Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι τα πιο ισχυρά «όπλα» απέναντι στον καρκίνο του μαστού. Παρόλο που πρόκειται για τον συχνότερο τύπο καρκίνου στις γυναίκες, τα νέα είναι ενθαρρυντικά: όταν ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο, το ποσοστό ίασης ξεπερνά το 90%!
Ας δούμε αναλυτικά τα επιδημιολογικά δεδομένα, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόληψη, την υποδομή της χώρας, αλλά και πώς το κράτος διευκολύνει την πρόσβαση στις εξετάσεις.
Τα Στατιστικά Δεδομένα:
Η Εικόνα στην Ελλάδα και στην ΕΕ Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στον γυναικείο πληθυσμό στην Ελλάδα και παγκοσμίως:
Νο 1 Καρκίνος στις Γυναίκες:
Σύμφωνα με τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα του Global Cancer Observatory (International Agency for Research on Cancer, 2024), ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα, με περίπου 8.700 νέα περιστατικά ετησίως και περισσότερους από 2.400 θανάτους.
1 στις 8 γυναίκες: Υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει τη νόσο κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής της.
Ποσοστά Επιβίωσης: Η 5ετής επιβίωση ξεπερνά το 91% συνολικά, ενώ όταν η διάγνωση γίνεται σε αρχικό στάδιο (Στάδιο 0 ή Ι), τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης αγγίζουν το 99%.
Υψηλή Διαθεσιμότητα Υποδομών: Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (October, 2026), η Ελλάδα διαθέτει μία από τις υψηλότερες αναλογίες μαστογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφοντας 7,6 μονάδες μαστογραφίας ανά 100.000 κατοίκους (μαζί με τη Κύπρο που καταγράφει 6,9), έναντι χωρών όπως η Ιταλία (3,7) ή η Σουηδία (1,1).
(Eurostat, October 2026)
2. Αντιλήψεις και Εμπόδια στον Προληπτικό Έλεγχο Παρά την υψηλή διαθεσιμότητα τεχνολογικού εξοπλισμού στη χώρα μας, παρατηρείται συχνά υστέρηση στη συστηματική συμμετοχή των γυναικών στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου (screening).
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε από τους Toska et al. (2025), η οποία αξιολόγησε τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές των γυναικών στην Ελλάδα γύρω από τον προληπτικό έλεγχο μαστού (χρησιμοποιώντας το σταθμισμένο ερωτηματολόγιο BCSBQ-12), η πρόληψη επηρεάζεται από τρεις βασικούς παράγοντες:
1.Γνώσεις (Knowledge): Το επίπεδο ενημέρωσης γύρω από τη σημασία της μαστογραφίας και τα συμπτώματα. Γυναίκες με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες γνώσεις σχετικά με τις εξετάσεις. 2.Στάσεις & Πεποιθήσεις (Attitudes): Οι προσωπικές αντιλήψεις για τη χρησιμότητα της έγκαιρης διάγνωσης.
3.Υποκειμενικά και Πρακτικά Εμπόδια (Barriers): Στα εμπόδια περιλαμβάνονται ο φόβος για πιθανό εύρημα, το άγχος της εξέτασης, η έλλειψη χρόνου, η οικονομική επιβάρυνση ή η δυσκολία πρόσβασης σε δομές υγείας. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων είναι απαραίτητη ώστε οι ενημερωτικές εκστρατείες να εστιάζουν όχι μόνο στη διαθεσιμότητα των εξετάσεων, αλλά και στην άρση του φόβου και της προκατάληψης.
3. Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» («Φώφη Γεννηματά») (Υπουργείο Υγείας, Οκτώβριος 2026): Δωρεάν Εξετάσεις με ένα SMS Για την εξάλειψη των οικονομικών και πρακτικών εμποδίων, το Υπουργείο Υγείας υλοποιεί το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» (Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά»), προσφέροντας δωρεάν προληπτικές εξετάσεις.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία:
1.Αποστολή SMS: Οι γυναίκες που ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες στόχους και έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση λαμβάνουν αυτόματα ενημερωτικό SMS με το παραπεμπτικό για δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία.
2.Χρήση ΑΜΚΑ: Ακόμη κι αν δεν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, μπορείτε να κλείσετε το ραντεβού σας εύκολα με τον ΑΜΚΑ σας μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr.
3.Πλήρης Κάλυψη: Το πρόγραμμα καλύπτει δωρεάν τη μαστογραφία, τη δωρεάν επίσκεψη στον γιατρό για εκτίμηση, καθώς και το συμπληρωματικό υπερηχογράφημα μαστών εφόσον απαιτηθεί.
4. Τα Βασικά Βήματα της Πρόληψης
Ψηφιακή Μαστογραφία: Πρώτη μαστογραφία αναφοράς μεταξύ 35-40 ετών και ετήσιος έλεγχος μετά τα 40 (ή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας). Υπερηχογράφημα Μαστών: Συμπληρωματικός έλεγχος, ιδιαίτερα χρήσιμος σε γυναίκες με πυκνούς μαστούς.
Μηνιαία Αυτοεξέταση: 7-10 ημέρες μετά την έναρξη της περιόδου, αφιερώστε λίγα λεπτά για να γνωρίσετε το σώμα σας και να εντοπίσετε τυχόν αλλαγές.
Υγιεινός Τρόπος Ζωής: Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική σωματική άσκηση, μεσογειακή διατροφή και περιορισμός του αλκοόλ και του καπνίσματος.
Θυμηθείτε: Η πρόληψη δεν είναι πράξη φόβου, αλλά πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας. Ελέγξτε το κινητό σας για το SMS ή μπείτε στο proliptikes.gov.gr και κλείστε το ραντεβού σας σήμερα!
Βιβλιογραφικές Αναφορές
International Agency for Research on Cancer. (2024). Greece: Fact sheets. Global Cancer Observatory (GLOBOCAN). World Health Organization. https://gco.iarc.who.int/today/data/factsheets/populations/300-greece-fact-sheets.pdf
Eurostat. (2026, October 2). Breast cancer screening in the EU: A snapshot. European Commission. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/edn-20261002-1
Toska, A., Pappa, E., Goula, A., Kontodimopoulos, N., & Niakas, D. (2025). Knowledge, attitudes, and barriers regarding breast cancer screening among women in Greece using the BCSBQ-12 tool. PubMed Central (PMC), PMC12118008.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12118008/ Υπουργείο Υγείας. (2026, Οκτώβριος 13). Συνεχίζεται το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»: Δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστού με ένα απλό SMS [Δελτίο Τύπου].
Ελληνική Δημοκρατία, Υπουργείο Υγείας. https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/14839-synexizetai-to-laquo-prolambanw-raquo-dwrean-prolhptikes-eksetaseis-mastoy-me-ena-aplo-sms
