Ο Μάρτιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για το Πολλαπλό Μυέλωμα, μια μορφή καρκίνου του αίματος που επηρεάζει τα πλασματοκύτταρα – κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που παράγουν αντισώματα και συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις.
Η περίοδος αυτή αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για ενημέρωση του κοινού, ανάδειξη των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς, αλλά και ενίσχυση της κατανόησης γύρω από τη νόσο, την έγκαιρη διάγνωση και τη σημασία της πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες.
Τι είναι το πολλαπλό μυέλωμα
Το πολλαπλό μυέλωμα αναπτύσσεται στον μυελό των οστών, όταν τα πλασματοκύτταρα πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και παράγουν μη φυσιολογικές πρωτεΐνες. Η παρουσία αυτών των κυττάρων μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή υγιών αιμοσφαιρίων, να προκαλέσει βλάβες στα οστά και να επηρεάσει τη λειτουργία ζωτικών οργάνων, όπως οι νεφροί. Παρότι πρόκειται για μια σχετικά σπάνια μορφή καρκίνου, αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιματολογική κακοήθεια παγκοσμίως.
Τα συμπτώματα της νόσου μπορεί να είναι αρχικά μη ειδικά και να εξελίσσονται σταδιακά. Κόπωση, πόνος στα οστά – ιδιαίτερα στη σπονδυλική στήλη ή στα πλευρά – συχνές λοιμώξεις, αναιμία ή διαταραχές στη νεφρική λειτουργία είναι ορισμένα από τα σημάδια που μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω διερεύνηση. Για τον λόγο αυτό, η ενημέρωση γύρω από τη νόσο και η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής αξιολόγησης παίζουν σημαντικό ρόλο στη διάγνωση και στη διαχείρισή της.
Το πολλαπλό μυέλωμα με αριθμούς
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το πολλαπλό μυέλωμα επηρεάζει σημαντικό αριθμό ανθρώπων. Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα:
-
188.000 νέα περιστατικά καταγράφηκαν παγκοσμίως το 2022
-
περίπου 121.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τη νόσο την ίδια χρονιά
-
εκτιμάται ότι περισσότεροι από 540.000 άνθρωποι ζουν σήμερα με πολλαπλό μυέλωμα παγκοσμίως
Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η πλειονότητα των διαγνώσεων αφορά ανθρώπους άνω των 60–65 ετών, ενώ περίπου το 80% των περιστατικών καταγράφεται σε άτομα άνω των 65 ετών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συχνότητα της νόσου ενδέχεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες, κυρίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού σε πολλές χώρες.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η ακριβής επιδημιολογική εικόνα του πολλαπλού μυελώματος δεν είναι πλήρως αποσαφηνισμένη, καθώς δεν υπάρχει ακόμη ολοκληρωμένο εθνικό μητρώο καρκίνου που να καταγράφει συστηματικά όλα τα περιστατικά.
Ωστόσο, σύμφωνα με διαθέσιμες διεθνείς εκτιμήσεις για το 2022:
-
περίπου 763 νέα περιστατικά πολλαπλού μυελώματος καταγράφηκαν στη χώρα μας
-
περίπου 579 θάνατοι αποδόθηκαν στη νόσο
-
εκτιμάται ότι περίπου 2.154 άνθρωποι στην Ελλάδα ζουν με τη νόσο μέσα σε μια πενταετή περίοδο
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της βελτίωσης της καταγραφής των δεδομένων υγείας, αλλά και της συνεχούς υποστήριξης των ασθενών που ζουν με τη νόσο.
Εξελίξεις στις θεραπείες
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική πρόοδος έχει αλλάξει σημαντικά την πορεία του πολλαπλού μυελώματος.
Οι σύγχρονες θεραπείες για πολλαπλό μυέλωμα περιλαμβάνουν:
- ανοσοθεραπείες
- μονοκλωνικά αντισώματα
- πρωτεασωματικούς αναστολείς
- ανοσοτροποποιητικά φάρμακα
- CAR‑T cell therapies (σε προχωρημένα στάδια της νόσου)
Οι νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί και οι συνεχείς κλινικές μελέτες προσφέρουν ολοένα περισσότερες επιλογές αντιμετώπισης, ενισχύοντας την ελπίδα για ακόμη πιο αποτελεσματικές θεραπείες στο μέλλον.
Η σημασία της ενημέρωσης και της υποστήριξης
Παρά τις σημαντικές αυτές εξελίξεις, η ενημέρωση του κοινού και η υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο παραμένουν καθοριστικής σημασίας. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα και η ισότιμη πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη βελτίωση της πορείας της νόσου και της καθημερινότητας των ασθενών.
Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για το πολλαπλό μυέλωμα αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η έρευνα και η συλλογική προσπάθεια μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μέσα από την ενημέρωση, την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και τη στήριξη των ασθενών και των οικογενειών τους, μπορούμε να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου κανείς δεν αντιμετωπίζει τον καρκίνο μόνος του.
Πηγές:
https://gco.iarc.fr
(Global Cancer Observatory – International Agency for Research on Cancer)
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39658225/
(Global burden and projections of multiple myeloma)
https://www.oecd.org/health/cancer-profiles/greece.html
(EU Country Cancer Profile – Greece)
https://ehoonline.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40164-025-00684-x
(Global epidemiology of multiple myeloma)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3627436/
(Multiple myeloma epidemiology study)
Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3