Κατηγορία: ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η Ψυχολογία του Πάσχα και η Σημασία της Ελπίδας

Η επίδραση της ελπίδας στην κοινωνική, σωματική και πνευματική ευεξία έχει ευρέως διατυπωθεί. Όμως, τι πραγματικά είναι  ελπίδα και πώς επηρεάζει την ευημερία μας; Σύμφωνα με τον ορισμό Snyder(2009), η ελπίδα είναι μια θετική συναισθηματική κινητήρια δύναμη. Η οποία βασίζεται σε μια αίσθηση επιτυχίας και αισιοδοξίας. Με άλλα λόγια η ελπίδα είναι η κινητήρια δύναμη που μπορεί να μας κάνει να νικήσουμε τους κακούς μας δαίμονες.

Παρόλα αυτά, το ερώτημα είναι ένα “Πως μπορούμε να ανακαλύψουμε την Ελπίδα σε καιρούς παρατεταμένης δυσκολίας, όπως ο καρκίνος;

Η ασθένεια του καρκίνου, σε οποία μορφή του και σε οποίο στάδιο μπορεί να βρίσκετε, φέρει ένα σημαντικό πλήγμα στην αίσθηση της ελπίδας πολλών ανθρώπων. Σε κάθε περίπτωση όμως ο καρκίνος δεν αλλάζει τα όνειρα, τις επιθυμίες, τις πεποιθήσεις και το άτομο ως σύνολο.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το αίσθημα ελπίδας σχετίζεται θετικά με υψηλοτέρα επίπεδα ικανοποίησης. Παράλληλα λειτουργεί ως αντίβαρο στα αρνητικά συμπτώματα της πάθησης και των στρεσογόνων γεγονότων.

Με αποτέλεσμα, το αίσθημα της ελπίδας να οδηγεί σε μια καλύτερη σωματική και ψυχολογική κατάσταση υγείας. Το σίγουρο είναι ότι η ελπίδα δεν είναι μόνο ένα στοιχείο στις δυσκολίες αλλά προσφέρει καλύτερη προσαρμογή στις διαταράξεις της ζωής του ατόμου.

Αυτές οι μέρες είναι από τις πιο κατάλληλες να μιλήσουμε για την αναγέννηση της ελπίδας. Για εμάς του Έλληνες το Πάσχα πέραν της βαθιάς πνευματικής αξίας, έχει μια επιπλέον ψυχολογική ιδιαιτερότητα. Η ιδιαιτερότητα αφορά την εσωτερική συναισθηματική πάλη ανάμεσα στην απώλεια και στην ελπίδα. Συνήθως, κατά την Εβδομάδα των Παθών, επιτρέπουμε στους εαυτούς μας, να βιώνει μια διαδικασία πόνου, δυστυχίας και πένθους με διάρκειά και τέλος. Σύμμαχος μας όμως πάντα η ελπίδα και η αισιοδοξία.

Κάποιος θα μπορούσε εύκολα να παρομοιάσει το ταξίδι του Πάσχα με την ασθένεια του καρκίνου. Όπου η Μεγάλη Εβδομάδα συμβολίζει την όχι τόσο φωτεινή πλευρά, αυτή των συμπτωμάτων και η ανάσταση την προσπάθεια, την αισιοδοξία, την ελπίδα.

Συμβολίζοντας μια ευρύτερη ψυχική διαδικασία της εξάλειψης και της αναγέννηση.

Η ελπίδα, είναι μια από τις απαντήσεις για τις δυσκολίες, τις εντάσεις και το στρες της πάθησης. Μέσα από τις γιορτές του Πάσχα μας δίνετε η δυνατότητα να αναλογιστούμε ότι ο πιο πολύτιμος σύμμαχος σε αυτό το δύσκολο ταξίδι του καρκίνου είναι η Ελπίδα.

Επομένως οφείλουμε να δώσουμε στον εαυτό μας όλα αυτά οπού η ρουτίνα της καθημερινότητας μας έχει στερήσει. Δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη συνταγή, ωστόσο υπάρχουν μια σειρά πραγμάτων που μπορεί κανείς να κάνει  για να διευκολύνει την ανάπτυξη της ελπίδας. Ακόμα και κατά τη διάρκεια έντονων προκλήσεων, που συνεχώς αντιμετωπίζουμε.

Θέστε ως προτεραιότητα την φροντίδα του εαυτού σας:

Η διατροφή, ο ύπνος, η ξεκούραση, οι δραστηριότητες και οι πνευματικές μας συνήθειες είναι θεμέλια για την αυτοφροντίδα. Δίνοντας έμφαση στον εαυτό σας και στην κάλυψη αυτών των αναγκών, στοχεύετε  στην καλύτερη ποιότητα ζωής.

Υιοθετήστε συνήθειες που σας ευχαριστούν: 

Ξεκινήστε την ημέρα σας με αισιοδοξία. Ασχοληθείτε με ευχάριστες δραστηριότητες οπου σας γεμίζουν θάρρος, σιγουριά και ελπίδα για τον εαυτό σας.

Βάλτε ξεκάθαρους στόχους:

Ξεκινήστε βάζοντας συγκεκριμένους-ξεκάθαρους  στόχους, κι έπειτα ορίστε  βήματα για τον καθένα ξεχωριστά. Όσο περισσότερο διαχωρίζετε έναν στόχο σε μικρότερα, τόσο περισσότερες πιθανότητες να φτάσετε πιο κοντά στους στόχους σας.

Εναρμόνισε τους στόχους με τα θέλω σας:

Δώστε προτεραιότητα σε αυτά που σας κάνουν να αισθάνεστε ευχάριστα.

Αξιολογήστε την οπτική σας σε τακτική βάση:

Βοηθήστε τον εαυτό σας να βλέπει την εξέλιξη τακτικά. Αν κάποιος είναι σε θέση να δει την εξέλιξη της  προσπάθειας του, είναι πιο εύκολο να βιώσει την ελπίδα για το μέλλον.

Συγχαρείτε τον εαυτό σας για αυτά που έχετε καταφέρει !

Τολμήστε, δεν είστε μονοί !

Αγαπήστε τον εαυτό σας !

Η αναγέννηση της Ελπίδας είναι το μεγαλύτερο δώρο του Πάσχα.

Χρόνια Πολλά,

Χριστός Ανέστη!!!

Πολυκάρπου Ανδριανή,Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια,ΜΑ Συμβουλευτική Ψυχολογία, Συνθετική Συστημική Προσέγγιση, @Polykarpou_psychologist

References

Hanson (2009). What exactly is hope and how we can measure it. Positive Psychology.org.uk.

Flett, G. L., Baricza, C., Gupta, A., Hewitt, P. L., & Endler, N. S. (2011). Perfectionism, psychosocial impact and coping with irritable bowel disease: A study of patients with Crohn’s disease and ulcerative

Lisa G., Atara MacNamara. (2005). Taking positive changes seriously. Toward a positive psychology of cancer survivorship and resilience

 

Αυτοσυμπόνοια: Έννοια κλειδί για την βελτίωση της σχέσης με τον ευατό μας και την ποιότητα ζωής των ατόμων με καρκίνο.

Η αυτοσυμπόνια, έτσι όπως έχει οριστεί από τη Neff (2003) αφορά στην ικανότητα του ατόμου να συμπεριφέρεται στον εαυτό του ακριβώς όπως θα συμπεριφερόταν σε ένα αγαπημένο του πρόσωπο σε κάποια στιγμή ανάγκης: με ευγένεια, ζεστασιά κι αποδοχή. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μία γενικότερη στάση κατανόησης κι αποδοχής απέναντι στις πλευρές του εαυτού μας σε στιγμές πόνου ή αποτυχίας. Ο πόνος αυτός μπορεί να προέρχεται είτε από τις εξωτερικές συνθήκες, είτε από τις πράξεις του ίδιου του ατόμου, τις αποτυχίες ή τις προσωπικές του αδυναμίες.

Πιο συγκεκριμένα, η αυτοσυμπόνια αποτελείται από τρία στοιχεία:

a) την καλοσύνη προς τον εαυτό σε στιγμές πόνου ή αδυναμίας, η οποία έρχεται σε αντιδιαστολή με την έντονη επικριτική, εχθρική και μειωτική θεώρηση του εαυτού, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη γενικότερη αξία του,

b) την κοινή ανθρωπιά, δηλαδή τη θεώρηση των αρνητικών πλευρών ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, καθώς όλοι οι άνθρωποι έχουν ατέλειες, κάνουν λάθη κι αποτυγχάνουν, παρά να ιδωθούν ως ξεχωριστές, θέτοντας το άτομο στον κίνδυνο να απομονωθεί από το κοινωνικό σύνολο, και

c) την ενσυνειδητότητα, δηλαδή την ικανότητα του ατόμου να διατηρεί τις επώδυνες σκέψεις και τα συναισθήματά του σε μία συναισθηματική ισορροπία και γαλήνη, ακόμη κι όταν αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις, αντί από τη μία πλευρά να τα αποφεύγει, κι από την άλλη πλευρά να ταυτίζεται σε υπερβολικό βαθμό και να πιστεύει λανθασμένα, πως “είναι” τα συναισθήματα του.

Η ενσυνειδητότητα είναι η μέση λύση μεταξύ αυτών των δύο, δηλαδή τα άτομα δεν καταπιέζουν, ούτε αρνούνται τα επώδυνα συναισθήματα, ούτε όμως τα δραματοποιούν, αλλά αναγνωρίζουν κι αποδέχονται την αρνητική εμπειρία.

Συνεχίζοντας, αξίζει να διαχωρίσουμε την αυτοσυμπόνια από άλλες παρεμφερείς ψυχολογικές έννοιες, οι οποίες ενδέχεται πολύ συχνά να συγχέονται με αυτή.

Η πρώτη από αυτές, είναι η έννοια της αυτολύπησης. Η αυτολύπηση ως έννοια φαίνεται να μοιράζεται με την αυτοσυμπόνια μόνο το στοιχείο της καλοσύνης προς τον εαυτό. Εντούτοις, το άτομο σε αυτολύπηση, αδυνατεί να θέσει την κατάσταση του σε προοπτική και να εστιάσει σε οτιδήποτε πέρα από το προσωπικό του δράμα. Ωστόσο, τα άτομα με αυτοσυμπόνια διατηρούν μια υγιή απόσταση από τα προβλήματά τους, χωρίς ωστόσο να τα αγνοούν.

Η δεύτερη έννοια είναι αυτή της αυτοεπιείκειας. Η μεγαλύτερη αμφισβήτηση για την αυτοσυμπόνια προκύπτει από το φόβο των ατόμων, ότι αν την υιοθετήσουν θα είναι πολύ εύκολο γι’ αυτούς να αφεθούν και να αποφεύγουν οτιδήποτε μπορεί να τους είναι επίπονο,ανεξαρτήτως αν είναι αναγκαίο. Παρ’ όλα αυτά, η επίγνωση που περιλαμβάνει η αυτοσυμπόνια, σχετίζεται με την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει πως σκοπός είναι να βρίσκει θετικά στοιχεία σε όλες σχεδόν, τις εμπειρίες, ακόμα και τις επώδυνες και πως η αντιμετώπιση και βίωση του πόνου είναι αναγκαία προς τον τελικό σκοπό της ψυχικής και σωματικής υγείας. Συχνά, οι επώδυνες ή δυσάρεστες εμπειρίες είναι αναπόφευκτες, ή ακόμα κι αναγκαίες, και η παραδοσιακή τακτική αναζήτησης της ηδονής κι αποφυγής του πόνου δεν ενδείκνυται για μια ισορροπημένη ζωή.

Η τρίτη και τελευταία έννοια, είναι αυτή της αυτοεκτίμησης. Ωστόσο, η βασική διάκριση μεταξύ αυτοσυμπόνιας και αυτοεκτίμησης έγκειται στον διαφορετικό προσανατολισμό των δύο αυτών εννοιών. Η αυτοεκτίμηση στηρίζεται σε συνεχείς αξιολογήσεις του εαυτού και των άλλων, προκειμένου να ρυθμιστεί η αίσθηση της προσωπικής αξίας του ατόμου, έτσι ώστε να το κάνει να νιώθει καλύτερα. Αντίθετα, η αυτοσυμπόνια δεν απαιτεί συγκρίσεις. Αναγνωρίζει την αποτυχία ως αναπόφευκτη και μάλιστα, την αξία της μακροπρόθεσμα. Εξ’ ορισμού, εξάλλου, η αυτοσυμπόνια προορίζεται για τις στιγμές που η ζωή παίρνει απροσδόκητες, άβολες ή επώδυνες τροπές. Τα συμπονετικά προς τον εαυτό τους άτομα δεν τείνουν να συγκρίνονται με τους άλλους, ούτε να διαθέτουν κάποιο ειδικό χαρακτηριστικό για να νιώθουν καλά με τον εαυτό τους.

Τέλος, μία από τις πιο διαδεδομένες βιωματικές ασκήσεις, η οποία έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική για την καλλιέργεια αυτού του νέου τρόπου σχετίζεσθαι με τον ευατό, ονομάζεται

<<Διάλειμμα Αυτοσυμπόνιας>>.

Το διάλειμμα αυτοσυμπόνιας αποτελεί μία δραστηριότητα η οποία είναι εύκολο να εφαρμοστεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας. Ο συμμετέχων ανακαλεί στη μνήμη του ένα γεγονός που του ήταν δυσάρεστο, και προκαλεί μόνος του σκέψεις με τα τρία συστατικά της αυτοσυμπόνιας που έχει μάθει. Στόχος της άσκησης είναι ο συμμετέχων να αναγνωρίζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις σωματικές αντιδράσεις του, όταν βρίσκεται σε μια κατάσταση που του προκαλεί άγχος και στρες. Στόχο, επίσης, αποτελεί το άτομο να αποδεχθεί την κατάσταση αυτή ως πραγματικότητα και να αναγνωρίσει ότι ο πόνος αποτελεί μέρος της ύπαρξής μας και ότι είναι κάτι που συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους. Και τέλος, να ανακαλύψει βοηθητικές φράσεις, που αντιστοιχούν στο κάθε στάδιο, ώστε να τις ανακαλεί τις στιγμές που νιώθει πόνο και βιώνει αρνητικά συναισθήματα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡ ΑΦΙΑ

Neff, K. D. (2003b). Self-Compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself.

Βιβλίο: Κατακτώντας την Ευημερία. Θετικές παρεμβάσεις, τεχνικές και βιωματικές ασκήσεις, Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

ΛΙΘΟΞΟΪΔΟΥ ΣΟΦΙΑ, Ψυχολόγος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Θετικής Ψυχολογίας, Ασκούμενη στο Κέντρο Ημέρας Ίασις- ΑμΚΕ Ίασις

Δημιουργία 106 δομών Ψυχικής Υγείας

Τη δημιουργία 106 δομών Ψυχικής Υγείας, ανακοίνωσε σήμερα η υφυπουργός Υγείας Ζωή Ράπτη. Σύμφωνα με σχετική ενημέρωση, θα χρηματοδοτηθούν με 55 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και οι διαδικασίες προχωρούν με γοργούς ρυθμούς.
 
Αναφέρθηκε πως έχουν ολοκληρωθεί 66 διαγωνισμοί για ισάριθμες νέες δομές και ήδη έχουν αδειοδοτηθεί 54 νέες Μονάδες (7 Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης, 10 Κινητές Μονάδες, 21 Κέντρα Ημέρας και 15 Οικοτροφεία και Ξενώνες).
 
Οι Μονάδες Ψυχικής Υγείας που πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία το προσεχές διάστημα είναι:
  • 12 οικοτροφεία και ένας ξενώνας για ενηλίκους με σοβαρές ψυχικές διαταραχές.
  • 8 μονάδες έγκαιρης παρέμβασης στην ψύχωση.
  • Κέντρα Ημέρας Ενηλίκων, στα οποία περιλαμβάνονται 6 Κέντρα Ημέρας και 5 Κινητές Μονάδες Υποστήριξης, 4 Κέντρα Ημέρας για υποστήριξη εργαζομένων και 2 Κέντρα Ημέρας για στήριξη της οικογένειας.
  • Για παιδιά και εφήβους δημιουργούνται 6 Κέντρα Ημέρας και μία Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας.
Από τα παραπάνω, 2 Κέντρα Ημέρας αφορούν Διατροφικές Διαταραχές, 2 Κέντρα Ημέρας για κακοποιημένα παιδιά και 1 Κέντρο Ημέρας για παιδιά και εφήβους με νεοπλασματικές ασθένειες και 3 ξενώνες παραβατικών εφήβων.
  • Για την Άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ, 8 οικοτροφεία, 6 Κέντρα Ημέρας και 4 Κινητές Μονάδες για την υποστήριξη ασθενών, συγγενών και φροντιστών.

Έξι τρόποι για ψυχική υγεία αυτά τα Χριστούγεννα

Αν διστάζετε να μιλήσετε σε γνωστούς σας επειδή ανησυχείτε ότι δεν θα έχουν χρόνο, σκεφτείτε πώς θα αντιδρούσατε αν σας προσέγγιζαν. Αν εσείς θα βρίσκατε χρόνο γι’ αυτούς, οι πιθανότητες είναι ότι θα το κάνουν κι εκείνοι. Ακόμη και αν πρόκειται απλώς για μια κουβέντα.

Ψυχική Υγεία: Χιονάνθρωποι, τραπέζια γεμάτα φαγητό και οικογένειες που περνούν υπέροχα μαζί – αυτές είναι οι εικόνες που πιθανώς σας έρχονται στο μυαλό όταν σκέφτεστε τα Χριστούγεννα. Στην πραγματικότητα, τα συναισθήματα μοναξιάς ενισχύονται για πολλούς τα Χριστούγεννα. Τα πάρτι και οι κοινωνικές συναναστροφές που προηγούνται της μεγάλης ημέρας ακολουθούνται γρήγορα από ένα παρατεταμένο κενό, καθώς τα γραφεία, τα σχολεία και τα καταστήματα κλείνουν για την εορταστική περίοδο. Μπορεί να νιώθουμε ότι όλος ο κόσμος έχει εμπλακεί σε μια παγκόσμια εμπειρία των Χριστουγέννων από την οποία εμείς είμαστε αποκλεισμένοι..

Μπορεί να σας βοηθήσει να έχετε κατά νου ότι πολύ λιγότεροι άνθρωποι κάνουν μια γυαλιστερή οικογενειακή γιορτή βγαλμένη από διαφήμιση της Coca-Cola απ’ό,τι θα περιμένατε. Για ορισμένους ανθρώπους αυτή θα είναι μια πολυάσχολη περίοδος, αλλά για άλλους θα είναι μια περίοδος ήρεμης περισυλλογής. Τα Χριστούγεννα είναι μια ποικίλη εμπειρία. Έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι τα Χριστούγεννα μπορεί να είναι μια περίοδος μειωμένης ευημερίας ακόμη και για τους ανθρώπους που περιβάλλονται από τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Οι λόγοι περιλαμβάνουν οικογενειακές εντάσεις και οικονομικές ανησυχίες.

Φέτος η κρίση του κόστους ζωής και οι εργατικές διαμάχες θα βάλουν τα σχέδια πολλών ανθρώπων σε χάος. Όλα αυτά θα διαταράξουν το στερεότυπο των παγκόσμιων Χριστουγέννων γεμάτων χαρά που όλοι οι άλλοι βιώνουν χωρίς εμάς. Και ενώ συχνά σκεφτόμαστε την απομόνωση ως κάτι που επηρεάζει τους μεγαλύτερους ηλικιακά, η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η μοναξιά επηρεάζει όλους τους ανθρώπους όλων των ηλικιών. Ορισμένες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι στην πραγματικότητα οι νεότεροι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να αναφέρουν ότι αισθάνονται μοναξιά από ό,τι άλλες ηλικιακές ομάδες.

Μπορεί να υπάρχει τεράστιος πειρασμός να ξεφυλλίσουμε τις ροές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όταν είμαστε μόνοι μας για να δούμε τι κάνουν όλοι οι άλλοι. Όμως, τα υψηλά επίπεδα κατανάλωσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέονται με αυξημένη αρνητική διάθεση και επιδείνωση της μοναξιάς. Αντ’ αυτού, αν ανησυχείτε για το αν θα περάσετε τα Χριστούγεννα μόνοι σας, γιατί να μην δοκιμάσετε μερικές από αυτές τις συμβουλές.

  • Συνδεθείτε με άλλους

Βγάλτε τον εαυτό σας προς τους φίλους, την οικογένεια, τα αγαπημένα σας πρόσωπα ή μια ομάδα με την οποία νιώθετε σύνδεση. Για παράδειγμα, ενταχθείτε σε μια ομάδα τρεξίματος αν σας αρέσει η άσκηση. Το να είστε μέλος μιας ομάδας με την οποία μοιράζεστε ένα σκοπό και μια ταυτότητα μπορεί να σας ανεβάσει τη διάθεση.

  • Εθελοντισμός

Εξετάστε το ενδεχόμενο εθελοντισμού σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα, κοινότητα, καταφύγιο ζώων ή φιλανθρωπικό ίδρυμα. Ο εθελοντισμός μπορεί να μειώσει τη μοναξιά και να αυξήσει το αίσθημα σύνδεσης.

  • Αφιερώστε χρόνο για την ευγνωμοσύνη

Όταν νιώθουμε μόνοι μπορεί να καταλήξουμε σε έναν αρνητικό βρόχο όπου τα συναισθήματα μοναξιάς οδηγούν σε αρνητικές σκέψεις που ενισχύουν τη μοναξιά. Το να αφιερώνετε ένα λεπτό για να εξασκήσετε την ευγνωμοσύνη σπάει αυτόν τον κύκλο.

  • Ενημερωθείτε για τα βιβλία και τα box sets

Επιτρέψτε στον εαυτό σας να κολλήσει σε ένα καλό βιβλίο. Το διάβασμα μπορεί να φτιάξει τη διάθεσή σας. Αν δεν είστε σίγουροι για το διάβασμα, μπορείτε πάντα να ακούσετε ένα ακουστικό βιβλίο ή να επιδοθείτε σε ένα box set για το οποίο δεν θα είχατε χρόνο κανονικά.

  • Ασκηθείτε

Τα σωματικά και ψυχικά οφέλη της άσκησης για την υγεία είναι γνωστά. Ακόμη και η πιο ήπια άσκηση μπορεί να κάνει θαύματα για να σας φτιάξει τη διάθεση. Το να αφιερώσετε χρόνο για να εστιάσετε με το νου σας σε έναν περίπατο και να σκύψετε στη μοναξιά μπορεί να σας βοηθήσει να βγείτε από την κατρακύλα.

  • Απολαύστε τις τελετουργίες

Το να περνάτε τις γιορτές μόνοι σας δεν σημαίνει ότι τα Χριστούγεννα δεν μπορούν να είναι ξεχωριστά. Αν τα Χριστούγεννα είναι κάτι που αγαπάτε, τότε οι τελετουργίες που συνδέονται με τα Χριστούγεννα μπορούν να ενισχύσουν την ψυχική σας υγεία και να καταπολεμήσουν τη μοναξιά. Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι μπορείτε να αποφασίσετε τι σημαίνουν τα Χριστούγεννα για εσάς και πώς θέλετε να τα περάσετε, και αυτό είναι ένα δώρο.

Περισσότερα στο  healthweb.gr

Έρευνα: Τι αναζητούν οι Έλληνες στο Ίντερνετ – Η Υγεία παραμένει στις πρώτες θέσεις χρήσης του διαδικτύου, οι δραστηριότητες με τη μεγαλύτερη αύξηση

Σχεδόν 7 στους 10 χρήστες (ποσοστό 68,1%) του διαδικτύου στη χώρα μας αναζητούν πληροφορίες για θέματα Υγείας και περίπου οι μισοί (ποσοστό 45,9%) online πρόσβαση στο ατομικό ιατρικό αρχείο (αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων, συνταγογράφηση, εμβολιασμός, rapid/self τεστ).

Ένας στου 3 (ποσοστό 31,4%) κλείσιμο ραντεβού online μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής, με ιατρό νοσοκομείου, Κέντρου Υγείας, ιδιώτη, συμπεριλαμβανομένου του ραντεβού για εμβολιασμό. Και ποσοστό 21,4% χρήση άλλων ιατρικών υπηρεσιών όπως λήψη συνταγής ή ιατρικής συμβουλής.

Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από έρευνας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τον βαθμό χρήσης των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας (ICT) από τα νοικοκυριά και τα μέλη τους. Τα στοιχεία προέρχονται από τη δειγματοληπτική Έρευνα Χρήσης Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας από Νοικοκυριά και Άτομα, έτους 2022. Ερευνήθηκαν 4.778 ιδιωτικά νοικοκυριά και ισάριθμα μέλη αυτών, σε ολόκληρη την Ελλάδα, με προϋπόθεση την ύπαρξη ενός, τουλάχιστον, μέλους ηλικίας 16 – 74 ετών σε κάθε νοικοκυριό.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 85,5% των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία τους. Σε σύγκριση με το 2012 καταγράφεται αύξηση 59,5% στην πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία. Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι 8 στους 10 (83,2%) ηλικίας 16 – 74 ετών έκαναν χρήση του διαδικτύου κατά το Α΄ τρίμηνο του 2022. Καταγράφηκε αύξηση 6,0% σε σύγκριση με το 2021. Χρήση του διαδικτύου σε τακτική βάση, δηλαδή, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, πραγματοποιείται από το 98,5% όσων χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του 2022.

Αναφορικά με τους λόγους χρήσης του διαδικτύου, κυριότερη δραστηριότητα είναι η αναζήτηση πληροφοριών για προϊόντα και υπηρεσίες και αφορά τους 9 στους 10 (89,2%) ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του 2022.

Οι δραστηριότητες που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση, την τελευταία διετία (Α΄ τρίμηνο 2020 – Α΄ τρίμηνο 2022) είναι αυτές που αφορούν σε θέματα υγείας, με πιο σημαντική εκείνη που αφορά στην πρόσβαση online στο ατομικό ιατρικό αρχείο, ακολουθούμενη από το κλείσιμο ραντεβού online με ιατρό.

Με την έρευνα συλλέχθηκαν πληροφορίες αναφορικά με την πραγματοποίηση, μέσω διαδικτύου, δραστηριοτήτων εκμάθησης για εκπαιδευτικούς, επαγγελματικούς ή προσωπικούς λόγους. Ποσοστό 48,6% των ατόμων ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο το Α΄ τρίμηνο του 2022, παρακολούθησαν διαδικτυακά σεμινάριο / μάθημα στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας (για το σχολείο, Πανεπιστήμιο κ.λπ.), Ποσοστό 41,6% παρακολούθησαν διαδικτυακά σεμινάριο / μάθημα για επαγγελματικό λόγο ή για λόγο που σχετίζεται με την εργασία τους και, 19,5% παρακολούθησαν διαδικτυακά σεμινάριο / μάθημα για προσωπικό λόγο (χόμπι κ.ά.).

Με την έρευνα καταγράφηκαν οι ενέργειες που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικά οι πολίτες στο πλαίσιο συναλλαγής με δημόσιες υπηρεσίες και αρχές. Περιλαμβάνονται συναλλαγές με δημόσιες υπηρεσίες, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Ειδικότερα, στον συνολικό πληθυσμό της Χώρας ηλικίας 16 – 74 ετών, περίπου 7 στους 10 (66,4%) έκαναν χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, τη χρονική περίοδο Απριλίου 2021 – Μαρτίου 2022, για προσωπικούς λόγους. Από τη σύγκριση των στοιχείων αυτών με εκείνα που είχαν συλλεγεί τη χρονική περίοδο Απριλίου 2020 – Μαρτίου 2021 (55,0%), καταγράφεται αύξηση 20,7%.

Στον πληθυσμό ηλικίας 16 – 74 ετών που χρησιμοποίησε το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2021 – Μαρτίου 2022, το ποσοστό όσων έκαναν χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, για προσωπικούς λόγους, ανέρχεται σε 79,0%.

45,5% είχαν πρόσβαση σε προσωπικές τους πληροφορίες που υπάρχουν αποθηκευμένες από δημόσιες υπηρεσίες και αρχές (π.χ. πληροφορίες για τη σύνταξή τους, την υγεία τους, την ασφάλισή τους, την εκπαίδευσή τους κ.ά.).

46,7% είχαν πρόσβαση σε πληροφορίες δημόσιων βάσεων δεδομένων ή μητρώων (π.χ. αρχεία Κτηματολογίου, δημόσιες βιβλιοθήκες, αποφάσεις της δημόσιας διοίκησης αναρτημένες στο «Διαύγεια», νόμους και αποφάσεις αναρτημένα στο Εθνικό Τυπογραφείο, ανοικτά δεδομένα στο data.gov.gr, δεδομένα εμβολιασμού στο emvolio.gov.gr κ.ά.).

60,0% έλαβαν γενικές πληροφορίες αναφορικά με παρεχόμενες υπηρεσίες, ωράριο εργασίας, επιδόματα, δικαιώματα, νόμους, εμβολιασμό ή διενέργεια τεστ για Covid-19 κ.ά.

Το ποσοστό του πληθυσμού που δεν πραγματοποίησε καμία από τις παραπάνω ενέργειες ανέρχεται σε 29,5%.

7 στους 10 (70,2%) «κατέβασαν» ή και εκτύπωσαν επίσημα έγγραφα ή και πρότυπα εγγράφων / φόρμες από ιστοσελίδες ή εφαρμογές δημόσιων υπηρεσιών και αρχών, για προσωπική χρήση. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα για την ενέργεια αυτή αναφέρονται τα πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, οι ληξιαρχικές πράξεις, η βεβαίωση εμβολιασμού ή πραγματοποίησης τεστ για Covid-19, η έκδοση υπεύθυνης δήλωσης / εξουσιοδότησης, η βεβαίωση φορολογικής ενημερότητας, η έκδοση αντίγραφου ποινικού μητρώου, η έκδοση απολυτηρίου Γυμνασίου/Λυκείου, η ασφαλιστική ενημερότητα κ.ά.

6 στους 10 (63,2%) έλαβαν στον προσωπικό τους λογαριασμό επίσημα έγγραφα (πληρωμή φόρου, αντίγραφο ποινικού μητρώου, ληξιαρχικές πράξεις και πιστοποιητικά δημοτολογίου, βεβαίωση εμβολιασμού, αποτέλεσμα rapid test, ειδοποίηση και υπενθύμιση για ραντεβού εμβολιασμού, παραπεμπτικό συνταγογράφησης, αποτέλεσμα πανελλαδικών εξετάσεων κ.ά.) μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής δημόσιας υπηρεσίας ή αρχής.

Ως προσωπικός λογαριασμός θεωρείται το προσωπικό email, το ψηφιακό γραμματοκιβώτιο στη θυρίδα πολίτη (my.gov.gr) ή/και στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (my.AADE.gr), το κινητό μέσω SMS που λαμβάνεται, αλλά και εφαρμογές στο κινητό, όπως το myhealth app.

1 στους 2 (53,1%) έκλεισε ραντεβού με δημόσια υπηρεσία μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής, για προσωπική χρήση. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρονται ραντεβού με ΚΕΠ, ΕΦΚΑ, ΟΑΕΔ, Εφορία (ΑΑΔΕ), με ιατρό του ΕΣΥ σε Μονάδα Πρωτοβάθμιας Μονάδας Υγείας –συμπεριλαμβανομένου του ραντεβού για εμβολιασμό κατά της Covid-19.

Η ηλεκτρονική υποβολή της φορολογικής δήλωσης, αποτελεί ίσως την πιο γνωστή και πιο χαρακτηριστική εξ αποστάσεως επικοινωνία των πολιτών με δημόσια υπηρεσία / αρχή. Περίπου 1 στους 10 (13,7%), ηλικίας 16 – 74 ετών, που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο κατά τη χρονική περίοδο Απριλίου 2021 – Μαρτίου 2022 υπέβαλαν, οι ίδιοι, online, τη φορολογική τους δήλωση.

Πηγή: healthview.gr

 

Έρευνα: Η απώλεια στενού συγγενή αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιακή ανεπάρκεια

Ο θρήνος για την απώλεια ενός στενού μέλους της οικογένειας μπορεί να αυξήσει επικίνδυνα τα επίπεδα στρες και κατ’ επέκταση τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια, ιδιαίτερα κατά την πρώτη εβδομάδα μετά τον θάνατο του αγαπημένου συγγενή, όπως διαπίστωσε μία νέα σουηδική επιστημονική μελέτη.

Από καρδιακή ανεπάρκεια πάσχουν περισσότεροι από 64 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη, το άγχος και η κοινωνική απομόνωση σχετίζονται με κακή πρόγνωση για την έκβαση της πάθησης.

Οι ερευνητές του ιατρικού Ινστιτούτου Καρολίνσκα του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό JACC: Heart Failure του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 500.000 ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, εκ των οποίων περίπου 59.000 είχαν βιώσει την απώλεια στενού συγγενή.

Διαπιστώθηκε ότι η θνησιμότητα από καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνεται μετά τον θάνατο παιδιού (κατά 10%), συζύγου/συντρόφου (20%), εγγονού (5%) και αδελφού (13%), αλλά όχι μετά τον θάνατο γονιού. Η αύξηση του κινδύνου θανάτου είναι μεγαλύτερη κατά την πρώτη εβδομάδα μετά την απώλεια του συγγενή (78% κατά μέσο όρο), ιδίως εάν πρόκειται για σύντροφο/σύζυγο (αύξηση κινδύνου 113%).

Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη αυξημένης προσοχής εκ μέρους των μελών της οικογένειας και των γιατρών αναφορικά με τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που θρηνούν, ιδίως κατά την περίοδο λίγο μετά την απώλεια του συγγενή τους, ανέφερε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Κριστίνα Λάζλο του Τμήματος Παγκόσμιας Δημόσιας Υγείας του Καρολίνσκα.

Το άρθρο αναδημοσιεύεται από το www.in.gr

H συμβολή της τεχνολογίας στη βελτίωση της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας για ευάλωτους πληθυσμούς κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19

Tο Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας (imedphys. med.auth.gr) αποτελεί μία δυναμική, διαδραστική κοινότητα και μία από τις μεγαλύτερες ερευνητικές ομάδες του ΑΠΘ συμμετέχει σε μία πλειάδα από καινοτόμα ερευνητικά έργα χρηματοδοτούμενα τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από εθνικούς πόρους, δημόσιους και ιδιωτικούς, ενώ αναγνωρίζεται διεθνώς για την ερευνητική του αριστεία. Όραμά του παραμένει πέρα από το εκπαιδευτικό και ερευνητικό του έργο, η ανιδιοτελής συνέργεια με την κοινωνία για την προώθηση της επιστημονικής γνώσης και τη συνεχή ανάπτυξη. ή κοινωνική προσφορά αποτελεί δέσμευση του Εργαστηρίου αφού συγκροτεί αναπόσπαστο κομμάτι των αξιών της καθημερινής του λειτουργίας και ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια κρίσεων, όπως αυτή της πανδημίας Covid-19.

Η  παγκόσμια αυτή κρίση επέφερε αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας προκαλώντας όπως ήταν αναμενόμενο μεγάλες ανισότητες διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τα προβλήματα που ταλάνιζαν τους ευάλωτους πληθυσμούς και κυρίως τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Οι πρωτόγνωρες καταστάσεις που βίωσε ολόκληρη η ανθρωπότητα, έδωσαν τη δυνα- τότητα για άμεση δράση και συλλογική συνδρομή προσφέροντας λύσεις και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία στην παροχή υπηρεσιών υγείας σε ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες.

Η  ανθρωποκεντρική προσέγγιση, η υψηλή εξειδίκευση και η τεχνογνωσία, η κοινωνική αλληλεγγύη και καινοτομία, η κοινωνική επιχειρηματικότητα, καθώς και η υπευθυνότητα του Εργαστηρίου συνέβαλαν στη συλλογική προσπάθεια της μετρίασης μερικών τουλάχιστον από τα πολλαπλά και πολυδιάστατα προβλήματα που επέφερε η παγκόσμια κρίση ενισχύοντας τον άνθρωπο που αποτελεί και τον πυρήνα της κάθε κοινωνίας.

Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται την προσπάθεια υποστήριξης και ενίσχυσης των ευάλωτων πληθυσμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 σε Ελλάδα και Κύπρο, Ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση καινοτόμων, ωφέλιμων και ποιοτικών τρόπων διαχείρισης του ελεύθερου χρόνου τους αξιοποιώντας το Πρόγραμμα Νοητικής Ενδυνάμωσης BrainHQ.

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος του ολοκληρωμένου ςυστήματος φροντίδας υγείας LLM Care (LLMcare.gr) και πρόκειται για ένα διαδικτυακό διαδραστικό περιβάλλον εξειδικευμένης νοητικής άσκησης μέσα από ένα σύνολο ασκήσεων με σκοπό την αποτελεσματική βελτίωση της μνήμης, της ταχύτητας επεξεργασίας των πληροφοριών, του προσανατολισμού, όπως επίσης του λόγου, της παρατηρητικότητας, της συμπεριφοράς, της συγκέντρωσης και της κρίσης. Στη μελέτη, αρχικά, προσεγγίστηκαν εκατό σαράντα οκτώ (148) άτομα, τα οποία ενημερώθηκαν για το σκοπό του εγχειρήματος. Μεταξύ αυτών, συνολικά είκοσι τέσσερις (24) συμμετέχοντες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης και θεωρήθηκαν επιλέξιμοι να συμμετάσχουν στη μελέτη με μέση ηλικία 69,3 +± 9,8 έτη και μέσο όρο 12,08 +±3,84 έτη εκπαίδευσης.

Επιπλέον, το 66,7% των συμμετεχόντων έπασχε από κάποια νευροεκφυλιστική νόσο, ενώ το 37,5% από διάφορες συννοσηρότητες.Η μελέτη περιλάμβανε την παροχή ψυχοκοινωνικής στήριξης και τη δωρεάν διάθεση του Προγράμματος Νοητικής Ενδυνάμωσης ως τεχνολογικό εργαλείο παρέμβασης για την ενίσχυση των νοητικών λειτουργιών των συμμετεχόντων.

Το ερευνητικό πρωτόκολλο έλαβε έγκριση από την Επιτροπή Βιοηθικής της Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), ενώ κατάλληλες φόρμες συγκατάθεσης διανεμήθηκαν σε ηλεκτρονική μορφή στους συμμετέχοντες. Πιο συγκεκριμένα, η παρέμβαση ορίστηκε σε διάστημα δώδεκα (12) εβδομάδων με συχνότητα 2-4 φορές την εβδομάδα σε συνεδρίες διάρκειας τουλάχιστον τριάντα (30) λεπτών. Oι συμμετέχοντες αλληλοεπίδρασαν με το πρόγραμμα χρησιμοποιώντας τις προσωπικές τους συσκευές (tablets/laptops) στο δικό τους χώρο, ε-νώ παράλληλα πιστοποιημένοι εκπαιδευτές LLM Care παρείχαν τεχνική και συμβουλευτική καθοδήγηση.

Οι ψυχομετρικές αξιολογήσεις πραγματοποιούνταν κάθε 2 εβδομάδες με σκοπό την εκτίμηση της ψυχικής τους ευημερίας και περιλάμβαναν τα εργαλεία: WHO-5 (ψυχική Ευημερία), SAST (μέτρηση του άγχους), Impact Factor Event Scale- IES- R (Επίδραση τραυματικών γεγονότων στη ψυχική υγεία), καθώς και SUS (System Usability Scale) για τη μέτρηση του βαθμού ευχρηστίας του συστήματος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι συμμετέχοντες που παρουσίασαν βελτίωση στην ψυχική τους ευημερία, εμφάνισαν λιγότερο άγχος που προκλήθηκε από τις τραυματικές συνέπειες που σχετίζονταν με την πανδημία. Μάλιστα, η ενασχόλησή τους με τις νέες τεχνολογίες ενδεχομένως να περιόρισε αυτές τις επιπτώσεις, μετριάζοντας την επίδραση των αρνητικών συμπτωμάτων τους. Επιπλέον, παρατηρήθηκε πως όσο μεγαλύτερη ήταν η ηλικία των συμμετεχόντων, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η βελτίωση της ψυχικής τους ευημερίας.
Συμπερασματικά, η παγκόσμια κρίση που επέφερε η πανδημία Covid-19 οδήγησε σε δυσμενή αποτελέσματα σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής των ατόμων προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στη δημόσια υγεία. Η αξιοποίηση του προγράμματος νοητικής Ενδυνάμωσης φαίνεται να συμβάλλει στη βελτίωση της ευημερίας των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και να μετριάζει τις αρνητικές επιπτώσεις που απορρέουν από στρεσογόνες καταστάσεις, όπως αυτή της πανδημίας Covid-19.

Περισσότερα : https://iatrikionline.gr/IB_141/IATRIKO_VIMA_141_ALL.pdf

 

Αναλυτικά οι συντελεστές:

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Δ. ΡΩΜΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ Ι. ΖΗΛΙΔΟΥ, ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΥΛΟΥ, ΙΩΑΝΝΑ ΔΡΑΤΣΙΟΥ, ΑΝΝΙΤΑ ΒΑΡΕΛΛΑ, ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΠΕΤΡΟΝΙΚΟΛΟΥ, ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ-ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΤΣΟΥΛΗ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Δ. ΜΠΑΜΙΔΗΣ Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Technology Enhanced Health and Social Care for Vulnerable People During the COVID-19 Outbreak

Χρόνιος πόνος και κατάθλιψη: Δύο συγκοινωνούντα δοχεία που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση

«Χρόνιος» θεωρείται ο πόνος που έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 3-6 μηνών. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος όρος ξεπερνάει κατά πολύ τον πόνο αυτόν καθαυτόν, καθώς το υπερβολικό στρες και οι ψυχολογικές επιπτώσεις που προκαλεί τελικά στον ασθενή θεωρούνται εξίσου σοβαρά. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο το γεγονός ότι τα άτομα που ζουν με χρόνιο πόνο φέρονται να αντιμετωπίζουν τον τριπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη. Για τους δε επιστήμονες είναι ξεκάθαρο: Ο πόνος μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη, και η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει πόνο.

Η ψυχολογική επίπτωση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς η κατάσταση συνεχούς πόνου επηρεάζει τον εγκέφαλο και, κατ’ επέκταση, το νευρικό σύστημα. Ο πόνος πυροδοτεί τoν μηχανισμό επιβίωσης του οργανισμού, προκαλώντας κατ’ αρχάς αλλαγές στο σώμα, όπως π.χ. αυξημένη αρτηριακή πίεση. Ωστόσο, όταν έχει μεγάλη διάρκεια, οι επιπτώσεις στον εγκέφαλο μετουσιώνονται και σε πραγματικές ψυχολογικές αλλαγές, οι οποίες σταδιακά οδηγούν και σε «χειροπιαστές» αλλαγές στη συμπεριφορά.

Οι εγκεφαλικές οδοί που προσλαμβάνουν τα σήματα πόνου, συμπεριλαμβανομένης της έδρας των συναισθημάτων στη μεταιχμιακή περιοχή, χρησιμοποιούν ορισμένους κοινούς νευροδιαβιβαστές, ειδικότερα τη σεροτονίνη και τη νορεπινεφρίνη, οι οποίες εμπλέκονται στη ρύθμιση της διάθεσης. Εάν η διαχείριση του πόνου από τον οργανισμό δεν επιτευχθεί, ο πόνος επιδεινώνεται και συνοδεύεται από θλίψη, αισθήματα ματαίωσης και έντονο στρες. Eπιπλέον, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει διαταραχές στον ύπνο, χαμηλή αυτοεκτίμηση και, γενικότερα, να έχει χαμηλή ποιότητα ζωής.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα φαύλο κύκλο, στον οποίο ο πόνος επιδεινώνει τα συμπτώματα της κατάθλιψης και, ακολούθως, η προκαλούμενη κατάθλιψη επιδεινώνει τα συμπτώματα του πόνου. Η κατάσταση αυτή δεν παρουσιάζεται μόνο σε περιπτώσεις πόνου εξαιτίας ενός τραυματισμού, αλλά είναι ιδιαίτερα κοινή και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες υφίσταται ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, όπως ο διαβήτης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος.

Μία έρευνα του 2015 (A classification of chronic pain for ICD-11) βρήκε ότι το 60,8% των ατόμων με χρόνιο πόνο που μελετήθηκαν, εμφάνιζαν παράλληλα σοβαρή κατάθλιψη. Οι εν λόγω ασθενείς είχαν, επίσης, μεγαλύτερο αριθμό απουσιών από την εργασία τους λόγω της κατάστασης της υγείας τους.

10 σημάδια ότι το άτομο εμφανίζει κατάθλιψη

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης μπορεί να ποικίλλουν από άτομο σε άτομο, περιλαμβάνοντας:

  • Έλλειψη ενδιαφέροντος για πράγματα που παλαιότερα του έδιναν χαρά.
  • Μόνιμα κακή διάθεση.
  • Αίσθημα ματαίωσης.
  • Αίσθημα ανησυχίας.
  • Χαμηλή αυτο-εκτίμηση.
  • Πεσμένη ενέργεια.
  • Απομόνωση από οικογένεια και φίλους.
  • Συνεχή εκνευρισμό και έλλειψη υπομονής με τους άλλους.
  • Αυτοκτονικές σκέψεις ή σκέψεις αυτο-τραυματισμού.

Τρόποι αντιμετώπισης

Αν ένα άτομο υποφέρει από χρόνιο πόνο και κατάθλιψη, είναι σημαντικό να αντιμετωπίσει τα δύο αυτά προβλήματα ταυτόχρονα. Η συνύπαρξη αυτή καθιστά την αντιμετώπισή τους δυσκολότερη, ωστόσο το να εστιάσει κανείς μόνο στο ένα από τα δύο, δεν θα βοηθήσει στη λύση του συνολικού προβλήματος.

– Διαχείριση του χρόνιου πόνου

Ο χρόνιος πόνος μπορεί να αντιμετωπιστεί με ποικίλους τρόπους. Καθώς, όμως, κάθε ασθενής είναι διαφορετικός, με διαφορετική αιτία που πυροδοτεί τον συγκεκριμένο πόνο, το τι «δουλεύει» στον έναν δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα είναι αποτελεσματικό και στον άλλον.

Ορισμένοι τρόποι διαχείρισης μπορεί να είναι:

  • Φαρμακευτική αγωγή, βάσει οδηγιών του θεράποντα ιατρού.
  • Βελονισμός.
  • Θεραπευτικό μασάζ.
  • Ρεφλεξολογία.
  • Γιόγκα.
  • Πιλάτες.
  • Φυσικοθεραπεία.
  • Χειρουργείο (αναλόγως της κατάστασης).

– Διαχείριση της κατάθλιψης

Η κατάθλιψη, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας, συνδεόμενα συχνά με την εξάρτηση από το αλκοόλ ή από ναρκωτικές ουσίες. Επιπλέον, η ύπαρξη ψυχολογικού προβλήματος είναι συνδεδεμένη και με μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοχειρίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, βάσει μελέτης, 90% των αυτοκτονιών ή αποπειρών αυτοκτονίας σχετίζονται με μία ψυχιατρική διαταραχή, με τα υψηλότερα ποσοστά να αφορούν στην κατάθλιψη.

Ορισμένες θεραπευτικές λύσεις μπορεί να είναι:

  • Η Ψυχιατρική: Μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των ψυχολογικών και συναισθηματικών επιπτώσεων της ψυχικής αυτής ασθένειας.
  • Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία: Ένα είδος θεραπείας που βασίζεται στη συζήτηση σχετικά με το πώς οι σκέψεις και τα πιστεύω του ασθενή επηρεάζουν τα αισθήματα και τη συμπεριφορά του.
  • Ο Διαλογισμός: Μπορεί να βοηθήσει στην επαν-ισορρόπηση των σκέψεών του.
  • Η φαρμακευτική αγωγή: Αντικαταθλιπτικά ή άλλου είδους σκευάσματα, τα οποία λαμβάνονται βάσει οδηγιών του θεράποντα ιατρού.
  • Άσκηση: Η τακτική φυσική δραστηριότητα οδηγεί στην απελευθέρωση ενδορφινών, οι οποίες συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της διάθεσης.

Χρόνιος πόνος και κατάθλιψη: Δύο συγκοινωνούντα δοχεία που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση – anabiosis.gr

Τα υπαρξιακά διλήμματα μπροστά στη νόσο του καρκίνου

«Οι άνθρωποι όταν συνειδητοποιούν την ύπαρξη μιας βαριάς νόσου, μαζί με τον πόνο, βιώνουν βασανιστικά τα υπαρξιακά ερωτήματα που έρχονται να ανατρέψουν τη μέχρι τότε πορεία τους».

«Οι δύσκολες καταστάσεις του παρελθόντος μοιάζουν με παιχνιδίσματα, όταν παρουσιάζεται ένας όγκος, μια απειλητική ασθένεια.  Οι άνθρωποι όταν νοσηλεύονται για σοβαρές ογκολογικές παθήσεις βρίσκονται σε μια κατάσταση αποτυχίας, δυσφορίας, απογοήτευσης, πόνου και έντασης. Βιώνουν την ύψιστη αγωνία για τη ζωή τους. Η ζωή τους ανατρέπεται και αμφισβητείται το νόημά της».

«Βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές αναθεωρήσεις και ριζικές αλλαγές που επηρεάζουν την υπόσταση και τη δομή της οικογένειας. Το παρελθόν μοιάζει απόμακρο, αποκομμένο από το παρόν, εξιδανικευμένο ή ξεχασμένο, ενώ το απειλητικό μέλλον απωθείται καθώς αποφεύγουν να θέσουν μακροχρόνιους στόχους».

Έτσι ξεκινά  να ξεδιπλώνει την σκέψη του ο ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας Δημήτρης Καραγιάννης αναφερόμενος στην ψυχική κατάσταση των ασθενών μπροστά στην απειλή του καρκίνου. Και συνεχίζει:

Αντιμετωπίζοντας τη ματαίωση

«Οι άνθρωποι που έρχονται αντιμέτωποι με τον καρκίνο, συνειδητοποιούν ότι οι όποιες επενδύσεις τους σε επιτεύγματα ή στόχους αποδείχθηκαν άχρηστες μετοχές που τους οδήγησαν σε ολοκληρωτική ένδεια. Τότε ξεσκεπάζονται από το όποιο κάλυμμά τους και μένουν απροστάτευτοι απέναντι στο παράλογο της ύπαρξης, όταν αυτή στερείται νοήματος που να υπερβαίνει την ατομικότητα.»

«Κάποιες άλλες φορές στο πλαίσιο μιας απεγνωσμένης άμυνας προσποιούνται ότι τίποτα κακό δεν συμβαίνει και ότι όλα θα είναι περαστικά.  Στο ένα άκρο κρύβεται μια επαναστατημένη στάση όπου η άρνηση της παραδοχής του πόνου και του κακού στη ζωή, οδηγεί στην αναζήτηση κάποιου αποδιοπομπαίου τράγου .Στο άλλο άκρο, διακρίνεται μια μοιραία στάση όπου ο πόνος είναι δεδομένος και αξεπέραστος και που το μόνο που απομένει είναι η διαχείριση του, ώστε να έχει τη λιγότερη δυνατή επίδραση στη ζωή».

Η συμβολή του στενού περιβάλλοντος

«Οι συγγενείς και οι φίλοι προσπαθώντας να παρηγορήσουν κινδυνεύουν να προσποιούνται και επιδιώκοντας να κουκουλώσουν τις καταστάσεις, δημιουργούν άθελά τους μεγαλύτερη μοναξιά. Η ελπίδα είναι γνήσια όταν συνυπάρχει με την αλήθεια. Όταν οδηγεί στην υπεκφυγή, στην άρνηση ή στη συγκάλυψη της αλήθειας, είναι ψευδαίσθηση και αντιστοιχεί στους αδύναμους».

«Η συμβουλή «Μη στεναχωριέσαι» είναι βαθύτατα απελπιστική. Η άρνηση της αποδοχής της λύπης σημαίνει ότι το άγγιγμα της θλίψης κάποια στιγμή, θα είναι ανυπέρβλητα καταστροφικό. Όντως είναι διαλυτικό, όταν δεν έχεις μοιρασθεί τις θλίψεις των άλλων. Είναι διαλυτικό εάν σε έχουν περιβάλλει με ένα σκηνικό ευδαιμονίας και ευφορίας. Είναι ανυπόφορο αν έχεις καταφέρει να πείσεις τον εαυτό σου, ότι υπάρχει κάποιος τρόπος που εάν τον εφαρμόσεις θα γλιτώσεις από την δοκιμασία της ύπαρξης».

«Η επιταγή «Don’t worry» κατά βάθος δεν στοχεύει  σε αυτόν στον οποίο απευθύνεται, αλλά σε εκείνον που την εκφράζει. Αν το μεταφράσουμε θα ακούσουμε: «Μη στεναχωριέσαι και φρόντισε να περνάς ευχάριστα, γιατί εγώ δεν αντέχω δυσάρεστες καταστάσεις». Επομένως φρόντισε να μη στεναχωριέσαι, έστω και αν σου έχει συμβεί κάτι ‘πολύ δυσάρεστο, γιατί τότε δυσκολεύεις και μένα και εγώ δεν το αντέχω.

Συμπόρευση με τον ασθενή

«Η απόφαση να αντέξεις να αναφερθείς στην αλήθεια των γεγονότων και να αποφύγεις να δώσεις ψεύτικες ελπίδες, που τελικά γίνονται φορείς απελπισίας, είναι εξαιρετικά δύσκολη, πολύπλοκη, επώδυνη. Αυτή όμως η απαιτητική συμπόρευση στον πόνο των άλλων γίνεται αφορμή για ουσιαστικές υπαρξιακές αναζητήσεις».

«Άνθρωποι που θα είχαν το απόλυτο άλλοθι για απογοήτευση, όπως άνθρωποι με σοβαρές ανίατες ασθένειες ή γονείς παιδιών με σοβαρή νοητική καθυστέρηση, δίνουν το αναστάσιμο μήνυμα ότι η βαθιά χαρά δεν χαρίζεται, αλλά κατακτιέται μέσα στην παλαίστρα του πόνου».

Η υπαρξιακή προσέγγιση στην ασθένεια

«Είναι μια θεραπευτική στάση που δεν ενοχοποιεί, αλλά ούτε επικαλύπτει τα σημάδια της απειλής από την αρρώστια, δηλώνει ότι ο πόνος είναι πάντα απευκταίος από τη ζωή μας και κανείς δεν μπορεί να προσποιείται ότι τον αποζητά. Αλλά η εμφάνισή του δύναται να θέσει σε λειτουργία υπόγειες δυνάμεις του ανθρώπου που θα του δώσουν τη δυνατότητα όχι μόνο να βιώσει την υπέρβαση του πόνου, αλλά να κατακτήσει στοιχεία σοφίας».

Η ζωή μετά τον καρκίνο

«Η επεξεργασμένη εμπειρία του πόνου δημιουργεί αντισώματα για την υπόλοιπη ζωή. Σε κάνει πιο ταπεινό, καθώς αναγνωρίζεις τα όριά σου. Σου επιτρέπει να είσαι πιο ευαίσθητος στα προβλήματα των άλλων ανθρώπων, δίχως να τους προσβάλλεις με τον οίκτο σου. Σε μαθαίνει να ξεχωρίζεις ποιο είναι το σημαντικό και ποιο το δευτερεύον. Σε υποχρεώνει να απαντήσεις σοβαρά στα υπαρξιακά ερωτήματα. Σήμερα υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που τιμούν την ύπαρξή τους. Άνθρωποι που ως το τέλος της ζωής τους κοσμούν τη σύγχρονη κοινωνία με την εσωτερική τους ποιότητα».

https://antistixi.gr/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CF%83%CE%B8%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%BC%CE%B5-%CE%BA%CE%B1%CF%81/

Τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας σε γυναίκες που λαμβάνουν χημειοθεραπεία για τον καρκίνο του μαστού

Είναι γεγονός ότι ο καρκίνος του μαστού και η παρέμβαση με χημειοθεραπεία προκαλούν στον ασθενή σωματική αλλά και ψυχική κόπωση. Με επίκεντρο λοιπόν την εύρεση μεθόδων βελτίωσης της ποιότητας ζωής των συγκεκριμένων ογκολογικών ασθενών, πολλές έρευνες έχουν στραφεί στην άσκηση.

Οι αλλαγές στον οργανισμό

Κατά την διάρκεια της θεραπείας μπορούν να παρατηρηθούν μεταβολικές αλλαγές οι οποίες πιθανό να οδηγήσουν στην εμμηνόπαυση. Ένα σύνηθες σύμπτωμά της είναι η αύξηση σωματικού βάρους . Επιπλέον η αδράνεια που παρατηρείται στον εν λόγω πληθυσμό αυξάνει την πιθανότητα μείωσης του υπάρχοντος σκελετικού μυ και την αύξηση του λιπώδους ιστού. Οι συγκεκριμένες  αλλαγές στον οργανισμό αυξάνουν την επικινδυνότητα για την εμφάνιση χρόνιων παθήσεων όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση και ορθοπεδικές διαταραχές αλλά και αύξηση της πιθανότητας υποτροπής.

Άσκηση και θεραπεία

Οι έρευνες που ασχολήθηκαν με το θέμα διερεύνησαν την επίδραση της άσκησης κατά την διάρκεια της θεραπείας και μετά την ολοκλήρωσή της και χωρίστηκαν σε έρευνες που δοκίμασαν αερόβια άσκηση όπως περπάτημα, ποδήλατο κ.α., σε αυτές  που δοκίμασαν άσκηση με αντιστάσεις, ρόλος της οποίας είναι η ενδυνάμωση και περιλαμβάνει άσκηση με λάστιχα, βαράκια κ.α. και σε αυτές που χρησιμοποίησαν συνδυασμό των δύο.

Εν γένει τα οφέλη της αερόβιας άσκησης παρέχουν στον άνθρωπο μείωση του λιπώδους ιστού, βελτίωση του καρδιαγγειακού συστήματος, της αντοχή στην κόπωση και είναι ο τρόπος άσκησης ο οποίος έχει διερευνηθεί περισσότερο στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού με το δείγμα των συμμετεχόντων να είναι το μεγαλύτερο οπότε και τα συμπεράσματα έχουν περισσότερο κύρος.

Πιο συγκεκριμένα μια επίσημη σύμπτυξη μελετών από τον  Constance Visovsky απέδειξαν πως η αερόβια άσκηση κατά την διάρκεια ή και μετά τη θεραπεία βελτίωσε την φυσική λειτουργία αλλά και την ποιότητα ζωής σε αυτές τις γυναίκες σε σχέση με τον αντίστοιχο πληθυσμό που δεν συμμετείχε σε πρόγραμμα άσκησης. Οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν δεν είχαν στο δείγμα τους γυναίκες σε συννοσυρές καταστάσεις και καρκίνο του μαστού στο τέταρτο στάδιο.

Ο στόχος της προπόνησης αντιστάσεων ή αλλιώς ενδυνάμωσης, είναι η υπερτροφία των μυών. Αυτό δίνει στην εκάστοτε περιοχή που γυμνάζεται την δυνατότητα να στηρίξει περισσότερο βάρος και επομένως στο άτομο να κάνει δραστηριότητες στην καθημερινή ζωή που διαφορετικά θα δυσκολευόταν. Οι  έρευνες ωστόσο στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία δεν έχουν εξετάσει την πλήρη επίδραση της συγκεκριμένης μεθόδου άσκησης

Παρόλα αυτά οι υπάρχουσες μελέτες παρέχουν ελπιδοφόρα δεδομένα. Αναλυτικότερα μια δωδεκάμηνη έρευνα στην οποία οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν σε άσκηση αντίστασης τρεις φορές την εβδομάδα έδειξε μείωση του σωματικού λίπους και του ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα 2. Ενώ μια έρευνα έξι μηνών με συνεδρίες άσκησης δυο φορές την εβδομάδα υποστηρίζει την αύξηση ποιότητας ζωής, την αύξηση δύναμης στο άνω μέρος του σώματος και την αύξηση στης άλιπης μάζας , δηλαδή υπερτροφία των μυών και αύξηση της οστικής πυκνότητας. Τέλος μια δωδεκάμηνη έρευνα που εξέτασε την αύξηση της οστικής πυκνότητας σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού μετά την εμμηνόπαυση επιβεβαίωσε πως ο συνδυασμός άσκησης αντιστάσεων μαζί με συμπληρωματική χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D βελτιώνει την δυναμική ισορροπία (ισορροπία εν κινήσει) καθώς και την μυϊκή δύναμη και κάμψη του ισχύος ( άλλοι σύνδεσμοι του σώματος δεν εξετάστηκαν στην συγκεκριμένη έρευνα).

Να ληφθεί υπόψη ότι  οι αναλύσεις με πρόγραμμα ενδυνάμωσης έγιναν με ασθενείς μετά την λήξη της θεραπείας τους, αφήνοντας ένα κενό στην βιβλιογραφία για τις επιδράσεις της άσκησης κατά την χημειοθεραπεία.

Οι έρευνες που μελέτησαν τον συνδυασμό των δύο τρόπων άσκησης, αν και λίγες, είχαν ευρήματα τα οποία θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη. Σημειώθηκε βελτίωση στην αντοχή των ποδιών,  αύξηση της ευελιξίας, της αερόβιας ικανότητας, της ποιότητας ζωής και την μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου.

Ειδικότερα τα αποτελέσματα αυτά βγήκαν από δύο μελέτες. Η μία έρευνα πραγματοποιήθηκε με ομαδικό πρόγραμμα άσκησης δεκαέξι εβδομάδων και απέδειξε βελτίωση στην ποιότητα ζωής στην αερόβια ικανότητα και της ευλυγισίας.  Στην δεύτερη έρευνα με συστηματικό πρόγραμμα άσκησης για οχτώ εβδομάδες με τρεις συνεδρίες την εβδομάδα και διάρκεια εξήντα λεπτών την φορά παρατήρησε αύξηση στην μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου

Συμπέρασμα

Ο γυναίκες με καρκίνο του μαστού που λαμβάνουν χημειοθεραπεία όχι μόνο είναι ικανές να συμμετάσχουν σε προγράμματα άσκησης αλλά θα παρατηρήσουν θετικά αποτελέσματα τόσο στο σώμα τους όσο και στην ψυχολογία τους είτε ξεκινήσουν κατά την διάρκεια της θεραπείας είτε μετά την λήξη της.

Είναι όμως πολύ σημαντική η συνέπεια,  η επιμονή στην διάρκεια, η έγκριση συμμετοχής από τον θεράποντα ιατρό και φυσικά η επίβλεψη από έναν επαγγελματία γυμναστή. Τα προγράμματα άσκησης που αναφέρονται στο άρθρο και στις πηγές αποτελούν ένα γενικό μοντέλο Η καλύτερη επιλογή θα ήταν η δημιουργία ενός εξατομικευμένου προγράμματος για την κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Πηγές:

(1) ‘Testing an intervention for preventing osteoporosis in postmenopausal breast cancer survivors.’ Waltman NL

 https://sigmapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1547-5069.2003.00333.x?casa_token=XQ8G4Ls9sbAAAAAA:5rkIv8f0avF5GzBdr8bqpiPHujNrcgVrUzrI0IMcDDLSfaxiy3wC8BqrBB0zzlaAJqbsNltf3YMoL4SD

(2)  ‘A pilot study of group exercise training (GET) for women with primary breast cancer: feasibility and health benefits.’  Kolden GG

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pon.591?casa_token=LeZRSIp0lfYAAAAA:pK218qq5e6yOu1_rBOZWASr-nxyGpV7A-MVt–FVRTb7zVVzlfJPqGauhx-8UiyJ4gWWCDJR3gfthqw0

(3) ‘Effects of weight training on quality of life in recent breast cancer survivors.’ Tetsuya Ohira M.D

https://acsjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/cncr.21829?casa_token=2CeiAkUFszUAAAAA%3AUA4S_iFRa2PX8Llm6egOMBCsYPsjrLyAy3jyZmJc3u0pELHJzjPUMRJTZdm5HhlWmaGimY9tkv0ATJQO

(4) ‘Moderate exercise training and natural killer cell cytotoxic activity in breast cancer patients.’  Nieman

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7558532/

(5) ‘A pilot study of a randomized controlled trial to evaluate the effects of progressive resistance exercise training on shoulder dysfunction caused by spinal accessory neurapraxia/neurectomey in head and neck cancer survivors.’   McNeeley ML

  https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/hed.20010?casa_token=DfObKgDk0SsAAAAA:AIrwFLpdq2Z949-peZOBfiHah8-46ujhUTZewXREdh_oODR2y_tDMSH099wmGrRuTBrUpJN-EZfW0gJ4

(6) ‘Muscle Strength, Body Composition, and Physical Activity in Women Receiving Chemotherapy for Breast Cancer’  Constance Visovsky, 2006

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1534735406291962