συναισθηματική υποστήριξη Archives

Νέα επιστημονική δημοσίευση με τη συμμετοχή του Κάπα3: Η ζωή μετά τον καρκίνο στην εποχή μετά την COVID-19

Μια νέα επιστημονική δημοσίευση με τη συμμετοχή του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3αναδεικνύει τις σημαντικές ψυχολογικές, κοινωνικές και λειτουργικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με εμπειρία καρκίνου μετά την πανδημία COVID-19.

Το άρθρο με τίτλο «Cancer Survivorship After COVID-19: Psychological Burden, Symptom Experience, and Social Support» δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Medicina και εξετάζει την ψυχολογική επιβάρυνση, την εμπειρία των συμπτωμάτων, την ποιότητα ζωής και τον ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης στους ογκολογικούς ασθενείς.

Στη μελέτη συμμετείχαν 162 ενήλικες με διάγνωση καρκίνου στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που συχνά παραμένει λιγότερο ορατή: οι επιπτώσεις του καρκίνου, αλλά και των ανατροπών που προκάλεσε η πανδημία, συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας.

Σχεδόν τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες παρουσίασαν σοβαρό ή εξαιρετικά σοβαρό άγχος, περίπου ένας στους τρεις σοβαρή ή εξαιρετικά σοβαρή κατάθλιψη και σχεδόν τρεις στους δέκα σοβαρό ή εξαιρετικά σοβαρό στρες.

Η ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων καταγράφηκε σε μέτρια επίπεδα. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίστηκαν στη συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα, ενώ η κόπωση, η αϋπνία, η δύσπνοια και οι οικονομικές δυσκολίες αποτέλεσαν σημαντικές πηγές επιβάρυνσης της καθημερινής ζωής.

Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η ψυχική υγεία συνδέεται άμεσα με τη συνολική εμπειρία του καρκίνου. Όσο αυξάνονται η κατάθλιψη, το άγχος και το στρες, τόσο επιδεινώνονται η καθημερινή λειτουργικότητα, η αντίληψη της γενικής υγείας και η ένταση των συμπτωμάτων.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνική υποστήριξη αναδεικνύεται ως σημαντικός προστατευτικός παράγοντας. Η παρουσία και η ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, των φίλων και των σημαντικών ανθρώπων στη ζωή του ασθενούς συνδέθηκαν με καλύτερη ποιότητα ζωής, χαμηλότερη ψυχολογική επιβάρυνση και καλύτερη προσαρμογή στις απαιτήσεις της νόσου και της θεραπείας.

Η επιβίωση από τον καρκίνο δεν τελειώνει με την ολοκλήρωση της θεραπείας

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη μετάβασης από ένα μοντέλο φροντίδας επικεντρωμένο αποκλειστικά στη νόσο σε ένα ολοκληρωμένο, ανθρωποκεντρικό μοντέλο ογκολογικής επιβίωσης.

Η τακτική αξιολόγηση της ψυχολογικής κατάστασης και της επιβάρυνσης από τα συμπτώματα, η έγκαιρη παραπομπή σε υπηρεσίες ψυχο-ογκολογίας, η κοινωνική καθοδήγηση, η αποκατάσταση και η υποστήριξη της οικογένειας και των φροντιστών χρειάζεται να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ογκολογικής φροντίδας.

Παράλληλα, οι ψηφιακές και εξ αποστάσεως υπηρεσίες μπορούν να ενισχύσουν την πρόσβαση στη φροντίδα, ιδιαίτερα για ανθρώπους που ζουν μακριά από μεγάλα ογκολογικά κέντρα. Η αξιοποίησή τους, όμως, πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα αντιμετώπισης των ανισοτήτων στην ψηφιακή επάρκεια και στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Η έρευνα ενισχύει επιστημονικά τη σταθερή θέση του Κάπα3 ότι ο άνθρωπος με εμπειρία καρκίνου χρειάζεται υποστήριξη όχι μόνο σε ιατρικό, αλλά και σε ψυχολογικό, κοινωνικό, λειτουργικό και οικονομικό επίπεδο.

Η φροντίδα δεν σταματά με τη θεραπεία. Συνεχίζεται σε ολόκληρη τη διαδρομή της επιβίωσης.

Βιβλιογραφική αναφορά

Tsiakiri, A.; Vlotinou, P.; Tzanas, K.; Chrisostomidou, D.; Chatzifotiou, S.; Lavdaniti, M.; Bista, E.
Cancer Survivorship After COVID-19: Psychological Burden, Symptom Experience, and Social Support.
Medicina 2026, 62, 1475.

Διαβάστε την έρευνα εδώ :medicina-62-01475

Ένα ήρεμο καλοκαίρι ξεκινά με σωστή προετοιμασία. Προνοιακός προγραμματισμός, ψυχική αποφόρτιση και ψηφιακή υποστήριξη

Προνοιακός προγραμματισμός, ψυχική αποφόρτιση και ψηφιακή υποστήριξη.

Το καλοκαίρι αποτελεί μια πολύτιμη ευκαιρία για ξεκούραση, ανανέωση και ποιοτικό χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάμε. Για τα άτομα που ζουν με ή μετά από μια διάγνωση καρκίνου, αλλά και για τους φροντιστές τους, η δυνατότητα να απολαύσουν λίγες ημέρες μακριά από την καθημερινότητα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη σωματική και ψυχική ευεξία.

Όταν η κατάσταση της υγείας το επιτρέπει και υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του θεράποντα ιατρού, ακόμη και μια σύντομη απόδραση μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής και την αίσθηση επιστροφής στην καθημερινότητα (Lim et al., 2022).

Η ποιότητα ζωής των ατόμων που ζουν με ή μετά από μια διάγνωση καρκίνου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ιατρική θεραπεία. Η ψυχική ευεξία, η κοινωνική υποστήριξη, η αισιοδοξία και η ανθεκτικότητα αποτελούν εξίσου σημαντικούς παράγοντες που διευκολύνουν την προσαρμογή στην ασθένεια και συμβάλλουν στη συνολική ευημερία των ασθενών (Ruiz-Rodríguez et al., 2022). Παράλληλα, οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν τη σημασία της ολοκληρωμένης και εξατομικευμένης φροντίδας, καθώς και της συνεχούς υποστήριξης των ατόμων που ζουν με ή μετά τον καρκίνο σε κάθε στάδιο της πορείας τους (Hart et al., 2024).

Ωστόσο, η ψυχική ηρεμία των διακοπών δεν ξεκινά την ημέρα της αναχώρησης. Ξεκινά πολύ νωρίτερα, μέσα από τη σωστή προετοιμασία. Πρακτικές εκκρεμότητες, διοικητικές διαδικασίες ή η ανησυχία μήπως προκύψει κάποιο απρόοπτο κατά τη διάρκεια των διακοπών μπορούν να αυξήσουν το άγχος και να μειώσουν το αίσθημα ασφάλειας. Αντίθετα, ο προνοιακός προγραμματισμός επιτρέπει στον ασθενή να οργανώσει έγκαιρα όσα χρειάζονται, ώστε να αφιερώσει τον χρόνο του στην ξεκούραση και όχι στις υποχρεώσεις.

Η έγκαιρη ανανέωση γνωματεύσεων, η εξασφάλιση επαρκούς φαρμακευτικής αγωγής για όλη τη διάρκεια της απουσίας, η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό όταν απαιτείται, καθώς και η διατήρηση των απαραίτητων ιατρικών εγγράφων σε εύκολα προσβάσιμη μορφή αποτελούν απλά αλλά ουσιαστικά βήματα προετοιμασίας. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας, ενώ παράλληλα περιορίζεται η αβεβαιότητα που συχνά συνοδεύει τις μετακινήσεις.

Η έγκυρη ενημέρωση και η δυνατότητα έγκαιρης υποστήριξης αποτελούν βασικούς πυλώνες της σύγχρονης ογκολογικής φροντίδας. Όταν ο άνθρωπος γνωρίζει πού μπορεί να απευθυνθεί και έχει εύκολη πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες, αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια, ενισχύεται η αυτονομία του και διευκολύνεται η διαχείριση της καθημερινότητάς του (Ruiz-Rodríguez et al., 2022· Hart et al., 2024).

Στη σύγχρονη εποχή, τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στις υπηρεσίες υποστήριξης, διευκολύνοντας την πρόσβαση στην έγκυρη πληροφόρηση όπου κι αν βρίσκεται ο ασθενής. Προς την κατευθυνση αυτή προχωρά το Καπα3 όπου δημιουργεί την Μυρτώ την ψηφιακή κοινωνική πλοηγό όπου θα παρέχει άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες για κοινωνικά δικαιώματα, διαθέσιμες υπηρεσίες και χρήσιμες οδηγίες. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνει την πρόσβαση στις υπηρεσίες και στην έγκυρη ενημέρωση του οργανισμού, συμβάλλοντας στην καλύτερη οργάνωση του ασθενούς πριν και κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Η τεχνολογία για όλους εμάς δεν υποκαθιστά την ανθρώπινη φροντίδα, λειτουργεί συμπληρωματικά σε αυτήν. Αποτελεί ένα ακόμη μέσο που διευκολύνει την πρόσβαση στην έγκυρη ενημέρωση και στις διαθέσιμες υπηρεσίες, ενώ η Κοινωνική και η Ψυχολογική Υπηρεσία του Κάπα3 εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα ολιστικής υποστήριξης των ατόμων που ζουν με καρκίνο και των οικογενειών τους.

Ας θυμόμαστε ότι η φροντίδα δεν σταματά όταν ξεκινούν οι διακοπές. Συνεχίζεται μέσα από μικρές αλλά ουσιαστικές πράξεις προετοιμασίας, σωστής ενημέρωσης και έγκαιρου προγραμματισμού. Γιατί, πολλές φορές, η μεγαλύτερη πολυτέλεια των διακοπών δεν είναι ο προορισμός, αλλά το αίσθημα ότι μπορούμε να απολαύσουμε τις στιγμές μας με ηρεμία, ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

Η Κοινωνική και η Ψυχολογική Υπηρεσία του Κάπα3 εύχονται σε όλους ένα ασφαλές, ήρεμο και αναζωογονητικό καλοκαίρι, με υγεία, δύναμη και όμορφες στιγμές.

✔️ Πριν φύγετε για διακοπές…

 Βεβαιωθείτε ότι διαθέτετε επαρκή ποσότητα της φαρμακευτικής σας αγωγής για όλο το διάστημα της απουσίας.

Ελέγξτε αν υπάρχουν γνωματεύσεις, συνταγογραφήσεις ή άλλες διοικητικές εκκρεμότητες που χρειάζεται να διευθετηθούν εγκαίρως.

Συζητήστε με τον θεράποντα ιατρό σας για τυχόν ειδικές οδηγίες σχετικά με το ταξίδι ή τη μετακίνησή σας.

Έχετε μαζί σας τα απαραίτητα ιατρικά έγγραφα και σημαντικά στοιχεία επικοινωνίας.

Ενημερωθείτε για τις διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης και αξιοποιήστε το Kapa3 App, ώστε να έχετε εύκολη πρόσβαση σε χρήσιμες πληροφορίες όπου κι αν βρίσκεστε.

Βιβλιογραφία

Hart, N. H., Nekhlyudov, L., Smith, T. J., Yee, J., Fitch, M. I., Crawford, G. B., et al. (2024). Survivorship Care for People Affected by Advanced or Metastatic Cancer: MASCC-ASCO Standards and Practice Recommendations. JCO Oncology Practice, 20(9), 1160–1172. https://doi.org/10.1200/OP.23.00716

Lim, J. H. C., Keenan, C., & Flaherty, G. T. (2022). All My Life to Live: Travel Health Benefits and Risks for Cancer Survivors. Journal of Travel Medicine, 29(5), taac069. https://doi.org/10.1093/jtm/taac069

National Comprehensive Cancer Network. (2024). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®): Survivorship. Version 2.2024. Plymouth Meeting, PA: National Comprehensive Cancer Network.

Ruiz-Rodríguez, I., Hombrados-Mendieta, I., Melguizo-Garín, A., & Martos-Méndez, M. J. (2022). The Importance of Social Support, Optimism and Resilience on the Quality of Life of Cancer Patients. Frontiers in Psychology, 13, 833176. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833176

World Health Organization. (2022). World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All. Geneva: World Health Organization.

Επίσημοι σύνδεσμοι πρόσβασης

Hart et al., 2024 (MASCC-ASCO Standards): https://ascopubs.org/doi/10.1200/OP.23.00716
Lim et al., 2022: https://doi.org/10.1093/jtm/taac069
NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Survivorship:https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/survivorship.pdf
Ruiz-Rodríguez et al., 2022: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833176
WHO World Mental Health Report: https://www.who.int/publications/i/item/9789240049338

Μπάρκα Μαρίλια

Φοιτήτρια Ψυχολογίας

Εθελόντρια Κάπα3

www.linkedin.com/in/maria-garyfalia-marilia-barka-03825a409

Νέος Κύκλος Διαδικτυακών Ομαδικών Συναντήσεων για Ψυχική Υγεία και Διατροφή από το Κάπα3 και το Ε.Β.Ε.Υ.

Με μεγάλη χαρά, το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κ3 και το Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας – ΕΒΕΥ, Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑ.ΠΕΛ., συνεχίζουν τις διαδικτυακές συναντήσεις για ψυχική υγεία και διατροφή, στο πλαίσιο ενός νέου κύκλου βιωματικών δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής, σχεδιασμένων για άτομα που βιώνουν την ογκολογική εμπειρία και τους φροντιστές τους.

Η θερμή ανταπόκρισή σας στις προηγούμενες συναντήσεις μάς ενέπνευσε και οδήγησε στη συνέχιση αυτού του κύκλου, με στόχο την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, την καθημερινή φροντίδα του εαυτού και τη σωστή διαχείριση της διατροφής, μέσα σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό ομαδικό πλαίσιο.

Δείτε την ανακοίνωση του δεύτερου κύκλου εδώ και του πρώτου κύκλου εδώ.

Πρόγραμμα διαδικτυακών συναντήσεων και θεματικές

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026, 17:30–19:00
Μύθοι και αλήθειες για τις «αντικαρκινικές» δίαιτες. Πώς να αξιολογούμε διατροφικές πληροφορίες και να αποφεύγουμε επικίνδυνες πρακτικές.
Σάββατο 14 Μαρτίου 2026, 17:30–19:00
Άγχος και αβεβαιότητα: πρακτικοί τρόποι διαχείρισης κατά τις θεραπείες και τις εξετάσεις.
Σάββατο 21 Μαρτίου 2026, 17:30–19:00
Δίνω χώρο στα συναισθήματα χωρίς να με κατακλύζουν: αναγνώριση και έκφραση φόβου, θυμού, λύπης, ενοχών.
Σάββατο 28 Μαρτίου 2026, 17:30–19:00
Διατροφική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της θεραπείας & ο ρόλος της καχεξίας.
Σάββατο 25 Απριλίου 2026, 17:30–19:00
Όρια χωρίς ενοχές: πώς να προστατεύουμε την ενέργεια και την ψυχική αντοχή.
Σάββατο 9 Μαΐου 2026, 17:30–19:00
Ασφαλείς τρόποι μαγειρέματος & υγιεινή στην κουζίνα.
Σάββατο 23 Μαΐου 2026, 17:30–19:00
Οικογένεια και ασθένεια: αλλαγές στις σχέσεις και τρόποι αλληλοϋποστήριξης.
Σάββατο 6 Ιουνίου 2026, 17:30–19:00
Το Δέντρο της Ζωής: ποιος είμαι πέρα από την ασθένεια.
Σάββατο 13 Ιουνίου 2026, 17:30–19:00
Τι μου δίνει νόημα τώρα: ανακάλυψη μικρών αλλά ουσιαστικών στοιχείων που στηρίζουν τη ζωή μας.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται διαδικτυακά, σε ρυθμούς και όρια που σέβονται κάθε συμμετέχοντα, χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Η σταθερή παρουσία ενισχύει την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη μέσα στην ομάδα.

Για να παρακολουθήσετε την πρώτη συνάντηση (Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, 17:30–19:00) πατήστε εδώ: Σύνδεσμος

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

21 Ιανουαρίου – Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς

Η 21η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς μια ημέρα αφιερωμένη στη δύναμη της ανθρώπινης επαφής, της συναισθηματικής σύνδεσης και της φροντίδας. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε το 1986 και λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι απλές, ανθρώπινες χειρονομίες μπορούν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην ψυχική και συναισθηματική μας υγεία.

Η αγκαλιά δεν αποτελεί απλώς μια αυθόρμητη έκφραση τρυφερότητας. Διάφορες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η φυσική επαφή, όπως η αγκαλιά, σχετίζεται με μείωση των επιπέδων στρες και ενίσχυση της ορμόνης της σύνδεσης, της οξυτοκίνης, η οποία συνδέεται με το αίσθημα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και συναισθηματικής εγγύτητας. Παράλληλα, η σωματική επαφή έχει συσχετιστεί με βελτίωση της ψυχολογικής ευεξίας και της συναισθηματικής ρύθμισης, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης πίεσης ή συναισθηματικής φόρτισης.

Για ανθρώπους που ζουν με καρκίνο ή άλλη σοβαρή ασθένεια, αλλά και για τους φροντιστές τους, η ανθρώπινη παρουσία και η συναισθηματική υποστήριξη αποτελούν βασικά στοιχεία φροντίδας. Μια αγκαλιά μπορεί να λειτουργήσει ως σιωπηλή επιβεβαίωση ότι κάποιος δεν είναι μόνος του, χωρίς να απαιτούνται λόγια ή εξηγήσεις. Δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχολογική υποστήριξη, ωστόσο μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, παρηγοριά και αίσθηση συντροφικότητας.

Η ανάγκη αυτή για ανθρώπινη σύνδεση έχει εκφραστεί κατά καιρούς και μέσα από κοινωνικές πρωτοβουλίες, όπως το κίνημα “Free Hugs”, που εμφανίστηκε τη δεκαετία του 2000 και στόχο είχε να αναδείξει, με συμβολικό τρόπο, τη σημασία της ανθρώπινης επαφής στον δημόσιο χώρο. Παρότι δεν πρόκειται για επιστημονική παρέμβαση, τέτοιες δράσεις ανέδειξαν τη συλλογική ανάγκη για εγγύτητα, κατανόηση και συναισθηματική επαφή.

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται ότι η σωματική επαφή δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Για ορισμένους ανθρώπους, η αγκαλιά ή οποιαδήποτε μορφή φυσικής επαφής μπορεί να είναι δύσκολη ή ανεπιθύμητη, λόγω προσωπικών ορίων, εμπειριών ή ψυχολογικής κατάστασης. Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς δεν αφορά την επιβολή της εγγύτητας, αλλά την υπενθύμιση της σημασίας του σεβασμού, της συναίνεσης και της ενσυναίσθησης. Η φροντίδα μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους: με μια παρουσία, μια συζήτηση, μια πράξη κατανόησης – και όταν η αγκαλιά είναι επιθυμητή, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό σύμβολο στήριξης.

Σε μια εποχή όπου η μοναξιά, η απομόνωση και η ψυχική επιβάρυνση αποτελούν αυξανόμενες προκλήσεις, η αξία της ανθρώπινης σύνδεσης είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Η αγκαλιά, ως σύμβολο εγγύτητας και φροντίδας, μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρές, απλές πράξεις μπορούν να έχουν ουσιαστικό νόημα.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε στη δύναμη της ανθρώπινης παρουσίας και της υποστήριξης σε κάθε στάδιο της ασθένειας και της φροντίδας. Στεκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη από κατανόηση, σεβασμό και ουσιαστική φροντίδα, προωθώντας την ψυχική ενδυνάμωση και την αλληλεγγύη.

Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς αποτελεί μια αφορμή να θυμηθούμε ότι, με σεβασμό, ενσυναίσθηση και ουσιαστική σύνδεση, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Πηγές:

Field, T. (2010). Touch for socioemotional and physical well-being: A review. Developmental Review, 30(4), 367–383.
https://doi.org/10.1016/j.dr.2010.08.001

Hurlemann, R. et al. (2010). Oxytocin enhances amygdala-dependent, socially reinforced learning and emotional empathy in humans. Journal of Neuroscience, 30(14), 4999–5007.
https://www.jneurosci.org/content/30/14/4999