Η Δύναμη της Κοινωνικής Στήριξης στη Φροντίδα του Καρκίνου

Γιατί η ανθρώπινη σύνδεση είναι εξίσου σημαντική με τη θεραπεία

Οι ειδικοί ψυχικής υγείας τονίζουν πόσο σημαντικό είναι να έχουμε γύρω μας ανθρώπους που μας στηρίζουν. Η κοινωνική υποστήριξη όπως η οικογένεια, φίλοι, συνάδελφοι ή η κοινότητά μας επηρεάζει άμεσα την συναισθηματική ισορροπία και ποιότητα ζωής. Με έρευνες να δείχνουν ότι η στήριξη μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να βοηθήσει στην ανάρρωση και την προσαρμογή κατόπιν από μια σοβαρή ασθένεια.

Ομαδικές δράσεις, όπως ομάδες υποστήριξης ή κοινότητες ασθενών, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμες, καθώς δίνουν την ευκαιρία στους ανθρώπους να μοιραστούν εμπειρίες, να νιώσουν κατανόηση και να μειώσουν το ψυχολογικό στρες (Jackson και συν., 2019). Στην περίπτωση των ασθενών με καρκίνο, η στήριξη από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον συνδέεται με λιγότερο άγχος, αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση και μεγαλύτερη αίσθηση ελέγχου κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η πρακτική υποστήριξη φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ηλικιωμένους ασθενείς, που συχνά αντιμετωπίζουν και σωματικές δυσκολίες (Ahmad et al., 2013).

Η κοινωνική στήριξη δεν αφορά μόνο τη βοήθεια, επιπλέον, ενισχύει την αισιοδοξία και την ανθεκτικότητα, στοιχεία πολύτιμα για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Όταν οι κοινωνικές σχέσεις καλλιεργούν την ελπίδα και την αυτοπεποίθηση, λειτουργούν ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στο άγχος και την κατάθλιψη, μειώνοντας τον ψυχολογικό αντίκτυπο της ασθένειας (Ruiz-Rodríguez και συν., 2022).

Η σχέση ανάμεσα στη στήριξη και την ψυχική ανθεκτικότητα φαίνεται να είναι αμφίδρομη. Σύμφωνα με μελέτη, όσοι δέχονται περισσότερη υποστήριξη διαχειρίζονται καλύτερα τη νόσο, ενώ όσοι διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά τις δυσκολίες τους τείνουν να διατηρούν πιο δυνατές κοινωνικές σχέσεις (Bottaro και συν., 2023). Ένας κύκλος σύνδεσης που ενισχύει την ανάρρωση.

Εξίσου σημαντική είναι και η πηγή της υποστήριξης. Οι ασθενείς συνήθως θεωρούν την οικογένεια, τους φίλους και τον σύντροφο ως τις βασικές πηγές συναισθηματικής βοήθειας. Ωστόσο, όταν το είδος της υποστήριξης δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες τους, μπορεί να εκλαμβάνεται ως λιγότερο ουσιαστική ή ακόμη και άχρηστη.

Παράλληλα, οι επαγγελματίες υγείας αποτελούν συχνά την πρώτη και πιο σταθερή πηγή καθησυχασμού. Οι παραπάνω έρευνες έδειξαν ότι οι ασθενείς που νιώθουν πως οι γιατροί και οι νοσηλευτές τους ακούν, τους σέβονται και τους ενημερώνουν με σαφήνεια, αντιμετωπίζουν τη θεραπεία με μεγαλύτερη ψυχραιμία και λιγότερο άγχος. Η ανοιχτή, ενθαρρυντική και συμπονετική επικοινωνία από τους επαγγελματίες υγείας ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα των ασθενών και τη συνεργασία στη φροντίδα, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο μεταξύ στήριξης και ευεξίας.

Στο πλαίσιο του Κάπα3, η αξία αυτής της σύνδεσης αναδεικνύεται καθημερινά. Μέσα από προγράμματα, έρευνες και δράσεις, προωθείται η δημιουργία κοινοτήτων όπου κανείς δεν είναι μόνος ή μόνη. Η κοινωνική στήριξη δεν συμβαίνει μόνο στα νοσοκομεία, συμβαίνει στα σπίτια, στους χώρους εργασίας και στις κοινότητες.
Η ίαση δεν συμβαίνει μόνο στα νοσοκομεία· συμβαίνει και στα σπίτια, στους χώρους εργασίας και στις κοινότητες, όπου κυριαρχούν η κατανόηση και η συμπόνια.

Βιβλιογραφία

 Ahmad, M., Khan, M. A., & Shirazi, M. (2013). Perception of Social Support by Cancer Patients. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences3(5), 115–122. https://doi.org/10.5923/j.ijpbs.20130305.01

Bottaro, R., Craparo, G., & Faraci, P. (2023). What is the direction of the association between social support and coping in cancer patients? A systematic review. Journal of Health Psychology28(6), 135910532211311. https://doi.org/10.1177/13591053221131180

Jackson, M., Jones, D., Dyson, J., & Macleod, U. (2019). Facilitated group work for people with long-term conditions: A systematic review of benefits from studies of group-work interventions. British Journal of General Practice69(682), 363–372. https://doi.org/10.3399/bjgp19x702233

Ruiz-Rodríguez, I., Hombrados-Mendieta, I., Melguizo-Garín, A., & Martos-Méndez, M. J. (2022). The importance of social support, optimism and resilience on the quality of life of cancer patients. Frontiers in Psychology13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833176

 

Άρθρο από: Δέσποινα Χρυσοστομίδου, Ψυχολόγος για το Kapa3 Research Insights

Νέος Κύκλος Βιωματικών Συναντήσεων για την ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής από το Καπα3 και το Ε.Β.Ε.Υ.

Μετά τον πρώτο κύκλο συναντήσεων που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο, (δείτε το σχετικό άρθρο εδώ), με θέμα τη Διατροφική καθοδήγηση και τη βιωματική ψυχολογική υποστήριξη, το ΚΑΠΑ3 και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου συνεχίζουν τη συνεργασία τους με έναν νέο κύκλο βιωματικών δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής.

Οι συναντήσεις απευθύνονται σε άτομα που βιώνουν την ογκολογική εμπειρία, σε φροντιστές και επαγγελματίες υγείας — σε όλους όσοι αναζητούν έναν χώρο ουσιαστικής επικοινωνίας, κατανόησης και ενδυνάμωσης.

Σε αυτό το νέο κύκλο, η ψυχική υγεία και η διατροφή προσεγγίζονται ως δύο όψεις της ίδιας φροντίδας.

Στο κομμάτι της ψυχικής υγείας, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε δύσκολα συναισθήματα όπως το άγχος ή ο φόβος, να ενισχύουμε την ανθεκτικότητά μας και να καλλιεργούμε μια βαθύτερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους.

Παράλληλα, στο κομμάτι της διατροφής, εξερευνούμε πώς η ισορροπημένη και συνειδητή διατροφή μπορεί να στηρίξει τον οργανισμό, να ενισχύσει την ενέργεια και τη διάθεση, και να γίνει πράξη φροντίδας και αυτοσεβασμού. Η τροφή δεν είναι μόνο ανάγκη, αλλά και τρόπος να δείξουμε αγάπη — προς το σώμα, την ψυχή και τη ζωή.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται διαδικτυακά και βασίζονται στον διάλογο, τη βιωματική μάθηση και την ανταλλαγή εμπειριών. Ο καθένας συμμετέχει με τον δικό του ρυθμό, σε ένα περιβάλλον αποδοχής και εμπιστοσύνης.

Για να δηλώσετε συμμετοχή: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για Συμμετοχή στην Ομάδα Υποστήριξης για Άτομα με Καρκίνο

Ενημερωθείτε περισσότερο για την ασφαλή χρήση των τοπικών προϊόντων διατροφής στην πρόληψη και πρόγνωση του καρκίνου εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια για το Κάπα3

Η αισιόδοξη πλευρά του καρκίνου – Το Κάπα3 στην εσπερίδα του Δήμου Οιχαλίας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Με μήνυμα ελπίδας, συνεργασίας και γνώσης πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2025, στο Πνευματικό Κέντρο «Μαρία Κάλλας» στον Μελιγαλά, η εσπερίδα με θέμα «Ζούμε, Μαθαίνουμε, Προχωράμε – Η αισιόδοξη πλευρά του καρκίνου», που συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Οιχαλίας και η Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Η εκδήλωση ανέδειξε τη δύναμη της πρόληψης, της επιστήμης και της ψυχοκοινωνικής στήριξης, προβάλλοντας ένα ολιστικό μήνυμα αντιμετώπισης του καρκίνου με αξιοπρέπεια και αισιοδοξία.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κάπα3 συμμετείχε ενεργά με την Ευαγγελή Μπίστα, Υπεύθυνη Ανάπτυξης και Λειτουργίας του Κέντρου, η οποία παρουσίασε εισήγηση με θέμα «Ψυχοκοινωνικές προκλήσεις ασθενών και φροντιστών».
Η κα Μπίστα αναφέρθηκε στις πραγματικές δυσκολίες που βιώνουν οι άνθρωποι με εμπειρία καρκίνου και οι οικογένειές τους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σύνδεσης, της ενσυναίσθησης και της συνεργασίας μεταξύ φορέων και επαγγελματιών υγείας.
Όπως τόνισε, «οι άνθρωποι κουβαλούν πολλά – ρόλους, σχέσεις, συναισθήματα, αλλά και δυναμικές· μέσα από τη σύνδεση και τη στήριξη μπορούμε να μετατρέψουμε την πρόκληση σε δύναμη».

Η εσπερίδα φιλοξένησε σημαντικές τοποθετήσεις επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας, μεταξύ των οποίων η Ιατρός Γενικής και Οικογενειακής Ιατρικής Γεωργία Πράσινου, η Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος Γρηγορία Ζαχαρόγιαννη, η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας Ανδρέα Πάολα Ρόχας και η Ψυχολόγος MSc Ιωάννα Σίδερη, οι οποίες παρουσίασαν σύγχρονες προσεγγίσεις πρόληψης, θεραπείας και ψυχολογικής ενδυνάμωσης.
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρέμβαση της Προέδρου του Συλλόγου Ατόμων με Εμπειρία Καρκίνου Καλαμάτας «Ξαναρχί-ΖΩ», Μαρίας Ζαφειροπούλου, που μοιράστηκε τη δική της εμπειρία, φωτίζοντας την αισιόδοξη πλευρά της διαδρομής με τον καρκίνο.

Η Δήμαρχος Οιχαλίας Γιώτα Γεωργακοπούλου και η Αντιπεριφερειάρχης Μαρία Οικονομάκου ευχαρίστησαν θερμά όλες τις ομιλήτριες, την Υπεύθυνη Κοινωνικής Προστασίας και Πρόνοιας του Δήμου, Παρασκευή Γκούνη, καθώς και τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου και της Περιφέρειας για την άρτια οργάνωση.

Η παρουσία του Κάπα3 στην Οιχαλία επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά τη δέσμευσή του να φέρνει την ενσυναίσθηση, την επιστημονικότητα και τη συνεργασία κοντά στους ανθρώπους και στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως σημείωσε η Ευαγγελή Μπίστα, «αποχωρούμε γεμάτοι από ζεστασιά, όραμα και δύναμη για την καθημερινότητα – τα καλύτερα είναι μπροστά μας».

Με κάθε του δράση, το Κάπα3 συνεχίζει να προάγει το μήνυμα ότι ο καρκίνος δεν είναι ταμπού, αλλά μια πραγματικότητα που αντιμετωπίζεται με ενημέρωση, φροντίδα και αλληλεγγύη.

Διπλή συμμετοχή του Κάπα3 σε εκδηλώσεις για τον καρκίνο 4-5 Οκτωβρίου

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Οκτωβρίου 2025, το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κάπα3 συμμετέχει σε δύο σημαντικές επιστημονικές εκδηλώσεις για τον καρκίνο, με στόχο την ανάδειξη της ψυχοκοινωνικής διάστασης της νόσου και των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων που επηρεάζουν την πορεία υγείας των ασθενών.

  • Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2025 – Οιχαλία

Στο Πνευματικό Κέντρο «Μαρία Κάλλας» ο Δήμος Οιχαλίας και η Περιφέρεια Πελοποννήσου συνδιοργανώνουν την εσπερίδα με τίτλο «Η αισιόδοξη πλευρά του καρκίνου».
Στο 2ο θεματικό τραπέζι με θέμα «Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις σε ασθενείς και οικείο περιβάλλον» (19:15), θα μιλήσει η Ευαγγελή Μπίστα, Υπεύθυνη Ανάπτυξης και Λειτουργίας του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κάπα3, με εισήγηση: «Ψυχοκοινωνικές προκλήσεις ασθενών και φροντιστών».

  • Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025 – Θεσσαλονίκη

Στο πλαίσιο του συνεδρίου «Νεότερα δεδομένα στην πρόληψη και αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα VII» που πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη, το Κάπα3 συμμετέχει στο Στρογγυλό Τραπέζι «Κοινωνικοοικονομικοί προσδιοριστές της υγείας: το μοντέλο του Κ3» (09:00 – 10:15).
Εισηγήτριες θα είναι η Ευαγγελή Μπίστα και η Αναστασία Φραγκεδάκη, παρουσιάζοντας πώς το μοντέλο του Κάπα3 συνδυάζει στήριξη, ενημέρωση και ενδυνάμωση για ασθενείς και φροντιστές.

Με την ενεργή παρουσία του σε σημαντικές επιστημονικές συναντήσεις, το Κάπα3 συνεχίζει να προβάλλει την αξία της αλληλεγγύης, της επιστημονικής γνώσης και της ολιστικής φροντίδας στον αγώνα κατά του καρκίνου.

Συμμετοχή του Kapa3 στο Melodic Consortium στη Λισαβόνα

Με μεγάλη χαρά σας ενημερώνουμε πως το Kapa3 είχε την ευκαιρία να συμμετάσχει στην πρόσφατη συνάντηση του consortium του έργου MELODIC, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Λισαβόνα. Παρότι η συμμετοχή μας πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, συνέβη σε πραγματικό χρόνο, και η ομάδα μας συνέβαλε ενεργά στις συζητήσεις που εστίασαν στην ανάπτυξη του εκπαιδευτικού προγράμματος για επαγγελματίες υγείας και στον σχεδιασμό της μελέτης παρέμβασης, με στόχο την υποστήριξη της ψυχικής υγείας νέων ενηλίκων που ζουν με καρκίνο.

Το έργο MELODIC, χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα EU4HEALTH με συνολικό προϋπολογισμό €1,8 εκατομμύρια, εστιάζει σε ένα κρίσιμο αλλά συχνά παραμελημένο ζήτημα: την ψυχική υγεία των νέων ενηλίκων ηλικίας 18–35 ετών που ζουν με καρκίνο.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι εταίροι αντάλλαξαν εμπειρίες και ευρήματα από ευρωπαϊκές έρευνες και συνεντεύξεις με επαγγελματίες υγείας, οικογένειες και νέους ενήλικες με καρκίνο, ενισχύοντας τη συνεργασία και τη διαμόρφωση στρατηγικών για την έγκαιρη ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Την ερχόμενη άνοιξη, το έργο θα ξεκινήσει τη φάση παρέμβασης, εστιάζοντας στην κοινωνική συνταγογράφηση και στην αξιοποίηση πράσινων και μπλε χώρων, αξιοποιώντας τη δύναμη της φύσης και της κοινότητας για την προαγωγή της ευεξίας.

Το Kapa3 συνεχίζει να εργάζεται στενά με τους ευρωπαϊκούς εταίρους, ούτως ώστε να διασφαλιστεί το ουσιαστικό αντίκτυπο στη ζωή των νέων ενηλίκων που αντιμετωπίζουν καρκίνο.

Διαβάστε περισσότερα για το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Melodic, εδώ

Το Κάπα3 στην 9η Ημερίδα «Φροντίζοντας τους Φροντιστές» της ΕΠΙΟΝΗ

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2025 η 9η Ημερίδα «Φροντίζοντας τους Φροντιστές» της ΕΠΙΟΝΗ, στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης (Εγνατίας 46, 1ος όροφος), με τη συμμετοχή του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3.

Η Νοσηλεύτρια και εθελόντρια του Κάπα3, Αθηνά Φραγκεδάκη, παρουσίασε την εργασία με τίτλο «Η θεατή πραγματικότητα ενός φροντιστή ογκολογικού ασθενή: Θεωρία και Πράξη», η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με τον κ. Κωνσταντίνο Τζάνα, MSc Βιοστατιστικό, Σύμβουλο και εθελοντή του Κάπα3. Στην παρουσίαση αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος των φροντιστών, είτε πρόκειται για συγγενείς, φίλους ή συντρόφους, στη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο, καθώς και οι πολυδιάστατες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σε ψυχικό, κοινωνικό, σωματικό και οικονομικό επίπεδο. Οι φροντιστές χαρακτηρίζονται συχνά ως «κρυφοί ασθενείς», αφού η καθημερινή τους επιβάρυνση μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, κατάθλιψη, burnout, κοινωνική απομόνωση και μείωση της ποιότητας ζωής.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμβολή του Κάπα3 στη στήριξη των φροντιστών, καθώς το 50% των αιτημάτων που δέχεται ο οργανισμός προέρχεται από αυτούς. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025 περισσότεροι από 500 άνθρωποι βρήκαν στήριξη μέσα από τις υπηρεσίες του Κέντρου, με το 70% των ωφελούμενων να είναι γυναίκες. Το Κάπα3, μέσα από τις δράσεις ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης που υλοποιεί, αναδεικνύει την ανάγκη φροντίδας όχι μόνο των ασθενών αλλά και εκείνων που αναλαμβάνουν το δύσκολο έργο της καθημερινής υποστήριξής τους, επιδιώκοντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής και για τις δύο πλευρές.

Στην Κάπα3 δεν μένουμε απλά στην ενημέρωση και στην ευαισθητοποίηση, αλλά στηρίζουμε έμπρακτα και προτείνουμε λύσεις για να ελαφρύνουμε το δύσκολο έργο που κλήθηκαν να αναλάβουν οι φροντιστές. Η ημερίδα έληξε αφήνοντας το ακροατήριο, δια ζώσης αλλά και όσους παρακολούθησαν διαδικτυακά, πιο ευαισθητοποιημένους για τους φροντιστές ασθενών με καρκίνο.