιμοποιούνται ευρέως σε ογκολογικές θεραπείες. Η επέκταση αυτή εκτιμάται ότι θα διευκολύνει σημαντικά περισσότερους ασθενείς, οι οποίοι έως σήμερα καλούνται να εξυπηρετούνται μέσω συγκεκριμένων σημείων διάθεσης, συχνά με αυξημένο χρόνο αναμονής.

Η δυνατότητα παραλαβής των φαρμάκων από ιδιωτικά φαρμακεία αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών, μειώνοντας την ταλαιπωρία και ενισχύοντας την προσβασιμότητα, ιδιαίτερα για άτομα που αντιμετωπίζουν χρόνια ή σοβαρά νοσήματα. Παράλληλα, η αλλαγή αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ψηφιακού μετασχηματισμού των υπηρεσιών υγείας, με στόχο ένα πιο ευέλικτο και ασθενοκεντρικό σύστημα.

Σύμφωνα με το ΦΕΚ:

Η ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας διακίνησης φαρμάκων με προμήθεια από τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και τελικό σημείο παράδοσης το ιδιωτικό φαρμακείο που προβλέπεται στην υπό στοιχεία ΕΑΛΕ/ΓΠ/οικ.51724/19-11-2025 υπουργική απόφαση, και τα οποία αναφέρονται στον κατωτέρω πίνακα, ορίζεται η ημερομηνία που τίθεται σε πλήρη παραγωγική λειτουργία η αναβαθμισμένη ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ (fyk.eopyy.gov.gr) για την υποβολή αιτημάτων ασθενών με βάση τη νέα διαδικασία που ορίζεται στην ανωτέρω υπουργική απόφαση.

Μπορείτε να διαβάσετε το ΦΕΚ εδώ 

Διαβάστε παλιότερα άρθρα μας για τη διαδικασία των ΦΥΚ εδώ και  εδώ 

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

  • Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
  • Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

  • Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
  • Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
  • Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

  • Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
  • Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
  • Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων: ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς

Η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί πλέον ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς στην Ελλάδα, μετά από νέα ρύθμιση που ενισχύει τη χρήση του Ψηφιακού Αποθετηρίου Διαγνωστικών Εργαστηριακών Αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Μάρτιος 2026), οι δημόσιες και ιδιωτικές μονάδες υγείας που συνεργάζονται με τον ΕΟΠΥΥ υποχρεούνται να καταχωρούν τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων σε ψηφιακή μορφή, εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία ή μια διοικητική υποχρέωση των παρόχων υγείας. Στην πράξη, μεταφράζεται σε μια ουσιαστική ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών, καθώς διασφαλίζει ότι κάθε πολίτης μπορεί να έχει άμεση και οργανωμένη πρόσβαση στα ιατρικά του δεδομένα.

Πλέον, η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων μειώνει την ανάγκη για φυσικά έγγραφα, εκτυπώσεις ή μετακινήσεις προς τα διαγνωστικά κέντρα. Αντίθετα, καταχωρούνται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο συνδέεται με τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς μπορούν να έχουν συγκεντρωμένο το ιστορικό των εξετάσεών τους, μειώνοντας τον κίνδυνο απώλειας σημαντικών πληροφοριών.

Ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η εξέλιξη αυτή έχει ξεχωριστή σημασία. Η παρακολούθηση της νόσου συχνά περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, επισκέψεις σε διαφορετικούς γιατρούς και συνεχή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Η άμεση πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και συμβάλλει σε πιο συντονισμένη και αποτελεσματική φροντίδα.

Επιπλέον, η υποχρέωση καταχώρισης των αποτελεσμάτων συνδέεται με τη διαδικασία αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ, γεγονός που ενισχύει τη διαφάνεια στο σύστημα υγείας. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται ότι αποζημιώνονται μόνο οι εξετάσεις που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, περιορίζοντας φαινόμενα καταχρήσεων και ενισχύοντας την αξιοπιστία των υπηρεσιών.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η διαχείριση των δεδομένων γίνεται με βάση το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, διασφαλίζοντας την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των πληροφοριών των ασθενών.

Η μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό σύστημα υγείας δεν είναι απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη. Είναι ένα βήμα προς ένα πιο ανθρώπινο, διαφανές και προσβάσιμο σύστημα φροντίδας, όπου ο ασθενής έχει ενεργό ρόλο και ουσιαστικό έλεγχο των δεδομένων που τον αφορούν.

Η ενίσχυση της ψηφιακής πρόσβασης στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί, τελικά, μια σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης των ασθενών και της βελτίωσης της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας υγείας.

Πηγή: Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.202

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3