Κατηγορία: Δράσεις κοινωνικής προσφοράς

Έφηβοι και Νέοι Ενήλικες με Καρκίνο: Οι Αόρατες Ψυχοκοινωνικές Προκλήσεις και το MELODIC

Οι ιδιαίτερες ψυχοκοινωνικές προκλήσεις, τα «αόρατα» σημάδια δυσφορίας και η ολιστική απάντηση του ΚΑΠΑ3 μέσα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα MELODIC.

Η διάγνωση του καρκίνου στην εφηβεία ή στη νεαρή ενήλικη ζωή έρχεται συχνά σε μια περίοδο κατά την οποία η ζωή βρίσκεται σε ένα από τα πιο δημιουργικά και καθοριστικά της στάδια. Σπουδές, εργασία, συντροφικές σχέσεις, ανεξαρτησία, δημιουργία οικογένειας και σχεδιασμός του μέλλοντος βρίσκονται σε εξέλιξη. Μια διάγνωση καρκίνου μπορεί να διακόψει απότομα αυτή την πορεία, δημιουργώντας μια πραγματικότητα που συχνά είναι δύσκολο να κατανοήσουν ακόμη και οι ίδιοι οι νέοι άνθρωποι που τη βιώνουν.

Οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες με καρκίνο, γνωστοί διεθνώς ως AYA (Adolescents and Young Adults), αποτελούν μια ιδιαίτερη πληθυσμιακή ομάδα στην ογκολογία. Οι ανάγκες τους δεν περιορίζονται στη θεραπεία της νόσου. Αφορούν την ταυτότητα, την αυτονομία, τις σχέσεις, τη σεξουαλικότητα, τη γονιμότητα, την εκπαίδευση, την εργασία, την οικονομική ασφάλεια και, κυρίως, την εικόνα που έχουν για το μέλλον τους και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Όταν η ζωή «μπαίνει σε αναμονή»

Για έναν νέο άνθρωπο, η εμπειρία του καρκίνου μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι η προσωπική του ζωή έχει σταματήσει, ενώ οι συνομήλικοί του συνεχίζουν να προχωρούν. Οι φίλοι σπουδάζουν, εργάζονται, ταξιδεύουν, δημιουργούν σχέσεις και οικογένειες, ενώ ο ίδιος μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με νοσηλείες, θεραπείες, κόπωση και περιορισμούς στην καθημερινότητα.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχολογική του κατάσταση. Η κοινωνική απομόνωση, οι αλλαγές στην εικόνα σώματος, οι ανησυχίες για τη σεξουαλική ζωή και τις σχέσεις, αλλά και ο φόβος για πιθανές επιπτώσεις στη γονιμότητα αποτελούν ζητήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να συζητηθούν με την οικογένεια ή ακόμη και με την ιατρική ομάδα.

Την ίδια στιγμή, η διακοπή των σπουδών ή της εργασίας μπορεί να δημιουργήσει οικονομική αβεβαιότητα και να επηρεάσει την αίσθηση ανεξαρτησίας. Έτσι, η επίδραση του καρκίνου δεν περιορίζεται στο σώμα. Επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο ο νέος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τη θέση του μέσα στην κοινωνία.

Η ψυχική δυσκολία δεν είναι πάντα εμφανής-Τα προειδοποιητικά σημάδια

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ότι η ψυχολογική δυσφορία στους AYA ασθενείς δεν είναι πάντοτε εύκολα αναγνωρίσιμη.

Μπορεί να εκφραστεί σε διάφορα στάδια της θεραπείας, ακόμα και μετά το τέλος της, μέσα από θυμό προς την ιατρική ομάδα, δυσπιστία απέναντι στη θεραπεία και τις ιατρικές οδηγίες, επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή, αντίθετα, πλήρη αποφυγή ερωτήσεων. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως καθυστέρηση ή απουσία από ραντεβού, δυσκολία στην τήρηση της θεραπείας, αυξημένη προσκόλληση σε πληροφορίες που βρίσκονται στο διαδίκτυο ή απροθυμία να ζητήσει βοήθεια από το οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον. Άλλες φορές τα σημάδια είναι ακόμη πιο σιωπηλά: απομάκρυνση από φίλους, μειωμένη συμμετοχή σε δραστηριότητες, αίσθημα μοναξιάς, απελπισίας ή ότι «κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τι περνάω».

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η επικοινωνία αποτελεί βασικό εργαλείο της φροντίδας. Μια ανοιχτή ερώτηση, ένας ασφαλής χώρος και κυρίως η διάθεση να ακουστεί ο νέος άνθρωπος χωρίς να υποτιμηθούν τα συναισθήματά του μπορούν να αποτελέσουν την αρχή για την έγκαιρη αναγνώριση μιας ανάγκης.

Η ολοκλήρωση της θεραπείας δεν σημαίνει πάντα το τέλος της δυσκολίας

Ένα ακόμη σημαντικό μήνυμα αφορά την περίοδο μετά το τέλος της θεραπείας. Η ολοκλήρωση της ογκολογικής θεραπείας συχνά συνοδεύεται από ανακούφιση και αισιοδοξία. Παράλληλα, όμως, μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κενό. Η συχνή επαφή με το νοσοκομείο μειώνεται, ενώ ο νέος καλείται να επιστρέψει στην καθημερινότητά του και να επαναπροσδιορίσει τη ζωή του μετά τον καρκίνο. Το άγχος για πιθανή υποτροπή, οι αλλαγές στις σχέσεις, η επιστροφή στην εργασία ή στις σπουδές και η ανάγκη να επανασχεδιαστούν προσωπικοί στόχοι μπορεί να προκαλέσουν νέες ψυχολογικές δυσκολίες. Η ψυχολογική αποκατάσταση, επομένως, δεν ακολουθεί απαραίτητα τον ίδιο ρυθμό με τη σωματική αποκατάσταση. Η ανθεκτικότητα και η ψυχολογική δυσφορία, μάλιστα, δεν είναι αντίθετες έννοιες. Ένας νέος μπορεί να προχωρά στη ζωή του και ταυτόχρονα να εξακολουθεί να βιώνει φόβο, αβεβαιότητα ή συναισθηματική επιβάρυνση.

Από την αναγνώριση στην ουσιαστική υποστήριξη και τις αποτελεσματικές παρεμβάσεις

Η αντιμετώπιση αυτών των αναγκών απαιτεί μια προσέγγιση που βλέπει τον AYA ασθενή ως άνθρωπο και όχι μόνο ως ασθενή. Η ενεργητική ακρόαση, η ενθάρρυνση της έκφρασης των συναισθημάτων, η ενίσχυση της αυτονομίας και η σύνδεση με τις κατάλληλες υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης αποτελούν σημαντικά στοιχεία αυτής της φροντίδας. Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει ψυχολογική ή κοινωνική φροντίδα, ομάδες συνομηλίκων, συμβουλευτική, καθώς και πρακτική υποστήριξη σε ζητήματα εργασίας, οικονομικών ή κοινωνικών δικαιωμάτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομίκευση. Δεν χρειάζονται όλοι οι νέοι την ίδια μορφή υποστήριξης, ούτε βιώνουν τον καρκίνο με τον ίδιο τρόπο. Η ηλικία, το οικογενειακό περιβάλλον, η κοινωνική κατάσταση, οι προσωπικές αξίες και οι στόχοι ζωής διαμορφώνουν διαφορετικές ανάγκες.

Στο επίπεδο των ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων, προσεγγίσεις όπως η Cognitive Behavioral Therapy (CBT) μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να αναγνωρίσουν και να επαναπλαισιώσουν μη βοηθητικά μοτίβα σκέψης, να αναπτύξουν πιο προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης και να ανακτήσουν μια αίσθηση ελέγχου σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας. Η Acceptance and Commitment Therapy (ACT) δίνει έμφαση στην ψυχολογική ευελιξία, στην αναγνώριση και αποδοχή των δύσκολων συναισθημάτων και στη σύνδεση με τις προσωπικές αξίες, κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν οι προτεραιότητες και οι στόχοι ζωής ενός νέου έχουν διαταραχθεί από την ασθένεια.

Παράλληλα, οι meaning-centered προσεγγίσεις μπορούν να υποστηρίξουν τους AYA ασθενείς στην αντιμετώπιση υπαρξιακών ερωτημάτων, της διαταραχής της ταυτότητας και της απώλειας, βοηθώντας τους να εντάξουν την εμπειρία του καρκίνου στην εξελισσόμενη εικόνα που έχουν για τον εαυτό και τη ζωή τους. Σημαντικό συμπλήρωμα αποτελεί και η υποστήριξη από συνομηλίκους, καθώς η επαφή με ανθρώπους που έχουν βιώσει παρόμοιες εμπειρίες μπορεί να μειώσει την κοινωνική απομόνωση, να ενισχύσει το αίσθημα ότι «δεν είμαι μόνος» και να δημιουργήσει έναν χώρο αμοιβαίας κατανόησης.

Οι παρεμβάσεις αυτές χρειάζεται να εφαρμόζονται με ευελιξία, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο, τις προτιμήσεις, τις αξίες, το πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο και τις μεταβαλλόμενες ανάγκες κάθε νέου ανθρώπου. Η θεραπευτική σχέση, η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός στην αυτονομία και η ενεργός συμμετοχή του ίδιου του AYA στη λήψη αποφάσεων αποτελούν βασικά στοιχεία μιας πραγματικά ανθρωποκεντρικής προσέγγισης.

Το MELODIC και η ανάγκη για μια πιο ανθρωποκεντρική φροντίδα

Η ανάγκη αυτή βρίσκεται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού έργου MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer, στο οποίο συμμετέχει το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – ΚΑΠΑ3.

Το MELODIC εστιάζει στην ψυχική υγεία των νέων ενηλίκων με καρκίνο και στην ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων τόσο των ίδιων και των αγαπημένων τους, όσο και των επαγγελματιών που τους υποστηρίζουν. Στο πλαίσιο του έργου, το ΚΑΠΑ3 συμμετείχε ενεργά στη συνδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού, στην ανάπτυξη του εκπαιδευτικού πλαισίου και στην πιλοτική εκπαιδευτική παρέμβαση στην Ελλάδα.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία της ολιστικής ογκολογικής φροντίδας: η ψυχική υγεία δεν αποτελεί ένα «παράλληλο» ζήτημα, αλλά μέρος της συνολικής εμπειρίας του ανθρώπου που ζει με καρκίνο.

Μέσα από το MELODIC αναδεικνύεται επίσης η σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και της έγκαιρης αναγνώρισης των ψυχοκοινωνικών αναγκών, ώστε οι επαγγελματίες υγείας να μπορούν να παραπέμπουν έγκαιρα τους νέους ανθρώπους στις κατάλληλες υπηρεσίες.

Γιατί έχει σημασία να ακούμε τους νέους

Η ουσιαστική φροντίδα ξεκινά από μια απλή αλλά καθοριστική αρχή: να ακούμε. Να ακούμε τον νέο που φοβάται, ακόμη και όταν δεν το εκφράζει άμεσα. Να ακούμε εκείνον που θυμώνει, εκείνον που απομακρύνεται, εκείνον που δυσκολεύεται να ακολουθήσει τη θεραπεία του. Να ακούμε και εκείνον που φαίνεται να «τα καταφέρνει», αλλά ίσως δυσκολεύεται περισσότερο από όσο δείχνει. Γιατί πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος που συνεχίζει να έχει σχέδια, σχέσεις, όνειρα και ανάγκη για αυτονομία.

Το ΚΑΠΑ3, μέσα από τη συμμετοχή του στο MELODIC και τις ευρύτερες δράσεις του για την ολιστική υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο, συμβάλλει στην ενίσχυση μιας φροντίδας που δεν σταματά στη θεραπεία της νόσου. Μιας φροντίδας που αναγνωρίζει τις κοινωνικές και ψυχολογικές ανάγκες, ενδυναμώνει τον ασθενή και δημιουργεί γέφυρες πρόσβασης στην κατάλληλη υποστήριξη.

Γιατί η θεραπεία του καρκίνου δεν αφορά μόνο το να γίνει ο άνθρωπος καλά. Αφορά και το να μπορεί, με τη σωστή υποστήριξη, να ξαναχτίσει τη ζωή που θέλει να ζήσει.

Πηγή:

Ciampa, D., Mathew, L., Fulginiti, K., & Fortune-Kottis, S. Addressing unique psychosocial challenges in adolescent and young adult (AYA) patients with cancer. Oncology Central, 11 August 2026.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το MELODIC, τους στόχους και τις δράσεις του, καθώς και τη συμμετοχή του ΚΑΠΑ3 στο ευρωπαϊκό έργο, μπορείτε να επισκεφθείτε την ειδική ενότητα στην ιστοσελίδα μας: https://www.kapa3.gr/melodic/

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Επίσημη παρουσίαση του MELODIC

MELODIC – European Commission

Κάπα3 – Πιλοτική εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας

MELODIC Online Symposium 2026

Επιστημονική δημοσίευση για τις ανάγκες ψυχικής υγείας

MELODIC: A European assessment of mental health needs of young adults with cancer, their caregivers and healthcare professionalsJournal of Psychosomatic Research, 2026.

MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer EU4Health • Project No. 101161023 • 2024–2027

Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απόψεις και γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού για την Υγεία και τον Ψηφιακό Τομέα (HaDEA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε ο φορέας χρηματοδότησης μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για αυτές.

Απόδοση της αποποίησης ευθύνης που δημοσιεύεται στην επίσημη ιστοσελίδα MELODIC.

Melodic

 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:  

Έλενα Πανοπούλου, Κοινωνιολόγος,  Συνεργάτης  ΚΑΠΑ3 Τρίπολης,  email: elenak3team@gmail.com, LinkedIn: http://www.linkedin.com/in/elena–panopoulou-5061aa426

Το Κάπα3 στο PERIFORMANCE: Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη για ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα του καρκίνου

Μια ακόμη σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση και ένα νέο βήμα για το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών.

Η πρόταση του Κάπα3 «From Information to Trust: MYRTO Patient & Citizen Lab for Equal Access in Cancer Care» επιλέχθηκε για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του PERIFORMANCE Open Call for Bottom-Up Stakeholder Engagement Initiatives in Cancer Research & Care, έπειτα από μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης.

Η νέα αυτή δράση θέτει στο επίκεντρο τους ίδιους τους ασθενείς, τους φροντιστές, τους επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας και τις τοπικές κοινότητες, με στόχο να συνδιαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια ασφαλή, αξιόπιστη, συμπεριληπτική και ανθρωποκεντρική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πλοήγηση των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με τη ΜΥΡΤΩ, τον AI-enabled ψηφιακό κοινωνικό βοηθό που αναπτύσσει το Κάπα3 για την καθοδήγηση ασθενών και φροντιστών σε ζητήματα υγείας, κοινωνικής φροντίδας, δικαιωμάτων και πρόσβασης σε υπηρεσίες. Το έργο δεν αφορά τη χρηματοδότηση της βασικής τεχνικής ανάπτυξης της ΜΥΡΤΩ. Αντίθετα, επικεντρώνεται στη δημιουργία του συμμετοχικού, εκπαιδευτικού και δεοντολογικού πλαισίου γύρω από αυτήν, ώστε η τεχνολογία να αναπτύσσεται μαζί με τους ανθρώπους για τους οποίους σχεδιάζεται.

Από την Αθήνα στην Περιφέρεια

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ισότιμη συμμετοχή ανθρώπων που συχνά βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα αστικά και ογκολογικά κέντρα.

Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται περιφερειακά Listening Labs  καθώς και ειδική συμμετοχική δράση για ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από αποκλεισμό: μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς, φροντιστές, μετανάστες, άτομα με αναπηρία, ανθρώπους με χαμηλή υγειονομική ή ψηφιακή εγγραμματοσύνη και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Η Αθήνα θα αποτελέσει το σημείο σύνθεσης των εμπειριών και των αποτελεσμάτων, μέσα από το κεντρικό MYRTO Patient & Citizen Lab, το οποίο θα συνδεθεί με το εθνικό συνέδριο του Κάπα3 «Ισότητα στην Πρόσβαση». Παράλληλα, στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται θεματικές παρεμβάσεις για τους φροντιστές και τα δικαιώματα των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η φωνή του ασθενούς στον σχεδιασμό της Τεχνητής Νοημοσύνης

Κεντρικό ερώτημα της δράσης είναι απλό αλλά καθοριστικό:

Τι χρειάζεται ένας άνθρωπος για να εμπιστευθεί ένα ψηφιακό εργαλείο που τον καθοδηγεί σε μια τόσο ευαίσθητη περίοδο της ζωής του;

Οι συμμετέχοντες θα συμβάλουν στη διαμόρφωση πρακτικών κριτηρίων γύρω από:

  • την αξιοπιστία και την κατανοητή παρουσίαση της πληροφορίας,
  • την προστασία των προσωπικών δεδομένων,
  • την ψηφιακή προσβασιμότητα,
  • την αποφυγή αποκλεισμών και προκαταλήψεων,
  • τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης,
  • και, κυρίως, το πότε και με ποιον τρόπο πρέπει να παρεμβαίνει ένας άνθρωπος και να πραγματοποιείται παραπομπή σε κατάλληλο επαγγελματία.

Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας του Κάπα3: η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη φροντίδα· μπορεί όμως, όταν σχεδιάζεται υπεύθυνα, να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο πρόσβασης, ενδυνάμωσης και ισότητας.

Συνεργασία επιστήμης, κοινωνίας και εμπειρίας ασθενών

Το Κάπα3 έχει τον ρόλο του συντονιστή της δράσης, με ευθύνη για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη συμμετοχή ασθενών και κοινοτήτων, τη διάχυση και την αποτύπωση των αποτελεσμάτων. Η πρόταση προβλέπει τη συνεργασία με ακαδημαϊκούς και επιστημονικούς φορείς ενώ από την διαδικασία αναμένεται να προκύψουν, μεταξύ άλλων, ένα Patient Guidance Toolkit, ένα Trust & Human Escalation Checklist, ένα Training and Dissemination Package και η τελική Engagement & Trust Report, με πρακτικά εργαλεία που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και ευρύτερα στον χώρο της ογκολογικής φροντίδας.

Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη

Για το Κάπα3, η συμμετοχή στο PERIFORMANCE αποτελεί συνέχεια μιας σταθερής προσπάθειας: να φέρουμε την εμπειρία του ασθενούς εκεί όπου σχεδιάζονται οι υπηρεσίες, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πολιτικές που τον αφορούν. Με τη ΜΥΡΤΩ περνάμε πλέον από το ερώτημα «πώς μπορούμε να δώσουμε περισσότερη πληροφορία;» στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: «πώς μπορούμε να μετατρέψουμε την πληροφορία σε γνώση, εμπιστοσύνη, ασφάλεια και πραγματική πρόσβαση;»

Και σε αυτή τη διαδρομή, η φωνή του ασθενούς δεν βρίσκεται στο τέλος της διαδικασίας.
Βρίσκεται από την αρχή στον σχεδιασμό της.

Η Μυρτώ δημιουργήθηκε με την πολύτιμη συνεργασία τηςSimasiaAI και με ιδρυτικό Χορηγό το Κοινωφελές Ίδρυμα ΤΙΜΑ.

Μάθετε περισσότερα στο

  1. Kapa3 www.kapa3.gr

2. https://www.kapa3.gr/ploigos-ygeias-myrto/

3. https://www.kapa3.gr/quot-myrto-ai-health-innovation-lab-quot-i-myrto-perna-se-kyklo-epistimonikis-dokimis-anatrofodotisis-kai-syllogikis-mathisis/

4.https://www.periformance.eu

Η αξία της παύσης: Μικρές «διακοπές» ακόμη και μέσα στη θεραπεία.Ένα άρθρο για την αυτοφροντίδα στην διάρκεια της νόσου

Η αξία της παύσης: γιατί έχουμε ανάγκη να «διακόπτουμε» ακόμη και μέσα στη θεραπεία

Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με την έννοια των διακοπών. Εικόνες από θάλασσες, ταξίδια και στιγμές ανεμελιάς κατακλύζουν την καθημερινότητά μας, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η ξεκούραση προϋποθέτει μια βαλίτσα, έναν προορισμό και την απομάκρυνση από τις υποχρεώσεις.

Ωστόσο, για τους ογκολογικούς ασθενείς που είτε βρίσκονται σε θεραπεία, είτε αναρρώνουν από μια επέμβαση είτε περιμένουν τα αποτελέσματα εξετάσεων, οι διακοπές συχνά δεν είναι εφικτές. Οι ιατρικές επισκέψεις, οι θεραπείες, οι πιθανές παρενέργειες, η σωματική κόπωση ή ακόμη και η αβεβαιότητα για την πορεία της υγείας καθιστούν δύσκολο ή αδύνατο ένα ταξίδι.

Κι όμως, η ανάγκη για ξεκούραση δεν μειώνεται. Αντίθετα, γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να δώσουμε έναν διαφορετικό ορισμό στις διακοπές. Όχι ως μετακίνηση σε έναν άλλο τόπο, αλλά ως την ικανότητα να διακόπτουμε, έστω και για λίγο, τον αδιάκοπο κύκλο του άγχους, της αγωνίας και της συνεχούς εγρήγορσης που συνοδεύει μια σοβαρή ασθένεια, ως μια ευκαιρία ενθύμησης ότι η ζωή δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια – είναι ανάγκη

Η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ο άνθρωπος χρειάζεται περιόδους αποκατάστασης (recovery) για να διατηρεί την ψυχική και σωματική του ισορροπία. Δεν πρόκειται απλώς για «ξεκούραση», αλλά για μια διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός μειώνει τη φυσιολογική και ψυχολογική επιβάρυνση που προκαλεί το χρόνιο στρες.

Στην ψυχολογία χρησιμοποιείται ο όρος psychological detachment, δηλαδή η ψυχολογική αποστασιοποίηση από τις πηγές πίεσης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και για λίγη ώρα, ο άνθρωπος επιτρέπει στον εαυτό του να μη σκέφτεται διαρκώς ό,τι τον επιβαρύνει.

Οι Sonnentag, Binnewies και Mojza (2010) έδειξαν ότι η ψυχολογική αποστασιοποίηση σχετίζεται με μικρότερη συναισθηματική εξάντληση, καλύτερη διάθεση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Αντίστοιχα, οι Fritz και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι όσοι καταφέρνουν να αποφορτίζονται ψυχικά εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας, ενέργειας και λειτουργικότητας.

Παρότι οι συγκεκριμένες μελέτες πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε εργαζόμενους, ο βασικός μηχανισμός αφορά κάθε άνθρωπο: όταν ο εγκέφαλος παραμένει διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού, δυσκολεύεται να ανακτήσει τις δυνάμεις του.

Έτσι, οι μικρές αυτές παύσεις δεν έχουν αξία επειδή “ξεχνάμε” την ασθένεια, αλλά επειδή δίνουν στον εγκέφαλο την ευκαιρία να βγει, έστω προσωρινά, από τη συνεχή κατάσταση συναγερμού.

Όταν η ασθένεια καταλαμβάνει κάθε σκέψη

Η εμπειρία του καρκίνου δεν περιορίζεται στις ημέρες της θεραπείας. Συχνά επηρεάζει ολόκληρη την καθημερινότητα. Οι σκέψεις γύρω από τις εξετάσεις, τις ιατρικές αποφάσεις, τις αλλαγές στο σώμα, την εργασία, την οικογένεια και το μέλλον μπορεί να συνοδεύουν τον άνθρωπο από το πρωί μέχρι το βράδυ.

Η συνεχής αυτή ψυχική εγρήγορση είναι από μόνη της εξαντλητική.

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες του National Comprehensive Cancer Network (NCCN) αναγνωρίζουν ότι η ψυχολογική επιβάρυνση αποτελεί συχνό μέρος της εμπειρίας του καρκίνου και συνιστούν την ενσωμάτωση ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στη συνολική φροντίδα του ασθενούς. Αντίστοιχα, οι κατευθυντήριες οδηγίες της American Society of Clinical Oncology (Andersen et al., 2023) και της European Society for Medical Oncology (Grassi et al., 2023) υπογραμμίζουν ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ογκολογικής αντιμετώπισης.

Οι διακοπές δεν είναι πάντα ένα ταξίδι

Είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι η ξεκούραση προϋποθέτει ένα ταξίδι. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι το μεγαλύτερο όφελος των διακοπών δεν οφείλεται απαραίτητα στον προορισμό, αλλά στην αλλαγή ρυθμού και στην απομάκρυνση από τις πηγές στρες.

Οι Nawijn και συνεργάτες (2010) διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται μεγαλύτερη ευεξία λίγο πριν και κατά τη διάρκεια των διακοπών, όμως το αίσθημα αυτό συνήθως εξασθενεί σχετικά σύντομα μετά την επιστροφή τους.

Το εύρημα αυτό μας υπενθυμίζει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: η ψυχική ανανέωση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από λίγες ημέρες διακοπών τον χρόνο, αλλά από τις μικρές στιγμές αποφόρτισης που μπορούμε να δημιουργούμε στην καθημερινότητά μας.

Για έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε θεραπεία, αυτές οι στιγμές μπορεί να είναι ακόμη πιο πολύτιμες.

Τι σημαίνει «διακόπτω» ως ογκολογικός ασθενής;

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι αγνοώ την πραγματικότητα ή ότι σταματώ να φροντίζω την υγεία μου. Σημαίνει ότι επιτρέπω στον εαυτό μου να θυμηθεί, έστω και για λίγο, ότι η ζωή μου δεν είναι μόνο η ασθένεια.

Μπορεί να είναι:

  • λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή στον κήπο,
  • μια βόλτα στη φύση, όταν αυτό είναι εφικτό,
  • η ακρόαση αγαπημένης μουσικής,
  • η ανάγνωση ενός βιβλίου,
  • μια δημιουργική δραστηριότητα,
  • η επαφή με ανθρώπους που μας κάνουν να νιώθουμε ασφαλείς,
  • λίγα λεπτά ασκήσεων χαλάρωσης ή συνειδητής αναπνοής, εφόσον αυτές είναι κατάλληλες για την κατάσταση της υγείας μας.

Οι στιγμές αυτές δεν αλλάζουν τη διάγνωση. Μπορούν όμως να αλλάξουν την εμπειρία της ημέρας.

Η σημασία της ποιότητας ζωής

Στη σύγχρονη ογκολογία, η ποιότητα ζωής θεωρείται πλέον βασικός θεραπευτικός στόχος. Δεν αρκεί μόνο η αντιμετώπιση της νόσου· εξίσου σημαντικό είναι ο άνθρωπος να διατηρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη λειτουργικότητα, αυτονομία, συναισθηματική ισορροπία και αίσθηση νοήματος.

Η σημασία αυτή αποτυπώνεται και στο πλαίσιο αξιολόγησης της αξίας των αντικαρκινικών θεραπειών που ανέπτυξε η American Society of Clinical Oncology (ASCO)(Schnipper et al., 2015). Σύμφωνα με αυτό, η αξία μιας θεραπείας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την αποτελεσματικότητά της, αλλά συνυπολογίζει την τοξικότητα, την επίδρασή της στην ποιότητα ζωής, καθώς και τις προσωπικές προτεραιότητες και προτιμήσεις του ίδιου του ασθενούς. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται η σημασία μιας εξατομικευμένης, ασθενοκεντρικής φροντίδας, στην οποία η καθημερινή εμπειρία του ανθρώπου αποτελεί ουσιαστικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μικρές στιγμές παύσης, η διατήρηση ευχάριστων δραστηριοτήτων και η σύνδεση με όσα προσφέρουν χαρά δεν αποτελούν μια δευτερεύουσα πτυχή της καθημερινότητας, αλλά ουσιαστικά στοιχεία που συμβάλλουν στη διατήρηση της ποιότητας ζωής. Δεν αποτελούν πολυτέλεια, ένδειξη αδυναμίας ή προσπάθεια αποφυγής της πραγματικότητας αλλά μορφές φροντίδας του εαυτού.

Το ίδιο ισχύει και για τους οικογενειακούς φροντιστές, οι οποίοι συχνά βιώνουν υψηλά επίπεδα ψυχικής και σωματικής επιβάρυνσης. Το να αφιερώσουν λίγο χρόνο στη δική τους ξεκούραση δεν είναι εγωισμός· είναι προϋπόθεση για να συνεχίσουν να στηρίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπό τους.

Η αξία μιας μικρής παύσης

Η εμπειρία του καρκίνου συχνά επεκτείνεται πέρα από τα όρια της νόσου, επηρεάζοντας την εικόνα που έχει ο άνθρωπος για τον εαυτό του, τους κοινωνικούς του ρόλους και την καθημερινότητά του. Η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση και η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσουν ώστε η ασθένεια να καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στη ζωή του ατόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να διαδραματίζει η ψυχοογκολογική εκπαίδευση (psycho-oncological education) που ως στόχο έχει να βοηθήσει τους ασθενείς και τους οικογενειακούς φροντιστές να κατανοήσουν τις φυσιολογικές συναισθηματικές αντιδράσεις που συνοδεύουν τη διάγνωση και τη θεραπεία, να αναπτύξουν αποτελεσματικότερες στρατηγικές αντιμετώπισης και να συμμετέχουν ενεργά στις θεραπευτικές αποφάσεις. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται το αίσθημα ελέγχου και αυτοαποτελεσματικότητας, ενώ παράλληλα διατηρείται η αίσθηση ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του (Meggiolaro et al., 2016; Mehnert et al., 2018).

Όταν η υγεία δεν επιτρέπει ένα ταξίδι, είναι εύκολο να αισθανθεί κανείς ότι στερείται κάτι σημαντικό. Ωστόσο, ίσως η ουσία των διακοπών να μην βρίσκεται στην απόσταση που διανύουμε, αλλά στην απόσταση που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να πάρει από το άγχος.

Το «διακόπτω» δεν σημαίνει ότι σταματώ να είμαι ασθενής. Σημαίνει ότι, έστω και για λίγο, επιτρέπω στον εαυτό μου να είναι κάτι περισσότερο από την ασθένειά του. Ίσως, τελικά, οι πιο ουσιαστικές διακοπές να μην είναι αυτές που μας οδηγούν μακριά από το σπίτι, αλλά εκείνες που μας επιτρέπουν να ξεκουράσουμε το σώμα, να ηρεμήσουμε το μυαλό και να στραφούμε με περισσότερη φροντίδα προς τον εαυτό μας.

Βιβλιογραφία

Andersen, B. L., Lacchetti, C., Ashing, K., et al. (2023). Management of Anxiety and Depression in Adult Survivors of Cancer: ASCO Guideline Update. Journal of Clinical Oncology, 41(18), 3426–3453. https://doi.org/10.1200/JCO.23.00293

Fritz, C., Yankelevich, M., Zarubin, A., & Barger, P. (2010). Happy, healthy and productive: The role of detachment from work during nonwork time. Journal of Applied Psychology, 95(5), 977–981. https://doi.org/10.1037/a0019462

Grassi, L., Caruso, R., Riba, M. B., et al. (2023). Anxiety and depression in adult cancer patients: ESMO Clinical Practice Guideline. ESMO Open, 8(2), 101155. https://doi.org/10.1016/j.esmoop.2023.101155

Meggiolaro, E., Berardi, M. A., Andritsch, E., Nanni, M. G., Sirgo, A., Samorì, E., et al. (2016). Cancer patients’ emotional distress, coping styles and perception of doctor–patient interaction in European cancer settings. Palliative & Supportive Care, 14(3), 204–211. https://doi.org/10.1017/S1478951515000760

Mehnert, A., Hartung, T. J., Friedrich, M., Vehling, S., Brähler, E., Härter, M., et al. (2018). One in two cancer patients is significantly distressed: Prevalence and indicators of distress. Psycho-Oncology, 27(1), 75–82. https://doi.org/10.1002/pon.4464

National Comprehensive Cancer Network (NCCN). (2025). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®): Distress Management.

Nawijn, J., Marchand, M. A., Veenhoven, R., & Vingerhoets, A. J. (2010). Vacationers happier, but most not happier after a holiday. Applied Research in Quality of Life, 5(1), 35–47. https://doi.org/10.1007/s11482-009-9091-9

Schnipper, L. E., Davidson, N. E., Wollins, D. S., et al. (2015). American Society of Clinical Oncology Statement: A Conceptual Framework to Assess the Value of Cancer Treatment Options. Journal of Clinical Oncology, 33(23), 2563–2577. https://doi.org/10.1200/JCO.2015.61.6706

Sonnentag, S., Binnewies, C., & Mojza, E. J. (2010). Staying well and engaged when demands are high: The role of psychological detachment. Journal of Applied Psychology, 95(5), 965–976. https://doi.org/10.1037/a0020032

 

Μπάρκα Μαρίλια

Φοιτήτρια Ψυχολογίας

Εθελόντρια Κάπα3

www.linkedin.com/in/maria-garyfalia-marilia-barka-03825a409

MELODIC: Πρόσκληση συμμετοχής για νέους ενήλικες με καρκίνο και τους φροντιστές τους

Το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer, προσκαλεί νέους και νέες ηλικίας 18–35 ετών, που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο κατά τους τελευταίους 24 μήνες, καθώς και τους φροντιστές ή τις φροντίστριές τους, να συμμετάσχουν σε μια δωρεάν πιλοτική ερευνητική παρέμβαση.

Πιο συγκεκριμένα εαν «Είσαι 18–35 ετών και έχεις διαγνωστεί με καρκίνο κατά τους τελευταίους 24 μήνες ή είσαι μέλος της οικογένειας, σύζυγος ή σύντροφος που παρέχει φροντίδα σε νέο ή νέα αυτής της ηλικιακής ομάδας».

Η παρέμβαση έχει διάρκεια 12 εβδομάδων και έχει σχεδιαστεί για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας, της ευεξίας και της ποιότητας ζωής των νέων ενηλίκων με καρκίνο και των ανθρώπων που βρίσκονται δίπλα τους. Βασίζεται στις αρχές της κοινωνικής συνταγογράφησης και συνδυάζει:

  • τρεις διαδραστικές συνεδρίες ενημέρωσης και υποστήριξης,
  • εβδομαδιαίους καθοδηγούμενους ομαδικούς περιπάτους σε φυσικό περιβάλλον,
  • εβδομαδιαία διαδικτυακά προγράμματα σωματικής άσκησης,
  • συμπλήρωση ερωτηματολογίων πριν, αμέσως μετά και τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης.

Η συμμετοχή είναι εθελοντική, ενώ τα δεδομένα των συμμετεχόντων θα υποβάλλονται σε επεξεργασία με ασφαλή και εμπιστευτικό τρόπο. Κάθε συμμετέχων μπορεί να αποχωρήσει από τη μελέτη χωρίς αρνητική συνέπεια, σύμφωνα με τους όρους της ενημερωμένης συγκατάθεσης.

Η μελέτη έχει λάβει έγκριση από την Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, με αριθμό πρωτοκόλλου 70839/13.07.2026.

Δείτε συνοπτικά τι περιλαμβάνει η συμμετοχή;

🌳 Ομαδικούς περιπάτους στη φύση, μία φορά την εβδομάδα, για 12 εβδομάδες, σε χώρους πρασίνου και παραθαλάσσιες διαδρομές.

🚶 Ήπια φυσική δραστηριότητα, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες και τις ανάγκες των συμμετεχόντων.

💻 Πρόσβαση σε εκπαιδευτικό ηλεκτρονικό υλικό και ασκήσεις ψυχικής ευεξίας και αυτοφροντίδας.

🤝 Σύνδεση με άλλους νέους ανθρώπους μέσα σε ένα υποστηρικτικό ομαδικό περιβάλλον.

📝 Συμπλήρωση ερωτηματολογίων πριν από την έναρξη, μετά την ολοκλήρωση και τρεις μήνες μετά το τέλος του προγράμματος.

👩‍⚕️ Υποστήριξη από διεπιστημονική ομάδα επαγγελματιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Η συμμετοχή είναι εθελοντική και δωρεάν. Με την ολοκλήρωση της παρέμβασης θα δοθεί βεβαίωση συμμετοχής και θα πραγματοποιηθεί τελική εκδήλωση του προγράμματος.

📅 Έναρξη παρέμβασης: Σεπτέμβριος 2026
⏳ Δηλώσεις ενδιαφέροντος έως: Αυγούστος 2026

📧 Επικοινωνία: info@kapa3.gr
☎️ Τηλέφωνα: 210 5221424 | 698 2003282 | 690 6265170

🔗 Περισσότερες πληροφορίες:
www.kapa3.gr/melodic/

Κάνε ένα βήμα προς τη φύση, τη σύνδεση και τη φροντίδα της ψυχικής σου ευεξίας.



 

Ένα ήρεμο καλοκαίρι ξεκινά με σωστή προετοιμασία. Προνοιακός προγραμματισμός, ψυχική αποφόρτιση και ψηφιακή υποστήριξη

Προνοιακός προγραμματισμός, ψυχική αποφόρτιση και ψηφιακή υποστήριξη.

Το καλοκαίρι αποτελεί μια πολύτιμη ευκαιρία για ξεκούραση, ανανέωση και ποιοτικό χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάμε. Για τα άτομα που ζουν με ή μετά από μια διάγνωση καρκίνου, αλλά και για τους φροντιστές τους, η δυνατότητα να απολαύσουν λίγες ημέρες μακριά από την καθημερινότητα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη σωματική και ψυχική ευεξία.

Όταν η κατάσταση της υγείας το επιτρέπει και υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του θεράποντα ιατρού, ακόμη και μια σύντομη απόδραση μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής και την αίσθηση επιστροφής στην καθημερινότητα (Lim et al., 2022).

Η ποιότητα ζωής των ατόμων που ζουν με ή μετά από μια διάγνωση καρκίνου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ιατρική θεραπεία. Η ψυχική ευεξία, η κοινωνική υποστήριξη, η αισιοδοξία και η ανθεκτικότητα αποτελούν εξίσου σημαντικούς παράγοντες που διευκολύνουν την προσαρμογή στην ασθένεια και συμβάλλουν στη συνολική ευημερία των ασθενών (Ruiz-Rodríguez et al., 2022). Παράλληλα, οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν τη σημασία της ολοκληρωμένης και εξατομικευμένης φροντίδας, καθώς και της συνεχούς υποστήριξης των ατόμων που ζουν με ή μετά τον καρκίνο σε κάθε στάδιο της πορείας τους (Hart et al., 2024).

Ωστόσο, η ψυχική ηρεμία των διακοπών δεν ξεκινά την ημέρα της αναχώρησης. Ξεκινά πολύ νωρίτερα, μέσα από τη σωστή προετοιμασία. Πρακτικές εκκρεμότητες, διοικητικές διαδικασίες ή η ανησυχία μήπως προκύψει κάποιο απρόοπτο κατά τη διάρκεια των διακοπών μπορούν να αυξήσουν το άγχος και να μειώσουν το αίσθημα ασφάλειας. Αντίθετα, ο προνοιακός προγραμματισμός επιτρέπει στον ασθενή να οργανώσει έγκαιρα όσα χρειάζονται, ώστε να αφιερώσει τον χρόνο του στην ξεκούραση και όχι στις υποχρεώσεις.

Η έγκαιρη ανανέωση γνωματεύσεων, η εξασφάλιση επαρκούς φαρμακευτικής αγωγής για όλη τη διάρκεια της απουσίας, η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό όταν απαιτείται, καθώς και η διατήρηση των απαραίτητων ιατρικών εγγράφων σε εύκολα προσβάσιμη μορφή αποτελούν απλά αλλά ουσιαστικά βήματα προετοιμασίας. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας, ενώ παράλληλα περιορίζεται η αβεβαιότητα που συχνά συνοδεύει τις μετακινήσεις.

Η έγκυρη ενημέρωση και η δυνατότητα έγκαιρης υποστήριξης αποτελούν βασικούς πυλώνες της σύγχρονης ογκολογικής φροντίδας. Όταν ο άνθρωπος γνωρίζει πού μπορεί να απευθυνθεί και έχει εύκολη πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες, αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια, ενισχύεται η αυτονομία του και διευκολύνεται η διαχείριση της καθημερινότητάς του (Ruiz-Rodríguez et al., 2022· Hart et al., 2024).

Στη σύγχρονη εποχή, τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στις υπηρεσίες υποστήριξης, διευκολύνοντας την πρόσβαση στην έγκυρη πληροφόρηση όπου κι αν βρίσκεται ο ασθενής. Προς την κατευθυνση αυτή προχωρά το Καπα3 όπου δημιουργεί την Μυρτώ την ψηφιακή κοινωνική πλοηγό όπου θα παρέχει άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες για κοινωνικά δικαιώματα, διαθέσιμες υπηρεσίες και χρήσιμες οδηγίες. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνει την πρόσβαση στις υπηρεσίες και στην έγκυρη ενημέρωση του οργανισμού, συμβάλλοντας στην καλύτερη οργάνωση του ασθενούς πριν και κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Η τεχνολογία για όλους εμάς δεν υποκαθιστά την ανθρώπινη φροντίδα, λειτουργεί συμπληρωματικά σε αυτήν. Αποτελεί ένα ακόμη μέσο που διευκολύνει την πρόσβαση στην έγκυρη ενημέρωση και στις διαθέσιμες υπηρεσίες, ενώ η Κοινωνική και η Ψυχολογική Υπηρεσία του Κάπα3 εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα ολιστικής υποστήριξης των ατόμων που ζουν με καρκίνο και των οικογενειών τους.

Ας θυμόμαστε ότι η φροντίδα δεν σταματά όταν ξεκινούν οι διακοπές. Συνεχίζεται μέσα από μικρές αλλά ουσιαστικές πράξεις προετοιμασίας, σωστής ενημέρωσης και έγκαιρου προγραμματισμού. Γιατί, πολλές φορές, η μεγαλύτερη πολυτέλεια των διακοπών δεν είναι ο προορισμός, αλλά το αίσθημα ότι μπορούμε να απολαύσουμε τις στιγμές μας με ηρεμία, ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

Η Κοινωνική και η Ψυχολογική Υπηρεσία του Κάπα3 εύχονται σε όλους ένα ασφαλές, ήρεμο και αναζωογονητικό καλοκαίρι, με υγεία, δύναμη και όμορφες στιγμές.

✔️ Πριν φύγετε για διακοπές…
  •  Βεβαιωθείτε ότι διαθέτετε επαρκή ποσότητα της φαρμακευτικής σας αγωγής για όλο το διάστημα της απουσίας.
  • Ελέγξτε αν υπάρχουν γνωματεύσεις, συνταγογραφήσεις ή άλλες διοικητικές εκκρεμότητες που χρειάζεται να διευθετηθούν εγκαίρως.
  • Συζητήστε με τον θεράποντα ιατρό σας για τυχόν ειδικές οδηγίες σχετικά με το ταξίδι ή τη μετακίνησή σας.
  • Έχετε μαζί σας τα απαραίτητα ιατρικά έγγραφα και σημαντικά στοιχεία επικοινωνίας.
  • Ενημερωθείτε για τις διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης και αξιοποιήστε το Kapa3 App, ώστε να έχετε εύκολη πρόσβαση σε χρήσιμες πληροφορίες όπου κι αν βρίσκεστε.

 

Βιβλιογραφία

Hart, N. H., Nekhlyudov, L., Smith, T. J., Yee, J., Fitch, M. I., Crawford, G. B., et al. (2024). Survivorship Care for People Affected by Advanced or Metastatic Cancer: MASCC-ASCO Standards and Practice Recommendations. JCO Oncology Practice, 20(9), 1160–1172. https://doi.org/10.1200/OP.23.00716

Lim, J. H. C., Keenan, C., & Flaherty, G. T. (2022). All My Life to Live: Travel Health Benefits and Risks for Cancer Survivors. Journal of Travel Medicine, 29(5), taac069. https://doi.org/10.1093/jtm/taac069

National Comprehensive Cancer Network. (2024). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®): Survivorship. Version 2.2024. Plymouth Meeting, PA: National Comprehensive Cancer Network.

Ruiz-Rodríguez, I., Hombrados-Mendieta, I., Melguizo-Garín, A., & Martos-Méndez, M. J. (2022). The Importance of Social Support, Optimism and Resilience on the Quality of Life of Cancer Patients. Frontiers in Psychology, 13, 833176. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833176

World Health Organization. (2022). World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All. Geneva: World Health Organization.

 

Επίσημοι σύνδεσμοι πρόσβασης

 

Μπάρκα Μαρίλια

Φοιτήτρια Ψυχολογίας

Εθελόντρια Κάπα3

www.linkedin.com/in/maria-garyfalia-marilia-barka-03825a409

Καρκίνος Κεφαλής & Τράχηλου: Η Σημασία Της Έγκαιρης Διάγνωσης Και Της Πρόληψης.

Η 27η Ιουλίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου Κεφαλής & Τραχήλου (WHNCD). Η πρωτοβουλία θεσπίστηκε στις 27 Ιουλίου 2014 κατά το 5ο Παγκόσμιο Συνέδριο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εταιρειών Ογκολογίας Κεφαλής και Τραχήλου (IFHNOS) στη Νέα Υόρκη, με στόχο την ευαισθητοποίηση, την εκπαίδευση και την ενίσχυση της πρόληψης. Η διακήρυξη υποστηρίζεται από δεκάδες επιστημονικές κοινότητες παγκοσμίως, κυβερνήσεις αλλά και κυρίως την UICC (Union for International Cancer Control).

Τι είναι ο καρκίνος Κεφαλής & Τραχήλου;

Αυτό το είδος καρκίνου περιλαμβάνει νεοπλάσματα που εντοπίζονται στην στοματική κοιλότητα, τα χείλη, το φάρυγγα, τον λάρυγγα, τους σιελογόνους αδένες, τον θυρεοειδή αδένα, το δέρμα της περιοχής και τον τράχηλο.

Όσον αφορά την συχνότητα, αποτελεί τον 5ο πιο συχνό καρκίνο παγκοσμίως. Το 75% των περιπτώσεων εντοπίζεται στο στόμα και τον φάρυγγα, ενώ ο πιο συχνός ιστολογικός τύπος είναι το καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου (HNSCC). Για παράδειγμα πιο συγκεκριμένα στην Ελλάδα το 2012  καταγράφηκαν 1.350 νέα περιστατικά, ποσοστό που αντιστοιχούσε στο 3,3% του συνόλου των νέων διαγνώσεων καρκίνου στη χώρα.

Με βάση το ποσοστά η κακοήθεια εμφανίζεται 30% στην περιοχή της γλώσσας, 20% στο χείλος, 15% στο έδαφος του στόματος και στον λάρυγγα και 10% στον φάρυγγα.

Παράγοντες Κινδύνου

Η γνώση των παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη. Καθημερινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό. Ειδικότερα το 70% των πασχόντων είναι χρόνιοι καπνιστές, με τους ενεργητικούς καπνιστές να αντιμετωπίζουν 300% μεγαλύτερο κίνδυνο. Όταν το κάπνισμα συνδυάζεται με το αλκοόλ, δρουν αρνητικά, πολλαπλασιάζοντας την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αύξηση των HPV- θετικών καρκίνων, κυρίως στον φάρυγγα, οι οποίοι εμφανίζονται συχνά σε νεαρότερα άτομα χωρίς ιστορικό καπνίσματος ή κατανάλωσης αλκοόλ. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι έως το 25% των περιστατικών παρατηρείται σε ασθενείς που δεν κάπνισαν ποτέ αλλά και δεν είχαν κανέναν άλλον γνωστό παράγοντα κινδύνου.

Ύποπτες βλάβες και συμπτώματα

Η καθυστέρηση στη διάγνωση αποτελεί τον πιο δυσμενή προγνωστικό παράγοντα. Αντίθετα, το 85-90% των περιστατικών μπορεί να θεραπευτεί εάν διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο.

Ύποπτες προ καρκινικές βλάβες

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην αναγνώριση των ύποπτων προ καρκινικών βλαβών στη στοματική κοιλότητα. Ανάμεσα σε αυτές συμπεριλαμβάνεται η λευκοπλακία, μια λευκή πλάκα άγνωστης αιτιολογίας που δεν αποκολλάται, στην οποία στο 20-25% των  περιπτώσεων συνυπάρχει καρκίνος ή βαριά δυσπλασία. Ακόμη πιο επικίνδυνη είναι η ερυθροπλακία, όπου το ποσοστό συνύπαρξης καρκίνου ή βαριάς δυσπλασίας αγγίζει το 90%. Παράλληλα, στις ύποπτες αλλοιώσεις περιλαμβάνεται η διάστικτη λευκοπλακία, αλλά και κάθε χρόνιο έλκος, δηλαδή μια πληγή που δεν οφείλεται σε κάποιον προφανή τραυματισμό και παραμένει ανεπούλωτη για περισσότερες από δύο εβδομάδες.

Συμπτώματα που απαιτούν ιατρική εκτίμηση

Υπάρχουν επίσης ορισμένα ύποπτα συμπτώματα που καθιστούν αναγκάια την άμεση εκτίμηση από γιατρό. Σε αυτά περιλαμβάνεται κάθε ανεξήγητη διόγκωση, όγκος ή πρήξιμο στην περιοχή στόματος ή του λαιμού, καθώς και ο επίμονος πόνος κατά τη μάσηση, την κατάποση, την ομιλία ή πόνος που αντανακλά στο αυτί. Επιπλέον, συμπτώματα όπως η βραχνάδα, η αλλαγή χροιάς της φωνής, όπως και η εμφάνιση ανεξήγητης αιμορραγίας μέσα στη στοματική κοιλότητα αποτελούν ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοηθούν.

Πρόληψη και Προληπτική Εξέταση

Ο προληπτικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός για άτομα άνω των 45 ετών, καπνιστές, άτομα που καταναλώνουν αλκοόλ ή άτομα με ιστορικό λοίμωξης HPV. Aπαιτούνται 4 απλά βήματα για την προληπτική εξέταση:

  • Λαιμός: Ψηλάφηση των λεμφαδένων και του θυρεοειδούς αδένα.
  • Χείλη: Εξωστοματικός έλεγχος.
  • Στόμα: Επισκόπηση της γλώσσας, του εδάφους του στόματος, των παρειών (μάγουλα), των ούλων και της υπερώας (ουρανίσκος).
  • Φάρυγγας: Έλεγχος των αμυγδαλών, της μαλακής υπερώας και της βάσης της γλώσσας.

Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης

Παρά τις προόδους στη χειρουργική, την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία, η 5-ετής επιβίωση παραμένει κοντά στο 60%. Επιπλέον, οι θεραπείες σε προχωρημένα στάδια μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών, προκαλώντας λειτουργικά (δυσκολία στην ομιλία, τη μάσηση, την κατάποση, την αναπνοή), αισθητικά ή ψυχολογικά προβλήματα.

 

ΚΑΠΑ3

Απολογιστικό Δελτίο του Καπα3 για το πρώτο εξάμηνο του 2026

Συμπληρώνοντας το πρώτο μισό του 2026, το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών (Κάπα3) συνεχίζει να διευρύνει συστηματικά το αποτύπωμά του, ενισχύοντας έτσι το σύστημα φροντίδας και ενημέρωσης τόσο των ογκολογικών ασθενών όσο και των φροντιστών τους.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ο οργανισμός υλοποίησε μια σειρά από πρωτοβουλίες υψηλού επιπέδου και προχώρησε σε συνεργασίες τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εδραιώνοντας έτσι την θέση του. 

 Η δράση του οργανισμού ξεκίνησε δυναμικά τον Ιανουάριο με την υποδοχή των Ευρωπαίων εταίρων του έργου MELODIC Consortium σε μια παραγωγική διημερίδα συνάντησης εργασίας (19-20 Ιανουαρίου), η οποία φιλοξενήθηκε την Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. 

Στις αρχές Φεβρουαρίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου, το Κάπα3 είχε ενεργό παρουσία ως συνεργάτης του René Descartes College στο webinar «Καρκίνος, Patient Navigation & Health Management: Από την Πρόληψη στον Συντονισμό Ζωής».  

Παράλληλα αναπτύχθηκαν σημαντικές δράσεις στην τοπική κοινωνία, όπως η «Ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα- Από την πρόληψη στον συντονισμό ζωής» που πραγματοποιήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου σε συνεργασία με τον Δήμο Μεγαρέων.

Στο τομέα των επιστημονικών προγραμμάτων, το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών σε κοινή δράση με το Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας (ΕΒΕΥ), του Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου (ΠΑ.ΠΕΛ), ξεκίνησε έναν κύκλο διαδικτυακών συναντήσεων με διάρκεια από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο, με αντικείμενο την ψυχική υγεία και τη διατροφή.

Ο μήνας ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή του οργανισμού στις εργασίες του διεθνούς συνεδρίου «Mapping the unknown in Oncology» – From Hospitals to Homes, mapping the future of oncology care», στις 27 και 28 Φεβρουαρίου. 

Ο Μάρτιος σηματοδότησε την ενδυνάμωση του «ψηφιακού κόσμου» για το Κάπα3, με την επίσημη ένταξή του στο Hellenic Digital Health Cluster (HDHC), μια στρατηγική κίνηση με σκοπό την σύνδεση της φροντίδας με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Κατ’ επέκταση αυτής της συνεργασίας, ο οργανισμός οδηγήθηκε στην συμμετοχή σε κλειστή συνάντηση μελών στο πλαίσιο του Athens Digital Health Weak 2026. 

Στις 11 Μαρτίου, εκπρόσωποι του οργανισμού παρακολούθησαν την εκδήλωση της diaNEOsis «Μπροστά στην πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης», στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, ενώ στα μέσα του μήνα το Κάπα 3 είχε διακριτό ρόλο στην επιστημονική συνάντηση «Ο Καρκίνος το 2026: Προκλήσεις και Ανατροπές». Επιπλέον, στις 19- 20 Μαρτίου, ο οργανισμός εκπροσωπήθηκε στην 6η Νοσηλευτική Διημερίδα Δυτικής Μακεδονίας με θέμα «Καινοτομία και Ενσυναίσθηση: Εξισορροπώντας την Τεχνολογία με την Ανθρώπινη Επαφή στη Νοσηλεία».

Παράλληλα με την παραχώρηση συνέντευξης της Co- founder του οργανισμού κ. Ευαγγελή Μπίστα  στην εκπομπή «Όλα για την Υγεία» στην Dion TV, η οποία κάλυψε ποικίλα θέματα σχετικά με την υγεία, την διατροφή, τα αυτοάνοσα νοσήματα και άλλα, ξεκίνησε η υλοποίηση του δωρεάν πιλοτικού εκπαιδευτικού προγράμματος Melodic, διάρκειας 8 εβδομάδων. 

Το επιστημονικό κύρος του Κάπα3 επιβεβαιώθηκε με τη δημοσίευση της ερευνητικής εργασίας “Person-First or Disease-First? Language Choices in Cancer Communication”, στο περιοδικό Nursing Reports, αλλά και  με την συμμετοχή του Καπα3 στο ευρωπαϊκό έργο το οποίο του Melodic με τίτλο: “Educational Needs Regarding Mental Health of Professionals Working with Young Adults with Cancer: A European Survey.” το οποίο επίσης δημοσιεύτηκε,  ενώ ο οργανισμός συμμετείχε και στο MELODIC Online Symposium 2026 στις 24 Απριλίου, συμβάλλοντας στη διάχυση αποτελεσμάτων στην Ελλάδα.

Ο Μάιος χαρακτηρίστηκε από έντονη εξωστρέφεια και νέες συνεργασίες, καθώς ο οργανισμός εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Service Learning 2:0:CoLab, επιλέχθηκε ανάμεσα στους έξι κοινωφελείς οργανισμούς που ενισχύθηκαν οικονομικά από την πρωτοβουλία της Alpha Bank- Match For Good και ξεκίνησε την συνεργασία του με το USTEP INSTITUTE.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε εκστρατεία ενημέρωσης για τις δράσεις του Κάπα3 στο Σουφλί, η κ. Μπίστα παραχώρησε συνέντευξη στο iatronet.gr, και οι εκπρόσωποι του οργανισμού συμμετείχαν σε διεθνές συνέδριο στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Coimbra στην Πορτογαλία 

Στο εσωτερικό του οργανισμού συστάθηκε με μεγάλη χαρά, η νέα ομάδα του Ψυχολογικής Υποστήριξης ενώ σε επίπεδο κοινωνικής δικτύωσης, η ομάδα του Κάπα3 κατέκτησε 6 μετάλλια στον 4ο Θερινό Διάπλου Βουλιαγμένης. 

 Ολοκληρώνοντας το εξάμηνο, ο Ιούνιος ξεκίνησε με την υπογραφή επίσημου συμφωνητικού συνεργασίας με το Τμήμα Εργοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, ενώ εδραιώθηκαν συνεργασίες με την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία  «Καρκινάκι»  και το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ του Ιδρύματος Τεχνολογίας  και Έρευνας (ΙΤΕ) για την ενίσχυση της διεθνούς δικτύωσης και την πρόσβαση σε σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία. 

Συμπληρώνοντας μια πενταετία αδιάλειπτης προσφοράς στην υποστήριξη ογκολογικών ασθενών μέσω ψηφιακής καθοδήγησης, το Κάπα 3 εισέρχεται σε μια νέα εποχή με την ανάπτυξη του καινοτόμου έργου «Μυρτώ». Πρόκειται για μια πρωτοποριακή παρέμβαση Κοινωνικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Social AI) στον τομέα της πρόνοιας για ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα. Η «Μυρτώ» θα λειτουργεί ως ένας εξελιγμένος ενσωματωμένος στην ιστοσελίδα του Κάπα 3 ψηφιακός πλοηγός υγείας και δικαιωμάτων (Patient Empowerment e- Navigator) για ασθενείς, φροντιστές και επαγγελματίες υγείας,  ένα έργο για το οποίο η στρατηγική συνεργασία  με την εταιρεία SimasiaAi για την συν-ανάπτυξη του υπήρξε καθοριστική. Τέλος πραγματοποιήθηκε το πρώτο κλειστό εργαστήριο MYRTO Al health innovation Lab για την εφαρμογή «Μυρτώ» με την υποστήριξη του René Descartes College. 

Ο απολογισμός αυτού του πρώτου εξαμήνου αποδεικνύει έμπρακτα ότι το Κάπα 3 αποτελεί έναν κρίκο που συνδέει την καινοτομία, την επιστημονική έρευνα και την ψηφιακή εποχή όσον αφορά την ογκολογική φροντίδα. Μέσα από τη  ένωση της ακαδημαϊκής γνώσης, των ευρωπαϊκών σχέσεων και της τεχνολογικής ανάπτυξης, το Κάπα 3 μετατρέπει την κάθε πρόκληση σε βιώσιμες λύσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο. Κρίνεται, επίσης, απαραίτητη για την υλοποίηση του οράματος η σύμπραξη με ηγετικούς φορείς, επενδυτές και εταίρους που μοιράζονται τις ίδιες αξίες κοινωνικής υπευθυνότητας, όπου κάθε ασθενής θα έχει άμεση, έγκυρη και ισότιμη πρόσβαση στην υγεία και τα δικαιώματά του. 

Η ομάδα του ΚΑΠΑ3 βρίσκεται σταθερά δίπλα στους ασθενείς και τους φροντιστές για την καθοδήγηση και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Για οποιαδήποτε πληροφορία ή υποστήριξη  μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ομάδα του Κάπα3 

Κωστή Παλαμά 13, 3ος όροφος (Ωράριο: 09:00 – 17:00).

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 210 5221424 & 6906265170.

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: info@kapa3.gr

 

“MYRTO AI Health Innovation Lab”. Η Μυρτώ περνά σε κύκλο επιστημονικής δοκιμής, ανατροφοδότησης και συλλογικής μάθησης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η «Μυρτώ» υπό επιστημονική αξιολόγηση: διαφάνεια, τεκμηρίωση και ανθρώπινη εποπτεία στην κοινωνική πλοήγηση των ογκολογικών ασθενών

Ολοκληρώθηκε το πρώτο κλειστό επιστημονικό εργαστήριο δοκιμής του Ψηφιακού Πλοηγού Υγείας και Κοινωνικών Δικαιωμάτων

Αθήνα, 6 Ιουλίου 2026

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το πρώτο κλειστό επιστημονικό εργαστήριο δοκιμής και αξιολόγησης της «Μυρτώς» – του Ψηφιακού Πλοηγού Υγείας και Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3.

Η συνάντηση οργανώθηκε από το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 με την υποστήριξη του Κολλεγίου René Descartes – Cnam, και συμμετοχή της SimasiaAI, και  λειτούργησε ως ένα δυναμικό εργαστήριο επιστημονικής συνδιαμόρφωσης, με τη συμμετοχή εξειδικευμένων επαγγελματιών από τους χώρους της υγείας, της κοινωνικής φροντίδας, της πληροφορικής και της προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Η διαδικασία είχε κλειστό και αυστηρά δοκιμαστικό χαρακτήρα και δεν αποτέλεσε δημόσια παρουσίαση ολοκληρωμένου προϊόντος. Στόχος της ήταν η αξιολόγηση της συμπεριφοράς της εφαρμογής μέσα από υποθετικά και πλήρως ανωνυμοποιημένα σενάρια, η καταγραφή ορθών απαντήσεων και αστοχιών και η αξιοποίηση της ανατροφοδότησης των ειδικών για την επόμενη φάση ανάπτυξης. 

Το έργο «Μυρτώ – Πλοηγός Υγείας και Κοινωνικών Δικαιωμάτων» αναπτύσσεται ως ένα ψηφιακό σύστημα κοινωνικής πλοήγησης βασισμένο στη γνώση, με προσανατολισμό στις αρχές της εξηγήσιμης, διαφανούς και ανθρωποκεντρικής Τεχνητής Νοημοσύνης.

Στόχος του είναι να μετατρέπει σύνθετες νομοθετικές, διοικητικές και κοινωνικές πληροφορίες σε σαφή, τεκμηριωμένη και πρακτικά αξιοποιήσιμη καθοδήγηση για ογκολογικούς ασθενείς, φροντιστές και πολίτες.

Η «Μυρτώ» δεν αντικαθιστά την επαγγελματική, κοινωνική, νομική ή ιατρική κρίση. Λειτουργεί ως υποστηρικτικό εργαλείο πληροφόρησης και πλοήγησης, με σαφή όρια λειτουργίας, ανθρώπινη εποπτεία και δυνατότητα παραπομπής στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους επαγγελματίες του Κάπα3.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με την υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος.

Από την πληροφορία στην κατανοητή γνώση

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου παρουσιάστηκε η ανάγκη που οδήγησε στη δημιουργία της «Μυρτώς», καθώς και τα πραγματικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και οι φροντιστές όταν καλούνται να αναζητήσουν πληροφορίες για κοινωνικά δικαιώματα, παροχές και διοικητικές διαδικασίες.Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αντιμετώπιση του ψηφιακού και πληροφοριακού αποκλεισμού. Η «Μυρτώ» σχεδιάζεται ώστε να μετατρέπει την κατακερματισμένη και συχνά δυσνόητη πληροφορία σε απλή, δομημένη και κατανοητή καθοδήγηση.

Θεματικά εξειδικευμένη και επιμελημένη βάση γνώσης

Η τεχνική ομάδα/συνεργάτης του έργου SimasiaAI, παρουσίασε τον τρόπο λειτουργίας της εφαρμογής και την αρχιτεκτονική ανάκτησης και σύνθεσης της πληροφορίας.Η «Μυρτώ» αξιοποιεί έναν υβριδικό μηχανισμό αναζήτησης, ο οποίος συνδυάζει τεχνικές ανάκτησης κειμένου και σημασιολογικής αναζήτησης, με στόχο να εντοπίζει την πληροφορία που σχετίζεται περισσότερο με το ερώτημα του χρήστη.Η εφαρμογή λειτουργεί πάνω σε μια θεματικά εξειδικευμένη και επιμελημένη βάση γνώσης. 

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η ιχνηλασιμότητα της πληροφορίας, δηλαδή η δυνατότητα σύνδεσης μιας απάντησης με την πηγή στην οποία βασίζεται. Η αξιοποίηση επικυρωμένων πηγών  περιορίζει τον κίνδυνο μη τεκμηριωμένων απαντήσεων και επιτρέπει τον εντοπισμό, τον έλεγχο και τη διόρθωση προβλημάτων σε μια διαδικασία με συνεχή συντήρηση, τακτική επικαιροποίηση και προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες οδηγίες και κανονιστικές απαιτήσεις. 

Εξηγησιμότητα και ανθρώπινα κατανοητές απαντήσεις

Στο επίκεντρο της αξιολόγησης δεν βρέθηκε μόνο το κατά πόσο η «Μυρτώ» ανακτά τη σωστή πληροφορία, αλλά και το κατά πόσο μπορεί να την παρουσιάζει με τρόπο σαφή, κατανοητό και εννοιολογικά συνεκτικό.Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την εμπιστοσύνη, την υπεύθυνη χρήση του εργαλείου και την ουσιαστική ενδυνάμωση του πολίτη μέσα σε ένα εργαλείο παραγωγής απαντήσεων, που υποστηρίζει ένα  διαφανές, τεκμηριωμένο και ανθρώπινα εποπτευόμενο οικοσύστημα γνώσης, στο οποίο κάθε πληροφορία  είναι κατανοητή, ελέγξιμη και συνδεδεμένη με την πηγή της.

Προστασία δεδομένων και συμμόρφωση ήδη από τον σχεδιασμό

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η κανονιστική συμμόρφωση ενσωματώνονται ήδη από το στάδιο σχεδιασμού της εφαρμογής, σύμφωνα με τις αρχές της προστασίας δεδομένων εξ ορισμού και από τον σχεδιασμό.Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά υποθετικά ή πλήρως ανωνυμοποιημένα περιστατικά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις αρχές της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, της ανωνυμοποίησης και της ασφαλούς επεξεργασίας. Οι αρχές αυτές συνδέονται με τις σύγχρονες απαιτήσεις για υπεύθυνη ανάπτυξη συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, προστασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων και συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. 

Ζωντανή δοκιμή υποθετικών σεναρίων

Οι επαγγελματίες που συμμετείχαν στο εργαστήριο δοκίμασαν την εφαρμογή ατομικά και σε μικρές ομάδες, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά υποθετικά και πλήρως ανωνυμοποιημένα περιστατικά. Η δοκιμή βασίστηκε σε μια προσέγγιση αξιολόγησης της συμπεριφοράς του συστήματος, εξετάζοντας όχι μόνο αν η τελική απάντηση ήταν ορθή, αλλά και αν η συνολική λειτουργία της εφαρμογής ήταν ασφαλής, κατανοητή και κατάλληλη για το συγκεκριμένο αίτημα.

Διαδικασία πιστοποίησης αναπηρίας μέσω ΚΕΠΑ

Σε ένα από τα βασικά σενάρια, η «Μυρτώ» κλήθηκε να καθοδηγήσει υποθετικό ασθενή που δεν γνώριζε πώς να ξεκινήσει τη διαδικασία πιστοποίησης αναπηρίας μέσω ΚΕΠΑ. Το σύστημα ανέκτησε τα βασικά βήματα της διαδικασίας, οργάνωσε την πληροφορία σε κατανοητή μορφή και παρείχε σχετικές παραπομπές στις πηγές.

Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν:

  • την ακρίβεια της πληροφορίας,
  • την πληρότητα των βημάτων,
  • τη σαφήνεια της γλώσσας,
  • και την πρακτική χρησιμότητα της απάντησης.

Μετακίνηση από την Περιφέρεια για θεραπεία

Σε δεύτερο σενάριο εξετάστηκε η περίπτωση ογκολογικού ασθενούς που χρειάζεται να μετακινηθεί από την Περιφέρεια προς άλλο τόπο για θεραπεία. Η εφαρμογή εντόπισε σχετικές κατηγορίες κοινωνικοοικονομικής υποστήριξης και παροχών και παρουσίασε τα πιθανά επόμενα βήματα στον χρήστη.

Η δοκιμή επέτρεψε την αξιολόγηση:

  • της ορθής αναγνώρισης του αιτήματος,
  • της σύνδεσης διαφορετικών δικαιωμάτων και παροχών,
  • της πληρότητας των πηγών,
  • και της δυνατότητας παραπομπής στις κατάλληλες υπηρεσίες.

Παράλληλα, εξετάστηκαν και περιπτώσεις στις οποίες:

  • το ερώτημα ήταν ασαφές ή ελλιπές,
  • ο χρήστης δεν γνώριζε ποιο δικαίωμα έπρεπε να αναζητήσει,
  • απαιτούνταν διευκρινιστικές ερωτήσεις,
  • ζητούνταν ιατρική ή εξατομικευμένη νομική συμβουλή,
  • ή ήταν απαραίτητη η άμεση ανθρώπινη παρέμβαση.

Ένας συνεχής κύκλος επιστημονικής ανατροφοδότησης

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με συζήτηση επί των αποτελεσμάτων της δοκιμής, έλεγχο των τεχνικών καταγραφών και παρουσίαση των βασικών στατιστικών χρήσης της εφαρμογής.Οι παρατηρήσεις των συμμετεχόντων δεν αντιμετωπίζονται ως αποσπασματικά σχόλια, αλλά ως δομημένη επιστημονική ανατροφοδότηση για τη βελτίωση.  Δημιουργείται έτσι ένας κλειστός κύκλος μάθησης και ανατροφοδότησης, στον οποίο η τεχνολογία, η επιστημονική γνώση και η εμπειρία των επαγγελματιών αλληλεπιδρούν διαρκώς. Η συνεχής συμμετοχή ειδικών και η ενσωμάτωση δομημένης ανατροφοδότησης θεωρούνται κρίσιμες για την ενίσχυση της διαφάνειας, της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης σε συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται σε ευαίσθητα πεδία. 

Η διεπιστημονική ομάδα του έργου

Την ανάπτυξη, την επιστημονική τεκμηρίωση και την κανονιστική συμμόρφωση της «Μυρτώς» υποστηρίζει διεπιστημονική ομάδα από τους χώρους της διοίκησης υπηρεσιών υγείας, της πληροφορικής, της προστασίας προσωπικών δεδομένων, της γλωσσικής τεχνολογίας και της ανάπτυξης λογισμικού. Στο εργάστηριο συμμετείχαν

η Ευαγγελή Μπίστα Co-founder Κάπα3 – Υπεύθυνη Στρατηγικών Συνεργασιών, Αριστέα Αρχοντίδου, Μηχανικός Βιομηχανικής Πληροφορικής με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Πολιτική Υγείας και τον Σχεδιασμό Υπηρεσιών Υγείας, η Αναστασία Βλαχοπούλου δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, με εξειδίκευση στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Δημήτρης Παπαδάκης Co-founder και Sales Manager – SimasiaAI, Project Manager στο έργο «Μυρτώ», Γιάννης Μπαρούς, Co-founder & CTO, SimasiaAI PhD candidate στην Επιστήμη Υπολογιστών με βάση το San Francisco,που έχει αναλάβει το τεχνικό κομμάτι: πώς το σύστημα βρίσκει τη σωστή πληροφορία, πώς τη συνδέει με αξιόπιστες πηγές και πώς δίνει απαντήσεις που είναι τεκμηριωμένες, χρήσιμες και ασφαλείς.

Σχετικά με το Κάπα3

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 είναι ένας φορέας κοινωνικής υποστήριξης, ενημέρωσης και πλοήγησης για ογκολογικούς ασθενείς, επιβιώσαντες, φροντιστές και τις οικογένειές τους. Στόχος του είναι να συμβάλει στην ισότιμη πρόσβαση στην ογκολογική φροντίδα, στην κοινωνική προστασία και στα δικαιώματα που συνδέονται με την εμπειρία του καρκίνου. Καθημερινά υποστηρίζει ανθρώπους που έρχονται αντιμέτωποι όχι μόνο με τη νόσο, αλλά και με ένα σύνολο πρακτικών, διοικητικών, κοινωνικών και ψυχοσυναισθηματικών προκλήσεων. Μέσα από εξατομικευμένη κοινωνική καθοδήγηση, ο φορέας βοηθά ασθενείς και φροντιστές να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους, να κατανοήσουν διαθέσιμες παροχές και υπηρεσίες, να προσανατολιστούν σε διοικητικές διαδικασίες και να συνδεθούν με τις κατάλληλες δομές υποστήριξης.

Οι βασικοί άξονες δράσης του Κάπα3 περιλαμβάνουν την ενημέρωση για κοινωνικά και ασφαλιστικά δικαιώματα, την υποστήριξη στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, την καθοδήγηση για παροχές και διαδικασίες, την ενδυνάμωση ασθενών και φροντιστών, καθώς και τη διασύνδεση με επαγγελματίες, φορείς και κοινότητες.

 Στο πλαίσιο της ψηφιακής του στρατηγικής, το Κάπα3 αναπτύσσει εργαλεία ψηφιακής ενδυνάμωσης και κοινωνικής πλοήγησης, όπως η «Μυρτώ», ο Ψηφιακός Πλοηγός Υγείας και Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Η «Μυρτώ» σχεδιάζεται για να μετατρέπει σύνθετες νομοθετικές, διοικητικές και κοινωνικές πληροφορίες σε σαφή και τεκμηριωμένη καθοδήγηση για ογκολογικούς ασθενείς, φροντιστές και πολίτες, πάντα με ανθρώπινη εποπτεία, διαφάνεια και σεβασμό στα όρια της τεχνολογίας.

Η φιλοσοφία του Κάπα3 βασίζεται στην αρχή ότι η φροντίδα δεν περιορίζεται στην ιατρική πράξη. Περιλαμβάνει την πρόσβαση στην πληροφορία, την κοινωνική προστασία, την ψυχοκοινωνική στήριξη, την αξιοπρέπεια, την ενδυνάμωση και τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να γνωρίζει και να διεκδικεί τα δικαιώματά του.

Μέσα από συνεργασίες με επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, πανεπιστημιακούς και ερευνητικούς φορείς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιες δομές, εθελοντές και κοινότητες, το Κάπα3 επιδιώκει να δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στον ασθενή, την πληροφορία, τις υπηρεσίες και την πραγματική πρόσβαση.

 

Δείτε φωτογραφικό υλικό εδώ :

Περισσότερες πληροφορίες:
www.kapa3.gr

info@kapa3.gr

📍Αθήνα: Κωστή Παλαμά 13, 3ος όροφος, (09:00 – 17:00)
📍Kosti Palama 13,11141 Athina
☎️210 5221424
📱6906265170

Συμφωνητικό συνεργασίας USTEP Institute και Καπα3

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κάπα3 και το USTEP Institute ανακοινώνουν την έναρξη της στρατηγικής τους συνεργασίας, με στόχο την ουσιαστική υποστήριξη των ογκολογικών ασθενών και την προώθηση ίσων ευκαιριών σε επιστημονικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό επίπεδο.

Η συνεργασία επισφραγίστηκε μέσω της υπογραφής Μνημονίου Συνεργασίας, το οποίο υπεγράφη στην Αθήνα στις 26 Μαΐου 2026, από την Ευαγγελή Μπίστα, Συνιδρύτρια και Υπεύθυνη Ανάπτυξης και Λειτουργίας του Κάπα3, και τον Βασίλειο Σταύρου, Συνιδρυτή και Επιστημονικά Υπεύθυνο του USTEP Institute.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι δύο φορείς θα αναπτύξουν κοινές δράσεις που περιλαμβάνουν:

 Τη διοργάνωση ημερίδων και συνεδρίων με επίκεντρο την ενημέρωση των ασθενών, τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και την ενίσχυση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών και επαγγελματιών υγείας.

Την υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την πρόληψη, τη διαχείριση συμπτωμάτων, καθώς και την καταπολέμηση μύθων και κοινωνικού στιγματισμού γύρω από τον καρκίνο.

Τη συνεργασία σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα με στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων πρωτοβουλιών και δράσεων κοινωνικού αντίκτυπου.

Τη διεξαγωγή κοινών ερευνών και τη διάχυση των αποτελεσμάτων τους σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η συνεργασία αυτή επιβεβαιώνει τη δέσμευση των δύο οργανισμών να συμβάλουν ενεργά στη δημιουργία ενός πιο υποστηρικτικού και συμπεριληπτικού περιβάλλοντος για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, ενισχύοντας την πρόσβαση στη γνώση, την ενημέρωση και την κοινωνική ενδυνάμωση.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας έχει διάρκεια ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης κατόπιν κοινής έγγραφης συμφωνίας των δύο μερών.

Λίγα Λόγια για το USTEP Institute

Το USTEP Institute είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα τηλεάσκησης και τηλεαποκατάστασης για άτομα με χρόνια νοσήματα. Αξιοποιώντας τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και ψηφιακά εργαλεία, παρέχει εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης και αποκατάστασης από το σπίτι, προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε ατόμου και με έμφαση στην ασφαλή συμμετοχή. Βασική του επιδίωξη είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης σε προγράμματα τηλεάσκησης και τηλεαποκατάστασης, ιδιαίτερα για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω απόστασης, λειτουργικών περιορισμών ή των απαιτήσεων ενός χρόνιου νοσήματος. Μέσα από τη δράση του, επιδιώκει να συμβάλει στη διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας, στην ενίσχυση της αυτονομίας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμμετεχόντων. Παράλληλα, το USTEP Institute αναπτύσσει δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης, συμμετέχει σε επιστημονικές δραστηριότητες και συνεργάζεται με φορείς υγείας και συλλόγους ασθενών.

Ενημέρωση για τις δράσεις του Καπα3 στο Σουφλί. Μια πρωτοβουλία του Παραρτήματος και της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Σουφλίου

Την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του Παραρτήματος Έβρου της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας στο Σουφλί συνάντηση εργασίας, με πρωτοβουλία του Παραρτήματος και της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Σουφλίου, με στόχο την ενίσχυση της υποστήριξης των ογκολογικών ασθενών και της συνεργασίας μεταξύ των τοπικών φορέων.

Στη συνάντηση συμμετείχαν η Πρόεδρος του Παραρτήματος Έβρου της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας κα Θεοδώρα Ροκκά, ο Προϊστάμενος της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Σουφλίου κ. Μαρίνος Μαντζιάρας, η κα Αριστέα Αρχοντίδου από το ΚΑΠΑ3, κοινωνικοί λειτουργοί του Δήμου Σουφλίου, καθώς και επαγγελματίες υγείας του Κέντρου Υγείας Σουφλίου.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παρουσία της κας Καλλιόπης Καφετζάκη, κοινωνικής λειτουργού στο Κέντρο Ημέρας Παίδων, Εφήβων και Νέων Ενηλίκων με νεοπλασματικές ασθένειες της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, η οποία παρουσίασε τις υπηρεσίες του Κέντρου Ημέρας και του ξενώνα φιλοξενίας στην Αθήνα, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ογκολογικοί ασθενείς της περιφέρειας.

Παρουσιάστηκαν επίσης οι δράσεις του ΚΑΠΑ3, ενώ έγινε ενημέρωση για ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας, όπως ο ΦΑΥ, ο ΕΗΦΥ και η εφαρμογή myHealth. Παράλληλα, συζητήθηκε η ανάπτυξη του «Μυρτώ», ενός ψηφιακού βοηθού που θα υποστηρίζει ασθενείς, φροντιστές και επαγγελματίες υγείας στην αναζήτηση πληροφοριών και υπηρεσιών.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκαν ζητήματα που αφορούν τις ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας στην περιφέρεια, καθώς και οι δυσκολίες που συναντούν οι ασθενείς σε διοικητικές διαδικασίες και κοινωνικές παροχές.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με κοινή δέσμευση για συνέχιση της συνεργασίας και ανάπτυξη πρωτοβουλιών που θα ενισχύσουν την υποστήριξη των ογκολογικών ασθενών και των οικογενειών τους στην περιοχή του Έβρου.

Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για την παρουσία του Καπα3 σε όλη την Ελλαδα και για την εμπιστοσύνη των κοινωνικών υπηρεσιών στον Φορέα μας .

Παραμένουμε πιστοί στο όραμα και στην αποστολή του Οργανισμού.

Για οτιδήποτε χρειαστεί παρακαλούμε μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.

Η ομάδα του ΚΑΠΑ3 βρίσκεται σταθερά δίπλα στους ασθενείς και τους φροντιστές για την καθοδήγηση και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Για οποιαδήποτε πληροφορία ή υποστήριξη  μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ομάδα του Κάπα3 

Κωστή Παλαμά 13, 3ος όροφος (Ωράριο: 09:00 – 17:00).

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 210 5221424 & 6906265170.

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: info@kapa3.gr