Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης – 12 Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης (Universal Health Coverage Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Δεκεμβρίου. Αποτελεί υπενθύμιση ότι η πρόσβαση σε ποιοτική, προσιτή υγειονομική περίθαλψη είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και θεμελιώδης προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη κοινωνία. Ο ΟΗΕ θέσπισε αυτή την ημέρα για να ενισχύσει την παγκόσμια δέσμευση ώστε όλοι οι άνθρωποι, παντού, να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που χρειάζονται χωρίς οικονομική δυσκολία. WHO

Η ιδέα της καθολικής κάλυψης υγείας (UHC) δεν είναι μόδα — αποτελεί κεντρικό στοιχείο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ με ορόσημο το 2030. Παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος τις τελευταίες δεκαετίες, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Ενώ 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οικονομική δυσκολία στην πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα. Τέλος, 1,6 δισεκατομμύρια οδηγούνται σε φτώχεια λόγω εξόδων υγείας. healthdaily.gr | Health Daily

Τι δείχνουν τα στατιστικά μεγέθη

Αυτά τα στατιστικά δείχνουν ότι η καθολική κάλυψη παραμένει μη ικανοποιητικά επιτευγμένη. Παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες ανάμεσα σε χώρες και μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες. Οι φτωχότεροι, οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών, τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και οι ευάλωτες ομάδες αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε φροντίδα. WHO – World Bank Report Files

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, παρόλο που τυπικά υπάρχουν δομές καθολικής κάλυψης μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη δεν είναι πάντα ισότιμη και πλήρης. Μόλις ένα μικρό ποσοστό πολιτών δηλώνει υψηλό επίπεδο ικανοποίησης για τη διαθεσιμότητα της ποιότητας υγείας. Την ίδια στιγμή, περίπου 12,1% των ανθρώπων έχουν ανεκπλήρωτες ανάγκες για υγειονομική φροντίδα, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.

Παράλληλα, τα ιδιωτικά έξοδα υγείας από την τσέπη (out-of-pocket payments) πλήττουν ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με σχεδόν 10% των νοικοκυριών να αντιμετωπίζουν καταστροφικές δαπάνες για υγειονομική φροντίδα, που αναγκάζουν πολλές οικογένειες να θυσιάσουν βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα ή στέγαση. WHO Healh Care Greece

Οι ανισότητες δεν είναι απλά αριθμοί· έχουν πραγματικό κόστος στην ποιότητα ζωής. Για άτομα με ογκολογικές παθήσεις, η καθολική κάλυψη σημαίνει έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση σε θεραπείες, συνεχή παρακολούθηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και φροντίδα ανακουφιστική. Η έλλειψη ολοκληρωμένης και εύκολα προσβάσιμης φροντίδας μπορεί να επιβαρύνει την πορεία της νόσου. Ταυτόχρονα, μπορεί να αυξήσει την ψυχολογική και οικονομική πίεση τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για την οικογένειά του.

Στο Κάπα3, αγωνιζόμαστε ώστε κανείς ασθενής με καρκίνο και οι δικοί του να μη νιώθουν μόνοι. Μέσα από ενημερωτικές δράσεις, βιωματικά προγράμματα, ψυχοκοινωνική στήριξη και εκπαιδευτικό υλικό, διεκδικούμε πρόσβαση σε φροντίδα υγείας που να σέβεται την αξιοπρέπεια, την ανθρώπινη ζωή και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης δεν είναι μόνο μια ημερομηνία — είναι κάλεσμα σε δράση για ευρύτερη πρόσβαση, λιγότερες ανισότητες και πραγματική στήριξη για όλους. Μαζί μπορούμε να φέρουμε την αλλαγή που αξίζει στον καθένα μας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Το Γούρι της Φετινής Χρονιάς (2026): Ένα Σύμβολο Αυτοφροντίδας

Το Γούρι της Φετινής Χρονιάς (2026) για το Καπα3 : Η Κορώνα

Ένα Σύμβολο Αυτοφροντίδας

Το φετινό μας γούρι είναι αφιερωμένο στην αυτοφροντίδα — μια μικρή, καθημερινή υπενθύμιση της μεγάλης σημασίας να φροντίζουμε τον εαυτό μας με τρυφερότητα, σεβασμό και συνέπεια.
Σε μια εποχή όπου οι ρυθμοί της ζωής γίνονται ολοένα και πιο απαιτητικοί, το γούρι αυτό έρχεται να μας θυμίσει ότι η φροντίδα του εαυτού δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη.

Συμβολίζει όλες εκείνες τις μικρές πράξεις που μας κρατούν όρθιους: την παύση, την ανάσα, τη στιγμή ανάπαυσης· τη ζεστή αγκαλιά στον εαυτό μας. Την επιλογή να ακούμε το σώμα μας και να αναγνωρίζουμε τα όριά μας. Την απόφαση να βάζουμε προτεραιότητα την υγεία, τη χαρά και την εσωτερική ισορροπία.

Και είναι ακριβώς αυτή η “παύση” που μας οδήγησε και στο σύμβολό μας για το 2026: την Κορώνα. Ένα σύμβολο που χωράει μέσα του περισσότερα από όσα φαίνονται.

Στη μουσική, η κορώνα (fermata) είναι η παύση που κρατά ο ερμηνευτής· η στιγμή που δίνει έμφαση πριν συνεχίσει τη μελωδία.
Έτσι κι ο αγώνας: χρειάζεται ανάσες, στάσεις, μικρές παύσεις — όχι για να σταματήσει, αλλά για να συνεχίσει.

Μια κορώνα είναι και κύκλος. Κι ένας κύκλος σημαίνει πως δεν είσαι μόνος· γύρω σου υπάρχουν άνθρωποι, φροντίδα, συμπαράσταση — ένας κύκλος που σε στηρίζει.

Κι αν υπήρχε τίτλος ευγένειας για όσους παλεύουν με τον καρκίνο, θα ήταν μια κορώνα.
Όχι ως στέμμα εξουσίας, αλλά ως αναγνώριση αξιοπρέπειας.

Ο καρκίνος, κάποιες στιγμές, μπορεί να μοιάζει με ένα ακάνθινο στεφάνι — βαρύ, οδυνηρό, αδυσώπητο.
Κι όμως, ανάλογα τον τρόπο που επιλέγουμε να τον αντιμετωπίσουμε, μπορεί να μεταμορφωθεί σε στεφάνι νίκης: νίκη της επιμονής, της αντοχής, της επιστροφής — και πάνω απ’ όλα, νίκη της προσπάθειας.

Γιατί πίσω από κάθε κορώνα υπάρχει μια ιστορία: ενός γονιού, ενός φίλου, ενός παιδιού, ενός συντρόφου, ενός ανθρώπου που παλεύει ή στηρίζει κάποιον που παλεύει.

Γι’ αυτό η κορώνα δεν είναι ένα απλό κόσμημα, αλλά ένα μήνυμα δύναμης:

Δεν είναι τα όσα μας συμβαίνουν που μας καθορίζουν —
αλλά ο τρόπος που επιλέγουμε να τα αντιμετωπίσουμε.

Είναι μια υπενθύμιση ότι όταν φροντίζουμε τον εαυτό μας, τότε μπορούμε πραγματικά να φροντίσουμε και τους άλλους. Ότι η δύναμη, η ευεξία και η καλοσύνη ξεκινούν από μέσα μας.

Ας είναι λοιπόν το γούρι της χρονιάς ένα μικρό φυλαχτό που θα μας συνοδεύει καθημερινά, εμπνέοντάς μας να κάνουμε χώρο για όσα μας θρέφουν, να αγκαλιάζουμε την ευαλωτότητά μας και να γιορτάζουμε την αξία μας.

Για μια χρονιά με περισσότερη φροντίδα, περισσότερη γαλήνη και περισσότερη αγάπη. Πρώτα προς εμάς τους ίδιους.

Ας γεμίσουμε τις ημέρες μας με μικρές πράξεις που κάνουν διαφορά.
Ας δώσουμε δύναμη ο ένας στον άλλο.
Ας κάνουμε την αυτοφροντίδα συνήθεια.

Όσο για όλους εμάς στο Κάπα3 η πρόσκληση είναι μία : Να βάλουμε την αυτοφροντίδα στην καθημερινότητά μας

Με αφορμή το φετινό μας γούρι – αφιερωμένο στην αυτοφροντίδα – σας προσκαλούμε να συμμετέχετε στο #kapa3gouri Self–Care Challenge, μια συλλογική δράση που μας ενώνει γύρω από μικρές στιγμές φροντίδας, ηρεμίας και ενσυνειδητότητας.

Πώς λειτουργεί το challenge:

  1. Κάνε μια μικρή πράξη αυτοφροντίδας μέσα στη μέρα σου.
    Μπορεί να είναι κάτι απλό: μια βόλτα, ένα διάλειμμα για ανάσα, ένα ζεστό τσάι, λίγα λεπτά χωρίς οθόνη, ένα ημερολόγιο σκέψεων, μια αγκαλιά που σου έλειπε.
  2. Τράβηξε μια φωτογραφία ή γράψε λίγες λέξεις που αποτυπώνουν αυτή τη στιγμή.
  3. Μοιράσου τη στο Instagram ή στο Facebook με το hashtag #kapa3gouri.
  4. Κάλεσε δύο φίλουςνα συνεχίσουν την αλυσίδα της αυτοφροντίδας.

Στόχος μας δεν είναι η «τέλεια» εικόνα, αλλά η καθημερινή υπενθύμιση πως αξίζουμε χρόνο, χώρο και φροντίδα. Κάθε συμμετοχή δημιουργεί ένα ψηφιδωτό από στιγμές τρυφερότητας προς τον εαυτό μας. Ένα συλλογικό μήνυμα ότι η ευεξία ξεκινάει από μέσα μας.

Για το 2026, διαλέξτε την Κορώνα — ως σύμβολο ελπίδας, δύναμης και αξιοπρέπειας.
Φορέστε την. Χαρίστε την. Μοιραστείτε τη δύναμή της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας

Η ομάδα του Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας: Κάθε ανάσα μετρά

Η πνευμονία, αν και συχνά υποτιμημένη, παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας καθιερώθηκε το 2009 από τον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά της Πνευμονίας στα Παιδιά, με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF. Από τότε, κάθε χρόνο στις 12 Νοεμβρίου, κυβερνήσεις, οργανισμοί και φορείς υγείας ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση γύρω από μια νόσο που, αν και προλαμβάνεται και θεραπεύεται, εξακολουθεί να προκαλεί εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως.

Η πνευμονία είναι λοίμωξη των πνευμόνων που μπορεί να προσβάλει οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα, με ιδιαίτερο κίνδυνο για παιδιά κάτω των 5 ετών, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια νοσήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, η πνευμονία παραμένει η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος για τα μικρά παιδιά, προκαλώντας περίπου 700.000 θανάτους ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, αν και οι εμβολιασμοί και η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη έχουν μειώσει σημαντικά τα περιστατικά, η πνευμονία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο συχνές αιτίες νοσηλείας στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Επιπλέον, η πνευμονία αποτελεί συχνή και σοβαρή επιπλοκή για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ογκολογικοί ασθενείς. Η έγκαιρη πρόληψη και η σωστή ενημέρωση μπορούν να σώσουν ζωές, προστατεύοντας εκείνους που ήδη δίνουν τη δική τους μάχη με τη νόσο.

Η πρόληψη λοιπόν, είναι το κλειδί. Ο εμβολιασμός, η διατήρηση καλής υγιεινής, η αποφυγή καπνίσματος και η έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση αποτελούν βασικά μέτρα για την προστασία από αυτή τη σοβαρή νόσο. Ταυτόχρονα, η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση βοηθούν να αναγνωρίζουμε τα πρώιμα σημάδια, όπως υψηλό πυρετό, βήχα και δυσκολία στην αναπνοή, ώστε να παρέχεται έγκαιρη και σωστή θεραπεία.

Στο ΚΑΠΑ3, υποστηρίζουμε έμπρακτα την ενημέρωση και την πρόληψη, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας της αναπνευστικής υγείας για όλους. Μέσα από τις δράσεις μας, παρέχουμε πληροφόρηση, καθοδήγηση και υποστήριξη, υπενθυμίζοντας ότι κανείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζει μόνος του την πρόκληση της πνευμονίας. Η μέρα αυτή μας καλεί να δράσουμε συλλογικά, να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους και να ενισχύσουμε την πρόληψη σε κάθε ηλικία.

Γιατί κάθε ανάσα μετρά, και η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για να τη διαφυλάξουμε.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

Όταν η Τέχνη Συναντά την Επιστήμη: Πώς η πλατφόρμα CREATE μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική ρύθμιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου

Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε ότι ο καρκίνος επηρεάζει πολύ περισσότερα από το σώμα· δοκιμάζει τα συναισθήματα, την αίσθηση του εαυτού, τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής όσων υποφέρουν. Παρά τη συχνή εμφάνιση ψυχικών δυσκολιών, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένει περιορισμένη. Αυτό το κενό ανάμεσα στις ανάγκες των ασθενών και στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας ήταν ακριβώς η αφορμή που μας ώθησε να συμβάλουμε στην ανάπτυξη του CREATE, μιας καινοτόμου ψηφιακής πλατφόρμας που ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα μέσα από έναν ισχυρό συνδυασμό τέχνης, τεχνολογίας και συναισθηματικής εμπλοκής (Ladas et al., 2025).

Η πλατφόρμα CREATE (Creativity and Resilience through Arts, Technology, and Emotions) χρησιμοποιεί υπολογιστική γνωστική εκπαίδευση (CCT) σχεδιασμένη για να βελτιώνει τη συναισθηματική ρύθμιση μέσω της ενίσχυσης της λειτουργικής μνήμης, της επαφής με γνωστά έργα τέχνης και της δημιουργικής συναισθηματικής έκφρασης. Σε αντίθεση με άλλες πλατφόρμες, εστιάζει αποκλειστικά σε μία γνωστική λειτουργία: τη λειτουργική μνήμη. Έρευνες δείχνουν ότι η στοχευμένη ενίσχυση μιας μόνο λειτουργίας είναι πιο αποτελεσματική από την ταυτόχρονη ενίσχυση πολλών. Η λειτουργική μνήμη, ειδικότερα, φαίνεται να επηρεάζει τη συναισθηματική ρύθμιση — μια δεξιότητα με αποδεδειγμένα οφέλη για τη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης.

Έτσι, το CREATE εισάγει ένα ενιαίο πλαίσιο που συνδυάζει τη γνωστική λειτουργία, τη συναισθηματική έκφραση και βιολογικούς παράγοντες όπως η ποιότητα ύπνου και η δραστηριότητα της ντοπαμίνης. Τέτοιες ψηφιακές λύσεις για την ψυχική υγεία αναγνωρίζονται ολοένα και περισσότερο ως υποσχόμενες εναλλακτικές προς την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία, προσφέροντας μεγαλύτερη προσβασιμότητα και οικονομική προσιτότητα, ενώ μπορούν παράλληλα να μειώσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

Τα αποτελέσματα της πιλοτικής μελέτης για το CREATE ήταν πολύ ενθαρρυντικά: οι συμμετέχοντες βρήκαν την πλατφόρμα εύχρηστη και ευχάριστη, ενώ εμφάνισαν αυξημένη συναισθηματική και δημιουργική εμπλοκή. Αν και η πρώτη αυτή έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στη βιωσιμότητα και εγκυρότητα και όχι στην θεραπευτική αποτελεσματικότητα, τα αρχικά ευρήματα δείχνουν βελτίωση στη συναισθηματική ρύθμιση. Σημαντικό είναι ότι η μελέτη ανέδειξε θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στη λειτουργική μνήμη, τη συναισθηματική ρύθμιση και την έκφραση των συναισθημάτων, υποδεικνύοντας επίσης ότι ο ύπνος και η ντοπαμίνη μπορεί να μεσολαβούν σε αυτές τις επιδράσεις.

Αυτά τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία των δεδομένων τρόπου ζωής και βιολογικών παραγόντων στην ανάπτυξη εξατομικευμένων ψηφιακών εργαλείων ψυχικής υγείας. Η νευροεπιστήμη έχει δείξει ότι η λειτουργική μνήμη παίζει κεντρικό ρόλο στη συναισθηματική ρύθμιση. Μια ισχυρότερη λειτουργική μνήμη βοηθά τα άτομα να διαχειρίζονται καλύτερα τις δυσάρεστες σκέψεις, να μετακινούν την προσοχή τους και να ανταποκρίνονται πιο ήρεμα στις προκλήσεις. Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η ενίσχυση αυτών των γνωστικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων καθιστά την καθημερινότητα πιο διαχειρίσιμη. Η βελτίωση των νοητικών δεξιοτήτων μπορεί να διευκολύνει τη συμμόρφωση στη θεραπεία, τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων και την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων που συχνά συνοδεύουν την ασθένεια.

Η μελέτη βασίστηκε σε δειγματοληψία ευκολίας, που αποτελούνταν κυρίως από επαγγελματίες υγείας σχετιζόμενους με τον καρκίνο, ενώ μόνο ένας καρκινοπαθής συμμετείχε. Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο περιορισμός, η επόμενη φάση της έρευνας θα εστιάσει αποκλειστικά σε ασθενείς και επιζώντες καρκίνου. Οι ιδιαίτερες προκλήσεις τους — όπως η κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο και οι γνωστικές αλλαγές που προκαλούν οι θεραπείες — θα αποτελέσουν βασικό στοιχείο για τη βελτίωση της πλατφόρμας και την προσαρμογή της στις ανάγκες όσων πρόκειται να ωφεληθούν περισσότερο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια πιο ουσιαστική παρέμβαση, ενώ παράλληλα δίνεται φωνή στους ίδιους τους ασθενείς στη διαμόρφωση του μέλλοντος της υποστηρικτικής φροντίδας του καρκίνου.

Κοιτάζοντας μπροστά, το CREATE προσφέρει ένα ελπιδοφόρο όραμα για την ψηφιακή υποστήριξη της ψυχικής υγείας. Είναι ευέλικτο, προσιτό και επεκτάσιμο, κάτι που το καθιστά ιδιαίτερα πολύτιμο για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η έγκαιρη παρέμβαση και η συνεχής υποστήριξη της συναισθηματικής ευημερίας κατά τη διάρκεια της θεραπείας και της επιβίωσης μπορούν να μειώσουν το μακροπρόθεσμο βάρος που επιφέρουν οι ψυχικές διαταραχές στα συστήματα υγείας. Καθώς οι θεραπείες του καρκίνου εξελίσσονται, οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι η ψυχολογική φροντίδα εξελίσσεται μαζί τους — και το CREATE συμβάλλει ακριβώς σε αυτό.

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη

Αναφορές:
Ladas, A. I., Katsoridou, C., Gravalas, T., Klados, M. A., Stravoravdi, A. S., Tsompanidou, N., Fragkedaki, A., Bista, E., Chorafa, T., Petrovic, K., Vlotinou, P., Tsiakiri, A., Papazisis, G., & Frantzidis, C. A. (2025). Creativity and REsilience Through Arts, Technology and Emotions: A Pilot Study on the Feasibility and Validity of the CREATE Platform. Brain Sciences, 15(11), 1171. https://doi.org/10.3390/brainsci15111171

Αρχικό κείμενο: Δέσποινα Χρυσοστομίδου, Ψυχολόγος, για το Kapa3 Research Insights

Μετάφραση κειμένου: Αναστασίου Ιφιγένεια για το Κάπα3

Κατανοώντας τους Παράγοντες Κινδύνου για τον Καρκίνο του Μαστού: Τι Μπορούμε και Τι Δεν Μπορούμε να Αλλάξουμε

Ο Οκτώβριος είναι ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού — μια περίοδος για να μοιραζόμαστε γνώση, να ενισχύουμε την πρόληψη και να θυμόμαστε τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα είναι: «Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού;»

Η αλήθεια είναι ότι, ενώ δεν γνωρίζουμε την ακριβή αιτία του καρκίνου του μαστού, η επιστημονική έρευνα έχει εντοπίσει ορισμένους παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης. Μερικοί από αυτούς είναι εκτός ελέγχου μας, ενώ άλλοι σχετίζονται με τον τρόπο ζωής μας και μπορούν να τροποποιηθούν. Μαθαίνοντας ποιοι είναι, μπορούμε να πάρουμε τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις για την υγεία μας.

Παράγοντες που Δεν Μπορούν να Αλλάξουν

Κάποιοι παράγοντες κινδύνου δεν είναι δυνατό να αποφευχθούν:

  • Φύλο: Το να είναι κάποιος γυναίκα ή άτομο που έχει γεννηθεί θηλυκό αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα.
  • Ηλικία: Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία· τα 2/3 των διηθητικών καρκίνων μαστού εντοπίζονται σε γυναίκες άνω των 55.
  • Οικογενειακό Ιστορικό και Γονίδια: Ιστορικό καρκίνου μαστού σε συγγενείς ή κληρονομικές μεταλλάξεις (όπως BRCA1/2).
  • Προσωπικό Ιστορικό: Γυναίκες που έχουν ήδη νοσήσει έχουν αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης.
  • Προηγούμενη Ακτινοβολία: Ακτινοθεραπεία στο στήθος ή στο πρόσωπο πριν τα 30.
  • Ορισμένες Παθήσεις Μαστού: Μη κακοήθεις μεταβολές που αυξάνουν τον κίνδυνο.

Παράγοντες που Σχετίζονται με τον Τρόπο Ζωής

Η καθημερινότητά μας επηρεάζει σημαντικά τον κίνδυνο:

  • Βάρος: Η παχυσαρκία, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση.
  • Άσκηση: Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
  • Κάπνισμα και Αλκοόλ: Συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο.
  • Ορμονικοί Παράγοντες: Χρήση ορμονοθεραπείας (HRT) ή ορμονικής αντισύλληψης.
  • Αναπαραγωγικό Ιστορικό: Η ηλικία της πρώτης κύησης, ο αριθμός κυήσεων και το ιστορικό θηλασμού.
  • Έναρξη Εμμήνου Ρύσεως: Η πρόωρη έναρξη περιόδου σχετίζεται με ελαφρώς υψηλότερο κίνδυνο.

Νεοεμφανιζόμενοι Παράγοντες

Η έρευνα εξετάζει και άλλες πιθανές αιτίες, όπως:

  • Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.
  • Νυχτερινή εργασία και έντονος φωτισμός το βράδυ.
  • Έκθεση σε χημικές ουσίες (τρόφιμα, πλαστικά, καλλυντικά, αντηλιακά, φυτοφάρμακα, ρύπανση).
  • Συχνή κατανάλωση ψητών ή καπνιστών κρεάτων.
  • Υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Μύθοι και Παρανοήσεις

Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουμε τι δεν αυξάνει τον κίνδυνο. Η επιστήμη δεν έχει βρει καμία σχέση ανάμεσα στην άμβλωση, τα αποσμητικά/αντιιδρωτικά, τα σουτιέν ή τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τον καρκίνο του μαστού.

Ίσως να μην μπορούμε να ελέγξουμε όλους τους παράγοντες κινδύνου, αλλά κάθε μικρή μας επιλογή προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής κάνει τη διαφορά. Η άσκηση, η σωστή διατροφή, ο περιορισμός του αλκοόλ και η αποφυγή του καπνίσματος δεν είναι μόνο μέτρα πρόληψης· είναι τρόποι να φροντίζουμε τον εαυτό μας κάθε μέρα.
Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ότι η ενημέρωση και η στήριξη σώζουν ζωές. Κανείς δεν είναι μόνος ή μόνη σε αυτή τη διαδρομή. Δεσμευόμαστε πως θα συνεχίζουμε να μιλάμε ανοιχτά, να ενημερώνουμε και να στεκόμαστε δίπλα σε κάθε γυναίκα, γιατί η ευαισθητοποίηση δεν είναι φόβος· είναι δύναμη, ελπίδα και μικρά βήματα προς ένα πιο υγιές αύριο.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.breastcancer.org/risk/risk-factors

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης 

Κάθε χρόνο στις 20 Οκτωβρίου τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης, αφιερωμένη στην ενημέρωση για την οστεοπόρωση, μια πάθηση που αποδυναμώνει τα οστά και αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε το 1996 από το International Osteoporosis Foundation (IOF) με σκοπό να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τη σημασία της υγείας των οστών, της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόληψης. Η οστεοπόρωση δεν είναι μόνο ζήτημα ηλικίας· αφορά εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, μεταξύ αυτών και ασθενείς με καρκίνο.

Για τους ασθενείς με καρκίνο, η υγεία των οστών είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Ορισμένες θεραπείες, όπως η ορμονική καταστολή για καρκίνο του μαστού ή του προστάτη, η μακροχρόνια χρήση στεροειδών ή η χημειοθεραπεία, μπορεί να επιταχύνουν την απώλεια οστικής μάζας, αυξάνοντας τον κίνδυνο καταγμάτων, χρόνιου πόνου και περιορισμένης κινητικότητας. Για τους ασθενείς που ήδη αντιμετωπίζουν τις σωματικές και ψυχολογικές προκλήσεις του καρκίνου, η φροντίδα της οστικής υγείας είναι ζωτικής σημασίας για την ποιότητα ζωής και τη μακροχρόνια ανάρρωση.

Στην Ελλάδα, η οστεοπόρωση αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία του IOF για το 2019, περίπου 22,3% των γυναικών και 6,9% των ανδρών άνω των 50 ετών είχαν οστεοπόρωση. Την ίδια χρονιά αναφέρθηκαν 684.000 νέα κατάγματα ευθραυστότητας, με άμεσο κόστος 694,7 εκατ. ευρώ. Σε ασθενείς με καρκίνο, ο κίνδυνος οστεοπόρωσης είναι ακόμη υψηλότερος· μελέτες δείχνουν ότι μετά τη χημειοθεραπεία, μέχρι δύο στους τρεις άνδρες και περισσότερες από τις μισές γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν οστεοπενία ή οστεοπόρωση.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ενημέρωση και η υποστήριξη των ασθενών είναι κρίσιμες. Εστιάζουμε στην εκπαίδευση, την καθοδήγηση και την ψυχολογική στήριξη, προωθώντας τη σημασία της υγείας των οστών για όλους, ειδικά σε όσους αντιμετωπίζουν σοβαρές ασθένειες. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών – όπως σωστή διατροφή, τακτική άσκηση και κατάλληλη συμπληρωματική αγωγή – μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις επιπτώσεις της οστεοπόρωσης.

Η Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης μας υπενθυμίζει ότι η γνώση, η πρόληψη και η υποστήριξη μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των ασθενών και να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους, ακόμη και εν μέσω σοβαρών ασθενειών.

Περισσότερες πληροφορίες: IOF Greece Report.

 

 

Νέα όρια στις διαγνωστικές εξετάσεις του ΕΟΠΥΥ

Τι ισχύει για τους ογκολογικούς ασθενείς

Με νέα απόφαση του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ 5325/Β/2025), τίθενται σε ισχύ πιο αυστηροί κανόνες για την επανάληψη των διαγνωστικών εξετάσεων των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ, με στόχο τον περιορισμό των δαπανών. Ωστόσο, οι ογκολογικοί και αιματολογικοί ασθενείς εξαιρούνται σε πολλές περιπτώσεις, ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής και απρόσκοπτη ιατρική τους παρακολούθηση.

Τι αλλάζει

  • Για σειρά εργαστηριακών και απεικονιστικών εξετάσεων (αιματολογικές, βιοχημικές, ορμονικές, δείκτες όγκου, υπέρηχοι, αξονικές, μαγνητικές κ.λπ.), προβλέπεται ρητά:
    «Εξαιρούνται ογκολογικοί και αιματολογικοί ασθενείς», επιτρέποντας συχνότερη επανάληψη εφόσον το αιτιολογεί ο θεράπων ιατρός.
  • Σε εξετάσεις όπως δείκτες καρκίνου, PET/CT και σπινθηρογραφήματα, η εξαίρεση είναι αυτόματη χωρίς χρονικό περιορισμό, καθώς αποτελούν μέρος της τακτικής παρακολούθησης της νόσου.
  • Οι ογκολογικοί ασθενείς εντάσσονται επίσης στη νέα «Διαδικασία Αποζημίωσης Ραδιοφαρμάκου», που αφορά εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής και διασφαλίζει την πλήρη αποζημίωσή τους.

Συνοψίζοντας, για τους ογκολογικούς ασθενείς δεν αλλάζει ουσιαστικά η δυνατότητα επανάληψης εξετάσεων — αντιθέτως, αυτοί προστατεύονται θεσμικά, αφού παραμένουν οι προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερους ελέγχους σε συνταγογράφηση και αποζημίωση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα διαγνωστικά κέντρα και ενδέχεται να επηρέασει έμμεσα την πρόσβαση και την ταχύτητα διενέργειας εξετάσεων.

Ενημερωθείτε διαβάζοντας περισσότερα εδώ: 9η τροποποίηση της υπό στοιχεία Υ9οικ.7052114-08-2014 απόφασης του Υπουργού Υγείας

Δείτε το σχετικό ΦΕΚ εδώ

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας

Η 17η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, μια ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση και τη δράση ενάντια σε ένα φαινόμενο που συνεχίζει να πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ο θεσμός ξεκίνησε το 1987, όταν χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι για να τιμήσουν τα θύματα της ακραίας φτώχειας και να διεκδικήσουν ένα πιο δίκαιο μέλλον για όλους.

Η φτώχεια δεν αφορά μόνο την έλλειψη εισοδήματος — επηρεάζει την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την υγεία, τη στέγη, την εργασία, αλλά και την ψυχική ευεξία. Για τους ανθρώπους που ζουν με σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, η οικονομική ανασφάλεια επιδεινώνει την καθημερινότητα, περιορίζοντας την πρόσβαση σε θεραπείες, φάρμακα και υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2024), το 26,9% του πληθυσμού της Ελλάδας – δηλαδή περίπου 2,74 εκατομμύρια άτομα – βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, επιβεβαιώνοντας τη δυσκολία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις πιέσεις της ακρίβειας, της ενεργειακής κρίσης και της περιορισμένης κοινωνικής προστασίας.

Παγκοσμίως, σύμφωνα με την Παγκόσμια Κοινωνική Έκθεση του ΟΗΕ (2025), πάνω από 690 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας (με λιγότερα από 2,15 δολάρια την ημέρα), ενώ 1,1 δισεκατομμύριο βιώνουν πολυδιάστατη φτώχεια, στερούμενοι πρόσβασης σε υγεία, εκπαίδευση και αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Οι κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, πλήττουν δυσανάλογα τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας υπογραμμίζει επίσης τον ρόλο των κοινοτήτων και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων στη δημιουργία περιεκτικών συστημάτων. Η αντιμετώπιση των κοινωνικών παραγόντων υγείας, η διασφάλιση πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες και η ενδυνάμωση ευάλωτων ομάδων είναι κρίσιμες για τη μείωση των ανισοτήτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Συνεργαζόμενοι – επαγγελματίες υγείας, κοινωνικοί φορείς και η κοινωνία των πολιτών – μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου όσοι αντιμετωπίζουν ασθένεια δεν θα επιβαρύνονται επιπλέον από τη φτώχεια.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε ακράδαντα ότι η πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα υγείας και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης αποτελούν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Η φτώχεια και η υγεία είναι αλληλένδετες — η μία μπορεί εύκολα να ενισχύσει ή να επιδεινώσει την άλλη. Μέσα από δράσεις ενημέρωσης, ενδυνάμωσης και κοινωνικής υποστήριξης, επιδιώκουμε να συμβάλουμε σε μια κοινωνία όπου κανείς δεν θα στερείται τη φροντίδα που αξίζει, ανεξάρτητα από το εισόδημά του.

Πηγές: https://www.un.org/en/observances/day-for-eradicating-poverty

https://www.statistics.gr/documents/20181/3d7d2251-2302-9023-5280-a1d962c3a7a5

Οκτώβριος – Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού

Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού. Είναι μια περίοδος αφιερωμένη στην ενημέρωση, την πρόληψη και την υποστήριξη όλων όσων επηρεάζονται από τη νόσο. Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η πιο συχνή μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως, όμως η έγκαιρη διάγνωση και η πρόοδος στις θεραπευτικές μεθόδους έχουν συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας και της διάρκειας ζωής.

Η δράση κατά το μήνα Οκτώβριο, ξεκίνησε το 1985 ως μια εβδομάδα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση από την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου, σε συνεργασία με την Imperial Chemical Industries, μια βρετανική εταιρεία που παρήγαγε τη φαρμακευτική ουσία ταμοξιφαίνη, η οποία έπαιξε και συνεχίζει να παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση ορμονοεξαρτώμενων καρκίνων του μαστού. Στη συνέχεια, η εκστρατεία επεκτάθηκε και έγινε ένα γεγονός διάρκειας ενός μήνα.

Η ουσία του μηνύματος αυτού του μήνα είναι απλή αλλά καθοριστική: η ενημέρωση σώζει ζωές. Η τακτική μαστογραφία, η αυτοεξέταση και η έγκαιρη ιατρική συμβουλή σε περίπτωση ύποπτων ευρημάτων αποτελούν τα πιο ισχυρά μέσα πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης. Διεθνείς μελέτες αποδεικνύουν ότι οι γυναίκες που συμμετέχουν σε προληπτικούς ελέγχους έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που επιτρέπει αποτελεσματικότερη και λιγότερο επεμβατική θεραπεία.

Ωστόσο, ο Οκτώβριος δεν αφορά μόνο τις εξετάσεις. Είναι ένας μήνας που αναδεικνύει τη σημασία της ψυχοκοινωνικής στήριξης και της αλληλεγγύης. Ο καρκίνος του μαστού δεν αγγίζει μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή. Οι γυναίκες –και οι άνδρες– που βιώνουν αυτή τη διάγνωση χρειάζονται δίπλα τους ένα υποστηρικτικό δίκτυο οικογένειας, φίλων, επαγγελματιών υγείας και οργανώσεων που μπορούν να τους καθοδηγήσουν, να τους ενθαρρύνουν και να τους στηρίξουν σε κάθε βήμα.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ενώνει τη φωνή του με τη διεθνή κοινότητα, προβάλλοντας την αξία της σωστής πληροφόρησης και της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Με ενημερωτικά άρθρα, οδηγούς πρόληψης και ψυχολογική υποστήριξη, στόχος μας είναι να σταθούμε δίπλα σε κάθε άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια, παρέχοντας έγκυρη γνώση και ουσιαστική στήριξη.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού δεν είναι απλώς μια εκστρατεία: είναι μια υπενθύμιση ότι η ζωή μπορεί να κερδίσει, όταν η πρόληψη, η ενημέρωση και η αλληλεγγύη γίνουν καθημερινή μας στάση. Ο Οκτώβριος μάς καλεί όλους να υψώσουμε τη φωνή μας, να ενθαρρύνουμε τον προληπτικό έλεγχο και να αγκαλιάσουμε όσους δίνουν τη δική τους μάχη, γιατί κανείς δεν πρέπει να είναι μόνος απέναντι στον καρκίνο.

Διαβάστε περισσότερα:

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer

Η σημασία της αυτοεξέτασης μαστού & μέσα πρόληψης

4 νέα στοιχεία για τον καρκίνο του μαστού που χρειάζεται να μάθεις

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες κινδύνου, προσυμπτωματικός έλεγχος και έγκαιρη διάγνωση

https://www.emro.who.int/media/news/pink-october-breast-cancer-awareness-month.html

Ψηφιακή φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός

Ένα πρόσφατο άρθρο της Eurostat παρουσιάζει έρευνα σχετικά με τη χρήση συνδεδεμένων στο διαδίκτυο συσκευών (IoT) από ιδιώτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2024, το 70,9% των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών ανέφεραν ότι χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μία συνδεδεμένη συσκευή.

Η έρευνα δείχνει τη δημοτικότητα διαφόρων συσκευών, με τις συνδεδεμένες τηλεοράσεις (57,9%), τα έξυπνα φορετά όπως ρολόγια και fitness trackers (29,9%) και τα ηχοσυστήματα οικιακής χρήσης (19,3%) να προηγούνται. Άλλες συσκευές περιλαμβάνουν κονσόλες παιχνιδιών, έξυπνες οικιακές συσκευές, εικονικούς βοηθούς, συνδεδεμένα αυτοκίνητα, συσκευές IoT σχετικές με την υγεία και συνδεδεμένα παιχνίδια.   Λιγότερο συχνά χρησιμοποιούνται έξυπνες οικιακές συσκευές, συστήματα διαχείρισης ενέργειας, συσκευές ασφαλείας, IoT για την υγεία και παιχνίδια.

Η χρήση διαφοροποιείται ανά ηλικιακή ομάδα. Οι νεαρότεροι ενήλικες (16–24) έχουν την υψηλότερη υιοθέτηση συσκευών IoT ψυχαγωγίας, ενώ η ηλικιακή ομάδα 35–44 χρησιμοποιεί περισσότερες οικιακές συσκευές.

Οι διαφορές ανά χώρα είναι σημαντικές: η Ολλανδία προηγείται με 95% των πολιτών να χρησιμοποιούν συσκευές IoT, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη από το τέλος, λίγο πάνω από τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Πολωνία.

Η τάση για ψηφιακή φτώχεια είναι ανησυχητική. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή εκ μέρους των φορέων που εργάζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη όσον αφορά την αυτοματοποίηση των διακρίσεων που η Τεχνητή Νοημοσύνη διευκολύνει. Αν και η ψηφιοποίηση θεωρείται εργαλείο προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πρόνοιας, κινδυνεύει να γίνει εργαλείο για την εφαρμογή μέτρων λιτότητας.

Διαβάστε περισσότερα εδώ