Κατηγορία: Ψυχική Ενδυνάμωση

Το Γούρι της Φετινής Χρονιάς (2026): Ένα Σύμβολο Αυτοφροντίδας

Το Γούρι της Φετινής Χρονιάς (2026) για το Καπα3 : Η Κορώνα

Ένα Σύμβολο Αυτοφροντίδας

Το φετινό μας γούρι είναι αφιερωμένο στην αυτοφροντίδα — μια μικρή, καθημερινή υπενθύμιση της μεγάλης σημασίας να φροντίζουμε τον εαυτό μας με τρυφερότητα, σεβασμό και συνέπεια.
Σε μια εποχή όπου οι ρυθμοί της ζωής γίνονται ολοένα και πιο απαιτητικοί, το γούρι αυτό έρχεται να μας θυμίσει ότι η φροντίδα του εαυτού δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη.

Συμβολίζει όλες εκείνες τις μικρές πράξεις που μας κρατούν όρθιους: την παύση, την ανάσα, τη στιγμή ανάπαυσης· τη ζεστή αγκαλιά στον εαυτό μας. Την επιλογή να ακούμε το σώμα μας και να αναγνωρίζουμε τα όριά μας. Την απόφαση να βάζουμε προτεραιότητα την υγεία, τη χαρά και την εσωτερική ισορροπία.

Και είναι ακριβώς αυτή η “παύση” που μας οδήγησε και στο σύμβολό μας για το 2026: την Κορώνα. Ένα σύμβολο που χωράει μέσα του περισσότερα από όσα φαίνονται.

Στη μουσική, η κορώνα (fermata) είναι η παύση που κρατά ο ερμηνευτής· η στιγμή που δίνει έμφαση πριν συνεχίσει τη μελωδία.
Έτσι κι ο αγώνας: χρειάζεται ανάσες, στάσεις, μικρές παύσεις — όχι για να σταματήσει, αλλά για να συνεχίσει.

Μια κορώνα είναι και κύκλος. Κι ένας κύκλος σημαίνει πως δεν είσαι μόνος· γύρω σου υπάρχουν άνθρωποι, φροντίδα, συμπαράσταση — ένας κύκλος που σε στηρίζει.

Κι αν υπήρχε τίτλος ευγένειας για όσους παλεύουν με τον καρκίνο, θα ήταν μια κορώνα.
Όχι ως στέμμα εξουσίας, αλλά ως αναγνώριση αξιοπρέπειας.

Ο καρκίνος, κάποιες στιγμές, μπορεί να μοιάζει με ένα ακάνθινο στεφάνι — βαρύ, οδυνηρό, αδυσώπητο.
Κι όμως, ανάλογα τον τρόπο που επιλέγουμε να τον αντιμετωπίσουμε, μπορεί να μεταμορφωθεί σε στεφάνι νίκης: νίκη της επιμονής, της αντοχής, της επιστροφής — και πάνω απ’ όλα, νίκη της προσπάθειας.

Γιατί πίσω από κάθε κορώνα υπάρχει μια ιστορία: ενός γονιού, ενός φίλου, ενός παιδιού, ενός συντρόφου, ενός ανθρώπου που παλεύει ή στηρίζει κάποιον που παλεύει.

Γι’ αυτό η κορώνα δεν είναι ένα απλό κόσμημα, αλλά ένα μήνυμα δύναμης:

Δεν είναι τα όσα μας συμβαίνουν που μας καθορίζουν —
αλλά ο τρόπος που επιλέγουμε να τα αντιμετωπίσουμε.

Είναι μια υπενθύμιση ότι όταν φροντίζουμε τον εαυτό μας, τότε μπορούμε πραγματικά να φροντίσουμε και τους άλλους. Ότι η δύναμη, η ευεξία και η καλοσύνη ξεκινούν από μέσα μας.

Ας είναι λοιπόν το γούρι της χρονιάς ένα μικρό φυλαχτό που θα μας συνοδεύει καθημερινά, εμπνέοντάς μας να κάνουμε χώρο για όσα μας θρέφουν, να αγκαλιάζουμε την ευαλωτότητά μας και να γιορτάζουμε την αξία μας.

Για μια χρονιά με περισσότερη φροντίδα, περισσότερη γαλήνη και περισσότερη αγάπη. Πρώτα προς εμάς τους ίδιους.

Ας γεμίσουμε τις ημέρες μας με μικρές πράξεις που κάνουν διαφορά.
Ας δώσουμε δύναμη ο ένας στον άλλο.
Ας κάνουμε την αυτοφροντίδα συνήθεια.

Όσο για όλους εμάς στο Κάπα3 η πρόσκληση είναι μία : Να βάλουμε την αυτοφροντίδα στην καθημερινότητά μας

Με αφορμή το φετινό μας γούρι – αφιερωμένο στην αυτοφροντίδα – σας προσκαλούμε να συμμετέχετε στο #kapa3gouri Self–Care Challenge, μια συλλογική δράση που μας ενώνει γύρω από μικρές στιγμές φροντίδας, ηρεμίας και ενσυνειδητότητας.

Πώς λειτουργεί το challenge:

  1. Κάνε μια μικρή πράξη αυτοφροντίδας μέσα στη μέρα σου.
    Μπορεί να είναι κάτι απλό: μια βόλτα, ένα διάλειμμα για ανάσα, ένα ζεστό τσάι, λίγα λεπτά χωρίς οθόνη, ένα ημερολόγιο σκέψεων, μια αγκαλιά που σου έλειπε.
  2. Τράβηξε μια φωτογραφία ή γράψε λίγες λέξεις που αποτυπώνουν αυτή τη στιγμή.
  3. Μοιράσου τη στο Instagram ή στο Facebook με το hashtag #kapa3gouri.
  4. Κάλεσε δύο φίλουςνα συνεχίσουν την αλυσίδα της αυτοφροντίδας.

Στόχος μας δεν είναι η «τέλεια» εικόνα, αλλά η καθημερινή υπενθύμιση πως αξίζουμε χρόνο, χώρο και φροντίδα. Κάθε συμμετοχή δημιουργεί ένα ψηφιδωτό από στιγμές τρυφερότητας προς τον εαυτό μας. Ένα συλλογικό μήνυμα ότι η ευεξία ξεκινάει από μέσα μας.

Για το 2026, διαλέξτε την Κορώνα — ως σύμβολο ελπίδας, δύναμης και αξιοπρέπειας.
Φορέστε την. Χαρίστε την. Μοιραστείτε τη δύναμή της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας

Η ομάδα του Κάπα3

Όταν η Τέχνη Συναντά την Επιστήμη: Πώς η πλατφόρμα CREATE μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική ρύθμιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου

Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε ότι ο καρκίνος επηρεάζει πολύ περισσότερα από το σώμα· δοκιμάζει τα συναισθήματα, την αίσθηση του εαυτού, τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής όσων υποφέρουν. Παρά τη συχνή εμφάνιση ψυχικών δυσκολιών, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένει περιορισμένη. Αυτό το κενό ανάμεσα στις ανάγκες των ασθενών και στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας ήταν ακριβώς η αφορμή που μας ώθησε να συμβάλουμε στην ανάπτυξη του CREATE, μιας καινοτόμου ψηφιακής πλατφόρμας που ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα μέσα από έναν ισχυρό συνδυασμό τέχνης, τεχνολογίας και συναισθηματικής εμπλοκής (Ladas et al., 2025).

Η πλατφόρμα CREATE (Creativity and Resilience through Arts, Technology, and Emotions) χρησιμοποιεί υπολογιστική γνωστική εκπαίδευση (CCT) σχεδιασμένη για να βελτιώνει τη συναισθηματική ρύθμιση μέσω της ενίσχυσης της λειτουργικής μνήμης, της επαφής με γνωστά έργα τέχνης και της δημιουργικής συναισθηματικής έκφρασης. Σε αντίθεση με άλλες πλατφόρμες, εστιάζει αποκλειστικά σε μία γνωστική λειτουργία: τη λειτουργική μνήμη. Έρευνες δείχνουν ότι η στοχευμένη ενίσχυση μιας μόνο λειτουργίας είναι πιο αποτελεσματική από την ταυτόχρονη ενίσχυση πολλών. Η λειτουργική μνήμη, ειδικότερα, φαίνεται να επηρεάζει τη συναισθηματική ρύθμιση — μια δεξιότητα με αποδεδειγμένα οφέλη για τη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης.

Έτσι, το CREATE εισάγει ένα ενιαίο πλαίσιο που συνδυάζει τη γνωστική λειτουργία, τη συναισθηματική έκφραση και βιολογικούς παράγοντες όπως η ποιότητα ύπνου και η δραστηριότητα της ντοπαμίνης. Τέτοιες ψηφιακές λύσεις για την ψυχική υγεία αναγνωρίζονται ολοένα και περισσότερο ως υποσχόμενες εναλλακτικές προς την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία, προσφέροντας μεγαλύτερη προσβασιμότητα και οικονομική προσιτότητα, ενώ μπορούν παράλληλα να μειώσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

Τα αποτελέσματα της πιλοτικής μελέτης για το CREATE ήταν πολύ ενθαρρυντικά: οι συμμετέχοντες βρήκαν την πλατφόρμα εύχρηστη και ευχάριστη, ενώ εμφάνισαν αυξημένη συναισθηματική και δημιουργική εμπλοκή. Αν και η πρώτη αυτή έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στη βιωσιμότητα και εγκυρότητα και όχι στην θεραπευτική αποτελεσματικότητα, τα αρχικά ευρήματα δείχνουν βελτίωση στη συναισθηματική ρύθμιση. Σημαντικό είναι ότι η μελέτη ανέδειξε θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στη λειτουργική μνήμη, τη συναισθηματική ρύθμιση και την έκφραση των συναισθημάτων, υποδεικνύοντας επίσης ότι ο ύπνος και η ντοπαμίνη μπορεί να μεσολαβούν σε αυτές τις επιδράσεις.

Αυτά τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία των δεδομένων τρόπου ζωής και βιολογικών παραγόντων στην ανάπτυξη εξατομικευμένων ψηφιακών εργαλείων ψυχικής υγείας. Η νευροεπιστήμη έχει δείξει ότι η λειτουργική μνήμη παίζει κεντρικό ρόλο στη συναισθηματική ρύθμιση. Μια ισχυρότερη λειτουργική μνήμη βοηθά τα άτομα να διαχειρίζονται καλύτερα τις δυσάρεστες σκέψεις, να μετακινούν την προσοχή τους και να ανταποκρίνονται πιο ήρεμα στις προκλήσεις. Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η ενίσχυση αυτών των γνωστικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων καθιστά την καθημερινότητα πιο διαχειρίσιμη. Η βελτίωση των νοητικών δεξιοτήτων μπορεί να διευκολύνει τη συμμόρφωση στη θεραπεία, τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων και την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων που συχνά συνοδεύουν την ασθένεια.

Η μελέτη βασίστηκε σε δειγματοληψία ευκολίας, που αποτελούνταν κυρίως από επαγγελματίες υγείας σχετιζόμενους με τον καρκίνο, ενώ μόνο ένας καρκινοπαθής συμμετείχε. Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο περιορισμός, η επόμενη φάση της έρευνας θα εστιάσει αποκλειστικά σε ασθενείς και επιζώντες καρκίνου. Οι ιδιαίτερες προκλήσεις τους — όπως η κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο και οι γνωστικές αλλαγές που προκαλούν οι θεραπείες — θα αποτελέσουν βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της πλατφόρμας και την προσαρμογή της στις ανάγκες όσων πρόκειται να ωφεληθούν περισσότερο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια πιο ουσιαστική παρέμβαση, ενώ παράλληλα δίνεται φωνή στους ίδιους τους ασθενείς στη διαμόρφωση του μέλλοντος της υποστηρικτικής φροντίδας του καρκίνου.

Κοιτάζοντας μπροστά, το CREATE προσφέρει ένα ελπιδοφόρο όραμα για την ψηφιακή υποστήριξη της ψυχικής υγείας. Είναι ευέλικτο, προσιτό και επεκτάσιμο, κάτι που το καθιστά ιδιαίτερα πολύτιμο για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η έγκαιρη παρέμβαση και η συνεχής υποστήριξη της συναισθηματικής ευημερίας κατά τη διάρκεια της θεραπείας και της επιβίωσης μπορούν να μειώσουν το μακροπρόθεσμο βάρος που επιφέρουν οι ψυχικές διαταραχές στα συστήματα υγείας. Καθώς οι θεραπείες του καρκίνου εξελίσσονται, οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι η ψυχολογική φροντίδα εξελίσσεται μαζί τους — και το CREATE συμβάλλει ακριβώς σε αυτό.

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη

Αναφορές:
Ladas, A. I., Katsoridou, C., Gravalas, T., Klados, M. A., Stravoravdi, A. S., Tsompanidou, N., Fragkedaki, A., Bista, E., Chorafa, T., Petrovic, K., Vlotinou, P., Tsiakiri, A., Papazisis, G., & Frantzidis, C. A. (2025). Creativity and REsilience Through Arts, Technology and Emotions: A Pilot Study on the Feasibility and Validity of the CREATE Platform. Brain Sciences, 15(11), 1171. https://doi.org/10.3390/brainsci15111171

Αρχικό κείμενο: Δέσποινα Χρυσοστομίδου, Ψυχολόγος, για το Kapa3 Research Insights

Μετάφραση κειμένου: Αναστασίου Ιφιγένεια για το Κάπα3

4 Νοέμβρη Ημέρα Ευαισθητοποίησης για το Άγχος

Το άγχος είναι μια φυσική αντίδραση του οργανισμού στις προκλήσεις και τις αλλαγές της ζωής. Μας βοηθά να ανταποκρινόμαστε, να προσαρμοζόμαστε, να κινητοποιούμαστε. Όταν όμως παρατείνεται, μετατρέπεται σε έναν αόρατο, εξαντλητικό συνοδοιπόρο που επηρεάζει κάθε πλευρά της καθημερινότητας — το σώμα, τη σκέψη, τις σχέσεις, τη διάθεση. Η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για το Άγχος (4 Νοεμβρίου) είναι μια αφορμή να σταθούμε λίγο, να αναπνεύσουμε βαθιά και να θυμηθούμε πως η ψυχική μας υγεία αξίζει την ίδια φροντίδα με τη σωματική.

Στην Ελλάδα, η επιβάρυνση στην ψυχική υγεία παραμένει σημαντική. Σύμφωνα με στοιχεία του OECD (2023, Country Health Profile), περίπου το 6% του πληθυσμού αντιμετωπίζει αγχώδεις διαταραχές, ενώ το 7% αναφέρει συμπτώματα κατάθλιψης. Παράλληλα, μελέτες σε νεότερες ηλικιακές ομάδες δείχνουν ότι το άγχος επηρεάζει πολύ περισσότερους: σε δείγμα φοιτητών το 2020, καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά μέτριου έως σοβαρού στρες και ακραίου άγχους. Επιπλέον, σε διεθνείς μετρήσεις για την καθημερινή εμπειρία άγχους, περίπου το 58% των Ελλήνων ανέφερε ότι ένιωσε άγχος την προηγούμενη μέρα, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των κορυφαίων σε Ευρώπη και παγκοσμίως. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν πως το άγχος είναι ένα φαινόμενο που αγγίζει μεγάλο μέρος του πληθυσμού και επηρεάζει την καθημερινή ζωή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ευαισθητοποίηση και υποστήριξη.

Το άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους: ταχυπαλμία, δυσκολία συγκέντρωσης, αϋπνία, ευερεθιστότητα, ή απλώς μια αίσθηση ότι «δεν προλαβαίνουμε, και ποτέ δε μας φτάνει ο χρόνος». Συχνά το υποτιμούμε, θεωρώντας το «κομμάτι της ζωής». Όμως η φροντίδα του νου και των συναισθημάτων μας δεν είναι πολυτέλεια — είναι πράξη ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας. Η στήριξη από ειδικούς ψυχικής υγείας, η φυσική άσκηση, η επαφή με τη φύση, η μουσική, η τέχνη ή ακόμα και μια απλή συζήτηση με έναν άνθρωπο που μας καταλαβαίνει μπορούν να γίνουν μικρές ανάσες ισορροπίας.

Ιδιαίτερα, άνθρωποι που ζουν με χρόνια νοσήματα, όπως ο καρκίνος, αντιμετωπίζουν εντονότερο στρες. Η ανησυχία για τις θεραπείες, η αβεβαιότητα για το μέλλον και οι φυσικές επιπτώσεις της νόσου πολλαπλασιάζουν τα επίπεδα άγχους. Η αναγνώριση και η αποδοχή αυτού του στρες είναι σημαντική, καθώς η υποστήριξη μέσω δικτύων, συμβουλευτικής και προσιτών πόρων μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ότι κανείς δεν πρέπει να αντιμετωπίζει μόνος του το στρες ή την ασθένεια. Μέσα από τα προγράμματα, τις πρωτοβουλίες και την κοινότητά μας, προσφέρουμε καθοδήγηση, συναισθηματική υποστήριξη και πρακτική βοήθεια, τονίζοντας πως η ψυχική ευεξία είναι κοινό ταξίδι και η ενσυναίσθηση αποτελεί βασικό στοιχείο.

Η σημερινή μέρα δεν είναι απλώς υπενθύμιση των κινδύνων του άγχους. Είναι μια πρόσκληση να μιλήσουμε ανοιχτά χωρίς φόβο ή ντροπή, να δώσουμε χώρο στην κατανόηση και στην αποδοχή. Ας μάθουμε να ακούμε το σώμα και το μυαλό μας, να αναγνωρίζουμε τα σημάδια και να ζητάμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε. Γιατί η ηρεμία δεν είναι πολυτέλεια — είναι δικαίωμα όλων μας.

Διαβάστε περισσότερα σε παλιότερα άρθρα μας: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4,

Πηγές:

OECD (2023), Country Health Profile: Greece
Stress, Anxiety and Depression Prevalence among Greek University Students during the COVID-19 Pandemic (2023, PLOS ONE / PMC)
Gallup Global Emotions Report 2024 – Ελλάδα: Daily Stress Measurement (58%)

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Μείωση άγχους με τη χρήση ενσυνειδητότητας (MBSR) σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού

Η Μείωση άγχους με τη χρήση ενσυνειδητότητας (Mindfulness-Based Stress Reduction – MBSR) είναι ένα πρόγραμμα που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Jon Kabat-Zinn στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Massachusetts και έχει σχεδιαστεί για να βοηθά τα άτομα να επικεντρώνονται στη στιγμή που ζουν, παρατηρώντας τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τα σωματικά αισθήματα με αποδοχή και χωρίς κριτική. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει καθοδηγούμενους διαλογισμούς, σωματικές ασκήσεις ενσυνειδητότητας (mindful movement ή yoga), πρακτικές αναπνοής και συνειδητού σαρωτικού ελέγχου του σώματος (body scan), προάγοντας την ψυχική ηρεμία, τη συναισθηματική ρύθμιση και τη μείωση του στρες.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η συγκεκριμένη μέθοδος έχει αξιοποιηθεί για τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε ογκολογικούς ασθενείς. Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο BMC Psychology τον Νοέμβριο 2024 εξέτασε την αποτελεσματικότητα της MBSR σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού, εστιάζοντας σε δείκτες όπως άγχος, κατάθλιψη, κόπωση, ποιότητα ζωής, μετατραυματική ανάπτυξη (PTG), φόβο υποτροπής, πόνο, στρες και ύπνο.

Στην ανασκόπηση συμπεριλήφθησαν 15 τυχαιοποιημένες μελέτες με συνολικά 1937 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παρέμβαση διάρκειας οκτώ εβδομάδων είχε σημαντική επίδραση στη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης, καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, σε σύγκριση με την παρέμβαση διάρκειας έξι εβδομάδων ή με την συνήθη φροντίδα. Επιπλέον, παρατηρήθηκε αύξηση της μετατραυματικής ανάπτυξης, η οποία διατηρήθηκε ακόμη και τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης.

Η κόπωση μειώθηκε στο τέλος της παρέμβασης, ωστόσο δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά τρεις μήνες μετά. Αντίθετα, η μέθοδος δεν έδειξε σημαντική επίδραση στον πόνο, στο στρες, στο φόβο υποτροπής και στον ύπνο σε σύγκριση με την κανονική φροντίδα. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ένα ισχυρό εργαλείο ψυχολογικής υποστήριξης.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ότι η ενσυνειδητότητα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα για όσους το χρειάζονται, ενώ τα αποτελέσματα αυτής της συστηματικής ανασκόπησης υπογραμμίζουν την αξία της MBSR ως ασφαλούς και αποτελεσματικής παρέμβασης για την ψυχολογική υποστήριξη ασθενών.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια παρέμβασης επιτρέπει στους ασθενείς να εσωτερικεύσουν τις πρακτικές της MBSR και να αναπτύξουν θετικές στρατηγικές αντιμετώπισης. Η MBSR επικεντρώνεται στην ενσυνείδητη προσοχή στο παρόν, με υπομονή, αποδοχή και μη κριτική στάση, γεγονός που βοηθά στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στη μείωση των αρνητικών σκέψεων για την πορεία της νόσου. Η συνεχής εξάσκηση, ειδικά σε πρόγραμμα οκτώ εβδομάδων, φαίνεται να ενισχύει τα θετικά αποτελέσματα, βελτιώνοντας τόσο την ψυχολογική κατάσταση όσο και την αντίληψη των ασθενών για τη ζωή τους.

Διαβάστε περισσότερα για το PTG εδώ

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Η γονεϊκότητα στον παιδικό καρκίνο: Ποια η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης;

Παιδικός καρκίνος

Ίσως ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα, συναισθηματικά και πρακτικά, που έχει να αντιμετωπίσει κανείς, είναι να βλέπει το παιδί του να πονάει και να ταλαιπωρείται, και πόσο μάλλον από καρκίνο. Δυστυχώς, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε χρόνο περίπου 400.000 παιδιά και έφηβοι πλήττονται από τη νόσο του καρκίνου, με τις πιο συχνές περιπτώσεις να αφορούν τη λευχαιμία, όγκους στον εγκέφαλο, λέμφωμα κ.ά. Οι γονείς έχουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ζωής των παιδιών τους και η ψυχοσυναισθηματική τους υγεία είναι το βασικότερο στοιχείο για τη διαχείριση της συνθήκης στην οποία βρίσκονται. (World Health Organization, 2025)

Η γονεϊκότητα στον παιδικό καρκίνο

Η ασθένεια του καρκίνου είναι ικανή να φέρει πολλές ανατροπές και ανισορροπίες μέσα σε μία οικογένεια. Πιο συγκεκριμένα, οι γονείς έχουν πολυδιάστατο και καθοριστικό ρόλο στην οικογένεια, με αποτέλεσμα να αισθάνονται έντονη δυσφορία, στρες, άγχος, κατάθλιψη, ακόμα και συμπτώματα μετατραυματικού στρες. Σύμφωνα με τη μελέτη των Kearney JA, Salley CG, Muriel AC, η γονεϊκή δυσφορία έχει αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των παιδιών, στην οικογενειακή αλλά και στη συζυγική σχέση.
Ακριβώς επειδή οι γονείς έχουν τον βασικό ρόλο του φροντιστή στα παιδιά τους, προσπαθούν να τα στηρίζουν σε όλες τις φάσεις της θεραπείας. Η ψυχική ανθεκτικότητα απέναντι στο άγχος και στον φόβο τους είναι βασικό μέλημα για την επίτευξη του στόχου τους. Χωρίς την αυτοφροντίδα των γονέων, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική φροντίδα προς τα παιδιά. (Kearney et al., 2015)

Η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης

Οι περισσότεροι γονείς εμφανίζουν ψυχική ανθεκτικότητα, δημιουργώντας μια νέα κανονικότητα. Μεγαλύτερη ενίσχυση και βοήθεια προς τους γονείς όμως, για διαχείριση των συναισθημάτων και μείωση του άγχους, θα μπορούσε να προσφέρει η ψυχοθεραπεία βασισμένη σε γνωστικές και συμπεριφορικές θεραπευτικές προσεγγίσεις (CBT), με βάση τα οικογενειακά συστήματα. Επίσης, η εκπαίδευση δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων (PSST), η οποία βοηθά τα άτομα να αναγνωρίσουν και να διορθώσουν δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς, έχει φανεί αποτελεσματική: πάνω από 800 μητέρες παιδιών με καρκίνο ανέφεραν μείωση των αρνητικών συναισθημάτων και της έντονης δυσφορίας.
Φυσικά, πέρα από την ψυχολογική στήριξη από έναν ειδικό, η ίδια η στάση των γονέων είναι σημαντική, αναλόγως με το πόσο αισιόδοξοι είναι ή αν έχουν κάποια συναισθηματική στήριξη. (Kearney et al., 2015)
Σε όλες τις περιπτώσεις, ο καρκίνος στα μικρά παιδιά είναι βαρύ φορτίο στους γονείς, απαιτεί μεγάλη δύναμη και αφοσίωση. Ίσως όμως οι συνθήκες να μπορούν να βελτιωθούν με την αυτοφροντίδα των γονέων, προκειμένου να τη διοχετεύσουν και στα παιδιά τους.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε βαθιά πως η ψυχολογική ενδυνάμωση και η συναισθηματική υποστήριξη των γονέων και φροντιστών παιδιών με καρκίνο είναι ζωτικής σημασίας. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης, προγράμματα υποστήριξης και συνεργασίες με ειδικούς, επιδιώκουμε να ενισχύουμε όχι μόνο τους ασθενείς αλλά και τους ανθρώπους που στέκονται καθημερινά στο πλευρό τους.

Kearney, J. A., Salley, C. G., & Muriel, A. C. (2015). Standards of psychosocial care for parents of children with cancer. Pediatric Blood & Cancer, 62(S5), S632–S683. https://doi.org/10.1002/pbc.25761

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer-in-children

Κείμενο: Αναστασία Ντάνια για το Κάπα3

Επιμέλεια κειμένου: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Επιστημονική Ημερίδα: Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη μετά την Ογκολογική Θεραπεία και Μετατραυματική Ανάπτυξη

Το Εργαστήριο Ψυχολογίας του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ, με την υποστήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης, διοργανώνει το Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025 (10:00–15:00), στην Αίθουσα “Μανώλης Αναγνωστάκης” του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, την επιστημονική ημερίδα «Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη μετά την Ογκολογική Θεραπεία και Μετατραυματική Ανάπτυξη».

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Ψυχολογίας στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου IC-GROWTH και εστιάζει στις ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις της ζωής μετά την ογκολογική θεραπεία, αναδεικνύοντας καλές πρακτικές φροντίδας, ενδυνάμωσης και μετατραυματικής ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες ειδικών και ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, με τη συμμετοχή ερευνητών, επαγγελματιών υγείας και εκπροσώπων συλλόγων ασθενών.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν, και απαιτείται προεγγραφή μέσω της παρακάτω φόρμας:
Φόρμα συμμετοχής

Η ημερίδα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ενημέρωσης και ανταλλαγής εμπειριών γύρω από τη φροντίδα και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη μετά την ογκολογική θεραπεία.

Το ΚΑΠΑ3 στηρίζει δράσεις που ενισχύουν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν βιώσει τον καρκίνο.

Ημερομηνία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025
Ώρα: 10:00–15:00
Τοποθεσία: Αίθουσα “Μανώλης Αναγνωστάκης”, Δημαρχείο Θεσσαλονίκης

Η κατάθλιψη και η θνησιμότητα από καρκίνο: Ένας κρίσιμος σύνδεσμος σε κύριους τύπους καρκίνου

Η κατάθλιψη αποτελεί μια συχνή αλλά συχνά υποαναγνωρισμένη κατάσταση μεταξύ των ογκολογικών ασθενών, επηρεάζοντας έως και το 20–30% των ατόμων με διάγνωση καρκίνου. Πέρα από την επίδρασή της στην ποιότητα ζωής, όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την έκβαση της νόσου, συμπεριλαμβανομένης της επιβίωσης.

Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 65 μελετών κοόρτης που καλύπτουν καρκίνο του παχέος εντέρου, μαστού, πνεύμονα, προστάτη και μικτούς τύπους καρκίνου παρέχει ισχυρές αποδείξεις ότι η κατάθλιψη που διαγιγνώσκεται μετά από διάγνωση καρκίνου συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.

Η ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με κατάθλιψη αντιμετώπιζαν 83% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του παχέος εντέρου, 59% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του πνεύμονα, 74% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του προστάτη και 23% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με ασθενείς χωρίς κατάθλιψη. Σε μικτούς τύπους καρκίνου, η κατάθλιψη αύξησε τον κίνδυνο θνησιμότητας κατά 38%. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι το ψυχολογικό βάρος του καρκίνου δεν είναι μόνο μια συναισθηματική πρόκληση, αλλά ένας κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει την επιβίωση.

Μηχανισμοί που συνδέουν την κατάθλιψη με την έκβαση του καρκίνου

Η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει την πρόοδο του καρκίνου μέσω πολλών βιολογικών και συμπεριφορικών μηχανισμών. Βιολογικά, συνδέεται με χρόνια συστηματική φλεγμονή, δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA), καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, οξειδωτικό στρες και μειωμένη επιδιόρθωση του DNA. Αυξημένα επίπεδα προ-φλεγμονωδών κυτοκινών, όπως η ιντερλευκίνη-6 (IL-6) και ο παράγοντας νέκρωσης όγκου α (TNF-α), μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη και μετάσταση όγκων. Σε μεγαλύτερους ασθενείς, η κατάθλιψη μπορεί να επιδεινώσει τη γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ευνοϊκότερο για την εξέλιξη του καρκίνου.

Συμπεριφορικά, η κατάθλιψη επηρεάζει τις υγειονομικές συνήθειες και την προσκόλληση στη θεραπεία. Οι ασθενείς με κατάθλιψη είναι πιο πιθανό να καθυστερήσουν στην αναζήτηση ιατρικής φροντίδας, να μην ακολουθήσουν σωστά χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή ορμονικές θεραπείες και να υιοθετήσουν ανθυγιεικές συνήθειες όπως κάπνισμα, κακή διατροφή και σωματική αδράνεια. Η κοινωνική απομόνωση και η περιορισμένη υποστήριξη ενισχύουν περαιτέρω την ευαλωτότητα, επιδεινώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις στην επιβίωση.

Κλινικές επιπτώσεις και παρεμβάσεις

Η ισχυρή σύνδεση μεταξύ κατάθλιψης και θνησιμότητας από καρκίνο υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στην καθημερινή ογκολογική φροντίδα. Ψυχολογικές παρεμβάσεις, όπως η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), η υποστηρικτική-εκφραστική θεραπεία και οι παρεμβάσεις βασισμένες στην ενσυνειδητότητα, έχουν δείξει ότι μειώνουν το άγχος και βελτιώνουν την προσκόλληση στη θεραπεία. Η φαρμακευτική διαχείριση της κατάθλιψης, όπως με αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ψυχική υγεία και να επηρεάσει πιθανώς την εξέλιξη της νόσου, αν και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα. Η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία των συμπτωμάτων κατάθλιψης θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για ογκολόγους, επαγγελματίες ψυχικής υγείας και φορείς χάραξης πολιτικής.

Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς ένα ψυχολογικό βάρος για τους ασθενείς με καρκίνο—είναι σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της θνησιμότητας. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για συστηματική ανίχνευση της κατάθλιψης και στοχευμένες παρεμβάσεις ως αναπόσπαστο μέρος της ογκολογικής φροντίδας.

Οργανισμοί όπως το ΚΑΠΑ3 διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας των ασθενών, προσφέροντας πόρους και καθοδήγηση που μπορούν να βελτιώσουν τόσο την ποιότητα ζωής όσο και τα αποτελέσματα της θεραπείας. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής υποστήριξης στη φροντίδα του καρκίνου διασφαλίζει ότι η ψυχική ευεξία αναγνωρίζεται ως βασικό κομμάτι της θεραπείας.
Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, το ΚΑΠΑ3 συμμετέχει στο MELODIC, μια νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αφιερώνεται στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας νέων ενηλίκων (18–30 ετών) που ζουν με καρκίνο ή μετά από αυτόν.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ

Διαβάστε περισσότερα για το έργο Melodic εδώ

Ενημερωθείτε περισσότερο για την ψυχική υγεία μέσα από μια επιλογή άρθρων της ιστοσελίδας μας:  άρθρο1, άρθρο2, άρθρο3, άρθρο4, άρθρο5 άρθρο6

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Νέος Κύκλος Βιωματικών Συναντήσεων για την ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής από το Καπα3 και το Ε.Β.Ε.Υ.

Μετά τον πρώτο κύκλο συναντήσεων που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο, (δείτε το σχετικό άρθρο εδώ), με θέμα τη Διατροφική καθοδήγηση και τη βιωματική ψυχολογική υποστήριξη, το ΚΑΠΑ3 και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου συνεχίζουν τη συνεργασία τους με έναν νέο κύκλο βιωματικών δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής.

Οι συναντήσεις απευθύνονται σε άτομα που βιώνουν την ογκολογική εμπειρία, σε φροντιστές και επαγγελματίες υγείας — σε όλους όσοι αναζητούν έναν χώρο ουσιαστικής επικοινωνίας, κατανόησης και ενδυνάμωσης.

Σε αυτό το νέο κύκλο, η ψυχική υγεία και η διατροφή προσεγγίζονται ως δύο όψεις της ίδιας φροντίδας.

Στο κομμάτι της ψυχικής υγείας, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε δύσκολα συναισθήματα όπως το άγχος ή ο φόβος, να ενισχύουμε την ανθεκτικότητά μας και να καλλιεργούμε μια βαθύτερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους.

Παράλληλα, στο κομμάτι της διατροφής, εξερευνούμε πώς η ισορροπημένη και συνειδητή διατροφή μπορεί να στηρίξει τον οργανισμό, να ενισχύσει την ενέργεια και τη διάθεση, και να γίνει πράξη φροντίδας και αυτοσεβασμού. Η τροφή δεν είναι μόνο ανάγκη, αλλά και τρόπος να δείξουμε αγάπη — προς το σώμα, την ψυχή και τη ζωή.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται διαδικτυακά και βασίζονται στον διάλογο, τη βιωματική μάθηση και την ανταλλαγή εμπειριών. Ο καθένας συμμετέχει με τον δικό του ρυθμό, σε ένα περιβάλλον αποδοχής και εμπιστοσύνης.

Για να δηλώσετε συμμετοχή: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για Συμμετοχή στην Ομάδα Υποστήριξης για Άτομα με Καρκίνο

Ενημερωθείτε περισσότερο για την ασφαλή χρήση των τοπικών προϊόντων διατροφής στην πρόληψη και πρόγνωση του καρκίνου εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια για το Κάπα3

10 Οκτωβρίου – Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου, ο κόσμος ενώνει τη φωνή του για την ψυχική υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία, μια αλήθεια ιδιαίτερα σημαντική για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο.

Η διάγνωση του καρκίνου, οι θεραπείες και η αβεβαιότητα για το μέλλον δημιουργούν βαρύ συναισθηματικό φορτίο. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν άγχος, λύπη ή συναισθήματα μοναξιάς. Μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 30% των ασθενών βιώνουν ψυχολογικές προκλήσεις, όπως κατάθλιψη ή μετατραυματικό στρες — καταστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο τη διάθεση αλλά και τα αποτελέσματα της θεραπείας και την ποιότητα ζωής.

Η ψυχολογική επιβάρυνση δεν είναι απλώς μια φυσιολογική αντίδραση στην ασθένεια· μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, να αυξήσει τη χρόνια φλεγμονή και να μειώσει την ανθεκτικότητα του οργανισμού. Συμπεριφορικά, μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στην αναζήτηση φροντίδας, μειωμένη συμμόρφωση στη θεραπεία και κοινωνική απομόνωση. Γι’ αυτό η ψυχολογική υποστήριξη είναι αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας του καρκίνου.

Έρευνες δείχνουν ότι παρεμβάσεις όπως η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και πρακτικές βασισμένες στη συνειδητότητα (mindfulness) μειώνουν σημαντικά το άγχος, την κατάθλιψη, την κόπωση και το στρες, ενώ ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανάπτυξη μετά το τραύμα και την ποιότητα ζωής. Προγράμματα MBSR, τέχνη βασισμένη στη συνειδητότητα και καθοδηγούμενος διαλογισμός έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν τους ασθενείς να ανακτήσουν την ψυχική ισορροπία και δύναμη.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, πιστεύουμε ότι η φροντίδα δεν περιορίζεται στις ιατρικές θεραπείες. Η ανθρώπινη σύνδεση, η κατανόηση και η αίσθηση ότι «δεν είσαι μόνος» μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μέσα από ενημέρωση, στήριξη και ανθρώπινη παρουσία, στοχεύουμε στο να ελαφρύνουμε το ψυχικό φορτίο τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας μας υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του ασθενούς είναι ολιστική. Ο καρκίνος δεν είναι μόνο φυσική μάχη· είναι και συναισθηματικό ταξίδι — και κανένα ταξίδι δεν πρέπει να το διανύει κανείς μόνος.

Πηγές / για περισσότερα:

Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων: Η θεραπευτική τους παρουσία

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων μας υπενθυμίζει ότι μοιραζόμαστε τον ίδιο πλανήτη με όλα τα έμβια όντα. Τα ζώα δεν είναι απλώς συνοδοιπόροι στη ζωή μας· αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ισορροπίας της φύσης και της καθημερινότητάς μας. Για πολλούς ασθενείς, η παρουσία ενός κατοικίδιου προσφέρει γαλήνη, στοργή και έναν ιδιαίτερο δεσμό που απαλύνει τις δυσκολίες.

Η ιδέα για την Παγκόσμια Ημέρα Ζώων ξεκίνησε το 1925 από τον Heinrich Zimmermann, ο οποίος διοργάνωσε την πρώτη εκδήλωση στο Βερολίνο, και από το 1931 η 4η Οκτωβρίου έγινε επίσημα καθιερωμένη ως ημέρα για όλα τα ζώα. Η επιλογή της ημερομηνίας συνδέθηκε επίσης με την εορτή του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, προστάτη των ζώων, μιας ιστορικής μορφής που συμβολίζει τη φροντίδα και το σεβασμό προς τα πλάσματα της φύσης.

Για όσους δίνουν τη μάχη με τον καρκίνο, η παρουσία ενός ζώου μπορεί να αποδειχθεί θεραπευτική. Η συντροφιά ενός κατοικίδιου μειώνει το άγχος, χαρίζει χαμόγελα και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλά νοσοκομεία του εξωτερικού εφαρμόζονται προγράμματα “pet therapy”, όπου η αλληλεπίδραση με ζώα βοηθά τους ασθενείς να αισθανθούν λιγότερο μόνοι και περισσότερο δυνατοί.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 αναγνωρίζουμε ότι η φροντίδα του ασθενή δεν περιορίζεται στις θεραπείες. Η ψυχική υγεία και η συναισθηματική στήριξη είναι εξίσου σημαντικές. Η δύναμη της αγάπης –ακόμη και από μια γάτα ή έναν σκύλο– υπενθυμίζει ότι κανείς δεν πρέπει να περνά τον δρόμο του καρκίνου μόνος.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων μάς καλεί να σεβαστούμε όλα τα πλάσματα και να θυμηθούμε πως η στοργή, όπου κι αν τη βρίσκουμε, είναι μια μορφή θεραπείας.

Πηγές / για περισσότερα:

https://nationaltoday.com/world-animal-day/

https://www.worldanimalday.org.uk/about-us/