Ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο: νέα παγκόσμια έκθεση για πιο αποδοτικά συστήματα υγείας

Ο καρκίνος αποτελεί μια ολοένα αυξανόμενη επιβάρυνση για τα άτομα, τα συστήματα υγείας και την κοινωνία, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση της ανθρωποκεντρικής φροντίδας στον καρκίνο και τον επαναπροσδιορισμό του τρόπου παροχής της φροντίδας.. Οι νέες διαγνώσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 77% έως το 2050, γεγονός που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ήδη πιεσμένα συστήματα υγείας.

Πολλές χώρες αναφέρουν ως βασικές προκλήσεις την περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπείες, τις ελλείψεις προσωπικού και τους μεγάλους χρόνους αναμονής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται κρίσιμο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο παροχής ογκολογικής φροντίδας, ώστε να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι περιορισμένοι πόροι και να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

Η έκθεση με τίτλο Implementing Person-Centred Cancer Care to Improve Outcomes, Experiences and Efficiency δημοσιεύεται από τον διεθνή οργανισμό All.Can International και βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και μελέτες της περιόδου 2018–2025. Πρόκειται για μια παγκόσμια ανάλυση με τη συμβολή ειδικών από 11 χώρες, η οποία απευθύνεται σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και συστημάτων υγείας, με στόχο τον επανασχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας σε πιο ανθρωποκεντρική και αποδοτική βάση.

Η νέα έκθεση τονίζει ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο αποτελεί μια πρακτική και υψηλής απόδοσης προσέγγιση, η οποία βελτιώνει την εμπειρία των ασθενών και ενισχύει την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες, τις αξίες και τους στόχους του, αντί για μια ενιαία κλινική διαδρομή.

Οι βασικοί άξονες εφαρμογής οργανώνονται σε επτά πεδία παρέμβασης με κοινό στόχο την καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς και τη δημιουργία πιο βιώσιμων συστημάτων υγείας:

1. Έγκαιρη διάγνωση και έναρξη θεραπείας

Η καθυστερημένη διάγνωση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παγκοσμίως. Η χαμηλή ενημέρωση, η περιορισμένη συμμετοχή σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και οι αδυναμίες στην πρωτοβάθμια φροντίδα οδηγούν συχνά σε καθυστερημένη έναρξη θεραπείας.

Η έκθεση προτείνει πιο προσαρμοσμένη ενημέρωση προς το κοινό, με υλικό που λαμβάνει υπόψη το επίπεδο υγειονομικού εγγραμματισμού και το πολιτισμικό υπόβαθρο των πληθυσμών. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον συν-σχεδιασμό προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου με τις ίδιες τις κοινότητες, ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή και να επιτευχθεί πιο έγκαιρη διάγνωση.

2. Συντονισμένη και διεπιστημονική φροντίδα

Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών οδηγεί σε καθυστερήσεις και άνιση παροχή φροντίδας. Η ενίσχυση διεπιστημονικών ομάδων και η καθοδήγηση των ασθενών μέσα στο σύστημα υγείας (patient navigation) μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να κινούνται πιο ομαλά και να λαμβάνουν πιο συνεκτική φροντίδα.

3. Ψηφιακά εργαλεία και διασύνδεση συστημάτων

Η αποσπασματική διαχείριση δεδομένων και η περιορισμένη διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων υγείας αποτελούν σημαντικό εμπόδιο. Η ανάπτυξη ενιαίων υποδομών δεδομένων, εθνικών μητρώων καρκίνου και η χρήση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και τον συντονισμό της φροντίδας.

4. Τηλεϊατρική και απομακρυσμένη φροντίδα

Οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας μπορούν να μειώσουν γεωγραφικά εμπόδια και να φέρουν τη φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή. Ωστόσο, απαιτούνται επενδύσεις σε υποδομές και εκπαίδευση, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση για όλους.

Η χρήση φορέσιμων τεχνολογιών υγείας και εφαρμογών μπορεί να υποστηρίξει τη συνεχή παρακολούθηση και τη φροντίδα πέρα από το νοσοκομειακό περιβάλλον.

5. Επικοινωνία και κοινή λήψη αποφάσεων

Η αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ επαγγελματιών υγείας και ασθενών παραμένει κρίσιμη πρόκληση. Η εφαρμογή μοντέλων κοινής λήψης αποφάσεων, η αξιοποίηση της εμπειρίας των ασθενών και η πολιτισμικά κατάλληλη επικοινωνία μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και την ποιότητα της φροντίδας.

Παράλληλα, η συμμετοχή των φροντιστών στη διαδικασία ενημέρωσης θεωρείται απαραίτητη, καθώς συχνά οι ανάγκες τους παραμένουν αόρατες.

6. Υποστηρικτική φροντίδα και επιβίωση

Η πρόσβαση σε ψυχοκοινωνική και υποστηρικτική φροντίδα παραμένει περιορισμένη σε πολλές χώρες, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η ενσωμάτωση υπηρεσιών υποστήριξης σε όλη τη διαδρομή της νόσου είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με και μετά τον καρκίνο.

Η έκθεση τονίζει επίσης τη σημασία του προγραμματισμού μελλοντικής φροντίδας (advance care planning), ο οποίος μπορεί να μειώσει περιττές νοσηλείες και να ενισχύσει την αυτονομία των ασθενών.

7. Οικονομική υποστήριξη και πρόσβαση στη φροντίδα

Το οικονομικό βάρος του καρκίνου αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην πρόσβαση στη θεραπεία. Η έκθεση προτείνει ενίσχυση της κάλυψης των θεραπειών, υπηρεσίες οικονομικής καθοδήγησης και μέτρα υποστήριξης για τα έμμεσα κόστη, ώστε να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των ασθενών και των οικογενειών τους.

Η ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο στην Ελλάδα

Αν και η έκθεση έχει παγκόσμιο χαρακτήρα, τα ευρήματά της είναι ιδιαίτερα επίκαιρα και για συστήματα υγείας όπως το ελληνικό. Προκλήσεις όπως οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, οι ανισότητες στην πρόσβαση, η πίεση στο ανθρώπινο δυναμικό και η περιορισμένη διασύνδεση υπηρεσιών αντανακλούν υπαρκτές δυσκολίες και στην ελληνική πραγματικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η μετάβαση σε πιο ανθρωποκεντρικά, συντονισμένα και ψηφιακά υποστηριζόμενα μοντέλα φροντίδας — με έμφαση στην ανθρωποκεντρική φροντίδα στον καρκίνο — αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τη χώρα μας.

Κάλεσμα για δράση

Η έκθεση καταλήγει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να ενσωματώσουν άμεσα την ανθρωποκεντρική φροντίδα στα εθνικά σχέδια για τον καρκίνο. Η συνεργασία με ανθρώπους που έχουν βιωμένη εμπειρία της νόσου θεωρείται απαραίτητη για τον σχεδιασμό πιο δίκαιων, αποδοτικών και βιώσιμων συστημάτων υγείας.

Η υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης μπορεί να συμβάλει σε έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη ποιότητα φροντίδας, πιο αποτελεσματική χρήση πόρων και τελικά σε πιο ανθεκτικά συστήματα υγείας απέναντι στην αυξανόμενη επιβάρυνση του καρκίνου.

Μπορείτε να δείτε την έρευνα εδώ: Person-centred-cancer-care-improving-outcomes-experiences-and-efficiency-2

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Η συμβολή του Κάπα3 στη 6η Νοσηλευτική Διημερίδα Δυτικής Μακεδονίας: Ψηφιακή υγεία, ενσυναίσθηση και patient navigation

Με ενεργή συμμετοχή σε μία καθιερωμένη επιστημονική συνάντηση για τα σύγχρονα ζητήματα της νοσηλευτικής, το Κάπα3 έδωσε το «παρών» στην 6η Νοσηλευτική Διημερίδα Δυτικής Μακεδονίας με θέμα «Καινοτομία και Ενσυναίσθηση: Εξισορροπώντας την Τεχνολογία με την Ανθρώπινη Επαφή στη Νοσηλεία», η οποία πραγματοποιήθηκε στις 19 και 20 Μαρτίου 2026 στην Πτολεμαΐδα.

Η Διημερίδα, που αποτελεί πλέον θεσμό για την επιστημονική κοινότητα των νοσηλευτών, φιλοδοξεί να λειτουργεί ως χώρος διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και ανάδειξης του πολυσχιδούς ρόλου της νοσηλευτικής στη σύγχρονη φροντίδα υγείας.

Στο πλαίσιο της θεματικής ενότητας «Καινοτομία και Κοινωνία των Πολιτών: Δημιουργώντας εργαλεία προσβασιμότητας με ενσυναίσθηση», η κα Ευαγγελή Μπίστα, συνιδρύτρια του Κάπα3, συμμετείχε στο Προεδρείο, μαζί με την κα Πίστη Κρυσταλλίδου, Πρόεδρο της Α.Μ.Κ.Ε. WinCancer, αναδεικνύοντας τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση σύγχρονων, προσβάσιμων υπηρεσιών υγείας.

Στις 20 Μαρτίου, η κα Ευαγγελή Μπίστα και η κα Πίστη Κρυσταλλίδου συμμετείχαν ενεργά στο Στρογγυλό Τραπέζι, που είχε ως θεματικό άξονα «Καινοτομία και Κοινωνία των Πολιτών: Δημιουργώντας εργαλεία προσβασιμότητας με ενσυναίσθηση». Η κα Κρυσταλλίδου παρουσίασε την ενσυναίσθηση στην πράξη και το τι λαμβάνει ο φροντιστής από τους επαγγελματίες υγείας, φωτίζοντας τις καθημερινές προκλήσεις και τις ανάγκες υποστήριξης των ανθρώπων που βρίσκονται δίπλα στους ασθενείς, ενώ η κα Ευαγγελή Μπίστα ανέδειξε τον ρόλο του Κάπα3 και των ψηφιακών εργαλείων στην καθοδήγηση των ασθενών.

Κατά την παρουσίασή της, η κα Ευαγγελή Μπίστα ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα υγείας μετασχηματίζεται: από την επεισοδιακή φροντίδα προς τη συνεχή υποστήριξη, από το νοσοκομείο προς την καθημερινότητα και από τον επαγγελματία υγείας ως μοναδικό φορέα γνώσης προς τον ασθενή ως ενεργό συμμετέχοντα. Στο νέο αυτό περιβάλλον, η ψηφιακή υγεία και το patient navigation δεν αφορούν πλέον μόνο την ύπαρξη εργαλείων, αλλά την ικανότητα του πολίτη να τα αξιοποιεί ουσιαστικά στην καθημερινότητά του.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ανάγκες των ογκολογικών ασθενών, οι οποίοι δεν χρειάζονται μόνο πρόσβαση σε πληροφορίες, αλλά κυρίως καθοδήγηση μέσα σε ένα πολύπλοκο σύστημα υγείας: να γνωρίζουν πού να απευθυνθούν, τι δικαιούνται και πώς να διαχειριστούν κρίσιμες αποφάσεις στην καθημερινότητά τους. Σε αυτό το πλαίσιο αναδείχθηκε η σημασία του patient navigation, μιας προσέγγισης που το Κάπα3 υπηρετεί από την ίδρυσή του, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των διαθέσιμων υπηρεσιών και των πραγματικών αναγκών των ασθενών.

Τέλος, παρουσιάστηκε η «Μυρτώ», ο ψηφιακός κοινωνικός βοηθός του Κάπα3, ο οποίος λειτουργεί ως ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για τον ασθενή, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες και μετατρέποντας τη γνώση σε πρακτική, καθημερινή υποστήριξη.

Η συμμετοχή του Κάπα3 στη Διημερίδα ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης της τεχνολογικής καινοτομίας με την ενσυναίσθηση, επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της ογκολογικής φροντίδας δεν αφορά μόνο την εξατομικευμένη θεραπεία, αλλά και την εξατομικευμένη κατανόηση των αναγκών κάθε ασθενούς.

Κατεβάστε το Δ.Τ. μας εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Καρκίνος: Από την Πρόληψη στον Συντονισμό Ζωής – Επιτυχημένη Ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα με το Κάπα3

Με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή πολιτών κάθε ηλικίας πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου η Ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα – Από την πρόληψη στον συντονισμό ζωής, στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχείου Μεγάρων, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Δήμο Μεγαρέων σε συνεργασία με το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, που από το 2020 προσφέρει καθοδήγηση και στήριξη σε ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους, διασφαλίζοντας πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες και υπηρεσίες.

Την έναρξη της ημερίδας έκανε ο Δήμαρχος Μεγαρέων, Παναγιώτης Μαργέτης, ο οποίος μοιράστηκε προσωπική εμπειρία της οικογένειάς του με τον καρκίνο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σωστής ενημέρωσης και της υποστήριξης σε κάθε βήμα της πορείας της νόσου. Ο Αντιδήμαρχος Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Προστασίας, Σταμάτης Γεωργακής, συντόνισε την ημερίδα και τόνισε την αξία του Κάπα3 και του Συμβουλευτικού Σταθμού για την ενημέρωση, κοινωνική στήριξη και διεκδίκηση δικαιωμάτων των ασθενών.

Στην ημερίδα συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες, που ανέδειξαν κρίσιμες πτυχές της ολιστικής διαχείρισης του καρκίνου:

  • Γεώργιος Νίντος, Παθολόγος–Ογκολόγος, MD MSc: Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση, αιτίες και μέθοδοι πρόληψης.
  • Κατερίνα Παπακωνσταντίνου, Μαιευτήρας Χειρουργός–Γυναικολόγος, MD MSc PhD: Γυναικολογικός καρκίνος, σημασία HPV εμβολιασμού και Τεστ Παπανικολάου.
  • Ανδρέα Πάολα Ρόχας, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου: Σχέση διατροφής και πρόληψης, με έμφαση στη μεσογειακή διατροφή, άσκηση και αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων.
  • Μαρία Λαβδανίτη, Καθηγήτρια και Πρόεδρος Τμήματος Νοσηλευτικής Διεθνούς Πανεπιστημίου: Ρόλος ογκολογικού νοσηλευτή στην ολιστική φροντίδα.
  • Πηνελόπη Βλοτινού, Επίκουρη Καθηγήτρια Εργοθεραπείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: Υποστήριξη καθημερινότητας και βελτίωση ποιότητας ζωής μέσω εργοθεραπείας.
  • Ιωάννα Σίδερη, Ψυχολόγος MSc, PhD(c), Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: Ψυχολογική υποστήριξη ασθενών και φροντιστών, ανθεκτικότητα και διαχείριση κρίσεων.
  • Γρηγορία Ζαχαρόγιαννη, Ακτινοθεραπεύτρια – Ογκολόγος, MD MSc PhD: Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές και σημασία μέτριας έντασης άθλησης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Την παρουσίαση του Κάπα3 έκανε η κα Ευαγγελή Μπίστα, συνιδρύτρια και υπεύθυνη Στρατηγικών Συνεργασιών, τονίζοντας τη σημασία της ψηφιακής εγγραματοσύνης και της ολιστικής προσέγγισης του ασθενούς. Το Κάπα3 έχει επεκτείνει το δίκτυο υποστήριξης των ογκολογικών ασθενών, εγκαινιάζοντας τη λειτουργία του Συμβουλευτικού Σταθμού Καθοδήγησης Καρκινοπαθών στα Μέγαρα, με τη σημαντική υποστήριξη της εταιρείας Megara Resins. Στον πρώτο χρόνο λειτουργίας του Σταθμού, ο αριθμός των ωφελούμενων έχει ξεπεράσει τα 100 άτομα. Ο Σταθμός προσφέρει καθοδήγηση για κοινωνικά δικαιώματα, διαχείριση φακέλου ασθενών και ψυχολογική υποστήριξη, δωρεάν για όλους τους επισκέπτες. Δείτε ένα μικρό απόσπασμα της ομιλίας εδώ.

Για το 2026, το Κάπα3 ενισχύει τις ψηφιακές υπηρεσίες του με τον Μυρτώ – τον πρώτο Ψηφιακό Βοηθό Υγείας με τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα, που θα προσφέρει εξατομικευμένη καθοδήγηση και φωνητικό έλεγχο. Παράλληλα, προγραμματίζονται δράσεις όπως: Wellness in Motion με 12 περιπάτους στην ύπαιθρο για ψυχική ευεξία νέων ενηλίκων με καρκίνο, Cancer Wellness Open House Day  και Συνέδριο για την ισότητα στην πρόσβαση.

Η ημερίδα Γνώσης στα Μέγαρα – Από την πρόληψη στον συντονισμό Ζωής, ανέδειξε τη σημασία της πρόληψης, της ολιστικής φροντίδας, της διεπιστημονικότητας και της ψηφιακής εγγραματοσύνης, καθώς και της ψυχολογικής στήριξης και της συνεχούς ενημέρωσης για τα κοινωνικά δικαιώματα των ασθενών.

Το Κάπα3 ευχαριστεί θερμά τον Δήμο Μεγαρέων για τη φιλοξενία και τη συνδρομή του στη διοργάνωση, καθώς και όλους τους ομιλητές, για την πολύτιμη γνώση και δέσμευσή τους να μοιραστούν εμπειρία και επιστημονική τεχνογνωσία.

Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό από την ημερίδα:

Το Δελτίο Τύπου εδώ