Κατηγορία: Ψυχική Ενδυνάμωση

Η γονεϊκότητα στον παιδικό καρκίνο: Ποια η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης;

Παιδικός καρκίνος

Ίσως ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα, συναισθηματικά και πρακτικά, που έχει να αντιμετωπίσει κανείς, είναι να βλέπει το παιδί του να πονάει και να ταλαιπωρείται, και πόσο μάλλον από καρκίνο. Δυστυχώς, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε χρόνο περίπου 400.000 παιδιά και έφηβοι πλήττονται από τη νόσο του καρκίνου, με τις πιο συχνές περιπτώσεις να αφορούν τη λευχαιμία, όγκους στον εγκέφαλο, λέμφωμα κ.ά. Οι γονείς έχουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ζωής των παιδιών τους και η ψυχοσυναισθηματική τους υγεία είναι το βασικότερο στοιχείο για τη διαχείριση της συνθήκης στην οποία βρίσκονται. (World Health Organization, 2025)

Η γονεϊκότητα στον παιδικό καρκίνο

Η ασθένεια του καρκίνου είναι ικανή να φέρει πολλές ανατροπές και ανισορροπίες μέσα σε μία οικογένεια. Πιο συγκεκριμένα, οι γονείς έχουν πολυδιάστατο και καθοριστικό ρόλο στην οικογένεια, με αποτέλεσμα να αισθάνονται έντονη δυσφορία, στρες, άγχος, κατάθλιψη, ακόμα και συμπτώματα μετατραυματικού στρες. Σύμφωνα με τη μελέτη των Kearney JA, Salley CG, Muriel AC, η γονεϊκή δυσφορία έχει αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των παιδιών, στην οικογενειακή αλλά και στη συζυγική σχέση.
Ακριβώς επειδή οι γονείς έχουν τον βασικό ρόλο του φροντιστή στα παιδιά τους, προσπαθούν να τα στηρίζουν σε όλες τις φάσεις της θεραπείας. Η ψυχική ανθεκτικότητα απέναντι στο άγχος και στον φόβο τους είναι βασικό μέλημα για την επίτευξη του στόχου τους. Χωρίς την αυτοφροντίδα των γονέων, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική φροντίδα προς τα παιδιά. (Kearney et al., 2015)

Η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης

Οι περισσότεροι γονείς εμφανίζουν ψυχική ανθεκτικότητα, δημιουργώντας μια νέα κανονικότητα. Μεγαλύτερη ενίσχυση και βοήθεια προς τους γονείς όμως, για διαχείριση των συναισθημάτων και μείωση του άγχους, θα μπορούσε να προσφέρει η ψυχοθεραπεία βασισμένη σε γνωστικές και συμπεριφορικές θεραπευτικές προσεγγίσεις (CBT), με βάση τα οικογενειακά συστήματα. Επίσης, η εκπαίδευση δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων (PSST), η οποία βοηθά τα άτομα να αναγνωρίσουν και να διορθώσουν δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς, έχει φανεί αποτελεσματική: πάνω από 800 μητέρες παιδιών με καρκίνο ανέφεραν μείωση των αρνητικών συναισθημάτων και της έντονης δυσφορίας.
Φυσικά, πέρα από την ψυχολογική στήριξη από έναν ειδικό, η ίδια η στάση των γονέων είναι σημαντική, αναλόγως με το πόσο αισιόδοξοι είναι ή αν έχουν κάποια συναισθηματική στήριξη. (Kearney et al., 2015)
Σε όλες τις περιπτώσεις, ο καρκίνος στα μικρά παιδιά είναι βαρύ φορτίο στους γονείς, απαιτεί μεγάλη δύναμη και αφοσίωση. Ίσως όμως οι συνθήκες να μπορούν να βελτιωθούν με την αυτοφροντίδα των γονέων, προκειμένου να τη διοχετεύσουν και στα παιδιά τους.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε βαθιά πως η ψυχολογική ενδυνάμωση και η συναισθηματική υποστήριξη των γονέων και φροντιστών παιδιών με καρκίνο είναι ζωτικής σημασίας. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης, προγράμματα υποστήριξης και συνεργασίες με ειδικούς, επιδιώκουμε να ενισχύουμε όχι μόνο τους ασθενείς αλλά και τους ανθρώπους που στέκονται καθημερινά στο πλευρό τους.

Kearney, J. A., Salley, C. G., & Muriel, A. C. (2015). Standards of psychosocial care for parents of children with cancer. Pediatric Blood & Cancer, 62(S5), S632–S683. https://doi.org/10.1002/pbc.25761

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer-in-children

Κείμενο: Αναστασία Ντάνια για το Κάπα3

Επιμέλεια κειμένου: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Επιστημονική Ημερίδα: Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη μετά την Ογκολογική Θεραπεία και Μετατραυματική Ανάπτυξη

Το Εργαστήριο Ψυχολογίας του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ, με την υποστήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης, διοργανώνει το Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025 (10:00–15:00), στην Αίθουσα “Μανώλης Αναγνωστάκης” του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, την επιστημονική ημερίδα «Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη μετά την Ογκολογική Θεραπεία και Μετατραυματική Ανάπτυξη».

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Ψυχολογίας στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου IC-GROWTH και εστιάζει στις ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις της ζωής μετά την ογκολογική θεραπεία, αναδεικνύοντας καλές πρακτικές φροντίδας, ενδυνάμωσης και μετατραυματικής ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες ειδικών και ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, με τη συμμετοχή ερευνητών, επαγγελματιών υγείας και εκπροσώπων συλλόγων ασθενών.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν, και απαιτείται προεγγραφή μέσω της παρακάτω φόρμας:
Φόρμα συμμετοχής

Η ημερίδα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ενημέρωσης και ανταλλαγής εμπειριών γύρω από τη φροντίδα και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη μετά την ογκολογική θεραπεία.

Το ΚΑΠΑ3 στηρίζει δράσεις που ενισχύουν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν βιώσει τον καρκίνο.

Ημερομηνία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025
Ώρα: 10:00–15:00
Τοποθεσία: Αίθουσα “Μανώλης Αναγνωστάκης”, Δημαρχείο Θεσσαλονίκης

Η κατάθλιψη και η θνησιμότητα από καρκίνο: Ένας κρίσιμος σύνδεσμος σε κύριους τύπους καρκίνου

Η κατάθλιψη αποτελεί μια συχνή αλλά συχνά υποαναγνωρισμένη κατάσταση μεταξύ των ογκολογικών ασθενών, επηρεάζοντας έως και το 20–30% των ατόμων με διάγνωση καρκίνου. Πέρα από την επίδρασή της στην ποιότητα ζωής, όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την έκβαση της νόσου, συμπεριλαμβανομένης της επιβίωσης.

Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 65 μελετών κοόρτης που καλύπτουν καρκίνο του παχέος εντέρου, μαστού, πνεύμονα, προστάτη και μικτούς τύπους καρκίνου παρέχει ισχυρές αποδείξεις ότι η κατάθλιψη που διαγιγνώσκεται μετά από διάγνωση καρκίνου συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.

Η ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με κατάθλιψη αντιμετώπιζαν 83% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του παχέος εντέρου, 59% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του πνεύμονα, 74% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του προστάτη και 23% μεγαλύτερο κίνδυνο στον καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με ασθενείς χωρίς κατάθλιψη. Σε μικτούς τύπους καρκίνου, η κατάθλιψη αύξησε τον κίνδυνο θνησιμότητας κατά 38%. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι το ψυχολογικό βάρος του καρκίνου δεν είναι μόνο μια συναισθηματική πρόκληση, αλλά ένας κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει την επιβίωση.

Μηχανισμοί που συνδέουν την κατάθλιψη με την έκβαση του καρκίνου

Η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει την πρόοδο του καρκίνου μέσω πολλών βιολογικών και συμπεριφορικών μηχανισμών. Βιολογικά, συνδέεται με χρόνια συστηματική φλεγμονή, δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA), καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, οξειδωτικό στρες και μειωμένη επιδιόρθωση του DNA. Αυξημένα επίπεδα προ-φλεγμονωδών κυτοκινών, όπως η ιντερλευκίνη-6 (IL-6) και ο παράγοντας νέκρωσης όγκου α (TNF-α), μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη και μετάσταση όγκων. Σε μεγαλύτερους ασθενείς, η κατάθλιψη μπορεί να επιδεινώσει τη γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ευνοϊκότερο για την εξέλιξη του καρκίνου.

Συμπεριφορικά, η κατάθλιψη επηρεάζει τις υγειονομικές συνήθειες και την προσκόλληση στη θεραπεία. Οι ασθενείς με κατάθλιψη είναι πιο πιθανό να καθυστερήσουν στην αναζήτηση ιατρικής φροντίδας, να μην ακολουθήσουν σωστά χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή ορμονικές θεραπείες και να υιοθετήσουν ανθυγιεικές συνήθειες όπως κάπνισμα, κακή διατροφή και σωματική αδράνεια. Η κοινωνική απομόνωση και η περιορισμένη υποστήριξη ενισχύουν περαιτέρω την ευαλωτότητα, επιδεινώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις στην επιβίωση.

Κλινικές επιπτώσεις και παρεμβάσεις

Η ισχυρή σύνδεση μεταξύ κατάθλιψης και θνησιμότητας από καρκίνο υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στην καθημερινή ογκολογική φροντίδα. Ψυχολογικές παρεμβάσεις, όπως η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), η υποστηρικτική-εκφραστική θεραπεία και οι παρεμβάσεις βασισμένες στην ενσυνειδητότητα, έχουν δείξει ότι μειώνουν το άγχος και βελτιώνουν την προσκόλληση στη θεραπεία. Η φαρμακευτική διαχείριση της κατάθλιψης, όπως με αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ψυχική υγεία και να επηρεάσει πιθανώς την εξέλιξη της νόσου, αν και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα. Η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία των συμπτωμάτων κατάθλιψης θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για ογκολόγους, επαγγελματίες ψυχικής υγείας και φορείς χάραξης πολιτικής.

Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς ένα ψυχολογικό βάρος για τους ασθενείς με καρκίνο—είναι σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της θνησιμότητας. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για συστηματική ανίχνευση της κατάθλιψης και στοχευμένες παρεμβάσεις ως αναπόσπαστο μέρος της ογκολογικής φροντίδας.

Οργανισμοί όπως το ΚΑΠΑ3 διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας των ασθενών, προσφέροντας πόρους και καθοδήγηση που μπορούν να βελτιώσουν τόσο την ποιότητα ζωής όσο και τα αποτελέσματα της θεραπείας. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής υποστήριξης στη φροντίδα του καρκίνου διασφαλίζει ότι η ψυχική ευεξία αναγνωρίζεται ως βασικό κομμάτι της θεραπείας.
Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, το ΚΑΠΑ3 συμμετέχει στο MELODIC, μια νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αφιερώνεται στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας νέων ενηλίκων (18–30 ετών) που ζουν με καρκίνο ή μετά από αυτόν.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ

Διαβάστε περισσότερα για το έργο Melodic εδώ

Ενημερωθείτε περισσότερο για την ψυχική υγεία μέσα από μια επιλογή άρθρων της ιστοσελίδας μας:  άρθρο1, άρθρο2, άρθρο3, άρθρο4, άρθρο5 άρθρο6

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Νέος Κύκλος Βιωματικών Συναντήσεων για την ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής από το Καπα3 και το Ε.Β.Ε.Υ.

Μετά τον πρώτο κύκλο συναντήσεων που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο, (δείτε το σχετικό άρθρο εδώ), με θέμα τη Διατροφική καθοδήγηση και τη βιωματική ψυχολογική υποστήριξη, το ΚΑΠΑ3 και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου συνεχίζουν τη συνεργασία τους με έναν νέο κύκλο βιωματικών δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής.

Οι συναντήσεις απευθύνονται σε άτομα που βιώνουν την ογκολογική εμπειρία, σε φροντιστές και επαγγελματίες υγείας — σε όλους όσοι αναζητούν έναν χώρο ουσιαστικής επικοινωνίας, κατανόησης και ενδυνάμωσης.

Σε αυτό το νέο κύκλο, η ψυχική υγεία και η διατροφή προσεγγίζονται ως δύο όψεις της ίδιας φροντίδας.

Στο κομμάτι της ψυχικής υγείας, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε δύσκολα συναισθήματα όπως το άγχος ή ο φόβος, να ενισχύουμε την ανθεκτικότητά μας και να καλλιεργούμε μια βαθύτερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους.

Παράλληλα, στο κομμάτι της διατροφής, εξερευνούμε πώς η ισορροπημένη και συνειδητή διατροφή μπορεί να στηρίξει τον οργανισμό, να ενισχύσει την ενέργεια και τη διάθεση, και να γίνει πράξη φροντίδας και αυτοσεβασμού. Η τροφή δεν είναι μόνο ανάγκη, αλλά και τρόπος να δείξουμε αγάπη — προς το σώμα, την ψυχή και τη ζωή.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται διαδικτυακά και βασίζονται στον διάλογο, τη βιωματική μάθηση και την ανταλλαγή εμπειριών. Ο καθένας συμμετέχει με τον δικό του ρυθμό, σε ένα περιβάλλον αποδοχής και εμπιστοσύνης.

Για να δηλώσετε συμμετοχή: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για Συμμετοχή στην Ομάδα Υποστήριξης για Άτομα με Καρκίνο

Ενημερωθείτε περισσότερο για την ασφαλή χρήση των τοπικών προϊόντων διατροφής στην πρόληψη και πρόγνωση του καρκίνου εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια για το Κάπα3

10 Οκτωβρίου – Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου, ο κόσμος ενώνει τη φωνή του για την ψυχική υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία, μια αλήθεια ιδιαίτερα σημαντική για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο.

Η διάγνωση του καρκίνου, οι θεραπείες και η αβεβαιότητα για το μέλλον δημιουργούν βαρύ συναισθηματικό φορτίο. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν άγχος, λύπη ή συναισθήματα μοναξιάς. Μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 30% των ασθενών βιώνουν ψυχολογικές προκλήσεις, όπως κατάθλιψη ή μετατραυματικό στρες — καταστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο τη διάθεση αλλά και τα αποτελέσματα της θεραπείας και την ποιότητα ζωής.

Η ψυχολογική επιβάρυνση δεν είναι απλώς μια φυσιολογική αντίδραση στην ασθένεια· μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, να αυξήσει τη χρόνια φλεγμονή και να μειώσει την ανθεκτικότητα του οργανισμού. Συμπεριφορικά, μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στην αναζήτηση φροντίδας, μειωμένη συμμόρφωση στη θεραπεία και κοινωνική απομόνωση. Γι’ αυτό η ψυχολογική υποστήριξη είναι αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας του καρκίνου.

Έρευνες δείχνουν ότι παρεμβάσεις όπως η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και πρακτικές βασισμένες στη συνειδητότητα (mindfulness) μειώνουν σημαντικά το άγχος, την κατάθλιψη, την κόπωση και το στρες, ενώ ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανάπτυξη μετά το τραύμα και την ποιότητα ζωής. Προγράμματα MBSR, τέχνη βασισμένη στη συνειδητότητα και καθοδηγούμενος διαλογισμός έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν τους ασθενείς να ανακτήσουν την ψυχική ισορροπία και δύναμη.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, πιστεύουμε ότι η φροντίδα δεν περιορίζεται στις ιατρικές θεραπείες. Η ανθρώπινη σύνδεση, η κατανόηση και η αίσθηση ότι «δεν είσαι μόνος» μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μέσα από ενημέρωση, στήριξη και ανθρώπινη παρουσία, στοχεύουμε στο να ελαφρύνουμε το ψυχικό φορτίο τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας μας υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του ασθενούς είναι ολιστική. Ο καρκίνος δεν είναι μόνο φυσική μάχη· είναι και συναισθηματικό ταξίδι — και κανένα ταξίδι δεν πρέπει να το διανύει κανείς μόνος.

Πηγές / για περισσότερα:

Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων: Η θεραπευτική τους παρουσία

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων μας υπενθυμίζει ότι μοιραζόμαστε τον ίδιο πλανήτη με όλα τα έμβια όντα. Τα ζώα δεν είναι απλώς συνοδοιπόροι στη ζωή μας· αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ισορροπίας της φύσης και της καθημερινότητάς μας. Για πολλούς ασθενείς, η παρουσία ενός κατοικίδιου προσφέρει γαλήνη, στοργή και έναν ιδιαίτερο δεσμό που απαλύνει τις δυσκολίες.

Η ιδέα για την Παγκόσμια Ημέρα Ζώων ξεκίνησε το 1925 από τον Heinrich Zimmermann, ο οποίος διοργάνωσε την πρώτη εκδήλωση στο Βερολίνο, και από το 1931 η 4η Οκτωβρίου έγινε επίσημα καθιερωμένη ως ημέρα για όλα τα ζώα. Η επιλογή της ημερομηνίας συνδέθηκε επίσης με την εορτή του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, προστάτη των ζώων, μιας ιστορικής μορφής που συμβολίζει τη φροντίδα και το σεβασμό προς τα πλάσματα της φύσης.

Για όσους δίνουν τη μάχη με τον καρκίνο, η παρουσία ενός ζώου μπορεί να αποδειχθεί θεραπευτική. Η συντροφιά ενός κατοικίδιου μειώνει το άγχος, χαρίζει χαμόγελα και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλά νοσοκομεία του εξωτερικού εφαρμόζονται προγράμματα “pet therapy”, όπου η αλληλεπίδραση με ζώα βοηθά τους ασθενείς να αισθανθούν λιγότερο μόνοι και περισσότερο δυνατοί.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 αναγνωρίζουμε ότι η φροντίδα του ασθενή δεν περιορίζεται στις θεραπείες. Η ψυχική υγεία και η συναισθηματική στήριξη είναι εξίσου σημαντικές. Η δύναμη της αγάπης –ακόμη και από μια γάτα ή έναν σκύλο– υπενθυμίζει ότι κανείς δεν πρέπει να περνά τον δρόμο του καρκίνου μόνος.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων μάς καλεί να σεβαστούμε όλα τα πλάσματα και να θυμηθούμε πως η στοργή, όπου κι αν τη βρίσκουμε, είναι μια μορφή θεραπείας.

Πηγές / για περισσότερα:

https://nationaltoday.com/world-animal-day/

https://www.worldanimalday.org.uk/about-us/