Με τον ν. 5293/2026 (ΦΕΚ Α΄57) εισάγεται ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο συνδέεται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, με στόχο ένα κράτος πιο φιλικό, πιο γρήγορο και πιο διαφανές για τον πολίτη.
Οι αλλαγές που προβλέπονται επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, καθώς αφορούν τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες εξυπηρετούνται, ενημερώνονται και αλληλεπιδρούν με τις δημόσιες υπηρεσίες.
Οι βασικές παρεμβάσεις του νόμου μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις βασικούς άξονες:
1. Διευκόλυνση του πολίτη και μείωση της γραφειοκρατίας
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η απλοποίηση των διαδικασιών.
Άρθρο 3 – Αντικατάσταση δικαιολογητικών
Σύμφωνα με το άρθρο 3, ο πολίτης μπορεί, σε πολλές περιπτώσεις, να αντικαθιστά δικαιολογητικά με υπεύθυνη δήλωση, όταν αυτά δεν μπορούν να αναζητηθούν άμεσα από τις υπηρεσίες.
Αυτό σημαίνει ότι:
- δεν απαιτείται η προσκόμιση πολλών εγγράφων
- η δημόσια υπηρεσία αναλαμβάνει την αναζήτηση των στοιχείων
- η διαδικασία ξεκινά άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις
Παράλληλα, προβλέπονται μεταγενέστεροι έλεγχοι για την ακρίβεια των δηλώσεων, καθώς και κυρώσεις σε περίπτωση ψευδών στοιχείων.
Άρθρο 5 – Ταχύτερη διεκπεραίωση
Το άρθρο 5 ενισχύει την υποχρέωση των υπηρεσιών να τηρούν συγκεκριμένες προθεσμίες και να προχωρούν στη διεκπεραίωση των αιτημάτων χωρίς καθυστερήσεις.
2. Διαφάνεια και ψηφιακή πρόσβαση στην πληροφορία
Ένας δεύτερος βασικός άξονας αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας και της ενημέρωσης του πολίτη.
Άρθρο 5 – Παρακολούθηση υποθέσεων
Οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να παρακολουθούν ψηφιακά την πορεία της υπόθεσής τους.
Συγκεκριμένα, έχουν πρόσβαση στα ακόλουθα:
- το στάδιο επεξεργασίας της υπόθεσης
- τον εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης
- την αρμόδια υπηρεσία
- στοιχεία επικοινωνίας για ενημέρωση
Άρθρο 6 – Υποχρεωτική ανάρτηση εγκυκλίων
Οι εγκύκλιοι οδηγίες των δημόσιων υπηρεσιών:
- αναρτώνται υποχρεωτικά στο διαδίκτυο
- ισχύουν μόνο μετά τη δημοσίευσή τους
Αυτό διασφαλίζει ότι ο πολίτης έχει πρόσβαση στην ισχύουσα πληροφόρηση.
Άρθρο 7 – Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων
Οι δημόσιοι φορείς υποχρεούνται να αναρτούν και να ενημερώνουν:
- τα ωράρια λειτουργίας
- τις ημέρες και ώρες εξυπηρέτησης κοινού
Έτσι, αποφεύγονται άσκοπες μετακινήσεις και καθυστερήσεις.
3. Νέος τρόπος λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης
Ο νόμος εισάγει και έναν νέο τρόπο διεκπεραίωσης διοικητικών διαδικασιών, με στόχο την επιτάχυνση και την καλύτερη αξιοποίηση εξειδικευμένων γνώσεων.
Άρθρο 4 – Πιστοποιημένοι επαγγελματίες
Δίνεται η δυνατότητα στη διοίκηση να συνεργάζεται με πιστοποιημένους επαγγελματίες, οι οποίοι:
- εγγράφονται σε ειδικό μητρώο
- διαθέτουν συγκεκριμένα προσόντα και πιστοποίηση
- μπορούν να συντάσσουν βεβαιώσεις, εκθέσεις ή άλλα έγγραφα που χρησιμοποιούνται για την έκδοση διοικητικών πράξεων
Οι επαγγελματίες αυτοί υπόκεινται σε:
- δειγματοληπτικούς ελέγχους
- κυρώσεις και πρόστιμα σε περίπτωση σφαλμάτων
- ακόμη και διαγραφή από το μητρώο
Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει μηχανισμούς ελέγχου και ευθύνης (ιδίως στο άρθρο 3), ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των διαδικασιών.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ασθενείς
Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν όλους τους πολίτες, όμως συνδέονται άμεσα με τα δικαιώματα ασθενών στη δημόσια διοίκηση, καθώς επηρεάζουν κρίσιμες διαδικασίες που σχετίζονται με την υγεία και την πρόσβαση σε υπηρεσίες.
Η μείωση της γραφειοκρατίας, η δυνατότητα ψηφιακής ενημέρωσης και η ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ταλαιπωρία σε διαδικασίες που σχετίζονται με:
- παροχές υγείας
- επιδόματα
- διοικητικές εγκρίσεις
Ένα πιο προσβάσιμο κράτος στην πράξη
Ο ν. 5293/2026 επιχειρεί να διαμορφώσει μια Δημόσια Διοίκηση πιο απλή, πιο διαφανή και πιο αποτελεσματική. Για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, κάθε βήμα προς λιγότερη ταλαιπωρία και μεγαλύτερη σαφήνεια δεν είναι απλώς μια διοικητική βελτίωση, αλλά μια ουσιαστική ανακούφιση στην καθημερινότητά τους.
Πηγή: ΦΕΚ Α 57 Ν 5293_2026
Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3