Κατηγορία: ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Kοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες υγείας. Ποιοι είναι και τι αφορούν

Οι κοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες της υγείας (SDOH) είναι οι μη ιατρικοί παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα της υγείας.

Είναι οι συνθήκες στις οποίες οι άνθρωποι γεννιούνται, μεγαλώνουν, εργάζονται, ζουν και γερνούν, καθώς και το ευρύτερο σύνολο δυνάμεων και συστημάτων που διαμορφώνουν τις συνθήκες της καθημερινής ζωής.

Αυτές οι δυνάμεις και τα συστήματα περιλαμβάνουν οικονομικές πολιτικές και συστήματα, αναπτυξιακές ατζέντες, κοινωνικά πρότυπα, κοινωνικές πολιτικές, ρατσισμό, κλιματική αλλαγή και πολιτικά συστήματα.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) έχουν υιοθετήσει αυτόν τον ορισμό SDOH από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι ΣΑΑΥ είναι ένας από τους τρεις τομείς προτεραιότητας για το πρόγραμμα “Υγιείς άνθρωποι 2030”, μαζί με την ισότητα της υγείας και την υγειονομική παιδεία. Το πρόγραμμα “Healthy People 2030” θέτει εθνικούς στόχους με βάση τα δεδομένα σε πέντε βασικούς τομείς των SDOH:

  • πρόσβαση και ποιότητα υγειονομικής περίθαλψης,
  • πρόσβαση και ποιότητα εκπαίδευσης,
  • κοινωνικό και κοινοτικό πλαίσιο,
  • οικονομική σταθερότητα,
  • και γειτονιά και δομημένο περιβάλλον.

Γιατί η αντιμετώπιση των κοινωνικών καθοριστικών παραγόντων της υγείας είναι σημαντική για το CDC και τη δημόσια υγεία;

Η αντιμετώπιση των διαφορών στις ΣΑΑΥ αποτελεί πρόοδο προς την κατεύθυνση της ισότητας της υγείας, μιας κατάστασης στην οποία κάθε άτομο έχει την ευκαιρία να επιτύχει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας. Έχει αποδειχθεί ότι οι SDOH έχουν μεγαλύτερη επίδραση στην υγεία από ό,τι οι γενετικοί παράγοντες ή η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης. Για παράδειγμα, η φτώχεια συσχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με φτωχότερα αποτελέσματα στην υγεία και υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Οι ΣΑΑΥ, αποτελούν βασικούς παράγοντες των ανισοτήτων στην υγεία. Ο αντίκτυπος είναι διάχυτος και βαθιά ενσωματωμένος στην κοινωνία μας, δημιουργώντας ανισότητες στην πρόσβαση σε μια σειρά από κοινωνικά και οικονομικά οφέλη – όπως η στέγαση, η εκπαίδευση, ο πλούτος και η απασχόληση. Αυτές οι ανισότητες θέτουν τους ανθρώπους σε υψηλότερο κίνδυνο κακής υγείας.

Δράσεις δημόσιας υγείας που επηρεάζουν την SDOH

Επειδή η ισότητα στην υγεία αποτελεί προτεραιότητα για το CDC, ο οργανισμός έχει λάβει πολλαπλά μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση των κοινωνικών καθοριστικών παραγόντων της υγείας (SDOH) , κατέληξε σε ένα πλαίσιο έξι πυλώνων:

– Αξιολόγηση και οικοδόμηση αποδεικτικών στοιχείων: Προώθηση της αξιολόγησης και οικοδόμηση στοιχείων για στρατηγικές που αντιμετωπίζουν την SDOH για τη μείωση των ανισοτήτων και την προώθηση της ισότητας στην υγεία.

– Συμπράξεις και συνεργασία: Θέσπιση κριτηρίων, ενεργών βημάτων και στρατηγικών για συμπράξεις, συνεργασίες και σχέσεις που οδηγούν σε βελτιωμένα αποτελέσματα για την υγεία μακροπρόθεσμα.

– Κοινοτική δέσμευση: Προώθηση της ουσιαστικής, διαρκούς εμπλοκής της κοινότητας σε όλες τις φάσεις του σχεδιασμού και της εφαρμογής της παρέμβασης του CDC.

–Υποδομή και ικανότητα: Ενίσχυση και διατήρηση της υποδοµής, όπως το εργατικό δυναµικό, η κατάρτιση και η πρόσβαση σε οικονοµικούς πόρους που απαιτούνται για την αντιµετώπιση των ΣΑΑΥ και τη µείωση των ανισοτήτων υγείας.

– Πολιτική και νομοθεσία: Εντοπισμός στοιχείων, εργαλείων και πόρων για την ενίσχυση της επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές που επηρεάζουν την SDOH με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς.

Δείτε περισσότερα στο :

https://www.cdc.gov/about/sdoh/addressing-sdoh.html

Καταπολεμώντας το Στίγμα: Γυναίκες και Φροντίδα για τον Καρκίνο

Ο καρκίνος συνοδεύεται σχεδόν πάντα από τον στιγματισμό. Από τη στιγμή που γίνεται η διάγνωση έως και την καταπολέμηση του. Οι ψευδείς υποθέσεις, οι αρνητικές συμπεριφορές και τα στερεότυπα που σχετίζονται με τον καρκίνο επηρεάζουν άνδρες και γυναίκες σε κάθε μεριά του πλανήτη και συχνά συνδέονται με το εισόδημα, τη φυλή, τον πολιτισμό, καθώς και τον τύπο του καρκίνου που πάσχουν.

Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες βιώνουν έντονα το στίγμα, όταν ο καρκίνος αντισταθμίζει τους κοινωνικούς κανόνες αρρενωπότητας και θηλυκότητας. Οι άντρες αναμένεται να επιδείξουν στωικότητα έναντι του συναισθήματος. Έτσι, αντιμέτωποι με τη διάγνωση καρκίνου, μπορεί να μην εκφράσουν τα συναισθήματά τους, αλλά ούτε να αναζητήσουν και τη συναισθηματική υποστήριξη που χρειάζονται.

Σε περιπτώσεις που τα αποτελέσματα της θεραπείας «απειλούν» χαρακτηριστικά αρρενωπότητας, όπως η στυτική δυσλειτουργία και η ανάπτυξη των μαστών, η οποία προκαλείται από τη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη, η αυτοεκτίμηση ενός άνδρα μπορεί να πέσει κατακόρυφα. Αντίστοιχα, αλλαγές στην εξωτερική εμφάνιση μιας γυναίκας, έπειτα από θεραπεία (π.χ. απώλεια μαλλιών, αύξηση βάρους, ουλές, μαστεκτομή) μπορεί να οδηγήσουν σε αρνητική εικόνα του σώματος και αντιληπτή απώλεια της θηλυκότητας. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο The Lancet έδειξε ότι το 92% των γυναικών ασθενών με καρκίνο παρουσίασαν διαταραχές της εικόνας του σώματος.

Παρά τις ομοιότητες μεταξύ των φύλων, οι γυναίκες υποφέρουν από πρόσθετο στίγμα. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι γι΄αυτό. Όταν, ο καρκίνος συνδέεται με το αναπαραγωγικό σύστημα μιας γυναίκας, όπως ο καρκίνος του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και των ωοθηκών, οι εσφαλμένες αντιλήψεις είναι αχαλίνωτες.

Πάρτε για παράδειγμα τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ο εμβολιασμός HPV μπορεί να αποτρέψει στις περισσότερες περιπτώσεις τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, εάν ληφθεί πριν από την έκθεση στον ιό. Κι όμως, η διστακτικότητα του εμβολιασμού είναι ένα σημαντικό πρόβλημα. Πολλοί γονείς δεν αφήνουν τις κόρες τους να κάνουν το εμβόλιο, πιστεύοντας ότι αυτό θα οδηγήσει σε σεξουαλική ασέβεια, πολλές γυναίκες δεν θα εξεταστούν και δεν θα θεραπεύσουν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, καθώς θεωρούν ότι το να είναι θετικές στον HPV μπορεί να θεωρηθεί ως σημάδι απιστίας και έλλειψης σεξουαλικής αυτοσυγκράτησης.

Επιπλέον, η πεποίθηση ότι οι γυναίκες είναι υπεύθυνες για την φροντίδα της οικογένειας και του σπιτιού, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα, από την στιγμή που μπαίνει στο πρόγραμμα η θεραπεία. Η γυναίκα πλέον, από τον κύριο φροντιστή, μετατρέπεται στο άτομο που χρήζει φροντίδας. Μια αμερικανική μελέτη του 2009 διαπίστωσε ότι οι σχέσεις είναι πιο πιθανό να καταλήξουν σε χωρισμό ή διαζύγιο, όταν ο άρρωστος σύντροφος είναι η γυναίκα.

Για διαφορετικούς λόγους, οι τρανς γυναίκες τείνουν επίσης να μένουν μακριά από εγκαταστάσεις υγείας. Είναι πιο πιθανό να καθυστερήσουν τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη φροντίδα, φοβούμενες τις διακρίσεις στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

Πώς μπορεί λοιπόν να αντιμετωπιστεί το στίγμα που περιβάλλει τις γυναίκες που νοσούν από καρκίνο; Πρώτον, απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση στη φροντίδα του καρκίνου. Η ογκολογία πρέπει να γίνει ψυχο-ογκολογία. Οι κυβερνήσεις και τα ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης πρέπει να αναρωτηθούν, γιατί οι γυναίκες διστάζουν να αναζητήσουν περίθαλψη και πώς μπορούν να υποστηριχθούν, μέσω της θεραπείας και όχι μόνο.

Για παράδειγμα, δεν αρκεί να παρέχονται εγκαταστάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, εάν οι γυναίκες δεν εμφανίζονται από φόβο μήπως ντροπιαστούν από την κοινότητα. Σε αυτή την περίπτωση, τα τεστ αυτοελέγχου μπορούν να αλλάξουν το παιχνίδι, καθώς επιτρέπουν στις γυναίκες να ελέγχονται στο απόρρητο του σπιτιού τους. Εάν ακόμη, οι γυναίκες δυσκολεύονται να παρευρεθούν στα ραντεβού, οι κινητές κλινικές προληπτικού ελέγχου με ευέλικτο ωράριο λειτουργίας είναι μια επιπλέον λύση.

Επιπρόσθετα, οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να εκπαιδεύονται στη τήρηση μη επικριτικής στάσης απέναντι στις τρανς γυναίκες και να συμμετέχουν σε ανοιχτή συζήτηση, για τη σεξουαλική υγεία. Στο ευρύ κοινό, τα ταμπού γύρω από τον καρκίνο, μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, θα πρέπει να καταρριφθούν: ο HIV και ο HPV δεν είναι το ίδιο πράγμα, ο καρκίνος δεν είναι μολυσματική ασθένεια, ούτε θανατική καταδίκη.

Το Know Your Lemons Foundation βρήκε έναν έξυπνο τρόπο να διδάξει στις γυναίκες πώς να αναγνωρίζουν τα σημάδια του καρκίνου του μαστού, δείχνοντας τους διαφορετικά μελανιασμένα, αποχρωματισμένα και σε σβώλους λεμόνια. Το Λιβανέζικο Ίδρυμα για τον Καρκίνο του Μαστού ζυμώνει μπάλες, για να δώσει στις γυναίκες ένα απλό κίνητρο για αυτοεξέταση

.

Συμπερασματικά, τόσο σε χώρες υψηλού, όσο και χαμηλού εισοδήματος, οι γυναίκες μπορούν να βιώσουν το στίγμα, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη διάγνωση του καρκίνου. Ο φόβος, η ντροπή και η ενοχή που νιώθουν οι γυναίκες δεν είναι παράπλευρα ζητήματα, καθώς μπορούν να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην πρόσβαση τους στη φροντίδα και στις πιθανότητες επιβίωσης τους. Προκειμένου να επιτύχουμε αποτελεσματικό έλεγχο του καρκίνου, πρέπει να λάβουμε υπόψη τον στιγματισμό του: αυτόν που προέρχεται από τους εξωτερικούς παράγοντες και αυτόν που είναι ριζωμένος στο μυαλό των γυναικών.

 

Πηγή: https://www.linkedin.com/pulse/breaking-down-stigma-women-cancer-care-uicc?utm_source=share&utm_medium=member_ios&utm_campaign=share_via

 

<<Απολαμβάνειν>> για μιά ζωή προς το καλύτερο

Ο όρος απολαμβάνειν αποτελεί μετάφραση του ρήματος savor (γεύομαι, απολαμβάνω). Ο ορισμός για το ρήμα γεύομαι είναι α) με τις αισθήσεις και β) το αίσθημα ή η εντύπωση που προκύπτει από ευχάριστη ή δυσάρεστη εμπειρία.

Η τόσο ιδιαίτερη διαδικασία του απολαμβάνειν αναφέρεται σε μια σειρά από νοητικές αλλά και πρακτικές λειτουργίες, οι οποίες μετατρέπουν ένα θετικό ερέθισμα, αποτέλεσμα ή γεγονός σε θετικά συναισθήματα, στα οποία το άτομο συνειδητά επικεντρώνει την προσοχή του, τα εκτιμά και τα απολαμβάνει. Επίσης, ενέχεται η ικανότητα των ανθρώπων να στέκονται στη θετική εμπειρία και να ενδυναμώνουν την επιρροή της στη ζωή τους.

Με βάση ακόμη, τη βιβλιογραφία, το απολαμβάνειν σε κάθε χρονική στιγμή διευκολύνουν τρεις παράγοντες.

  1. Πρώτον, να είναι κανείς όσο το δυνατόν λιγότερο επιβαρυμένος από προβλήματα αυτοεκτίμησης και κοινωνικές έγνοιες.
  2. Δεύτερον, να καταφέρνει να επικεντρωθεί σε αυτό που συμβαίνει την παρούσα στιγμή και
  3. τρίτον, να έχει ένα βαθμό μετα-επίγνωσης των θετικών συναισθημάτων που νιώθει.

Πρακτικές στρατηγικές απολαμβάνειν, που μπορούμε να υιοθετήσουμε στην καθημερινότητά μας και να δούμε πραγματικές αλλαγές. Η πρώτη από αυτές ονομάζεται βιωματική απορρόφηση, η οποία πρόκειται για μια τεχνική που απαιτεί επικέντρωση στη θετική εμπειρία, αγνοώντας τα περιφερειακά ερεθίσματα.

Μία δεύτερη στρατηγική ονομάζεται συμπεριφορική έκφραση κι αφορά την ανοιχτή κι ελεύθερη έκφραση των θετικών συναισθημάτων με ποικίλους τρόπους. Με βάση έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, φαίνεται ότι η εξωστρεφής έκφραση θετικών συναισθημάτων είναι δυνατόν να τα ενδυναμώσει.

Η επόμενη στρατηγική, που θα αναφερθούμε ονομάζεται όξυνση των αισθήσεων κι αφορά στην ενδυνάμωση της θετικής εμπειρίας με επικέντρωση στα ερεθίσματα της στιγμής και μπλοκάρισμα άλλων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του τρόπου απόλαυσης είναι το κλείσιμο των ματιών όταν απολαμβάνει κανείς μία μουσική που τον συγκινεί, ή όταν βρίσκεται σε κάποιο ήσυχο μέρος στη φύση και θέλει να ακούσει τους ήχους γύρω του.

Ακόμη μία τεχνική απολαμβάνειν, ονομάζεται χτίσιμο θετικών αναμνήσεων. Η στρατηγική αυτή αναφέρεται σε ενεργητική αποθήκευση εικόνων από θετικές στιγμές με τη μορφή νοερής φωτογράφισης για μελλοντική ανάκληση. Αντίστοιχα είναι και τα ευρήματα ερευνών, που υποστηρίζουν ότι οι πιο ευτυχείς άνθρωποι τείνουν να κρατούν στη μνήμη τους περισσότερο τα θετικά παρά τα αρνητικά συμβάντα της ζωής τους. Θα μπορούσε σε αυτό το σημείο να προστεθεί κι άλλη μία τεχνική, γνωστή ως μοίρασμα της θετικής στιγμής, δηλαδή η διήγηση του συμβάντος σε κάποιον σημαντικό άλλο, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή του ανθρώπου με τον οποίο θα μοιραστεί κανείς την εμπειρία του, καθώς απαιτείται να είναι κάποιος που θα αντιδράσει με την αντίστοιχη θετικότητα.

Μία επιπρόσθετη στρατηγική ονομάζεται αυτοσυγχαίρειν και πρόκειται για μια γνωσιακή διαδικασία, όπου μετά από μια θετική εμπειρία ( συνήθως επιτεύγματα αλλά κι οποιαδήποτε θετική στιγμή) το άτομο επιβραδύνει κι αυτοσυγχαίρεται.

Συνεχίζοντας στη λίστα των ποικίλων στρατηγικών απολαμβάνειν, προστίθεται και μία ακόμη γνωστή ως επίγνωση της ρευστότητας του χρόνου. Πρόκειται για μία τεχνική που απαιτεί κινητοποίηση της επίγνωσης ότι η κάθε στιγμή είναι μοναδική. Ο συγκεκριμένος τρόπος απόλαυσης ενδείκνυται για κάποιες συγκεκριμένες εμπειρίες, όπως η γέννηση ενός παιδιού, ένας γάμος, η απονομή ενός βραβείου.

Προχωρώντας, όγδοη στη λίστα μας έρχεται η τεχνική μετρώ τις ευλογίες μου. Η στρατηγική αυτή, όπως και η προηγούμενη, απαιτεί επίγνωση. Σε αυτή την περίπτωση, η επίγνωση εστιάζεται σε όλα τα αγαθά στη ζωή για τα οποία νιώθει κανείς τυχερός. Το να μετράς καθημερινά τις ευλογίες σου φαίνεται ότι ενισχύει σημαντικά τα θετικά συναισθήματα και την ευεξία.

Οδεύοντας προς το τέλος, θα αναφερθούμε στην τεχνική της θετικής σύγκρισης. Πρόκειται για μία ακόμη γνωσιακή στρατηγική που για να επιστρατευθεί προϋποθέτει ότι, καθώς βιώνεται μια θετική εμπειρία, το άτομο υπενθυμίζει στον εαυτό του προγενέστερα συναισθήματα όταν αυτή δεν υπήρχε, και πώς θα ένιωθε τώρα αν αυτή η θετική εμπειρία δεν είχε συμβεί, ενώ παρατηρεί ταυτόχρονα την πρόοδο του μέσα στο χρόνο.

Συνοψίζοντας, η τελευταία αλλά εξίσου σημαντική στρατηγική απολαμβάνειν είναι η αναγνώριση των  σκέψεων που <<σκοτώνουν>> τη χαρά, οι οποίες όπως υποδηλώνει και η ονομασία τους, είναι ένας τρόπος σκέπτεσθαι που σαμποτάρει τη διαδικασία του απολαμβάνειν.

Εν κατακλείδι, από όλα τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι μέσα από την υιοθέτηση και την αέναη καλλιέργεια της διαδικασίας του απολαμβάνειν, είναι εφικτό να δημιουργήσουμε μία διαφορετική πραγματικότητα, περισσότερο ενσυνείδητη κι ουσιαστικά απολαυστική!

Βιβλίο: Κατακτώντας την Ευημερία. Θετικές παρεμβάσεις, τεχνικές και βιωματικές ασκήσεις, Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

ΛΙΘΟΞΟΪΔΟΥ ΣΟΦΙΑ

Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια, MSc Θετικής Ψυχολογίας, Ασκούμενη Κέντρου Ημέρας ΙΑΣΙΣ

Τι γνωρίζουμε για τα Ιατρεία Πόνου

“Ο χρόνιος πόνος είναι ο ίδιος μιας νόσος και σαν νόσος πρέπει να αντιμετωπίζεται.” 

Ένα Ιατρείο Πόνου στελεχώνεται από μια ομάδα εξειδικευμένων Αναισθησιολόγων – Αλγολόγων και Ψυχολόγων .

Στόχος του ιατρείου πόνου είναι, με συγκεκριμένες θεραπείες (επεμβατικές θεραπείες – εξειδικευμένη φαρμακευτική αγωγή – ψυχολογική υποστήριξη),  η ανακούφιση του ασθενούς από τον πόνο, την βελτίωση της ποιότητας ζωής του, την διατήρηση της ψυχικής του υγείας και την γρήγορη επαναφορά στις καθημερινές δραστηριότητες του. Στις ιατρικές υπηρεσίες του ιατρείου περιλαμβάνονται η εξειδικευμένη φυσιοθεραπεία και η νοσηλεία κατ΄οίκον.

Ο Πόνος της Νόσου 

Ο πόνος είναι αίσθηση που προέρχεται από ενεργοποίηση συγκεκριμένων κύτταρων (υποδοχείς πόνου), τα οποία βρίσκονται σε όργανα (πχ ήπαρ, πάγκρεας, ουροδόχος κύστη κ.α.) και ιστούς (πχ μύες, συνδέσμους, οστά). Οι υποδοχείς αυτοί ενεργοποιούνται μετά από βλάβη και μεταφέρουν, μέσω μιας περιπλοκής νευρικής οδού, το σήμα της βλάβης στον εγκέφαλο όπου αντιλαμβανόμαστε τον πόνο. Περιορίζει την ατομική και κοινωνική δραστηριότητα του ασθενούς, προκαλεί αϋπνία και περιορίζει την πνευματική του συγκέντρωση. Όλα αυτά οδηγούν σε βάθος χρόνου στο φαινόμενο της κατάθλιψης από το οποίο πάσχει το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών με χρόνιο πόνο.

Πρέπει να υπάρξει προσπάθεια αντιμετώπισης του καρκίνου, αλλά παράλληλα και συναισθηματικός θωρακισμός του ασθενή και της οικογένειας του, ώστε να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Απαιτείται, επίσης, ψυχολογική υποστήριξη για την αποφυγή πρόσθετου άγχους στα μέλη της οικογένειας του καρκινοπαθούς.

Οι κύριες πεποιθήσεις των ψυχοθεραπευτών περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • Οι ψυχολογικοί παράγοντες μπορούν να επιδεινώσουν ή να βελτιώσουν την πορεία του καρκίνου.
  • Υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής θεμελιωδών ψυχαναλυτικών αρχών στην ψυχοθεραπεία ενός καρκινοπαθούς.
  • Είναι σημαντικό να αφιερωθεί χρόνος και σημασία εξατομικευμένα σε έναν δεδομένο ασθενή.
  • Θεωρείται βαρυσήμαντο να υπάρχει εξοικείωση από τον ασθενή με την ιδέα της ενασχόλησης με την ψυχοθεραπεία, καθώς και αποδοχή από τον θεραπευτή της πιθανότητας ότι η θεραπεία μπορεί να είναι αναποτελεσματική.

Σε πολλούς ιατρικούς κλάδους, η θεραπεία εξωτερικών ασθενών παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι της ενδονοσοκομειακής περίθαλψης. Η ψυχική ισορροπία και η αντίσταση στο στρες μπορούν να επιτευχθούν με μεγαλύτερη επιτυχία έξω από το νοσοκομείο ή το ψυχιατρικό ίδρυμα Τα αισθήματα αμηχανίας, ταπείνωσης και ασημαντότητας που αντιμετωπίζει συχνά ο άρρωστος στο νοσοκομείο, δεν υπάρχουν στο σπίτι. Το ίδιο ισχύει και για απρόσωπο, αντιπαθητικό και εχθρικό περιβάλλον. Η ατμόσφαιρα του νοσοκομείου θεωρείται μη φιλική κατά τη διάρκεια της σωματικής και ψυχικής του δυσφορίας. Τα αρνητικά συναισθήματα που δημιουργούνται κατά την νοσηλεία σε νοσοκομείο παρεμβαίνουν στην αποτελεσματική άμυνα του οργανισμού και στην πρόοδο της νόσου. Φυσικά, υπάρχουν και εξαιρέσεις, όπου ορισμένες νοσοκομειακές μονάδες λειτουργούν σε ένα φιλόξενο και οικογενειακό περιβάλλον.

Υπάρχει ανάγκη για εξειδικευμένη εκπαίδευση ενός ψυχοθεραπευτή που εργάζεται με καρκινοπαθή. Η κλινική του εμπειρία το καθορίζει αυτό. Η θεωρητική-κλινική αλληλεπίδραση θα είναι συχνό θέμα συζήτησης με τον επόπτη του νοσοκομείου καθώς προχωρά η διαδικασία του καρκίνου. Μια από τις πιο δύσκολες προκλήσεις στη θεωρία και την πράξη της ψυχανάλυσης είναι η στροφή από το «ψυχικό» στο «σωματικό» και το αντίστροφο.

Τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας «απαιτητικός» ασθενής μερικές φορές οδηγούν σε κούραση ή εξάντληση τόσο για τον ψυχοθεραπευτή όσο και για τον κύριο θεραπευτή. Η κύρια προτεραιότητα των ηγετών και των οργανωτικών μονάδων που εργάζονται με σύνθετους ασθενείς είναι να «θωρακίσουν» τους θεραπευτές.

Η ύπαρξη ανεξαρτησίας και επιστημονικής αυτονομίας από τις ογκολογικές μονάδες είναι κρίσιμη προϋπόθεση για τη λειτουργία μιας Μονάδας Ψυχολογικού Πόνου. Απαιτείται όμως άριστη συνεργασία με το ογκολογικό ίδρυμα ή τον υπεύθυνο ιατρό του ασθενούς. Αυτή είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος για τη δημιουργία της απαιτούμενης συμπληρωματικότητας μεταξύ φυσικής θεραπείας και ψυχοθεραπείας. Η συνεργασία πρέπει να είναι αποτελεσματική και η αμοιβαία εκτίμηση να τηρείται και από τις δύο μεριές. Απαιτείται μια κοινή φιλοσοφία καθώς και η γνώμη του ογκολόγου για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών. Εάν δεν υπάρξει τέτοια εναρμόνιση, οι προσπάθειες των ψυχιάτρων και των ψυχοθεραπευτών θα είναι μάταιες. Μονάδες που έχουν σημειώσει επιτυχία στην Ελλάδα και αλλού έχουν χρησιμοποιήσει αυτή τη συμμετρία μεταξύ σωματικής και ψυχολογικής φροντίδας.

Δείτε αναλυτικά την λίστα με τα ιατρεία πόνου στo link που ακολουθεί : https://www.kapa3.gr/ogkologika-kentra-nosokomeia-athinas/

 

Βιβλιογραφία

Marty P. (1980), “L’ordre psychosomatique”, Payot, Paris

Αναγνωστόπουλος Φ., Παπαδάτου Δ. (1986) «Ψυχολογική προσέγγιση ατόμων με καρκίνο», Εκδόσεις «Φλόγα»

Damigos D. (1986) “Crise, évenement et cancer”, Thèse DERBH, Faculté de Médecine, Université de Lyon I.

Σακελλαρόπουλος Π. (1988) «Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία στη Δημόσια Περίθαλψη», Ψυχολογικά Θέματα, Τόμος 2, τεύχος 1.

Δαμίγος Δ. (1990) «Η ψυχολογική διάσταση στην καρκινική διεργασία», Διδακτορική Διατριβή, Ιωάννινα

Υφαντής Θ., Παναγούτσος Π., Σακελλαρόπουλος Π., (1995) «Ψυχιατρική

περίθαλψη στο σπίτι του αρρώστου», Τ.Lemperière – A. Féline, Εγχειρίδιο

Ψυχιατρικής Ενηλίκων, Α΄τόμος, Παράρτημα, σελ. 337-381

Δυνατά Στοιχεία του Χαρακτήρα: Πως επιδρούν ευεργετικά στην σωματική,ψυχική και πνευματική υγεία των ατόμων

Είναι ευρέως γνωστό, πως ενώ αρχικά η επιστήμη της ψυχολογίας ασχολήθηκε τόσο με την αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας, όσο και με την επίτευξη της ύψιστης λειτουργικότητας, ωστόσο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στη θεραπεία των ψυχικών ασθενειών. Εντούτοις, ο κλάδος της Θετικής Ψυχολογίας, από την άλλη πλευρά γεννήθηκε με στόχο να καλύψει αυτό το κενό, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον στη μελέτη των θετικών συναισθημάτων, θετικών οργανισμών και δυνατών στοιχείων του ατόμου.

Πιο συγκεκριμένα, ως δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα εννοούνται όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά του ατόμου, που του δίνουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσει όλο το δυναμικό του και να αποδώσει τα μέγιστα, επιτυγχάνοντας με αυτό τον τρόπο την προσωπική του άνθηση κι ανάπτυξη.

Με άλλα λόγια, τα δυνατά στοιχεία μας αποτελούν το κλειδί προκειμένου να μπορέσουμε να είμαστε ο καλύτερος εαυτός μας, είναι το <<καλό μέσα μας>>, και μας οδηγούν να κάνουμε το σωστό για εμάς. Τα στοιχεία αυτά αντανακλούν τον πραγματικό μας εαυτό, το πώς είμαστε στον πυρήνα μας, όταν αποτινάξουμε από πάνω μας κάθε αρνητική πινελιά.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι διαφέρουν από άλλα δυνατά μας σημεία, όπως οι ικανότητες, οι δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τα ταλέντα μας, ενώ η εφαρμογή τους είναι ευεργετική τόσο για το ίδιο το άτομο όσο και εν γένει για την κοινωνία. Επιπρόσθετα, είναι χρήσιμο να σημειωθεί ότι ως έναν μικρό βαθμό είναι έμφυτα, γεγονός που σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν τις δικές τους μοναδικές ποιότητες χαρακτήρα, οι οποίες όμως προκειμένου να αναπτυχθούν επηρεάζονται κυρίως, από περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Συνεχίζοντας, αξίζει να απαντηθεί το ερώτημα <<γιατί είναι σημαντική η εφαρμογή των δυνατών στοιχείων του χαρακτήρα?>>. Η απάντηση, σύμφωνα και με τη θεωρία της Fredrickson είναι γιατί μέσα από την καλλιέργεια τους, προκαλείται η βίωση θετικών συναισθημάτων, η οποία βοηθά το άτομο να βιώσει ακόμη περισσότερα θετικά συναισθήματα, να ακυρώσει τις δυσάρεστες συνέπειες των αρνητικών συναισθημάτων, να διευρύνει το ρεπερτόριο σκέψης και συμπεριφοράς του και τέλος, να χτίσει ψυχικούς, γνωστικούς και κοινωνικούς πόρους.

Το χτίσιμο αυτό συνδέεται με την ενίσχυση των επιπέδων της ψυχικής ανθεκτικότητας του ατόμου, τα οποία αυξάνονται όσο εφαρμόζονται τα δυνατά στοιχεία στην πράξη.

Πιο συγκεκριμένα, οι μελέτες των Peterson και Seligman (2004) κατέληξαν στην κατηγοριοποίηση VIA( Values In Action), η οποία αναγνωρίζει 24 δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα, τα οποία με τη σειρά τους  κατηγοριοποιούνται σε 6 πιο ευρείες κι αφηρημένες ομάδες: τις αρετές.

Οι αρετές, που συμπεριλήφθηκαν στην κατηγοριοποίηση VIA είναι οι εξής: η σοφία, το κουράγιο, η ανθρωπιά, η δικαιοσύνη, η εγκράτεια και η υπέρβαση. Ειδικότερα, η σοφία είναι η αρετή του νου. Περιλαμβάνει δυνατά στοιχεία που σχετίζονται με την απόκτηση και τη χρήση της γνώσης. Τα δυνατά στοιχεία που περιλαμβάνει είναι η δημιουργικότητα, η περιέργεια, η κριτική σκέψη και η αγάπη για μάθηση. Δεύτερον, το κουράγιο είναι η αρετή της ψυχής. Περιλαμβάνει συναισθηματικά χαρακτηριστικά, που σχετίζονται με τη θέληση για την επίτευξη στόχων ενάντια σε εμπόδια. Τα δυνατά στοιχεία, που περικλείει αυτή η κατηγορία είναι η γενναιότητα, η επιμονή, η ειλικρίνεια και η ζέση.

Τρίτον, η ανθρωπιά είναι η διαπροσωπική αρετή. Περιλαμβάνει διαπροσωπικά στοιχεία του χαρακτήρα, τα οποία σχετίζονται με τη φροντίδα και τη φιλική προσέγγιση άλλων ατόμων. Τα δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα που περιλαμβάνονται είναι η αγάπη, η καλοσύνη και η κοινωνική νοημοσύνη.  Επιπλέον, η δικαιοσύνη είναι η κοινωνική αρετή. Περιλαμβάνει χαρακτηριστικά πολιτότητας, που υποστηρίζουν την υγιή κοινωνική ζωή. Τα δυνατά στοιχεία, τα οποία συγκαταλέγονται στην εν λόγω κατηγορία είναι η ομαδικότητα, η αμεροληψία και η ηγεσία. Ακόμη, η εγκράτεια είναι η ενδοπροσωπική αρετή. Περιλαμβάνει δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα που προστατεύουν από την υπερβολή και τα δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα που εμπίπτουν σε αυτή είναι η συγχώρεση, η ταπεινοφροσύνη, η σύνεση και ο αυτοέλεγχος. Τέλος, η υπέρβαση είναι η πνευματική αρετή. Περιλαμβάνει δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα που συνεισφέρουν στη σύνδεση του ατόμου με ένα ανώτερο σύνολο, δίνοντάς του νόημα. Τα δυνατά στοιχεία του χαρακτήρα που περιλαμβάνει αυτή η αρετή είναι η εκτίμηση της ομορφιάς και της τελειότητας, η ευγνωμοσύνη, η ελπίδα, το χιούμορ και η πνευματικότητα. Εν κατακλείδι, προκειμένου το άτομο να εντοπίσει τα προσωπικά του δυνατά στοιχεία χαρακτήρα, θα μπορούσε να συμπληρώσει το Ερωτηματολόγιο Δυνατών Στοιχείων του Χαρακτήρα ( VIA Inventory of Strengths- Peterson & Seligman, 2004).

Τέλος, μία διαδεδομένη κι αποτελεσματική βιωματική άσκηση, που αποδεικνύεται εξαιρετικά βοηθητική στην καλλιέργεια των δυνατών στοιχείων του χαρακτήρα των ατόμων, ονομάζεται <<Καταξιωτική Συνέντευξη>>. Στόχος της άσκησης είναι να βοηθήσει, είτε μεμονωμένα άτομα, είτε μέλη ομάδας, να αναγνωρίσουν τις ικανότητες και τις δεξιότητες, τις οποίες επέδειξαν στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης πρόκλησης της ζωής τους και να ενδυναμωθούν, τόσο από την αναγνώριση αυτών των δυνατών τους στοιχείων όσο και μέσα από την καταξίωση τους, την εκφρασμένη εκτίμηση των άλλων γι’ αυτά.

Ως συνέπεια, τα άτομα αισθάνονται ενθαρρυμένα από τη διαδικασία, συνήθως πιο έτοιμα να θέσουν νέες προκλήσεις για τον εαυτό τους ή την ομάδα, στην οποία ανήκουν, να ονειρευτούν το μέλλον που επιθυμούν για τα ίδια και να περιγράψουν τα συγκεκριμένα βήματα, τα οποία έχουν να ακολουθήσουν προκειμένου να κάνουν τα όνειρά τους πραγματικότητα.

Βιβλίο: Κατακτώντας την Ευημερία. Θετικές παρεμβάσεις, τεχνικές και βιωματικές ασκήσεις, Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

 ΛΙΘΟΞΟΪΔΟΥ ΣΟΦΙΑ, Ψυχολόγος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Θετικής Ψυχολογίας, Ασκούμενη στο Κέντρο Ημέρας Ίασις- ΑμΚΕ Ίασις

 

Ποιότητα Ζωής: Θετική Ψυχολογία και Καρκίνος .Ένα Webinar για τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κ3  και η ΑΜΚΕ IASIS διοργανώνουν Webinar με τίτλο “Ποιότητα Ζωής:  Θετική Ψυχολογία και Καρκίνος”.

Πλήθος αξιόλογων συνεργατών θα συμμετέχουν,άνθρωποι της πρώτης γραμμής, όπως ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί και σύμβουλοι ψυχικής υγείας που συνεργάζονται καθημερινά για την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ογκολογικών ασθενών.

Σκοπός του Webinar

Οι εισηγητές θα μιλήσουν για την ψυχική ανθεκτικότητα, τα θετικά συναισθήματα, τις συναισθηματικές πιέσεις κατα την διάρκεια της ασθένειας αλλά και για τις απαιτήσεις της φροντίδας. Μια σειρά από προκλήσεις που συνδιαμορφώνουν ένα επιβαρυντικό ψυχοκοινωνικό περιβάλλον για τον ογκολογικό ασθενή.

Στόχος του Webinar είναι να συμβάλει στη δημιουργία ενός πλαισίου υποστήριξης σε μια ολιστική προσέγγιση της ασθένειας και της αντιμετώπισής της.

Οι έρευνες μιλούν για 

Για πολλούς τρόπους  που μπορούμε να βοηθήσουμε  τους ασθενείς στην ποιότητα ζωής τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω κοινωνικών φορέων, είτε μέσω της οικογένειας. Η κοινωνία φροντίζει μέσω οργανώσεων και κοινωνικών δράσεων να συμβάλει τα μέγιστα, ενισχύοντας ψυχικά και οικονομικά τους ασθενείς. Η οικογένεια με την σειρά της οφείλει να παρέχει πλήρη υποστήριξη στον ασθενή.

Η θετική ψυχολογία είναι ένας βασικός παράγοντας για καλύτερο προσδόκιμο ζωής των ασθενών. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Oncology, η ποιότητα ζωής των καρκινοπαθών συνδέεται άμεσα με τα συναισθήματα που βιώνουν όταν μάθουν για την ασθένεια τους. Οι ασθενείς που έτειναν να είναι πιο θετικοί απέναντι στην ζωή τους, φαίνεται πως ζούσαν περισσότερο. Αντίθετα, οι ασθενείς που θεωρούσαν ότι είχαν κακή ποιότητα ζωής, ζούσαν λιγότερο.

Συμπέρασμα 

Η θετική ψυχολογία είναι ένας βασικός παράγοντας για καλύτερο προσδόκιμο ζωής των ασθενών. 

 Βοηθώντας τους καρκινοπαθείς να ξεπεράσουν τυχόν καταθλιπτικές τάσεις, θα ενισχυθεί η συναισθηματική τους κατάσταση.

Έτσι, θα βελτιωθεί και η ποιότητα ζωής τους.

Εισηγητές και Πρόγραμμα

Μπορεί το αλκοόλ να προκαλέσει καρκίνο; Οι ειδικοί απαντούν

Εάν πίνετε αλκοολούχα ποτά περιορίστε την κατανάλωση τους. Είναι καλύτερα για πρόληψη του καρκίνου να μην πίνετε αλκοόλ.

Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου μπορεί να μειωθεί με την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και δραστηριοτήτων. Στις ευρωπαϊκές πληθυσμιακές ομάδες, οι άνθρωποι που ακολουθούν υγιεινό τρόπο ζωής που συνάδει με τις συστάσεις για την πρόληψη του καρκίνου υπολογίζεται ότι διατρέχουν 18% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου συγκριτικά με όσους δεν πληρούν τις συστάσεις για τον τρόπο ζωής και το σωματικό βάρος.

Η μείωση αυτού του κινδύνου έχει υπολογιστεί με βάση έναν υγιεινό τρόπο ζωής που περιλαμβάνει: διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους (ο Δείκτης Μάζας Σώματος [ΔΜΣ] κυμαίνεται από 18,5 έως 24,9 kg/m2) και αποφυγή τροφών που οδηγούν σε πρόσληψη βάρους, όπως τα ζαχαρούχα ροφήματα και το γρήγορο φαγητό (fast food)· μέτρια σωματική δραστηριότητα για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα· μητρικό θηλασμό (για τις γυναίκες)· κατανάλωση τροφίμων ως επί το πλείστον φυτικής προέλευσης· περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος· αποφυγή επεξεργασμένων κρεάτων· και περιορισμό κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών.

Όλα τα αλκοολούχα ποτά περιέχουν αιθανόλη και ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται όσο αυξάνεται η πρόσληψη. Οι άνθρωποι που πίνουν πολύ διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο και όσο πιο νωρίς ξεκινήσει η χρήση αλκοόλ στη ζωή τους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου.

Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, του παγκρέατος και του πνεύμονα, καθώς και του καρκίνου του μαστού τόσο σε προεμμηνοπαυσιακές όσο και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και του πεπτικού συστήματος. Είναι επίσης δυνατόν να βλάψει το DNA, το οποίο αποτελεί ένα εξελιγμένο μόριο που φιλοξενεί τη γνώση που χρειάζεται ένα κύτταρο για να λειτουργήσει σωστά και να αναπαραχθεί. Ακόμη, η αιθανόλη, που βρίσκεται μέσα στο αλκοόλ, διευκολύνει την είσοδο καρκινογόνων ουσιών από τα τσιγάρα και άλλες χημικές ουσίες που προκαλούν καρκίνο.

Οι διατροφικές συνήθειες μπορούν επίσης να επηρεαστούν από τη χρήση αλκοόλ, καθώς με την κατανάλωση μιας μεγάλης πηγής θερμίδων. Έτσι, ένας μέσος άνθρωπος μπορεί να οδηγηθεί σε παχυσαρκία και υποσιτισμό.

Σύμφωνα με την AICR, είναι προτιμότερη η αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ για την πρόληψη και την αποφυγή του καρκίνου. Όσοι προτιμούν να πίνουν αλκοόλ θα πρέπει να τηρούν τους κυβερνητικούς κανόνες. Σύμφωνα με τις Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς 2020-2025, «για όσους επιλέγουν να πίνουν, η πρόσληψη πρέπει να περιορίζεται σε 1 ποτό ή λιγότερο την ημέρα για τις γυναίκες και 2 ποτά ή λιγότερο την ημέρα για τους άνδρες ».

Καταληκτικά, το αλκοόλ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να ανακουφίσει την ένταση. Αντίθετα, μπορεί το άτομο να ασκηθεί, να εγγραφεί σε μια λέσχη κοινότητας ή να ξεκινήσει ένα νέο ενδιαφέρον. Τέλος, είναι προτιμότερη η κατανάλωση μη αλκοολούχων ποτών ή η επιλογή ποτών με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ.

Πηγές :

https://cancer-code-europe.iarc.fr/index.php/el/12-ways/alcohol

Άγχος και Στρες στον καρκίνο: Υπάρχει θετικό πρόσημο ;

Διανύουμε το 2023 και οι ζωές όλων έχουν πάρει μια “ποικιλόμορφη” πορεία. Με τα θετικά στοιχεία και τα αρνητικά. Το σίγουρο είναι πως η καθημερινότητα είναι γεμάτη απροσδόκητα εμπόδια, υποχρεώσεις, τρέξιμο και στρες. Στρες, μια μικρή λέξη με δύναμη, με μεγάλο αντίκτυπο και συνήθως αρνητικό πρόσημο. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. 

Στρες:

Μια φυσιολογική οργανική και ψυχολογική αντίδραση του οργανισμού όταν έρχεται αντιμέτωπος με κάτι καινούριο ή απαιτητικό. Το στρες προκαλεί απελευθέρωση της αδρεναλίνης η οποία επιτρέπει τις γρήγορες αποφάσεις, την ανταπόκριση στις προκλήσεις και την εγρήγορση. Συνήθως εμφανίζεται σε καταστάσεις με έντονα συναισθήματα (π.χ. άγχος, ανησυχία, φόβος). Μπορεί να εκδηλωθεί με έντονους καρδιακούς παλμούς, ιδρώτα, αναπνευστική ανεπάρκεια, κόπωση, νευρικότητα και αύξηση αρνητικών συναισθημάτων. Πιο απλά το στρες εμφανίζεται όταν δημιουργείτε μια διατάραξη της ηρεμίας και της συνηθείας. Τέλος, έρχεται και αλληλοεπιδράει τέλεια με το αίσθημα του άγχους και ειδικότερα τα άγχη της ασθένειας του καρκίνου. 

Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο έρχονται αντιμέτωπα με μεγάλες αλλαγές. Έχοντας να διαχειριστούν, επεξεργαστούν και αποδεχτούν όλα όσα φέρνει η ασθένεια μπροστά τους. Σύμφωνα με έρευνες οι ασθενείς με καρκίνο βιώνουν υψηλά επίπεδα ψυχολογικών συμπτωμάτων, οπού σχετίζονται με το άγχος και το στρες.

Ο καρκίνος από μόνος του συνδέεται άμεσα και έμμεσα με ιδιαίτερα αγχώδεις διαδικασίες. Οι οποίες σε συνδυασμό με το επιπλέον στρες της καθημερινότητας επιφέρουν περισσότερα προβλήματα στην ποιότητα ζωής του κάθε ατόμου. Οι άνθρωποι που παλεύουν με τον καρκίνο πολλές φορές σιωπηλά, αδιαμαρτύρητα, ίσως και μοναχικά είναι αγωνιστές. Χρειάζονται στήριξη, βοήθεια και ισχυρά ψυχικά αποθέματα ώστε να ανταπεξέλθουν όσο καλύτερα μπορούν στην θεραπεία. 

Η ερώτηση οπού δημιουργείτε είναι εάν μπορούμε να δώσουμε καινούριο σκοπό στην εμπειρία του στρες ;

Χρησιμοποιώντας το ως εργαλείο για θετικά αποτελέσματα στη ζωή και στην ασθένεια κατά επέκταση. 

Η απάντηση είναι θετική.  

Το στρες δεν είναι πάντα κάτι το αρνητικό. Στην πραγματικότητα μπορεί να προσφέρει καλύτερη θεραπευτική διαδικασία και κινητοποίηση. Οι προκαλούμενες θετικές από το στρες αλλαγές θεωρείται ότι αυξάνουν την ανοσοποιητική ικανότητα του οργανισμού, αυξαίνουν την ευαισθησία του και τον καθιστούν λιγότερο ευάλωτο στην ασθένεια.

Σύμφωνα με έρευνα, οι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις εμπειρίες του στρες και να τις δώσουν νέο σκοπό, να τις επαπροσδιορίσουν. 

  • Ο επαναπροσδιορισμός είναι και η πρώτη προϋπόθεση. Στη οποία προσπαθούμε να μετατρέψουμε τις αρνητικές καταστάσεις σε πιο προσαρμοστικές. Ο σκοπός δεν είναι να εξαλείψουμε το αίσθημα του στρες αλλά να το χρησιμοποιήσουμε ως εργαλείο για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.  
  • Η δεύτερη προϋπόθεση είναι ο χρόνος για ανάρρωση και ανανέωση. Η αποδοχή του στρες μπορεί να ακούγεται μια ιδανική λύση, όμως είναι εξίσου σημαντικές οι ευκαιρίες ανάρρωσης. Η φροντίδα του εαυτού φέρνει θετικά αποτελέσματα γαλήνης και ηρεμίας. 
  • Μια ακόμα προϋπόθεση είναι να συνδεθούν οι υποχρεώσεις με τα συναισθήματα. Φτιάξτε μια λίστα με τις υποχρεώσεις και τα συναισθήματα που τις ακολουθούν. Έπειτα προσπαθήστε να διαχειριστείτε το εκ άστατο συναίσθημα ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις. 
  • Τέλος άλλη μια σημαντική προϋπόθεση είναι ο έλεγχος των ανησυχιών που δημιουργούνται από τις αρνητικές σκέψεις. Το καλύτερο “φάρμακο” είναι η ίδια μας η σκέψη και οι ερμηνείες που εμείς οι ίδιοι επιλέγουμε να δώσουμε. 

Ας προσπαθήσουμε όλοι μαζί να δώσουμε ένα πιο θετικό πρόσημο στις στρεσογόνες καταστάσεις της καθημερινότητας. 

Αξίζουμε μια καλύτερη ποιότητά στην καθημερινότητα της ζωής μας, χωρίς παραπάνω στρες!!! 

Άρθρο από : Πολυκάρπου Ανδριανή, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, ΜΑ Συμβουλευτική Ψυχολογία, Συνθετική Συστημική Προσέγγιση. @Polykarpou_psychologist

References 

Altay, N., Kilicarslan-Toruner, E. Sari, Ç. (2017). The effect of drawing and writing     technique on the anxiety level of children undergoing cancer treatment. European Journal of Oncology Nursing

Lisa G., Atara MacNamara. (2005). Taking positive changes seriously. Toward a positive psychology of cancer survivorship and resilience

Thinh Toan Vu et al. (2023). Mental Health, Functional Impairment, and Barriers to Mental Health Access Among Cancer Patients in Vietnam. Psycho-Oncology 

Χουντουμάδη Α., Πατεράκη Λ.. (2008). Λεξικό Ψυχολογίας. Αθήνα

Kοινωνική υποστήριξη και καρκινοπαθείς. Μία διαδρομή με εμπόδια

Η διάγνωση του καρκίνου είναι ένα γεγονός που αλλάζει τη ζωή των ατόμων σε σημείο που τα κάνει να αισθάνονται ανησυχία μαζί με φόβο και μειωμένη την αίσθηση ελέγχου στην ζωή.

Η αντιμετώπιση των σωματικών, συναισθηματικών και ψυχολογικών προκλήσεων του καρκίνου μπορεί να είναι απίστευτα δύσκολη, γι’ αυτό και η κοινωνική υποστήριξη παίζει καθοριστικό ρόλο στο ταξίδι προς τη θεραπεία για τους ασθενείς με καρκίνο.

Η κοινωνική υποστήριξη περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πόρων, συμπεριλαμβανομένης της συναισθηματικής, πληροφοριακής, απτής και πρακτικής υποστήριξης, και μπορεί να προέρχεται από διάφορες πηγές, όπως η οικογένεια, οι φίλοι, οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης, οι ομάδες υποστήριξης και οι κοινότητες.

Η συναισθηματική υποστήριξη αποτελεί το θεμελιώδες συστατικό της κοινωνικής υποστήριξης για τους ασθενείς με καρκίνο, καθώς η αντιμετώπιση του καρκίνου μπορεί να προκαλέσει τεράστια συναισθηματική δυσφορία, όπως φόβο, θλίψη, θυμό και άγχος.

Που θέλουμε να πάμε; Μπορεί να είναι η γνώση από την συμπερίληψη με τον άλλον η λύση για ανακούφιση της ψυχολογικής δυσφορίας;

Η ύπαρξη ενός συστήματος υποστήριξης μπορεί να προσφέρει στους ασθενείς με καρκίνο έναν ασφαλή χώρο για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, να ακουστούν και να λάβουν κατανόηση μέσω της ενσυναίσθησης. Η συναισθηματική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από το ψυχολογικό βάρος του καρκίνου, στη μείωση του στρες και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της ψυχικής υγείας.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με καρκίνο που λαμβάνουν συναισθηματική υποστήριξη από αγαπημένα πρόσωπα ή συμμετέχουν σε ομάδες υποστήριξης εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης και έχουν βελτιωμένη ποιότητα ζωής.

Έγκυρη ενημέρωση: η γνώση για το που πάμε.

Η υποστήριξη σε επίπεδο ενημέρωσης είναι μια άλλη κρίσιμη πτυχή της κοινωνικής υποστήριξης για τους καρκινοπαθείς. Η κατανόηση της πολυπλοκότητας του καρκίνου, των θεραπευτικών επιλογών και γενικότερα  του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να αποτελέσει σημαντικότατο γνωστικό εργαλείο προκειμένου ο ασθενής να ξέρει που βαδίζει και τι πρέπει να “χτίσει” ψυχολογικά για την αντιμετώπιση του δύσκολου σταδίου της θεραπείας.

Επίσης, η πρόσβαση σε ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες μπορεί να ενδυναμώσει τους ασθενείς με καρκίνο έτσι ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τα σχέδια θεραπείας τους, να διαχειρίζονται τις παρενέργειες και να συμμετέχουν σε πρακτικές αυτοφροντίδας.

Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης, οι οργανώσεις υποστήριξης του καρκίνου και οι έγκυρες διαδικτυακές πηγές μπορούν να παρέχουν πολύτιμη πληροφοριακή υποστήριξη στους ασθενείς και τους φροντιστές τους, επιτρέποντάς τους να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις προκλήσεις του καρκίνου.

Στηρίξου πάνω μου.

Η κοινωνική υποστήριξη μπορεί να λάβει ποικίλες μορφές. Μία απ’ αυτές είναι η απτή υποστήριξη, η οποία περιλαμβάνει βοήθεια σε πρακτικά καθήκοντα, κάτι που την καθιστά απαραίτητη για τους ασθενείς με καρκίνο. Οι θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να είναι σωματικά απαιτητικές και εξαντλητικές. Η υποστήριξη όπως η μεταφορά σε ραντεβού, η προετοιμασία γευμάτων και οι δουλειές του σπιτιού μπορεί να ελαφρύνει σημαντικά το βάρος των ασθενών και των φροντιστών τους, επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν στη θεραπεία και την ανάρρωσή τους. Οι φίλοι, η οικογένεια και οι οργανώσεις της κοινότητας μπορούν να παρέχουν ουσιαστική υποστήριξη που βοηθά τους ασθενείς να διαχειρίζονται τις καθημερινές τους δραστηριότητες και να διατηρούν μια αίσθηση κανονικότητας κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης περιόδου.

Σε αλλάζω την στιγμή που με αλλάζεις.

Η κοινωνική υποστήριξη διαδραματίζει επίσης κρίσιμο ρόλο στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της θεραπείας των καρκινοπαθών.

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με ισχυρά συστήματα κοινωνικής υποστήριξης τείνουν να έχουν καλύτερη προσαρμογή και αφοσίωση στα θεραπευτικά σχέδια, καλύτερη σωματική αποκατάσταση και μειωμένο κίνδυνο επιπλοκών.

Η κοινωνική υποστήριξη μπορεί επίσης να επηρεάσει θετικά το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών με καρκίνο, να μειώσει τη φλεγμονή και να ενισχύσει τη συνολική φυσιολογική λειτουργία, συμβάλλοντας σε καλύτερα αποτελέσματα της θεραπείας. Επιπλέον, η κοινωνική υποστήριξη μπορεί να προσφέρει στους ασθενείς με καρκίνο μια αίσθηση ελπίδας, κινήτρων και σκοπού, η οποία μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τις ικανότητες αντιμετώπισης, βελτιώνοντας τελικά την ικανότητά τους να διαχειρίζονται τις προκλήσεις του καρκίνου.

Είμαστε μαζί και προχωράμε.

Εκτός από τα συναισθηματικά, πληροφοριακά, απτά και σχετιζόμενα με τη θεραπεία οφέλη, η κοινωνική υποστήριξη μπορεί επίσης να δημιουργήσει μια αίσθηση κοινότητας για τους ασθενείς με καρκίνο. Η συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης, η σύνδεση με άλλους που έχουν παρόμοιες εμπειρίες και η συμμετοχή σε εκδηλώσεις που σχετίζονται με τον καρκίνο μπορούν να προσφέρουν την αίσθηση του ανήκειν και να μειώσουν τα συναισθήματα απομόνωσης.

Η κοινωνική υποστήριξη μπορεί επίσης να ενισχύσει την αίσθηση της συμπερίληψης και της ομαλοποίησης, καθώς οι ασθενείς συνειδητοποιούν ότι δεν είναι μόνοι τους στο ταξίδι τους και μπορούν να αντλήσουν δύναμη από άλλους που έχουν περάσει με επιτυχία από παρόμοιες προκλήσεις (“πέρασα και εγώ από αυτό το στάδιο και τώρα είμαι εδώ για σένα”).

Η οικοδόμηση κοινωνικών δεσμών και ουσιαστικών σχέσεων μπορεί να προσφέρει στους ασθενείς με καρκίνο μια αίσθηση σκοπού, κοινωνική δέσμευση και βελτιωμένη συνολική ευημερία.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η κοινωνική υποστήριξη δεν είναι μια προσέγγιση που ταιριάζει σε όλους και μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις ατομικές προτιμήσεις, τα πολιτιστικά πρότυπα και τις προσωπικές συνθήκες (κλειστές και ανοιχτές κοινωνικές). Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να προτιμούν πιο ιδιωτικές μορφές υποστήριξης, ενώ άλλοι μπορεί να βρίσκουν άνεση σε μεγαλύτερες ομάδες υποστήριξης. Ο τύπος και η ποσότητα της κοινωνικής υποστήριξης που απαιτείται μπορεί επίσης να αλλάζει κατά τη διάρκεια της πορείας του καρκίνου και είναι σημαντικό να γίνονται σεβαστές οι επιλογές και τα όρια των ασθενών.

Κλείνοντας θα έλεγα ότι μερικές φορές, ει δυνατόν, είναι καλό να αφηνόμαστε, να μη φοβόμαστε για αυτό που έχουμε να πούμε (ας κρίνουμε και ας μας κρίνουν υπό την ομπρέλα μιας υγιούς διαδικασίας) και ας αφήσουμε το περιβάλλον να αποφασίσει τι μένει και τι φεύγει από μία συζήτηση σχετικά με τον κατά περίπτωση τεθέντα προβληματισμό. Έτσι οδηγούμαστε στην επιλογή της καταλληλότερης συμπεριφοράς.

Η συμπερίληψη φέρνει την ανατροφοδότηση και στην συνέχεια την ενδεχόμενη αναθεώρηση.

**Σημειώστε ότι συνιστάται πάντα να συμβουλεύεστε πολλαπλές πηγές και να συμβουλεύεστε τους επαγγελματίες υγείας για εξατομικευμένες ιατρικές συμβουλές.**

Επιμέλεια άρθρου : Ερμής Μοίρας

Για χρήσιμες πληροφορίες – πηγές:

 

 

28η Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (Δ.Ο.Ε.) έχει καθιερώσει την 28η Απριλίου ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία», με στόχο την περαιτέρω προβολή του θέματος της πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με έρευνα της Eurostat, περισσότεροι από 30 εκατομμύρια τόνοι καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων και τοξικών, για την αναπαραγωγική υγεία, ουσιών παράγονται ετησίως στην Ευρώπη. Επιπλέον, χημικά και άλλοι βιολογικοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Η οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) στοχεύει στην προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, λόγω έκθεσης σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες στον χώρο εργασίας.

Ποια είναι όμως η σημασία ενός ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος για τους εργαζομένους και πώς αυτό οφείλει να προωθηθεί;

Ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον είναι ένα περιβάλλον εργασίας που δεν απειλεί την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Αυτό οφείλει να περιλαμβάνει τη διατήρηση της ασφαλείας και υγείας των εργαζομένων κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, καθώς και την πρόληψη των ατυχημάτων και των ασθενειών που μπορεί να προκαλέσει η εργασία.

Είναι σημαντικό να προστατεύονται οι εργαζόμενοι που εκτίθενται σε καρκινογόνες ή μεταλλαξιογόνες ουσίες. Ως ένα πρώτο βήμα, η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές, σε ειδικό οδηγό για την πρόληψη και τις ορθές πρακτικές, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία.

Αναφορικά, οι παράγοντες κινδύνου είναι:

Χημικοί, όπως:

  1. το βενζόλιο
  2. το χλωριούχο βινύλιο
  3. το κάδμιο
  4. το κοβάλτιο
  5. η φορμαλδεΰδη
  6. η σκόνη πυριτίου
  7. η σκόνη ξύλου ή οι αναθυμιάσεις πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAH) από άσφαλτο σε έργα οδοποιίας
  8. το ορυκτέλαιο
  9. η ακτινοβολία ιονίζουσα και υπεριώδης από τον ήλιο
  10. η εκπομπή καυσαερίων κινητήρα ντίζελ

Βιολογικοί, όπως:

  1. το κυκλικό ή νυχτερικό ωράριο εργασίας
  2. η καθιστική εργασία
  3. το στρες
  4. η ποιότητα του αέρα των χώρων εργασίας, για πρόκληση ή επιδείνωση αναπνευστικών, αλλεργικών και μολυσματικών παθήσεων
  5. ο σωστός καθαρισµός και η επιµέλεια του χώρου εργασίας

Σε κάθε εργασιακό περιβάλλον, λοιπόν, απαιτείται μελέτη των παραγόντων, φυσικών και ψυχοκοινωνικών που είναι σε θέση να βλάπτουν την υγεία των εργαζομένων. Η συνεργασία εργοδοτών και εργαζομένων με τη βοήθεια του κράτους, μπορούν να βρουν λύσεις για βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Η προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας των εργαζομένων πρέπει είναι η υψίστη προτεραιότητα.

Ως εκ τούτου, υποχρέωση αποτελεί:

  1. η εκπαίδευση του προσωπικού, σχετικά με τις ασφαλείς και υγιεινές πρακτικές εργασίας, προκειμένου να υπάρχει σωστή πρόληψη τραυματισμών και ασθενειών.
  2. η επιθεώρηση των χώρων εργασίας και των εργαλείων από ειδικούς, για την ανίχνευση επικίνδυνων καταστάσεων.
  3. η πρόληψη τραυματισμών και ασθενειών, μέσω της χρήσης κατάλληλων εξοπλισμών και προληπτικών μέτρων.
  4. η παροχή υπηρεσιών επαγγελματικής υγείας στους εργαζόμενους, όπως ιατρικές εξετάσεις και πρόληψη ασθενειών, για την διατήρηση της υγείας τους.
  5. η διαμόρφωση μιας κουλτούρας ασφάλειας, στην οποία οι εργαζόμενοι νιώθουν άνετα να αναφέρουν ανησυχίες τους και να επικοινωνούν ανοιχτά, σχετικά με θέματα ασφαλείας και υγείας στην εργασία, για την προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία.
  6. η αξιολόγηση των κινδύνων στην εργασία, για την αναγνώριση των πιθανών κινδύνων και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων πρόληψης.
  7. η υποστήριξη των εργαζομένων από τη διοίκηση της επιχείρησης, μέσω εκπαίδευσης, κατάλληλου εξοπλισμού και παροχής αναγκαίων εγκαταστάσεων, για την προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία.
  8. η συνεχής βελτίωση της πολιτικής ασφαλείας και υγείας στην εργασία, για την προσαρμογή στις αλλαγές στις συνθήκες εργασίας και τη βελτίωση της απόδοσης της επιχείρησης.

 

Βιβλιογραφία:

ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2019/130 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Ιανουαρίου 2019 για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/37/ΕΚ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019L0130&amp;from=EN

Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία» https://ypergasias.gov.gr/ergasiakes-scheseis/ygeia-kai-asfaleia-stin-ergasia/