Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη απέναντι στον HIV/AIDS δεν έχει τελειώσει. Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν ακόμη με τον ιό. Επιπλέον, οι ανισότητες στην πρόσβαση, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία συνεχίζουν να κοστίζουν ζωές.
Η σημερινή ημέρα καθιερώθηκε το 1988 ως η πρώτη διεθνής ημέρα αφιερωμένη σε θέμα υγείας. Από τότε, αποτελεί παγκόσμια υπενθύμιση για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση, αποστιγματοποίηση και ισότιμη φροντίδα.
Τι γνωρίζουμε σήμερα για τον HIV/AIDS
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του UNAIDS, περισσότεροι από 39 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV παγκοσμίως. Χάρη στις θεραπείες, μπορούν να έχουν ποιοτική ζωή.
Τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Τα αντιρετροϊκά σχήματα (ARVs) επιτρέπουν σε όσους λαμβάνουν θεραπεία να έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο — κάτι που σημαίνει ότι δεν μεταδίδουν τον ιό (“Undetectable = Untransmittable”).
Ωστόσο, παρά την πρόοδο, καταγράφουμε ακόμη νέες μολύνσεις — κυρίως σε πληθυσμούς που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, οικονομικές δυσκολίες ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, η έλλειψη ενημέρωσης και ο στιγματισμός παραμένουν σοβαρά εμπόδια που καθυστερούν την εξέταση και τη θεραπεία.
HIV & Καρκίνος: Ένας σημαντικός σύνδεσμος
Η σχέση μεταξύ HIV και ορισμένων μορφών καρκίνου δεν είναι ευρέως γνωστή, ωστόσω είναι ουσιαστική:
- Οι άνθρωποι που ζουν με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο τραχήλου της μήτρας, λόγω της συχνότερης επιμονής του HPV.
- Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφεται επίσης για λέμφωμα non-Hodgkin, σαρκώματα Kaposi, καθώς και για ορισμένους καρκίνους που σχετίζονται με χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις.
- Η έγκαιρη διάγνωση, η σταθερή θεραπεία και οι προληπτικοί έλεγχοι μειώνουν σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.
Στο Κάπα3 έχουμε δημοσιεύσει σχετικά άρθρα για την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και την ενδυνάμωση των ασθενών, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4, Άρθρο5
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα χάρη στη λειτουργία των Checkpoints, στη στήριξη από ΜΚΟ και δομές πρόληψης, στη διάδοση της PrEP και στη βελτίωσης της πρόσβασης στη θεραπεία.
Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μικρή μείωση (4%) στις νέες διαγνώσεις HIV σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Παρόλα αυτά, η υποδιάγνωση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν την έγκαιρη εξέταση λόγω του στιγματισμού.
Πρόληψη: Τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας
- Εξέταση: ένα απλό τεστ μπορεί να σώσει ζωές.
- Χρήση προφυλακτικού και ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
- PrEP & PEP: σύγχρονες, αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης.
- Μηδενισμός στιγματισμού: η ενημέρωση είναι η πιο ισχυρή μορφή προστασίας.
- Στήριξη των δομών που προσφέρουν πρόσβαση σε πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.
Ζήτημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η σημερινή ημέρα μας αφορά όλους. Η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας είναι δικαίωμα. Κανείς δεν πρέπει να φοβάται να εξεταστεί, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια.
Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η διάκριση με βάση την οροθετικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο ή την ταυτότητα και έκφραση φύλου, την κατάσταση υγείας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ουσιών) ή την εργασία στο σεξ, αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η πρόληψη και η αλληλεγγύη μπορούν να σώσουν ζωές — και ότι ένας κόσμος χωρίς νέες μολύνσεις είναι εφικτός.
Πηγές
- UNAIDS
- HIV.GOV
- AIDSHEALTH.ORG
- ΕΟΔΥ
Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3