Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης – 12 Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης (Universal Health Coverage Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 12 Δεκεμβρίου. Αποτελεί υπενθύμιση ότι η πρόσβαση σε ποιοτική, προσιτή υγειονομική περίθαλψη είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και θεμελιώδης προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη κοινωνία. Ο ΟΗΕ θέσπισε αυτή την ημέρα για να ενισχύσει την παγκόσμια δέσμευση ώστε όλοι οι άνθρωποι, παντού, να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που χρειάζονται χωρίς οικονομική δυσκολία. WHO

Η ιδέα της καθολικής κάλυψης υγείας (UHC) δεν είναι μόδα — αποτελεί κεντρικό στοιχείο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ με ορόσημο το 2030. Παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος τις τελευταίες δεκαετίες, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Ενώ 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οικονομική δυσκολία στην πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα. Τέλος, 1,6 δισεκατομμύρια οδηγούνται σε φτώχεια λόγω εξόδων υγείας. healthdaily.gr | Health Daily

Τι δείχνουν τα στατιστικά μεγέθη

Αυτά τα στατιστικά δείχνουν ότι η καθολική κάλυψη παραμένει μη ικανοποιητικά επιτευγμένη. Παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες ανάμεσα σε χώρες και μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες. Οι φτωχότεροι, οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών, τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και οι ευάλωτες ομάδες αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε φροντίδα. WHO – World Bank Report Files

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, παρόλο που τυπικά υπάρχουν δομές καθολικής κάλυψης μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη δεν είναι πάντα ισότιμη και πλήρης. Μόλις ένα μικρό ποσοστό πολιτών δηλώνει υψηλό επίπεδο ικανοποίησης για τη διαθεσιμότητα της ποιότητας υγείας. Την ίδια στιγμή, περίπου 12,1% των ανθρώπων έχουν ανεκπλήρωτες ανάγκες για υγειονομική φροντίδα, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.

Παράλληλα, τα ιδιωτικά έξοδα υγείας από την τσέπη (out-of-pocket payments) πλήττουν ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με σχεδόν 10% των νοικοκυριών να αντιμετωπίζουν καταστροφικές δαπάνες για υγειονομική φροντίδα, που αναγκάζουν πολλές οικογένειες να θυσιάσουν βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα ή στέγαση. WHO Healh Care Greece

Οι ανισότητες δεν είναι απλά αριθμοί· έχουν πραγματικό κόστος στην ποιότητα ζωής. Για άτομα με ογκολογικές παθήσεις, η καθολική κάλυψη σημαίνει έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση σε θεραπείες, συνεχή παρακολούθηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και φροντίδα ανακουφιστική. Η έλλειψη ολοκληρωμένης και εύκολα προσβάσιμης φροντίδας μπορεί να επιβαρύνει την πορεία της νόσου. Ταυτόχρονα, μπορεί να αυξήσει την ψυχολογική και οικονομική πίεση τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για την οικογένειά του.

Στο Κάπα3, αγωνιζόμαστε ώστε κανείς ασθενής με καρκίνο και οι δικοί του να μη νιώθουν μόνοι. Μέσα από ενημερωτικές δράσεις, βιωματικά προγράμματα, ψυχοκοινωνική στήριξη και εκπαιδευτικό υλικό, διεκδικούμε πρόσβαση σε φροντίδα υγείας που να σέβεται την αξιοπρέπεια, την ανθρώπινη ζωή και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Η Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης δεν είναι μόνο μια ημερομηνία — είναι κάλεσμα σε δράση για ευρύτερη πρόσβαση, λιγότερες ανισότητες και πραγματική στήριξη για όλους. Μαζί μπορούμε να φέρουμε την αλλαγή που αξίζει στον καθένα μας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Συμμετοχή στο 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας

Το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 4–6 Δεκεμβρίου 2025, συγκεντρώνοντας επιστήμονες και επαγγελματίες για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στη διατροφή, με κεντρικό μήνυμα «Γεφυρώνοντας έρευνα και πράξη».

Το πρόγραμμα κάλυψε θέματα από εναλλακτικές πρωτεΐνες μέχρι διατροφικές διαταραχές, μέσα από διαλέξεις, φροντιστήρια και στρογγυλές τράπεζες.

Στη συνεδρία «Συν-διαμορφώνοντας την Υγεία: Συμμετοχική Έρευνα με Ασθενείς με Καρκίνο σε Θέματα Διατροφής και Ψυχικής Ανθεκτικότητας», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα MC3, συμμετείχαν η Andrea Paola Rojas Gil, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βασικών Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, συνεργάτιδα του Κάπα3 στον τομέα της διατροφής, με θέμα «Η διατροφή ως εργαλείο υποστήριξης της θεραπείας και ευεξίας: σύγκριση προγραμμάτων συν-σχεδιασμού για ογκολογικούς ασθενείς σε Ελλάδα και Κολομβία», η Ευαγγελία Μπίστα εκ μέρους του ΚΑΠΑ3 με θέμα «Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας: ανισότητες, εκπαίδευση, περιβάλλον και πολιτικές» και η Ιωάννα Σίδερη με θέμα «Ψυχική υγεία και στρατηγικές ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας».

 

Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας

Η Ευαγγελία Μπίστα υπογράμμισε ότι η διατροφή δεν αποτελεί μόνο προσωπική επιλογή, αλλά έναν από τους πιο κρίσιμους κοινωνικούς προσδιοριστές της υγείας, με άμεσο αντίκτυπο στην πρόληψη, την πορεία και την ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε υγιεινή τροφή, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες καθορίζουν ποιος μπορεί να ακολουθήσει υγιεινό διατροφικό πρότυπο. Η Ελλάδα, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση: η οικονομική κρίση, το αυξημένο κόστος υγιεινών τροφών και η στροφή προς φθηνές υπερεπεξεργασμένες επιλογές έχουν επιδεινώσει το πρόβλημα.

Η παρουσίαση κατέδειξε σαφώς πως:

  • Το εισόδημα, το επίπεδο εκπαίδευσης και η διαθεσιμότητα τροφίμων καθορίζουν την ποιότητα της διατροφής, με τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και χρόνιων νοσημάτων.
  • Η μετατόπιση από τη μεσογειακή διατροφή σε δυτικού τύπου επιλογές, λόγω οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων.
  • Διπλή είναι η επιβάρυνση για τους ευάλωτους πληθυσμούς: υποσιτισμός και παχυσαρκία συνυπάρχουν, πλήττοντας ιδιαίτερα όσους ζουν σε επισιτιστική ανασφάλεια.
  • Επιπτώσεις στους ογκολογικούς ασθενείς: η επαρκής διατροφή είναι κρίσιμη για την αντοχή στις θεραπείες, την ανάκαμψη και την ποιότητα ζωής, με πολλούς ασθενείς να αντιμετωπίζουν οικονομικά και θεραπευτικά εμπόδια.

Η κα Μπίστα παρουσίασε τις δράσεις του Κάπα3 με έμφαση στη διατροφική υποστήριξη και τη συμμετοχική προσέγγιση που εφαρμόζεται στις διαδικτυακές Βιωματικές Συναντήσεις, οι οποίες διενεργούνται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, συνεχίζοντας τον κύκλο δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής, εστιάζοντας στη διατροφή και την ψυχική υγεία των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους.

Η θέση του Κάπα3 υπογραμμίζει ότι η διατροφή δεν μπορεί να ιδωθεί ως ατομική συμπεριφορά, αλλά ως προϊόν κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η μείωση των ανισοτήτων και η εξασφάλιση πρόσβασης όλων σε υγιεινή τροφή αποτελούν βασική προϋπόθεση για καλύτερα αποτελέσματα υγείας και ειδικά για την ογκολογική φροντίδα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

GD2: Ένας κρίσιμος βιοδείκτης και θεραπευτικός στόχος – Τι δείχνουν τα νεότερα δεδομένα

Νέα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τον GD2 — έναν γλυκολιπιδικό βιοδείκτη που εκφράζεται σε ορισμένους καρκινικούς όγκους — ως έναν από τους πιο υποσχόμενους θεραπευτικούς στόχους στη σύγχρονη ογκολογία. Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό συγκεντρώνει τα νεότερα ευρήματα για τη χρήση του GD2 σε ανοσοθεραπείες, CAR-T κυτταρικές θεραπείες, μονοκλωνικά αντισώματα και άλλες καινοτόμες προσεγγίσεις.

Τι είναι ο GD2 και γιατί έχει σημασία;

Ο GD2 είναι ένα μόριο που είναι γνωστό ως δισιαλογαγγλιοσίδιο 2, το οποίο  βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων.
Αυτό τον καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο ως “στόχο” για εξατομικευμένες ανοσοθεραπείες, καθώς οι θεραπείες μπορούν να “αναγνωρίζουν” τα κύτταρα που φέρουν το GD2 και να τα καταστρέφουν χωρίς να επηρεάζουν υγιείς ιστούς.

Οι καρκίνοι με υψηλή έκφραση GD2 περιλαμβάνουν:

  • Νευροβλάστωμα
  • Οστεοσάρκωμα
  • Μελάνωμα
  • Καρκίνο του μαστού (τριπλά αρνητικό σε ορισμένες περιπτώσεις)
  • Μερικούς καρκίνους του πνεύμονα
  • Σπάνιους παιδιατρικούς όγκους

Ιδιαίτερα στο νευροβλάστωμα, έναν από τους συχνότερους παιδιατρικούς καρκίνους, ο GD2 έχει ήδη χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά με ανταγωνιστικά αντισώματα, βελτιώνοντας σημαντικά την επιβίωση υψηλού κινδύνου.

Η νέα επιστημονική ανασκόπηση χαρτογραφεί την τρέχουσα πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, αναδεικνύοντας τις τεχνολογίες που δείχνουν τη μεγαλύτερη κλινική δυναμική. Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του GD2, ήδη αποτελεσματικά σε παιδιά με νευροβλάστωμα, εξελίσσονται σε πιο στοχευμένες και ασφαλείς εκδοχές, με στόχο να επεκταθεί η χρήση τους και σε ενήλικους όγκους.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα δεδομένα από κλινικές δοκιμές των GD2-directed CAR-T cells: παρά τις σημαντικές προκλήσεις όπως η τοξικότητα, η διαφυγή των όγκων και η περιορισμένη διάρκεια δράσης, οι νεότερες γενιές CAR-T δείχνουν βελτιωμένη ασφάλεια, βαθύτερη διείσδυση στους στερεούς όγκους και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η ανασκόπηση εξετάζει επίσης συνδυαστικές ανοσοθεραπείες που ενώνουν τη στόχευση GD2 με ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή αναστολείς σημείων ελέγχου, προσφέροντας ενισχυμένη αποτελεσματικότητα έναντι ανθεκτικών όγκων. Τέλος, παρουσιάζονται αναδυόμενες πλατφόρμες όπως διειδικά αντισώματα, «έξυπνες» νανοσωματιδιακές προσεγγίσεις και τεχνολογίες στοχευμένης παράδοσης φαρμάκου αποκλειστικά σε GD2-θετικά κύτταρα, οι οποίες διευρύνουν περαιτέρω το θεραπευτικό οπλοστάσιο και ανοίγουν νέους δρόμους για μελλοντικές εφαρμογές.Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ασθενείς

Η στοχευμένη θεραπεία του GD2 δεν αποτελεί πλέον θεωρητική προσέγγιση — είναι πραγματικότητα σε ορισμένους παιδιατρικούς καρκίνους και επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς και σε άλλες μορφές.

Τα οφέλη για τους ασθενείς περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη ακρίβεια στη θεραπεία, με λιγότερη επιβάρυνση του οργανισμού
  • δυνατότητα εξατομικευμένης αντιμετώπισης ανάλογα με το προφίλ του όγκου
  • ελπίδα για όγκους που παραμένουν δύσκολα θεραπεύσιμοι με τις υπάρχουσες μεθόδους
  • βελτιωμένες προοπτικές επιβίωσης, ειδικά στα παιδιά

Για τους παιδιατρικούς και νεαρούς ενήλικες ασθενείς, όπου οι θεραπευτικές επιλογές συχνά είναι περιορισμένες ή ιδιαίτερα επιβαρυντικές, οι θεραπείες GD2 αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη.

Παρά τη σημαντική πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να διερευνά κρίσιμες προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρενέργειες όπως ο νευροπαθητικός πόνος, η ανθεκτικότητα και η διαφυγή ορισμένων όγκων από τη στόχευση, καθώς και το υψηλό κόστος και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων θεραπειών. Παράλληλα, η ανάγκη για πολυκεντρικές κλινικές μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας παραμένει έντονη, ώστε να υπάρξουν πιο σαφή και αξιόπιστα δεδομένα. Ωστόσο, η ερευνητική δραστηριότητα είναι συνεχής, με δεκάδες κλινικές δοκιμές να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη διεθνώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση και υποστήριξη ασθενών και οικογενειών, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν σοβαρές, σπάνιες ή παιδιατρικές μορφές καρκίνου.

Η πρόοδος στις θεραπείες που στοχεύουν τον GD2 ανοίγει νέους δρόμους για παιδιά και νέους με περιορισμένες σήμερα επιλογές, αναδεικνύοντας τη δύναμη και τη δυναμική της ανοσοθεραπείας. Ταυτόχρονα, ενισχύει την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να μεταμορφώσουν την πορεία δύσκολων και ανθεκτικών μορφών καρκίνου.

Το Κάπα3 θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να ενημερώνει την κοινότητα με τρόπο κατανοητό, αξιόπιστο και ανθρώπινο.

Πηγές: εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων – 10 Δεκεμβρίου

10 Δεκεμβρίου — Δικαίωμα στην Υγεία, στην Αξιοπρέπεια και στην Ισότητα

Στις 10 Δεκεμβρίου 1948, τα Ηνωμένα Έθνη (Γενική Συνέλευση) υιοθέτησαν την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου — ένα κείμενο 30 άρθρων που για πρώτη φορά διακήρυττε ότι όλα τα άτομα, χωρίς εξαίρεση, διαθέτου ίσα, αναφαίρετα και θεμελιώδη δικαιώματα: αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα, ασφάλεια, δικαιοσύνη.

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτέλεσε τομή στην ανθρώπινη ιστορία: μετά την φρίκη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κράτη δεσμεύτηκαν να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα κάθε ατόμου — κι όχι μόνο τα πολιτικά/αστικά, αλλά και τα κοινωνικά, όπως το δικαίωμα στην υγεία.

Δικαίωμα στην υγεία — γιατί έχει σημασία για όσους ζουν με καρκίνο

Το δικαίωμα στην υγεία κατοχυρώνεται στο Άρθρο 25 της Οικουμενικής Διακήρυξης και αποτελεί θεμέλιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), περιλαμβάνει:

  • πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας

  • ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον

  • κατανοητή και προσβάσιμη πληροφόρηση

  • ίση μεταχείριση χωρίς διακρίσεις

Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, το δικαίωμα αυτό μεταφράζεται σε έγκαιρη διάγνωση, αξιοπρεπή φροντίδα, ψυχοκοινωνική στήριξη και ενημέρωση προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες τους.

Στατιστικά για τον καρκίνο: Παγκόσμια εικόνα και Ελλάδα

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της International Agency for Research on Cancer (IARC / World Health Organization — WHO):

  • Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 20 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καρκίνου παγκοσμίως.

  • Οι θάνατοι ανήλθαν σε περίπου 9,7 εκατομμύρια.

  • Η IARC προβλέπει ότι έως το 2050 τα περιστατικά ενδέχεται να αυξηθούν κατά έως 77%, εάν δεν ενισχυθούν η πρόληψη, η ισότητα πρόσβασης και η ποιοτική φροντίδα.

Στατιστικα δεδομενα για την ελλαδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία:

  • Για το 2022, εκτιμώνται περίπου 63.176 νέες διαγνώσεις καρκίνου.

  • Ο προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης επίπτωσης ήταν περίπου 529 νέες διαγνώσεις ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ-27.

  • Ο δείκτης θνησιμότητας από καρκίνο (2021) εκτιμάται σε 239 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

  • Οι συχνότεροι τύποι καρκίνου στην Ελλάδα: μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου, πνεύμονα, θυρεοειδούς.

Οι ανισότητες στην πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και σύγχρονες θεραπείες παραμένουν σημαντικό ζήτημα.

Τα δεδομένα αυτά μας αφορούς όλους

Είναι φανερό πως ο καρκίνος δεν αφορά “λίγους” — είναι συχνός, με χιλιάδες νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. H έκβαση δεν είναι ίση για όλους: σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι με καρκίνο ή/και οι φροντιστές τους αντιμετωπίζουν ανισότητες στην πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση, ποιοτική φροντίδα, πληροφορία και υποστήριξη. Στην Ελλάδα, χιλιάδες ασθενείς και φροντιστές έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με εμπόδια που περιορίζουν αυτά τα δικαιώματα: καθυστερήσεις, ανισότητες στην περιφέρεια, έλλειψη υποστηρικτικών δομών, δυσνόητη ιατρική πληροφορία ή κενά στη συνέχεια της φροντίδας.

Αυτό καθιστά το δικαίωμα στην υγεία — και ειδικά στη φροντίδα ογκολογικών ασθενών — κρίσιμη υπόθεση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στο Κάπα3, εργαζόμαστε με δέσμευση για να μειωθούν οι ανισότητες στην υγεία και να διασφαλιστεί ότι κάθε άνθρωπος που ζει με καρκίνο έχει πρόσβαση σε όσα δικαιούται. Μέσα από:

    • Προσβάσιμη και κατανοητή μετάφραση ιατρικών πληροφοριών

    • Ψυχοκοινωνική στήριξη ασθενών και φροντιστών

    • Συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά έργα προώθησης ισότιμης φροντίδας

    • Δράσεις ενημέρωσης για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση

    • Συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και αρχές υγείας

    • Προώθηση της ισότητας στην υγεία για ευάλωτες ομάδες

    • την ψηφιακή εφαρμογή Kapa3 App

Μέσα από κάθε δράση μας, προωθούμε την ισότητα, την ενδυνάμωση και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στην καθημερινή φροντίδα υγείας.

Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι υπενθύμιση ότι η υγεία δεν είναι προνόμιο· είναι δικαίωμα.
Και αυτό το δικαίωμα πρέπει να προστατεύεται έμπρακτα, μέσα από πολιτικές, δομές και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε ασθενή και κάθε φροντιστή. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε ένα σύστημα υγείας που σέβεται και υποστηρίζει όλους, χωρίς εξαιρέσεις.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Συμμετοχή του Κάπα3 στο Morning Health Talks για τα Δεδομένα Υγείας και την Ψηφιακή Καινοτομία στην Ελλάδα

Την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2025, στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), πραγματοποιήθηκε το δεύτερο Morning Health Talk με θέμα «Health Data for Innovation in Greece: Building a Stronger Digital Health Ecosystem». Η εκδήλωση έλαβε χώρα με υβριδική μορφή (παρουσία και online συμμετοχή), συγκεντρώνοντας επαγγελματίες υγείας, ερευνητές, φορείς χάραξης πολιτικής και τεχνολογικούς συνεργάτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, παρουσιάστηκαν διεθνείς και ελληνικές εμπειρίες για τη διαχείριση και αξιοποίηση δεδομένων υγείας, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις βέλτιστες πρακτικές χρήσης τους, με στόχο την ενίσχυση του ψηφιακού οικοσυστήματος υγείας της χώρας μας.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι:

  • Δρ. Αθανάσιος Μπαταγιάννης, Γενικός Διευθυντής, 3-psi

  • Γεώργιος Δημητρίου, Cluster Manager, Hellenic Digital Health Cluster

  • Δρ. Ιωάννης Κουμπούρος, Διευθυντής του DigInHealth, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

  • Ελπίδα Φωτιάδου, Επικεφαλής eHealth, ΗΔΙΚΑ

Με τη συμβολή των εκλεκτών συνομιλητών, συζητήθηκαν σημαντικά ζητήματα όπως η διαλειτουργικότητα των υποδομών, η ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα, οι αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας, τα κενά στην ψηφιακή εγγραμματοσύνη, η δημιουργία εστιασμένων πλατφορμών και διαδικασιών, η ταχύτερη φροντίδα και ο προσδιορισμός αναγκών, η μείωση του κατακερματισμού της πληροφορίας, καθώς και η ανάπτυξη ανθρωποκεντρικών ψηφιακών λύσεων με πρακτική χρηστικότητα και κοινωνική αποδοχή.

Το ΚΑΠΑ3 παρουσίασε τη στρατηγική του θέση, εστιάζοντας στις πρότυπες διαδικασίες, τη βελτίωση των δεδομένων, τη διεπιστημονικότητα και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων για την υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο, καθώς και την καθοδήγηση, αλληλεπίδραση, ενδυνάμωση και συμμετοχή τους στη διαδικασία αξιοποίησης των δεδομένων. Σε κάθε βήμα του, το ΚΑΠΑ3 εστιάζει σε κρίσιμα ζητήματα όπως ο κατακερματισμός δεδομένων, η συνεργασία φορέων και οι ανθρωποκεντρικές ψηφιακές λύσεις, τα οποία συνοψίζονται επίσης στον Οδηγό Καλών Πρακτικών που δημιουργήθηκε στο έργο eHealth4Cancer.

Συνοψίζοντας, τα σημαντικότερα σημεία που αναδείχθηκαν είναι:

  • Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση και η εφαρμογή καλών πρακτικών για τη διασφάλιση της χρηστικότητας και κοινωνικής αποδοχής των ψηφιακών λύσεων.

  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και πολιτών, με στόχο τη διαμόρφωση αξιόπιστων και λειτουργικών ψηφιακών υποδομών.

  • Η ανάγκη για συστηματική επιστημονική έρευνα και μελέτη, για την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η έλλειψη δεξιοτήτων, η περιορισμένη πρόσβαση και ο κατακερματισμός δεδομένων.

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία δικτύωσης και ανταλλαγής γνώσεων, προωθώντας τη διασύνδεση των ψηφιακών υποδομών με τις ανάγκες των πολιτών και ενισχύοντας τη θέση του ΚΑΠΑ3 ως ενεργού συμμετέχοντα στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας στην Ελλάδα.

Δείτε αναλυτικά το ΔΤ Morning Health Talks 2025 καθως και φωτό από την εκδήλωση

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

AI και απομακρυσμένη παρακολούθηση διαμορφώνουν μια νέα εμπειρία για τους ασθενείς με καρκίνο

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και η απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών (Remote Patient Monitoring – RPM) αλλάζουν το τοπίο στην ογκολογία, δίνοντας στους ασθενείς μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση της θεραπείας τους.

Τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι η χρήση ψηφιακών εργαλείων για τη συλλογή ιατρικών δεδομένων εκτός του παραδοσιακού κλινικού περιβάλλοντος μειώνει τις καθυστερημένες αναφορές συμπτωμάτων, περιορίζει τις σοβαρές παρενέργειες, μειώνει τις νοσηλείες και τις επισκέψεις στα επείγοντα, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Με άλλα λόγια, οι ψηφιακές εφαρμογές επιτρέπουν στους ασθενείς να ενημερώνουν εγκαίρως τους γιατρούς για τυχόν προβλήματα, μειώνοντας κινδύνους και βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το 2022 η ESMO δημοσίευσε οδηγίες για την ενσωμάτωση των patient-reported outcome measures (PROMs) στην κλινική πρακτική, προτείνοντας την προτίμηση ηλεκτρονικών πλατφορμών αντί για έντυπα ερωτηματολόγια (Ann Oncol. 2022).

Ο Dr Charles Ferté, Chief Medical & Patient Officer της λύσης Resilience, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Institut Gustave Roussy στη Γαλλία, τονίζει ότι η AI μπορεί να αντιμετωπίσει περιορισμούς στη χρήση των αναφορών ασθενών στην ογκολογία. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 50% των παρενεργειών που βιώνουν οι ασθενείς δεν καταγράφεται, είτε λόγω ξεχασμένων συμπτωμάτων είτε λόγω φόρτου εργασίας του προσωπικού. Οι ήπιες αλλά επίμονες παρενέργειες συχνά παραβλέπονται, επηρεάζοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η λύση Resilience περιλαμβάνει μια διαδικτυακή πλατφόρμα για ιατρούς και νοσηλευτές, όπου παρακολουθούνται τα συμπτώματα και λαμβάνονται ειδοποιήσεις, καθώς και μια εφαρμογή για κινητά για τους ασθενείς, ώστε να στέλνουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα επεξεργάζονται μέσω αλγορίθμων AI και μετατρέπονται σε χρήσιμες πληροφορίες για την ομάδα ογκολογίας, διευκολύνοντας την έγκαιρη παρέμβαση και βελτιστοποίηση της φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, οι γιατροί μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση του ασθενούς και να προλαμβάνουν επιπλοκές πριν γίνουν σοβαρές.

Επιπλέον, η λύση ενσωματώνει NLP (Natural Language Processing) για την εξαγωγή δεδομένων από ιατρικές σημειώσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα, ενώ ένας προγνωστικός αλγόριθμος εκτιμά τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών και απρογραμμάτιστων νοσηλειών.

Η εμπλοκή των ασθενών είναι καθοριστική: η συμμόρφωση στις εβδομαδιαίες ερωτήσεις στην εφαρμογή φτάνει έως και 85%, ενώ πολλοί περιγράφουν την εφαρμογή ως «σωσίβιο» στην πορεία της θεραπείας τους. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι μόνο οι νεότεροι ασθενείς θα αγκαλιάσουν την ψηφιακή παρακολούθηση, οι έρευνες δείχνουν ότι η αποδοχή είναι ευρύτερη και ανεξαρτήτως ηλικίας (JMIR Mhealth Uhealth. 2018; J Geriatr Oncol. 2024).

Μάλιστα, η λύση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για screening μεγάλων ομάδων, ανιχνεύοντας ασθενείς που θα ωφεληθούν από υβριδικό μοντέλο φροντίδας – ψηφιακά εργαλεία σε συνδυασμό με διά ζώσης υποστήριξη, όπως συμπεριφορική και γνωστική θεραπεία. Η συνεχής συλλογή δεδομένων δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της RPM σε κοινωνικούς και συμπεριφορικούς δείκτες, όπως απομόνωση, απασχόληση, πρόσβαση σε φροντίδα, εθισμούς, σωματική δραστηριότητα ή επισιτιστική ανασφάλεια.

Τέλος, τα ψηφιακά δεδομένα ανοίγουν νέους δρόμους στην έρευνα: η βάση δεδομένων του Resilience περιλαμβάνει πάνω από 20.000 ασθενείς σε 140 νοσοκομεία σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία, επιτρέποντας τη χρήση πραγματικών δεδομένων για πιο στοχευμένη κλινική έρευνα. Στο μέλλον, η ψηφιακή φαινοτύπηση θα επιτρέπει την παρακολούθηση φυσικών και γνωστικών δεικτών μέσω αισθητήρων κινητών, όπως βηματομετρητές και γυροσκόπια, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της εμπειρίας του ασθενούς.

Γίνεται κατανοητό πως η φροντίδα του καρκίνου μπορεί να βασίζεται πλέον όχι μόνο στη συμμετοχή του ασθενούς και των επαγγελματιών, αλλά και στην ανάλυση δεδομένων που αποκαλύπτουν αθέατες πτυχές της καθημερινής ζωής και των συμπτωμάτων των ασθενών.

Το Κάπα3 παραμένει στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην ογκολογία, ενημερώνει συνεχώς για τις νέες τεχνολογίες και πρακτικές, στηρίζει ενεργά τους ασθενείς και τους φροντιστές τους, και δημιουργεί εργαλεία και πόρους που διευκολύνουν την καθημερινότητά τους. Με γνώμονα την ενδυνάμωση των ασθενών, το Κάπα3 συνδέει την επιστημονική γνώση με πρακτικές λύσεις, ώστε κάθε άτομο να αισθάνεται συνοδευόμενο και ασφαλές στην πορεία της θεραπείας του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Πηγές:

Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών – 5 Δεκεμβρίου

Αναγνώριση όσων προσφέρουν χωρίς αντάλλαγμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Δεκεμβρίου, με πρωτοβουλία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, για να τιμήσει τις γυναίκες και τους άνδρες που προσφέρουν χρόνο, γνώση και φροντίδα για το κοινό καλό. Είναι μια ημέρα αφιερωμένη στη δύναμη της συμμετοχής, της αλληλεγγύης και της συλλογικής δράσης που αλλάζει ζωές και κοινότητες.

Τι σημαίνει εθελοντισμός σήμερα

Ο εθελοντισμός δεν είναι απλώς μια πράξη καλοσύνης. Είναι ένας τρόπος να ενισχύεται η κοινωνική συνοχή, να καλύπτονται ανάγκες που συχνά παραμένουν αόρατες και να χτίζονται ισχυρότερες, πιο ανθεκτικές κοινότητες.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εθελοντές συμβάλλουν σε δράσεις που αφορούν:

  • την υγεία και την πρόληψη

  • την κοινωνική φροντίδα

  • τις φυσικές καταστροφές και ανθρωπιστικές κρίσεις

  • την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων

  • την εκπαίδευση

  • το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα

Στοιχεία & Έκταση του Εθελοντισμού

Η συμβολή των εθελοντών παγκοσμίως είναι τεράστια — και συχνά υποτιμημένη.

Παγκόσμια εικόνα

  • Περίπου 862,4 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας 15+ προσφέρουν εθελοντικά κάθε μήνα στον κόσμο.

  • Αυτό αντιστοιχεί σε σχεδόν 15% του παγκόσμιου πληθυσμού σε ηλικία εργασίας.

  • Η συνολική εθελοντική προσπάθεια ισοδυναμεί με τον φόρτο εργασίας 109 εκατομμυρίων εργαζομένων πλήρους απασχόλησης.

  • Ο οργανωμένος (formal) εθελοντισμός αντιστοιχεί σε περίπου 6,5% των εθελοντών, ενώ ο άτυπος (informal) σε 14,3%.

Ο εθελοντισμός στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO – ILOSTAT 2022):

  • 543.010 άτομα συμμετείχαν σε άμεσο (direct) εθελοντισμό.

  • 669.712 συμμετείχαν σε εθελοντισμό μέσω οργανώσεων.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι ο εθελοντισμός στην Ελλάδα είναι ενεργός και πολυδιάστατος, με χιλιάδες ανθρώπους να αφιερώνουν χρόνο για την υποστήριξη της κοινωνίας.

Ο εθελοντισμός και ο καρκίνος

Στον χώρο του καρκίνου, ο εθελοντισμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Οι εθελοντές προσφέρουν:

  • πρακτική υποστήριξη σε ασθενείς και φροντιστές

  • ενημέρωση για δικαιώματα και υπηρεσίες

  • συνοδεία σε ραντεβού ή γραφειοκρατικές διαδικασίες

  • ενδυνάμωση και συναισθηματική στήριξη

  • συμμετοχή σε δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης

Σε μια πορεία που συχνά είναι δύσκολη και μοναχική, οι εθελοντές αποτελούν πηγή ελπίδας, ανθρωπιάς και σταθερότητας.

Ο εθελοντισμός στο Κάπα3

Στο Κάπα3, οι εθελοντές μας αποτελούν θεμελιώδες κομμάτι του έργου μας.
Με την προσφορά τους:

  • στηρίζουν καθημερινά ασθενείς και φροντιστές

  • ενισχύουν δράσεις ενημέρωσης, πρόληψης και ευαισθητοποίησης

  • συμβάλλουν στην υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων, προγραμμάτων και ερευνών

  • μεταφέρουν τη φωνή, την αγάπη και την εμπειρία τους εκεί που χρειάζεται

Χάρη σε αυτούς, το όραμά μας «κανείς/καμία να μην περνά τον καρκίνο μόνος/μόνη» γίνεται πραγματικότητα.

Γίνε εθελοντής/ρια στο Κάπα3

Αν θέλεις κι εσύ να στηρίξεις ασθενείς με καρκίνο και τις οικογένειές τους, να προσφέρεις ουσιαστικά στην κοινότητα και να συμβάλεις στο έργο μας, μπορείς να γίνεις μέλος της ομάδας εθελοντών μας.

Κάνε κλικ για να δηλώσεις συμμετοχή: εδώ

Στην ομάδα του Κάπα 3, την Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντών, τιμούμε όλες και όλους που δίνουν από τον χρόνο και την καρδιά τους για να στηρίξουν όσους το έχουν ανάγκη.

Σας ευχαριστούμε που επιλέγετε την προσφορά ως τρόπο ζωής.
Ευχαριστούμε που είστε δίπλα μας.
Και πάνω από όλα, σας ευχαριστούμε που κρατάτε την ελπίδα ζωντανή.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

ΠΗΓΕΣ:

United Nations Volunteers (UNV), State of the World’s Volunteerism Report (2022).

International Labour Organization (ILO) – ILOSTAT, Volunteer Work Statistics (Greece, 2022).

Trvst – Volunteering Facts & Global Volunteer Work Analysis.

Διάθεση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) και από τα Ιδιωτικά Φαρμακεία – Τι αλλάζει για τους ασθενείς

Με πρόσφατη υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 6333/27.11.2025), τροποποιείται ο τρόπος διάθεσης των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), δίνοντας πλέον τη δυνατότητα παραλαβής τους και από τα ιδιωτικά φαρμακεία της κοινότητας. Η απόφαση αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του 2020 και αποσκοπεί στη διευκόλυνση των ασθενών, στη μείωση της ταλαιπωρίας και στη βελτίωση της πρόσβασης σε κρίσιμες θεραπείες.

Η λίστα των φαρμάκων ΦΥΚ που εντάσσονται στη διαδικασία βρίσκεται στο σχετικό ΦΕΚ, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Τι αλλάζει για τους ασθενείς

  • Ο θεράπων ιατρός εκδίδει τη συνταγή μέσω της ΗΔΙΚΑ.
  • Ο ασθενής μπορεί να επιλέξει παραλαβή είτε από φαρμακείο ΕΟΠΥΥ είτε από ιδιωτικό φαρμακείο.
  • Μέσω της ειδικής εφαρμογής ΦΥΚ (με κωδικούς Taxisnet + ΑΜΚΑ), ο ασθενής επιλέγει το ιδιωτικό φαρμακείο που τον εξυπηρετεί.
  • Ενημερώνεται ηλεκτρονικά για την πορεία της παραγγελίας και για το πότε το φάρμακο είναι διαθέσιμο προς παραλαβή.
  • Η διαδικασία παραλαβής γίνεται με μηδενική συμμετοχή.

Ο χρόνος από την έγκριση του αιτήματος μέχρι την παραλαβή του φαρμάκου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 10 ημέρες.

Τι αλλάζει για τα ιδιωτικά φαρμακεία

Οι ιδιώτες φαρμακοποιοί αναλαμβάνουν πλέον ένα σημαντικό κομμάτι της διακίνησης των ΦΥΚ, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις και διαδικασίες:

  1. Παραλαβή φαρμάκου
  • Ο φαρμακοποιός σαρώνει τον γραμμωτό κώδικα στο σύστημα του ΕΟΠΥΥ ώστε να γίνει η λογιστική τακτοποίηση της Φαρμακαποθήκης του ΕΟΠΥΥ.
  • Ο ασθενής ενημερώνεται αυτόματα από το σύστημα για την άφιξη του φαρμάκου στο φαρμακείο.
  1. Έλεγχος και εκτέλεση της συνταγής

Ο φαρμακοποιός οφείλει να ελέγξει:

  • την ταυτοπροσωπία του ασθενή ή τυχόν εξουσιοδότηση,
  • την ορθότητα της συνταγής και τη συμφωνία με τον θεράποντα ιατρό,
  • την ορθή διάθεση του σκευάσματος,
  • την ύπαρξη των απαιτούμενων συνοδευτικών εγγράφων,
  • τις ταινίες γνησιότητας ή τον απενεργοποιημένο κωδικό ασφαλείας,
  • την υπογραφή του ιατρού και του παραλαβόντος.

Στη συνέχεια θέτει υπογραφή και σφραγίδα για την ολοκλήρωση της εκτέλεσης.

Σε περιπτώσεις μη τήρησης των διαδικασιών, επιβάλλονται κυρώσεις σύμφωνα με το π.δ. 121/2008.

  1. Αμοιβή φαρμακοποιού

Για κάθε εκτελεσμένη συνταγή ΦΥΚ, ο φαρμακοποιός λαμβάνει:

  • επιστημονική αμοιβή 20,00 € + ΦΠΑ,
  • χωρίς να απαιτείται η έκδοση παραστατικών διακίνησης.
    Η δαπάνη αυτή δεν συνυπολογίζεται στο συνολικό όριο φαρμακευτικής δαπάνης του ΕΟΠΥΥ.
  1. Μηνιαία αποστολή συνταγών

Κάθε μήνα, οι ιδιώτες φαρμακοποιοί αποστέλλουν:

  • τις εκτελεσμένες συνταγές,
  • τη συγκεντρωτική κατάσταση,
  • και το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών
    στο Τμήμα Επεξεργασίας και Ελέγχου Συνταγών του ΕΟΠΥΥ.
    Οι ηλεκτρονικές εικόνες των συνταγών παραμένουν διαθέσιμες για έλεγχο.
  1. Μη εκτέλεση συνταγής

Αν δεν εκτελεστεί η συνταγή:

  • τα φάρμακα επιστρέφονται στην εταιρεία έπειτα από 5 ημέρες,
  • και η εταιρεία εκδίδει πιστωτικό τιμολόγιο προς τον ΕΟΠΥΥ.
  1. Αστοχία ή απώλεια φαρμάκου

Σε περίπτωση ζημιάς ή απώλειας λόγω υπαιτιότητας του φαρμακοποιού,
ο ΕΟΠΥΥ χρεώνει στον φαρμακοποιό το φάρμακο στην τιμή προμήθειας.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η αλλαγή

Η νέα διαδικασία:

  • μειώνει την ταλαιπωρία των ασθενών,
  • αποσυμφορεί τα φαρμακεία ΕΟΠΥΥ,
  • επιτρέπει ταχύτερη πρόσβαση σε θεραπείες,
  • ενισχύει τον ρόλο των φαρμακοποιών της κοινότητας,
  • εκσυγχρονίζει τη διακίνηση των Φάρμακων Υψηλού Κόστους.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της καθημερινότητας ασθενών που χρειάζονται τακτικά πρόσβαση σε εξειδικευμένα φάρμακα — μεταξύ αυτών και πολλοί ογκολογικοί ασθενείς.

Το ΚΑΠΑ3 συνεχίζει να βρίσκεται δίπλα στους καρκινοπαθείς και τις οικογένειές τους, προσφέροντας έγκυρη καθοδήγηση και πρακτική υποστήριξη, ώστε κάθε ασθενής να νιώθει ασφαλής και ενημερωμένος για τα δικαιώματα και τις παροχές του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία — 3 Δεκεμβρίου

Μια ημέρα υπενθύμισης, δέσμευσης και δράσης

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (3 Δεκεμβρίου), που θεσπίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 1992, αποτελεί μια ετήσια υπενθύμιση της ανάγκης για πλήρη ένταξη, ισότητα και σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η προώθηση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης δεν είναι επιλογή· είναι υποχρέωση.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2024), περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι – δηλαδή 16% του παγκόσμιου πληθυσμού – ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας. Η αναπηρία αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και η εμπειρία της φωτίζει τις συστημικές ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Προκλήσεις και ανισότητες στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικά εμπόδια στην καθημερινότητα: ελλιπή προσβασιμότητα σε δημόσιους χώρους και υπηρεσίες, δυσκολίες στη μετακίνηση, περιορισμένη πρόσβαση στην εργασία, αλλά και κοινωνικό στίγμα που επηρεάζει βαθιά την ποιότητα ζωής. Τα διαθέσιμα εθνικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι ανισότητες αυτές έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή.

Παράλληλα, η ενίσχυση της προσβασιμότητας δεν αφορά μόνο την άρση εμποδίων, αλλά και τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που αναγνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Από την ενημέρωση των επαγγελματιών και την αλλαγή στάσεων, μέχρι την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και ψυχικής υποστήριξης, η συμπερίληψη απαιτεί διαρκή δέσμευση. Μόνο έτσι μπορούμε να εγγυηθούμε ότι κάθε πολίτης έχει ίσες ευκαιρίες συμμετοχής και αξιοπρέπειας.

Η θέση του Κάπα3: Ένας κόσμος όπου κάθε φωνή ακούγεται

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, στηρίζουμε καθημερινά ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές προκλήσεις υγείας. Γνωρίζουμε από κοντά πόσο σημαντική είναι:

  • η καθαρή και προσιτή πληροφόρηση
  • η έγκαιρη υποστήριξη
  • ο σεβασμός
  • η φροντίδα χωρίς αποκλεισμούς

Ενημερωθείτε για δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία στις παρακάτω δημοσιεύσεις της ιστοσελίδας μας εδώ 

Μάθετε για την έκδοση κάρτας αναπηρίας εδώ και για τις δωρεάν και μειωμένες μετακινήσεις εδώ

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία μας υπενθυμίζει ότι κάθε δράση και κάθε πολιτική πρέπει να χτίζονται πάνω στην αρχή της συμπερίληψης.
Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω.

Πιο συμπεριληπτικές κοινωνίες: Από το όραμα στην πράξη

Για να δημιουργήσουμε ένα πραγματικά προσβάσιμο περιβάλλον απαιτούνται:

  • Προσβάσιμες πόλεις και δημόσιες υπηρεσίες
  • Εκπαίδευση προσωπικού σε υγεία, κοινωνική πρόνοια και εξυπηρέτηση
  • Προσβάσιμη ψηφιακή τεχνολογία
  • Πολιτικές απασχόλησης που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή
  • Ενημέρωση και διάλογος για την καταπολέμηση του στίγματος

Η συμπερίληψη δεν είναι μια πράξη «καλής θέλησης» — είναι προϋπόθεση κοινωνικής προόδου.

Παράλληλα, η μετάβαση προς μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία δεν είναι στιγμιαία διαδικασία· απαιτεί συνεργασία της Πολιτείας, της κοινωνίας των πολιτών και των ίδιων των ατόμων με αναπηρία. Η συνεχής αξιολόγηση, η διαφάνεια και η συμμετοχή είναι θεμέλια ουσιαστικής αλλαγής.

Κάθε άνθρωπος αξίζει πρόσβαση.
Ο κάθε άνθρωπος αξίζει σεβασμό.
Και ο κάθε άνθρωπος αξίζει ίσες ευκαιρίες.

Πηγές

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS — 1η Δεκεμβρίου

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη απέναντι στον HIV/AIDS δεν έχει τελειώσει. Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν ακόμη με τον ιό. Επιπλέον, οι ανισότητες στην πρόσβαση, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία συνεχίζουν να κοστίζουν ζωές.

Η σημερινή ημέρα καθιερώθηκε το 1988 ως η πρώτη διεθνής ημέρα αφιερωμένη σε θέμα υγείας. Από τότε, αποτελεί παγκόσμια υπενθύμιση για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση, αποστιγματοποίηση και ισότιμη φροντίδα.

Τι γνωρίζουμε σήμερα για τον HIV/AIDS

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του UNAIDS, περισσότεροι από 39 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV παγκοσμίως. Χάρη στις θεραπείες, μπορούν να έχουν ποιοτική ζωή.

Τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Τα αντιρετροϊκά σχήματα (ARVs) επιτρέπουν σε όσους λαμβάνουν θεραπεία να έχουν  μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο — κάτι που σημαίνει ότι δεν μεταδίδουν τον ιό (“Undetectable = Untransmittable”).

Ωστόσο, παρά την πρόοδο, καταγράφουμε ακόμη νέες μολύνσεις — κυρίως σε πληθυσμούς που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό, οικονομικές δυσκολίες ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, η έλλειψη ενημέρωσης και ο στιγματισμός παραμένουν σοβαρά εμπόδια που καθυστερούν την εξέταση και τη θεραπεία.

HIV & Καρκίνος: Ένας σημαντικός σύνδεσμος

Η σχέση μεταξύ HIV και ορισμένων μορφών καρκίνου δεν είναι ευρέως γνωστή, ωστόσω είναι ουσιαστική:

  • Οι άνθρωποι που ζουν με HIV έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο τραχήλου της μήτρας, λόγω της συχνότερης επιμονής του HPV.
  • Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφεται επίσης για λέμφωμα non-Hodgkin, σαρκώματα Kaposi, καθώς και για ορισμένους καρκίνους που σχετίζονται με χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις.
  • Η έγκαιρη διάγνωση, η σταθερή θεραπεία και οι προληπτικοί έλεγχοι μειώνουν σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Στο Κάπα3 έχουμε δημοσιεύσει σχετικά άρθρα για την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και την ενδυνάμωση των ασθενών, τα οποία μπορείτε να βρείτε εδώ: Άρθρο1, Άρθρο2, Άρθρο3, Άρθρο4, Άρθρο5

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα χάρη στη λειτουργία των Checkpoints, στη στήριξη από ΜΚΟ και δομές πρόληψης, στη διάδοση της PrEP και στη βελτίωσης της πρόσβασης στη θεραπεία.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μικρή μείωση (4%) στις νέες διαγνώσεις HIV σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Παρόλα αυτά, η υποδιάγνωση παραμένει υπαρκτό πρόβλημα. Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν την έγκαιρη εξέταση λόγω του στιγματισμού.

Πρόληψη: Τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας
  • Εξέταση: ένα απλό τεστ μπορεί να σώσει ζωές.
  • Χρήση προφυλακτικού και ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
  • PrEP & PEP: σύγχρονες, αποτελεσματικές λύσεις πρόληψης.
  • Μηδενισμός στιγματισμού: η ενημέρωση είναι η πιο ισχυρή μορφή προστασίας.
  • Στήριξη των δομών που προσφέρουν πρόσβαση σε πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.
Ζήτημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Στο Κάπα3 πιστεύουμε ότι η σημερινή ημέρα μας αφορά όλους. Η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας είναι δικαίωμα. Κανείς δεν πρέπει να φοβάται να εξεταστεί, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η διάκριση με βάση την οροθετικότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το φύλο ή την ταυτότητα και έκφραση φύλου, την κατάσταση υγείας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ουσιών) ή την εργασία στο σεξ, αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, η πρόληψη και η αλληλεγγύη μπορούν να σώσουν ζωές — και ότι ένας κόσμος χωρίς νέες μολύνσεις είναι εφικτός.

Πηγές

  • UNAIDS
  • HIV.GOV
  • AIDSHEALTH.ORG
  • ΕΟΔΥ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3