Αλληλεγγύη στην Υγεία Archives

Το Κάπα3 παρουσιάζει τη νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης

Με αφορμή τον Μάιο, μήνα ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία, αλλά και τον Ιούνιο, μήνα αφιερωμένο στους επιζώντες από τον καρκίνο, το Κάπα3 παρουσιάζει τη νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης.

Η εμπειρία του καρκίνου δεν αφορά μόνο το σώμα. Αγγίζει βαθιά την ψυχή, την καθημερινότητα, τις σχέσεις, την οικογένεια, την εργασία και την αίσθηση ασφάλειας του ανθρώπου. Από τη στιγμή της διάγνωσης, κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά και στη ζωή μετά από αυτήν, ο ασθενής και οι οικείοι του καλούνται να διαχειριστούν φόβο, αβεβαιότητα, αλλαγές, απώλειες, κόπωση και πολλές φορές ένα αίσθημα μοναξιάς.

Στο Κάπα3 γνωρίζουμε ότι η φροντίδα του ανθρώπου που βιώνει την εμπειρία του καρκίνου χρειάζεται να είναι ολιστική. Δεν αρκεί η ενημέρωση για δικαιώματα, παροχές και διαδικασίες. Δεν αρκεί μόνο η πλοήγηση στο σύστημα υγείας και κοινωνικής προστασίας. Χρειάζεται και ένας ασφαλής χώρος όπου ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει, να ακουστεί, να εκφράσει όσα τον βαραίνουν και να λάβει υποστήριξη με σεβασμό, διακριτικότητα και επαγγελματισμό.

Η νέα Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης του Κάπα3 δημιουργείται ακριβώς για αυτόν τον σκοπό: να προσφέρει συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε άτομα που βιώνουν εμπειρία καρκίνου, καθώς και σε φροντιστές και μέλη των οικογενειών τους.

Στόχος της υπηρεσίας είναι η ενδυνάμωση, η συναισθηματική στήριξη και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ωφελούμενων. Μέσα από τη διαδικασία της υποστήριξης, ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει καλύτερα όσα βιώνει, να διαχειριστεί το άγχος και την αβεβαιότητα, να ενισχύσει την ψυχική του ανθεκτικότητα και να αισθανθεί ότι δεν είναι μόνος στη διαδρομή.

Η υπηρεσία απευθύνεται σε ενήλικες ογκολογικούς ασθενείς, επιζώντες και επιζώσες, φροντιστές και μέλη οικογένειας. Η υποστήριξη μπορεί να αφορά διαφορετικά στάδια της εμπειρίας του καρκίνου: τη νέα διάγνωση, την ενεργή θεραπεία, το μεταθεραπευτικό στάδιο, την υποτροπή, τη μακροχρόνια παρακολούθηση ή την καθημερινότητα του φροντιστή.

Η υποστήριξη παρέχεται σε κύκλο έως οκτώ ατομικών συνεδριών, κατόπιν συνεννόησης με τον/την ωφελούμενο/η και βάσει της διαθεσιμότητας της υπηρεσίας. Οι συνεδρίες μπορούν να πραγματοποιούνται είτε δια ζώσης είτε διαδικτυακά, ανάλογα με τις ανάγκες του/της ωφελούμενου/ης και το πλαίσιο λειτουργίας της υπηρεσίας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην εμπιστευτικότητα, στο επαγγελματικό απόρρητο και στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Η συμμετοχή στην υπηρεσία γίνεται με ενημερωμένη συναίνεση, ενώ οι πληροφορίες που μοιράζεται ο/η ωφελούμενος/η παραμένουν εμπιστευτικές. Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ψυχολογικής και της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Κάπα3 περιορίζεται μόνο στα απολύτως απαραίτητα στοιχεία για την καλύτερη υποστήριξη του ανθρώπου.

Η νέα ομάδα εντάσσεται στη συνολική φιλοσοφία του Κάπα3 για διεπιστημονική, ανθρωποκεντρική και υπεύθυνη φροντίδα. Η ψυχολογική υποστήριξη συνδέεται με την κοινωνική καθοδήγηση, την ενημέρωση για δικαιώματα και παροχές, τις ανάγκες παραπομπής και τη συνολικότερη ενδυνάμωση του ωφελούμενου.

Παράλληλα, η υπηρεσία λειτουργεί με σαφή όρια. Έχει υποστηρικτικό και συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ψυχιατρική παρακολούθηση, την επείγουσα ψυχιατρική παρέμβαση ή τη μακροχρόνια ψυχοθεραπεία. Όταν κρίνεται απαραίτητο, ο/η ωφελούμενος/η μπορεί να καθοδηγηθεί προς κατάλληλες υπηρεσίες ή εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μένει μόνος απέναντι στον καρκίνο. Η ψυχολογική υποστήριξη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μέρος της φροντίδας. Είναι χώρος ακρόασης, αποδοχής και ενδυνάμωσης.

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
Μαζί, με γνώση, φροντίδα και ανθρώπινη παρουσία.

Επικοινωνήστε μαζί μας :

https://www.kapa3.gr/epikoinonia/ γραφόντας στο πλαίσιο Μήνυμα “Ψυχολογική υποστήριξη”

ΚΑΛΈΣΤΕ ΣΤΟ

Ιούνιος: Μήνας Επιβιωσάντων από τον Καρκίνο

Η επιβίωση είναι μια μεγάλη νίκη — αλλά η φροντίδα συνεχίζεται

Ο Ιούνιος είναι αφιερωμένος στους ανθρώπους που ζουν με και μετά τον καρκίνο. Είναι ένας μήνας αναγνώρισης, τιμής και ελπίδας. Ένας μήνας που μας θυμίζει ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία: φόβου, αγώνα, θεραπείας, αντοχής, αλλαγής, επανεκκίνησης και ζωής.

Η Παγκόσμια Ημέρα Επιζώντων του Καρκίνου, που τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Ιουνίου, ξεκίνησε ως ετήσια εθνική ημέρα στις ΗΠΑ και στον Καναδά και στη συνέχεια διαδόθηκε διεθνώς ως μια γιορτή της ζωής. Είναι και μια ημέρα αναγνώρισης των αναγκών των ανθρώπων που συνεχίζουν να ζουν με τις σωματικές, ψυχικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της νόσου και της θεραπείας.

Η επιβίωση από τον καρκίνο είναι μια μεγάλη νίκη. Δεν είναι, όμως, πάντα το τέλος της ιστορίας. Για πολλούς ανθρώπους, η ολοκλήρωση της θεραπείας δεν σημαίνει άμεση επιστροφή στην προηγούμενη καθημερινότητα. Συχνά σημαίνει την αρχή μιας νέας πραγματικότητας, με ανάγκη για ιατρική παρακολούθηση, ψυχολογική υποστήριξη, ενημέρωση, κοινωνική επανένταξη, πρόσβαση σε δικαιώματα και πρακτική καθοδήγηση.

Ο όρος «επιζών/επιβιώσας από καρκίνο» δεν αφορά μόνο όσους έχουν ολοκληρώσει τη βασική θεραπεία και είναι ελεύθεροι νόσου. Περιλαμβάνει και ανθρώπους που συνεχίζουν να λαμβάνουν θεραπεία συντήρησης, καθώς και ανθρώπους που ζουν για χρόνια με τον καρκίνο ως χρόνια νόσο. Αυτή η ευρύτερη προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί μας βοηθά να δούμε τον καρκίνο όχι μόνο ως μια οξεία ιατρική κατάσταση, αλλά και ως μια εμπειρία που μπορεί να επηρεάζει τη ζωή του ανθρώπου για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα τελευταία χρόνια, η πρόοδος στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση, τις θεραπευτικές επιλογές, την ανοσοθεραπεία, τις στοχευμένες θεραπείες και την υποστηρικτική φροντίδα έχει αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ανθρώπων που ζουν πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση της επιστήμης και της δημόσιας υγείας. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί μια νέα ευθύνη: να οργανωθεί καλύτερα η φροντίδα μετά τη θεραπεία.

Γιατί η επιβίωση δεν αφορά μόνο το εάν ένας άνθρωπος έζησε. Αφορά και το πώς ζει.

Μετά τη θεραπεία, πολλοί άνθρωποι βιώνουν ανάμεικτα συναισθήματα. Ανακούφιση, χαρά και ευγνωμοσύνη συνυπάρχουν συχνά με άγχος, αβεβαιότητα, φόβο υποτροπής, κόπωση, αλλαγές στην εικόνα σώματος, δυσκολίες στις σχέσεις, στην εργασία, στην οικογένεια και στην κοινωνική ζωή. Δεν είναι λίγοι όσοι περιγράφουν ότι, ενώ το περιβάλλον τους θεωρεί πως «όλα τελείωσαν», οι ίδιοι αισθάνονται ότι τώρα ξεκινά ένα νέο και δύσκολο στάδιο.

Η ψυχική υγεία των επιβιωσάντων είναι αναπόσπαστο κομμάτι της φροντίδας. Ο φόβος, η θλίψη, ο θυμός, η ανασφάλεια ή η δυσκολία προσαρμογής δεν πρέπει να υποτιμώνται. Χρειάζεται χώρος για να εκφραστούν, πρόσβαση σε εξειδικευμένη υποστήριξη όταν απαιτείται, αλλά και σύνδεση με φορείς, συλλόγους και ομάδες που μπορούν να προσφέρουν κατανόηση, ενδυνάμωση και πρακτική βοήθεια.

Η φροντίδα μετά τον καρκίνο χρειάζεται επίσης συνέχεια στην ιατρική παρακολούθηση. Η παρακολούθηση δεν αφορά μόνο τον φόβο της υποτροπής. Αφορά την πρόληψη, την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών επιπλοκών, τη διαχείριση των μακροχρόνιων επιπτώσεων της θεραπείας και την προστασία της συνολικής υγείας. Νεότερα επιστημονικά δεδομένα υπενθυμίζουν ότι οι άνθρωποι που έχουν επιβιώσει από έναν καρκίνο μπορεί να χρειάζονται εξατομικευμένη και μακροχρόνια παρακολούθηση, ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, τον τύπο του καρκίνου, τη θεραπεία που έλαβαν και τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου.

Το μήνυμα δεν είναι φόβος. Είναι επίγνωση. Είναι πρόληψη. Είναι οργανωμένη συνέχεια στη φροντίδα.

Η ζωή μετά τον καρκίνο αφορά πολλά περισσότερα από τις εξετάσεις. Αφορά την επιστροφή στην εργασία, την οικονομική επιβάρυνση, την πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές, την αναγνώριση δικαιωμάτων, την οικογενειακή ισορροπία, τη σωματική δραστηριότητα, τη διατροφή, τη σεξουαλικότητα, την αυτοεικόνα, τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή. Αφορά το δικαίωμα του ανθρώπου να ξαναχτίσει τη ζωή του με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και υποστήριξη.

Οι μαρτυρίες ανθρώπων που επιβίωσαν από τον καρκίνο έχουν ιδιαίτερη αξία. Μας θυμίζουν ότι η επιβίωση δεν είναι μόνο στατιστικό μέγεθος. Είναι εμπειρία. Είναι πρόσωπα. Είναι άνθρωποι που πέρασαν μέσα από τον φόβο, τον πόνο και την αβεβαιότητα και συνεχίζουν να ζουν, να αγαπούν, να εργάζονται, να διεκδικούν, να στηρίζουν άλλους ανθρώπους. Είναι ιστορίες που μετατρέπουν την ασθένεια σε δύναμη, τη δυσκολία σε δράση και την προσωπική εμπειρία σε συλλογικό μήνυμα.

Στο Κάπα3 γνωρίζουμε καθημερινά ότι ο καρκίνος δεν τελειώνει πάντα με την τελευταία θεραπεία. Συνεχίζεται στις ερωτήσεις που έχει ο άνθρωπος για τα δικαιώματά του. Στην αγωνία του για τις εξετάσεις και την παρακολούθηση. Στην ανάγκη του να καταλάβει ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσει. Στην αναζήτηση κοινωνικής, ψυχολογικής, εργασιακής και πρακτικής υποστήριξης. Στην προσπάθειά του να επιστρέψει στην καθημερινότητα, όχι απλώς ως «ασθενής που τα κατάφερε», αλλά ως άνθρωπος που έχει δικαίωμα να ζει με ποιότητα.

Γι’ αυτό η υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με και μετά τον καρκίνο πρέπει να είναι ολιστική. Να περιλαμβάνει ενημέρωση, πλοήγηση, ψυχοκοινωνική στήριξη, πρόσβαση σε δικαιώματα και υπηρεσίες, ενδυνάμωση, συνέχεια στη φροντίδα και σύνδεση με την κοινότητα.

Ο Ιούνιος μάς καλεί να αλλάξουμε τον τρόπο που μιλάμε για την επιβίωση. Να μη ρωτάμε μόνο: «νικήθηκε ο καρκίνος;»
Αλλά και:

Ζει ο άνθρωπος με ποιότητα;
Έχει πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζεται;
Γνωρίζει τα δικαιώματά του;
Έχει ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη;
Μπορεί να επιστρέψει στην εργασία και στην καθημερινότητά του με αξιοπρέπεια;
Υπάρχει πλάνο παρακολούθησης και συνέχεια στη φροντίδα του;
Υπάρχει κάποιος να τον καθοδηγήσει όταν δεν ξέρει πού να απευθυνθεί;

Η επιβίωση από τον καρκίνο είναι νίκη. Αλλά η πραγματική πρόκληση είναι να μετατρέψουμε αυτή τη νίκη σε ζωή με ποιότητα, ασφάλεια, δικαιώματα, υποστήριξη και ελπίδα.

Στο Κάπα3 συνεχίζουμε να στεκόμαστε δίπλα σε κάθε άνθρωπο που ζει με και μετά τον καρκίνο. Με ενημέρωση, καθοδήγηση, ενδυνάμωση και πίστη ότι η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία.

Συνεχίζεται στη ζωή.

Η Alpha Bank και οι εργαζόμενοί της στηρίζουν το Κάπα3 μέσα από την πρωτοβουλία Match for Good

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς την Alpha Bank και τους εργαζομένους της για την ουσιαστική στήριξη που προσέφεραν μέσα από την πρωτοβουλία Match for Good, στο πλαίσιο της οποίας η Alpha Bank διπλασίασε την προσφορά των εργαζομένων της.

Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, έξι κοινωφελείς οργανισμοί από όλη τη χώρα έλαβαν οικονομική ενίσχυση, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία της Alpha Bank, παρουσία εκπροσώπων των οργανισμών. Οικοδεσπότες της εκδήλωσης ήταν ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Alpha Bank, κ. Δημήτρης Τσιτσιράγκος, και η Chief Human Resources Officer, κα Φραγκίσκη Μελίσσα.

Ο κ. Δημήτρης Τσιτσιράγκος τόνισε ότι η πρωτοβουλία Match for Good κάνει πράξη τη δέσμευση της Alpha Bank να στηρίζει με συνέπεια οργανισμούς που δημιουργούν θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία, επισημαίνοντας ότι η ατομική προσφορά των εργαζομένων, όταν ενώνεται με τη στήριξη της Τράπεζας, μετατρέπεται σε συλλογική δύναμη με απτό αποτέλεσμα.

Από την πλευρά της, η κα Φραγκίσκη Μελίσσα υπογράμμισε ότι το Match for Good εκφράζει στην πράξη τη νέα κουλτούρα της Τράπεζας, δίνοντας στους εργαζομένους ενεργό ρόλο στην επιλογή, τη συμμετοχή και την υποστήριξη δράσεων με κοινωνική αξία.

Το Κάπα3 εκπροσώπησαν η κα Ευαγγελή Μπίστα, co-founder του Οργανισμού, και η κα Δέσποινα Χρυσοστομίδου, συνεργάτης ψυχολόγος. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν το έργο του Κάπα3 και να συζητήσουν για τον κοινωνικό αντίκτυπο που μπορεί να δημιουργηθεί όταν η εταιρική υπευθυνότητα συναντά την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων.

Για όλους εμάς στο Κάπα3, η στήριξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Ενισχύει την προσπάθειά μας να βρισκόμαστε καθημερινά δίπλα σε ανθρώπους με βίωμα καρκίνου, καθώς και στις οικογένειες και τους φροντιστές τους, προσφέροντας καθοδήγηση, ενημέρωση, υποστήριξη στην πρόσβαση σε δικαιώματα και υπηρεσίες, και πρακτικά εργαλεία ενδυνάμωσης.

Το Κάπα3 λειτουργεί ως ένας φορέας πλοήγησης και υποστήριξης για τον ογκολογικό ασθενή, γεφυρώνοντας το κενό ανάμεσα στην ανάγκη και την πληροφορία, ανάμεσα στο δικαίωμα και την πραγματική πρόσβαση. Για πολλούς ανθρώπους, ιδιαίτερα εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, η δυσκολία δεν είναι μόνο η ασθένεια. Είναι η αβεβαιότητα, η γραφειοκρατία, η άγνοια των διαθέσιμων δικαιωμάτων, η οικονομική επιβάρυνση, η μετακίνηση, η ψυχοκοινωνική πίεση και η ανάγκη για έναν αξιόπιστο συνοδοιπόρο.

Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, η κοινωνική προσφορά αποκτά πολλαπλασιαστική δύναμη και μετατρέπεται σε πραγματική υποστήριξη για όσους τη χρειάζονται. Η υποστήριξη της Alpha Bank και των εργαζομένων της ενισχύει την αποστολή του Κάπα3: να μη μένει κανένας άνθρωπος μόνος απέναντι στον καρκίνο, στην πληροφορία που δεν βρίσκει, στη διαδικασία που δεν γνωρίζει και στο δικαίωμα που δεν μπορεί να διεκδικήσει.

Η υγεία δεν είναι μόνο ιατρική πράξη. Είναι πρόσβαση, ενημέρωση, αξιοπρέπεια, κοινωνική φροντίδα και ουσιαστική παρουσία. Κάθε στήριξη προς το Κάπα3 μετατρέπεται σε περισσότερη καθοδήγηση, περισσότερη ενημέρωση, περισσότερη ενδυνάμωση και περισσότερη φροντίδα για ανθρώπους και οικογένειες που βρίσκονται σε μια δύσκολη και απαιτητική διαδρομή.

Ευχαριστούμε θερμά την Alpha Bank και τους εργαζομένους της για την εμπιστοσύνη, την επιλογή και τη στήριξη στο έργο του Κάπα3.

Γιατί όταν η προσφορά γίνεται συλλογική, μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την καθημερινότητα των ανθρώπων.

Match for Good – Alpha Bank (1)

Κάπα3 και Καρκινάκι ενώνουν δυνάμεις για την υποστήριξη παιδιών, εφήβων και οικογενειών που ζουν με καρκίνο

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ανακοινώνει τη νέα του συνεργασία με την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Καρκινάκι», με στόχο την ενίσχυση της ενημέρωσης, της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και της ευαισθητοποίησης γύρω από τον παιδικό και εφηβικό καρκίνο, καθώς και τη στήριξη των οικογενειών που βιώνουν την εμπειρία της νόσου.

Το Καρκινάκι αποτελεί έναν εξειδικευμένο οργανισμό που δραστηριοποιείται στον χώρο του παιδικού και εφηβικού καρκίνου, εστιάζοντας στην έγκυρη ενημέρωση, στην ενδυνάμωση των γονέων και φροντιστών και στην καλλιέργεια ενός υποστηρικτικού πλαισίου γύρω από τα παιδιά και τους εφήβους που νοσούν. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης και παρεμβάσεις σε επίπεδο κοινότητας, επιδιώκει να μειώσει το αίσθημα απομόνωσης που συχνά συνοδεύει τη διάγνωση, ενισχύοντας παράλληλα την κατανόηση και την κοινωνική ευαισθητοποίηση, καθώς και τη διασύνδεση των οικογενειών με διαθέσιμους πόρους υποστήριξης.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι δύο φορείς θα αναπτύξουν κοινές πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, με έμφαση στη δημιουργία δράσεων που απευθύνονται τόσο σε οικογένειες όσο και σε επαγγελματίες υγείας και υποστήριξης. Προβλέπεται επίσης η συνδιοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, η ανταλλαγή καλών πρακτικών, καθώς και η διερεύνηση συμμετοχής σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα που ενισχύουν την ολιστική προσέγγιση στη φροντίδα των ασθενών, με έμφαση στη συνέχεια της υποστήριξης σε όλα τα στάδια της εμπειρίας της νόσου.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 δραστηριοποιείται με στόχο την ενημέρωση, την καθοδήγηση και την ενδυνάμωση των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο, προσφέροντας πρακτική υποστήριξη και πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση και υπηρεσίες. Παράλληλα, αναπτύσσει δράσεις που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή των ασθενών στη διαχείριση της υγείας τους και προωθεί ένα πιο προσβάσιμο και ανθρώπινο πλαίσιο φροντίδας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 συμμετέχει και σε ευρωπαϊκές συνεργασίες που εστιάζουν στην ψυχοκοινωνική διάσταση της νόσου σε διαφορετικά στάδια ζωής, όπως το έργο MELODIC, το οποίο αφορά την ψυχική υγεία νέων ενηλίκων με εμπειρία καρκίνου. Η εμπειρία αυτή ενισχύει τη δυνατότητα του οργανισμού να αναγνωρίζει τις ανάγκες που διαμορφώνονται σε όλο το φάσμα της πορείας με τη νόσο, από την παιδική ηλικία έως την ενήλικη ζωή.

Η συνεργασία με το Καρκινάκι επιβεβαιώνει την κοινή προσέγγιση των δύο οργανισμών για την ενίσχυση ενός δικτύου υποστήριξης που δεν περιορίζεται στη θεραπευτική διαδικασία, αλλά επεκτείνεται στην καθημερινότητα των οικογενειών, στην ενημέρωση και στην ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση, με στόχο μια πιο σταθερή και ουσιαστική παρουσία δίπλα στους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.

Το Δ.Τ. εδώ Δ.Τ. ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ

Κείμενο: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Νέα συνεργασία του Κάπα3 με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΠΟΑμΣΚΠ)

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, ανακοινώνει τη νέα του συνεργασία με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΠΟΑμΣΚΠ), ενισχύοντας τις συνέργειες μεταξύ οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της υγείας και της υποστήριξης των ασθενών.

Η συνεργασία Κάπα3 ΠΟΑμΣΚΠ στοχεύει στην ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών που θα συμβάλουν στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την ουσιαστική υποστήριξη των ατόμων που ζουν με χρόνια νοσήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στους ογκολογικούς ασθενείς και στα άτομα με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας. Μέσα από την ανταλλαγή γνώσης, εμπειρίας και καλών πρακτικών, οι δύο φορείς επιδιώκουν να ενισχύσουν δράσεις που προάγουν την ισότιμη πρόσβαση στην ενημέρωση, την υγειονομική φροντίδα και την κοινωνική ένταξη των ασθενών.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 έχει ως βασική αποστολή την υποστήριξη των ατόμων που ζουν με καρκίνο και των φροντιστών τους, παρέχοντας έγκυρη πληροφόρηση, πρακτική καθοδήγηση και πρόσβαση σε υπηρεσίες και παροχές. Παράλληλα, ο οργανισμός αναπτύσσει πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ενημέρωση των ασθενών για τα δικαιώματά τους και προάγουν την ψυχοκοινωνική τους ενδυνάμωση. Μέσα από δράσεις όπως οι Κινητές Μονάδες, τα ψηφιακά εργαλεία και τα εκπαιδευτικά προγράμματα, το Κάπα3 προωθεί ένα μοντέλο ανθρωποκεντρικής φροντίδας, ενισχύοντας τη συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία και την ποιότητα ζωής τους, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργεί συνεργασίες με φορείς που δραστηριοποιούνται στον χώρο της υγείας και της κοινωνικής υποστήριξης.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΠΟΑμΣΚΠ) είναι δευτεροβάθμιος μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2008 με στόχο τη συνένωση και υποστήριξη των πρωτοβάθμιων συλλόγων ατόμων με Πολλαπλή Σκλήρυνση σε πανελλαδικό επίπεδο, καθώς και την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού για τη νόσο. Στην Ομοσπονδία συμμετέχουν εννέα πρωτοβάθμιοι σύλλογοι από όλη την Ελλάδα. Η ΠΟΑμΣΚΠ υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας, ενώ παράλληλα διεκδικεί την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με Πολλαπλή Σκλήρυνση στην εκπαιδευτική, επαγγελματική, αθλητική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Είναι μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) και της European Multiple Sclerosis Platform (EMSP).

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι δύο φορείς προγραμματίζουν την ανάπτυξη κοινών δράσεων, όπως η διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων και συνεδρίων, η υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, η συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, καθώς και η πραγματοποίηση κοινών ερευνών για ζητήματα που αφορούν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παράλληλα, η συνεργασία θα συμβάλει στην προώθηση της διεπιστημονικής προσέγγισης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της υγείας.

Η νέα αυτή συνεργασία αντανακλά το κοινό όραμα των δύο οργανισμών για την ενίσχυση της φωνής των ασθενών και την προώθηση μιας κοινωνίας που σέβεται, στηρίζει και ενδυναμώνει τα άτομα που ζουν με χρόνια νοσήματα.

Συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών

Το Κάπα3 ξεκινά τη συνεργασία με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία ενός γραφείου υποστήριξης καρκινοπαθών και των οικογενειών τους, ενισχύοντας τις τοπικές κοινωνικές υπηρεσίες και παρέχοντας έμπρακτη στήριξη στους πολίτες που δοκιμάζονται από ογκολογικές παθήσεις.

Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία αυτή, ελήφθη από τον Δήμο Μετεώρων και εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο, με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες και πληροφόρηση για τους ασθενείς. Η λειτουργία του Γραφείου θα πραγματοποιείται στον χώρο του Κέντρου Κοινότητας Καλαμπάκας και θα στελεχώνεται από κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, σε συνεργασία με τη δομή «Βοήθεια στο Σπίτι».

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 θα παρέχει την επιστημονική καθοδήγηση και θα προετοιμάσει τα εργαλεία και τις μεθοδολογίες λειτουργίας του Γραφείου, συμπεριλαμβανομένων της λήψης κοινωνικού ιστορικού, της καταγραφής αιτημάτων και της καθοδήγησης των ασθενών και των οικογενειών τους.

Το Γραφείο αυτό, ως γραφείο υποστήριξης καρκινοπαθών, θα παρέχει δωρεάν υπηρεσίες όπως:

Καθοδήγηση για δικαιώματα και παροχές (ΚΕΠΑ, κοινωνικά τιμολόγια, ρυθμίσεις ωραρίων εργασίας, επιδόματα).
Διαχείριση φακέλου ασθενών για μείωση γραφειοκρατικής επιβάρυνσης.
Κοινωνική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη για ασθενείς και οικογένειες.
Συνεργασία με τοπικές κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες.

Επιπλέον, το γραφείο υποστήριξης καρκινοπαθών θα λειτουργεί ως κόμβος ενημέρωσης για την τοπική κοινωνία, παρέχοντας σε όλους τους ενδιαφερόμενους πληροφορίες για πρόληψη, προγράμματα ευαισθητοποίησης και δράσεις αλληλεγγύης. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται όχι μόνο η άμεση στήριξη των ασθενών, αλλά και η ευρύτερη ενημέρωση και συμμετοχή της κοινότητας στις ανάγκες των συνανθρώπων τους.

Σε δήλωσή του, ο Δήμαρχος Λευτέρης Αβραμόπουλος υπογραμμίζει ότι:

«η ίδρυση του Γραφείου Εξυπηρέτησης Ασθενών με Νεοπλασματικές Ασθένειες αποτελεί πολιτική επιλογή με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ο Δήμος Μετεώρων αναλαμβάνει την ευθύνη να σταθεί ουσιαστικά δίπλα στους συμπολίτες μας, εξασφαλίζοντας στήριξη, αξιοπρέπεια και ουσιαστική πρόσβαση στα δικαιώματά τους».

Στόχος της συνεργασίας είναι η έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους σε αξιόπιστη πληροφόρηση και υποστηρικτικές υπηρεσίες, μειώνοντας την ταλαιπωρία και την ψυχοκοινωνική επιβάρυνση που συχνά συνοδεύει τη νόσο.

Το Κάπα3, με εμπειρία στην καθοδήγηση ασθενών σε όλη την Ελλάδα και με ήδη λειτουργούσα αντίστοιχη δομή στον Δήμο Μεγαρέων, συνεχίζει να επεκτείνει το δίκτυο συνεργασιών του με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενισχύοντας τη διασύνδεση κοινωνικών υπηρεσιών και ασθενών.

Η συνεργασία με τον Δήμο Μετεώρων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου υποστήριξης των ογκολογικών ασθενών σε περιφερειακό επίπεδο, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πραγματικές του ανάγκες.

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS — 1η Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη απέναντι στον HIV/AIDS δεν έχει τελειώσει. Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν ακόμη με τον ιό. Επιπλέον, οι ανισότητες στην πρόσβαση, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία συνεχίζουν να κοστίζουν ζωές.

Η σημερινή ημέρα καθιερώθηκε το 1988 ως η πρώτη διεθνής ημέρα αφιερωμένη σε θέμα υγείας. Από τότε, αποτελεί παγκόσμια υπενθύμιση για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση, αποστιγματοποίηση και ισότιμη φροντίδα.

Τι γνωρίζουμε σήμερα για τον HIV/AIDS

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του UNAIDS, περισσότεροι από 39 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV παγκοσμίως. Χάρη στις θεραπείες, μπορούν να έχουν ποιοτική ζωή.

Τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Τα αντιρετροϊκά σχήματα (ARVs) επιτρέπουν σε όσους λαμβάνουν θεραπεία να έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο — κάτι που σημαίνει ότι δεν μεταδίδουν τον ιό (“Undetectable = Untransmittable”).

Ωστόσο, παρά την πρόοδο, καταγράφουμε ακόμη νέες μολύνσεις — κυρίως σε πληθυσμούς που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, οικονομικές δυσκολίες ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, η έλλειψη ενημέρωσης και ο στιγματισμός παραμένουν σοβαρά εμπόδια που καθυστερούν την εξέταση και τη θεραπεία.

HIV & Καρκίνος: Ένας σημαντικός σύνδεσμος

Η σχέση μεταξύ HIV και ορισμένων μορφών καρκίνου δεν είναι ευρέως γνωστή, ωστόσω είναι ουσιαστική:

Οι άνθρωποι που ζουν με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο τραχήλου της μήτρας, λόγω της συχνότερης επιμονής του HPV.
Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφεται επίσης για λέμφωμα non-Hodgkin, σαρκώματα Kaposi, καθώς και για ορισμένους καρκίνους που σχετίζονται με χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις.
Η έγκαιρη διάγνωση, η σταθερή θεραπεία και οι προληπτικοί έλεγχοι μειώνουν σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Στο Κάπα3 έχουμε δημοσιεύσει σχετικά άρθρα για την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και την ενδυνάμωση των ασθενών, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4, Άρθρο5

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα χάρη στη λειτουργία των Checkpoints, στη στήριξη από ΜΚΟ και δομές πρόληψης, στη διάδοση της PrEP και στη βελτίωσης της πρόσβασης στη θεραπεία.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μικρή μείωση (4%) στις νέες διαγνώσεις HIV σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Παρόλα αυτά, η υποδιάγνωση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν την έγκαιρη εξέταση λόγω του στιγματισμού.

Πρόληψη: Τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας

Εξέταση: ένα απλό τεστ μπορεί να σώσει ζωές.
Χρήση προφυλακτικού και ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
PrEP & PEP: σύγχρονες, αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης.
Μηδενισμός στιγματισμού: η ενημέρωση είναι η πιο ισχυρή μορφή προστασίας.
Στήριξη των δομών που προσφέρουν πρόσβαση σε πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.

Ζήτημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η σημερινή ημέρα μας αφορά όλους. Η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας είναι δικαίωμα. Κανείς δεν πρέπει να φοβάται να εξεταστεί, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η διάκριση με βάση την οροθετικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο ή την ταυτότητα και έκφραση φύλου, την κατάσταση υγείας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ουσιών) ή την εργασία στο σεξ, αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η πρόληψη και η αλληλεγγύη μπορούν να σώσουν ζωές — και ότι ένας κόσμος χωρίς νέες μολύνσεις είναι εφικτός.

Πηγές

UNAIDS
HIV.GOV
AIDSHEALTH.ORG
ΕΟΔΥ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Επαναπροσδιορίζοντας την Αλληλεγγύη στην Υγεία – Μια Ευρωπαϊκή Προοπτική

Στην Ευρώπη, τα συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις. Η έλλειψη προσωπικού, η άνιση πρόσβαση και οι βαθιές ανισότητες αφήνουν πολλούς πολίτες χωρίς επαρκή φροντίδα, ενώ η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς μειώνεται. Η πανδημία επανέφερε για λίγο το αίσθημα συλλογικής ευθύνης, όμως οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι οικονομικές προτεραιότητες έχουν από τότε απομακρύνει την προσοχή από την κοινή ευημερία. Αυτό εγείρει μια κρίσιμη ερώτηση: τι σημαίνει σήμερα η αλληλεγγύη στην υγεία στην Ευρώπη;

Αυτό το πλαίσιο υπογραμμίστηκε στο European Health Forum Gastein (EHFG) 2025, όπου υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και ειδικοί στον τομέα της υγείας συζήτησαν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες για την αλληλεγγύη στην υγεία σε όλη την Ευρώπη.

Η υγεία δεν είναι απλώς εμπόρευμα· αποτελεί τη βάση για κοινωνική συνοχή και μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Η επένδυση στην πρόληψη, στην ψυχική υγεία και στην κοινωνική υποστήριξη δεν είναι αντίφαση με την οικονομική ανταγωνιστικότητα — είναι προϋπόθεση γι’ αυτήν.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι πρόωροι θάνατοι το 2022 είχαν ως αποτέλεσμα 2,4 εκατομμύρια χαμένες εργατοώρες, υπογραμμίζοντας τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της ανεπαρκούς πρόληψης. Η πρόσβαση στην περίθαλψη παραμένει άνιση, οι χρόνιες παθήσεις αυξάνονται, και οι καινοτομίες δεν είναι παντού διαθέσιμες, αφήνοντας τις πιο ευάλωτες ομάδες να αντιμετωπίζουν πολλαπλές ανισότητες.

Η αλληλεγγύη στην υγεία απαιτεί δράση σε όλα τα επίπεδα. Η πρωτοβάθμια και κοινοτική φροντίδα λειτουργούν ως πρώτη γραμμή άμυνας, με διεπιστημονικές ομάδες — γιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς — να συνεργάζονται με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για να φτάσουν στους πιο αποκλεισμένους.

Παραδείγματα από την Ανδαλουσία, την Πορτογαλία και το μοντέλο e-consultation στην Εσθονία δείχνουν πώς οι συντονισμένες, ανθρωποκεντρικές προσεγγίσεις ενισχύουν την εμπιστοσύνη, βελτιώνουν την πρόσβαση και ενδυναμώνουν τους πολίτες. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η υγειονομική ενημέρωση πρέπει να συνοδεύουν την καινοτομία, ώστε κανείς να μην μένει πίσω. Στην ΕΕ, η μέση καθυστέρηση διάγνωσης του άσθματος είναι 4,5 χρόνια, αναδεικνύοντας την ανάγκη για έγκαιρη και δίκαιη φροντίδα.

Η ψηφιοποίηση φέρνει προκλήσεις και ευκαιρίες. Η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα και τα ψηφιακά εργαλεία υγείας μπορούν να ενισχύσουν την πρώιμη διάγνωση, την παρακολούθηση των ασθενών και την αποδοτικότητα του συστήματος, αλλά κινδυνεύουν να ενισχύσουν τις ανισότητες και την έλλειψη εμπιστοσύνης εάν η διακυβέρνηση είναι αδύναμη. Στόχος της Ευρώπης είναι να συνδυάσει την καινοτομία με ηθική εποπτεία, ενσωματώνοντας διαφάνεια, λογοδοσία και προσβασιμότητα σε κάθε σχεδιαστική απόφαση. Πρωτοβουλίες όπως ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας (EHDS) επιδιώκουν να ενώσουν την διαλειτουργικότητα, την έρευνα και την ενδυνάμωση των ασθενών, δίνοντάς τους έλεγχο των δεδομένων τους και υποστηρίζοντας παράλληλα την καινοτομία και την ισότητα.

Τα συστήματα υγείας συνδέονται επίσης με ευρύτερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Η κλιματική αλλαγή, οι κοινωνικές ανισότητες και η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζουν δυσανάλογα τις ευάλωτες ομάδες, ενώ η φροντίδα στο τέλος της ζωής και οι σπάνιες ασθένειες αναδεικνύουν κενά στην ισότητα, την έρευνα και τη νομοθεσία. Σε όλη την Ευρώπη, οι συνεργατικές λύσεις — από κοινές πορείες ασθενών έως διασυνοριακά δίκτυα — είναι αναγκαίες. Η υγεία συμβάλλει περίπου στο 10% του ΑΕΠ της ΕΕ και στο 9% της απασχόλησης, αποδεικνύοντας τον κεντρικό ρόλο της τόσο στην κοινωνική όσο και στην οικονομική σταθερότητα. Η δημόσια χρηματοδότηση, οι στρατηγικές επενδύσεις στην μακροχρόνια φροντίδα και η συνεργασία μεταξύ πολλών φορέων ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την αλληλεγγύη. Σημαντικά, έχουν διατεθεί 170 εκατομμύρια ευρώ για τη Στρατηγική Ατζέντα Έρευνας και Καινοτομίας της ΕΕ για την Υγεία και την Κλιματική Αλλαγή, διασφαλίζοντας την ένταξη των πιο ευάλωτων πληθυσμών.

Η αλληλεγγύη στην υγεία δεν αφορά μόνο την χρηματοδότηση ή τις πολιτικές· είναι δέσμευση για δικαιοσύνη, συμμετοχικότητα και συλλογική ευθύνη. Από τα καινοτόμα μοντέλα φροντίδας, όπως το “νοσοκομείο στο σπίτι” στο Karolinska University Hospital, έως τις ψηφιακές λύσεις της Εσθονίας, η Ευρώπη διαθέτει παραδείγματα αποτελεσματικών πρακτικών που βασίζονται στην ισότητα και την ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και η ενίσχυση της αλληλεγγύης απαιτούν διαφάνεια, συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και μέτρα που δείχνουν έμπρακτα τη φροντίδα.

Το κοινωνικό συμβόλαιο της Ευρώπης στην υγεία μπορεί να ανανεωθεί, ισορροπώντας την ανταγωνιστικότητα με τη φροντίδα. Όταν οι επενδύσεις, η καινοτομία και οι πολιτικές καθοδηγούνται από την αλληλεγγύη, η Ευρώπη εξασφαλίζει ότι η υγεία γίνεται το κοινό έδαφος πάνω στο οποίο αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη — μετρημένη όχι σε λόγια ή συνθήματα, αλλά στην ευημερία κάθε πολίτη.

Διαβάστε την αναφορά του EHFG εδώ

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3