15 Φεβρουαρίου – Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού και Εφηβικού Καρκίνου

Η 15η Φεβρουαρίου είναι αφιερωμένη στην Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού και Εφηβικού Καρκίνου, μια ημέρα ευαισθητοποίησης για τα παιδιά και τους εφήβους που έρχονται αντιμέτωποι με τον καρκίνο και για τις οικογένειες που στέκονται δίπλα τους σε μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδρομή.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότερα από 400.000 παιδιά και έφηβοι ηλικίας 0–19 ετών διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, πάνω από 80% των παιδιών επιβιώνουν χάρη στην πρόοδο της ιατρικής και στη βελτίωση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Ωστόσο, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη φροντίδα παραμένουν σημαντικές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο τη βελτίωση των ποσοστών επιβίωσης παγκοσμίως έως το 2030, ενισχύοντας τα συστήματα υγείας και την πρόσβαση στη θεραπεία.

Στην Ελλάδα, περίπου 300–350 παιδιά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο, με συχνότερες μορφές τη λευχαιμία και τους όγκους του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τα ποσοστά επιβίωσης έχουν βελτιωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της εξειδικευμένης ιατρικής και ψυχοκοινωνικής φροντίδας.

Η εμπειρία του καρκίνου σε τόσο νεαρή ηλικία δεν τελειώνει με την ολοκλήρωση της θεραπείας. Συχνά αφήνει ένα αποτύπωμα που συνοδεύει τα παιδιά και στην ενήλικη ζωή τους — σε μια φάση όπου οι προκλήσεις αλλάζουν μορφή, αλλά η ανάγκη για στήριξη παραμένει.

Βιβλιογραφία – Πηγές

  1. World Health Organization (WHO). Childhood cancer – Key facts.
    https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer-in-children
  2. World Health Organization (WHO). Global Initiative for Childhood Cancer.
    https://www.who.int/initiatives/global-initiative-for-childhood-cancer
  3. International Agency for Research on Cancer (IARC). Global Cancer Observatory – Childhood Cancer Data.
    https://gco.iarc.fr
  4. Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικής Αιματολογίας Ογκολογίας (ΕΕΠΑΟ).
    https://www.eepao.gr

Κείμενο/Επιμέλεια: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Ο καρκίνος είναι πλέον σε υψηλό ποσοστό διαχειρίσιμος

Στο ΒΗΜΑ της Κυριακής και στο περιοδικό Vita της 25ης Ιανουαρίου 2026 φιλοξενήθηκαν οι απόψεις της κας Ευαγγελή Μπίστα, co-founder του οργανισμού Κάπα3, φωτίζοντας το τοπίο της σύγχρονης ογκολογίας και τις προκλήσεις που αναδεικνύονται στη σημερινή ελληνική πραγματικότητα.

Η κα Μπίστα μίλησε για την ελληνική πραγματικότητα και τόνισε τη σημασία της ψηφιακής τεχνολογίας ως πυλώνα της σύγχρονης υγειονομικής πολιτικής, ειδικά στον τομέα του καρκίνου, όπου η φροντίδα είναι σύνθετη, μακρόχρονη και βαθιά ανθρωποκεντρική. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει ήδη καταγράψει μετρήσιμα βήματα προόδου: η ηλεκτρονική και άυλη συνταγογράφηση, τα ογκολογικά μητρώα, ο Εθνικός Φάκελος Υγείας και εφαρμογές όπως το MyHealthApp δημιουργούν προϋποθέσεις για πιο συντονισμένη και διαφανή φροντίδα. Όπως επισημαίνεται, όταν οι επαγγελματίες υγείας, αλλά και οι ίδιοι οι ασθενείς, διαθέτουν τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες, ενισχύεται η αυτονομία τους, βελτιώνονται τα θεραπευτικά αποτελέσματα και περιορίζονται οι ανισότητες, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Το άρθρο συνυπογράφουν οι εξαιρετικοί συνοδοιπόροι επιστήμονες Μαρία Γαζούλη, καθηγήτρια Βιολογίας, Γενετικής και Νανοϊατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και εθνική εκπρόσωπος στην Επιτροπή Προηγμένων Θεραπειών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, Μανώλης Σαλούστρος, αναπληρωτής καθηγητής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), καθώς και ο Χρήστος Φραντζίδης, επίκουρος καθηγητής Πληροφορικής και Μηχανικής Μάθησης στο Πανεπιστήμιο του Λίνκολν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι συνυπογράφοντες ειδικοί ανέδειξαν τα βασικά σημεία του άρθρου, επισημαίνοντας ότι η σύγχρονη ογκολογία αντιμετωπίζει πλέον τον καρκίνο ως, σε μεγάλο βαθμό, διαχειρίσιμη χρόνια νόσο, μέσα από στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπείες. Η αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών, όπως το Next-Generation Sequencing, τα mRNA εμβόλια, οι PARP αναστολείς και οι κυτταρικές θεραπείες, διευρύνει σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές. Παράλληλα, η πρόγνωση γίνεται δυναμική και εξατομικευμένη, με τη χρήση multi-omics προφίλ, αλγορίθμων μηχανικής μάθησης και υγρής βιοψίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έγκαιρη ενσωμάτωση της παρηγορητικής φροντίδας και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, που συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τέλος, αναδεικνύεται η σημασία της οργάνωσης και της συνεργασίας των υπηρεσιών υγείας, με κεντρικό ρόλο τον παθολόγο-ογκολόγο ως συντονιστή της ανθρωποκεντρικής φροντίδας.

Το άρθρο, πέρα από την καταγραφή των τεχνολογικών εξελίξεων, ανοίγει έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από την ψηφιακή μετάβαση στην ογκολογική φροντίδα: ζητήματα πρόσβασης, ουσιαστικής αξιοποίησης των δεδομένων και της ανάγκης για συντονισμό μεταξύ διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Η ψηφιακή υγεία αναδεικνύεται όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως εργαλείο που απαιτεί συνεργασία, θεσμική ωριμότητα και κοινό όραμα, ώστε να μεταφράζεται σε πραγματικό όφελος για τον ασθενή.

Το συνολικό μήνυμα που αναδύεται είναι σαφές: κάθε βήμα, μικρό ή μεγάλο, έχει σημασία. Η πρόοδος στην ογκολογία δεν είναι αποτέλεσμα μεμονωμένων ενεργειών, αλλά συλλογικής προσπάθειας.

Μέσα από τη συνεργασία επιστημόνων, επαγγελματιών υγείας, οργανισμών και ασθενών, μπορούν να δημιουργηθούν συνθήκες ουσιαστικής και διαρκούς αλλαγής, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πραγματικές του ανάγκες.

 

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3