Μείωση των ανισοτήτων: Επενδύοντας σε φροντίδα που προάγει την υγεία

Μείωση των ανισοτήτων: Επενδύοντας σε φροντίδα που προάγει την υγεία

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας θεωρείται κοινωνική ευθύνη των κυβερνήσεων και ατομικό δικαίωμα. Ωστόσο, οι πολιτικές, τα πλαίσια και οι δομές που υπάρχουν για το παιδί, την υγεία και τη μακροχρόνια φροντίδα (LTC) ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών. Αξίζει να επισημανθεί πως η ζήτηση για φροντίδα αυξάνεται μεταξύ άλλων λόγω των χρόνιων ασθενειών, αλλά και λόγω δημογραφικών αλλαγών όπως οι αλλαγές στη δομή της οικογένειας.

Τι είναι όμως η “φροντίδα” ;

Ο όρος «φροντίδα» αναφέρεται σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων που επιτρέπουν σε ένα άτομο που χρειάζεται υποστήριξη να ζήσει όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητα. Περιλαμβάνει τη δυνατότητα ενεργού συμμετοχής στην κοινωνία και σε υπηρεσίες που μεγιστοποιούν την ικανότητα ενός ατόμου να αναπτύσσεται, να μαθαίνει και να απολαμβάνει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει άτομα που ζουν με αναπηρίες και ασθένειες, ηλικιωμένους και παιδιά. Η φροντίδα μπορεί να παρέχεται είτε «επίσημα» (επαγγελματικά) ή «άτυπα» (απλήρωτα ή/και χωρίς κοινωνική προστασία).

Ανισότητες και φροντίδα

Εκείνες που παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας (επίσημα, ανεπίσημα ή σε οικογενειακό περιβάλλον) είναι συνήθως γυναίκες. Οι έμφυλες ανισότητες συχνά συμπίπτουν με άλλες ανισότητες, όπως αυτές που σχετίζονται με τη φτώχεια, το μεταναστευτικό υπόβαθρο ή την αναπηρία.

Ανισότητες υπάρχουν και στην πρόσβαση στην περίθαλψη.

Οι πιο ευάλωτες ομάδες, όπως οι άνθρωποι που ζουν στη φτώχεια, οι πρόσφυγες και οι μειονότητες, αντιμετωπίζουν περισσότερες κακές συνθήκες υγείας σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους και ως εκ τούτου χρειάζονται περισσότερη φροντίδα. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια (π.χ. οικονομικά και πολιτιστικά) όταν έχουν πρόσβαση σε επίσημες υπηρεσίες φροντίδας, όπως και οι άνθρωποι που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Ως αποτέλεσμα, τα αγαπημένα τους πρόσωπα συχνά καταφεύγουν στην παροχή άτυπης φροντίδας.

Οι δεσμεύσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέσα στα επόμενα χρόνια θα πρέπει να δοθεί μεγάλη έμφαση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στις δυνατότητες της. Επίσης, τονίζει πως οι γνώσεις και τα μαθήματα που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 θα πρέπει να αξιοποιηθούν.  

Ως Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Π.Φ.Υ.) νοείται το σύνολο των ολοκληρωμένων υπηρεσιών που έχουν ως σκοπό την παρακολούθηση, διατήρηση και βελτίωση της υγείας του ανθρώπου. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν την προαγωγή της υγείας, την πρόληψη της νόσου, τη διάγνωση, την θεραπεία, την ολοκληρωμένη φροντίδα και τη συνέχεια αυτής. Το Κράτος έχει την ευθύνη για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών Π.Φ.Υ. στο σύνολο του πληθυσμού, με σεβασμό στα δικαιώματα και τις ανάγκες του.

Έξι στρατηγικές για την ενίσχυση του μοντέλου πρωτοβάθμιας υγείας:

  • Προσαρμογή του μοντέλου της φροντίδας και τοποθέτηση του σε εννοιολογικό πλαίσιο με βάση της ανάγκες του εκάστοτε πληθυσμού και της εκάστοτε κοινότητας
  • Ενίσχυση των διεπιστημονικών προσεγγίσεων: Οι υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας πρέπει να καλύπτουν όχι μόνο τις ανάγκες της σωματικής υγείας αλλά να υιοθετούν και ψυχοκοινωνική προσέγγιση.
  • Επένδυση σε ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης.
  • Έμφαση στις πλατφόρμες παράδοσης πολλαπλών υπηρεσιών: Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι τρόποι παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας έχουν διαφοροποιηθεί. Οι εναλλακτικοί τρόποι παροχής υπηρεσιών (μέσω τηλεφώνου ή/και διαδικτύου) φέρνουν τις υπηρεσίες πιο κοντά στους ανθρώπους και παρέχουν την ευκαιρία να γεφυρωθούν τα κενά πρόσβασης.
  • Εφαρμογή προσέγγισης που βασίζεται στα δίκτυα: Τα δίκτυα δημιουργούν ένα ευρύτερο φάσμα υπηρεσιών με μεγαλύτερη συνέχεια σε όλο το φάσμα φροντίδας από ότι οι αυτόνομες μονάδες υγείας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον γηράσκων πληθυσμό.
  • Μεγαλύτερη ικανότητα αναγνώρισης και προσέγγισης ευάλωτων ατόμων: Η ψηφιακή εποχή παρέχει αλματώδεις ευκαιρίες για την ενίσχυση αυτής της ικανότητας. Η πανδημία έδειξε, ωστόσο, ότι απαιτείται μια μετάβαση από τους ορισμούς της ευαλωτότητας με επίκεντρο την ασθένεια προς ολιστικούς ορισμούς που περιλαμβάνουν την υγεία αλλά και τους κοινωνικούς καθοριστικούς παράγοντες.

Πηγές: eurohealthnet.eu

WHO Europe. (2022) Primary health care: making our commitments happen: realizing the potential of primary health care: lessons learned from the COVID-19 pandemic and implications for future directions in the WHO European Region

 

Συστάσεις για τον εμβολιασμό κατά covid ενόψει φθινοπώρου

Τι αναφέρουν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Νέες συστάσεις για τον εμβολιασμό παιδιών και ενηλίκων κατά της covid ενόψει φθινοπώρου εξέδωσαν σήμερα  από κοινού ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Σε σχετική τους ανακοίνωση αναφέρουν χαρακτηριστικά πώς επί του παρόντος τα εγκεκριμένα εμβόλια εξακολουθούν να είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη της νοσηλείας, της σοβαρής ασθένειας και του θανάτου λόγω COVID-19. Ωστόσο, η προστασία από τον ιό μειώνεται με την πάροδο του χρόνου καθώς εμφανίζονται νέες παραλλαγές SARS-CoV-2.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πρόσφατων συναντήσεων των διεθνών ρυθμιστικών αρχών και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η Ομάδα Έκτακτης Ανάγκης του EMA συνιστά την ενημέρωση των εμβολίων για τη στόχευση των νέων μεταλλάξεων οι οποίες έχουν γίνει κυρίαρχες στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου .

Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνουν, ότι τα μονοσθενή εμβόλια (εμβόλια που στοχεύουν μόνο ένα στέλεχος όπως το XBB.1.5) είναι μια λογική επιλογή για την παροχή προστασίας έναντι των σημερινών κυρίαρχων και αναδυόμενων στελεχών.

Νέες συστάσεις

Οι φαρμακευτικές εταιρείες, που παράγουν τα εμβόλια, καλούνται να αναθεωρήσουν την αναθεώρηση των πληροφοριών ως εξής:

Για άτομα ηλικίας άνω των 5 ετών, όταν ο εμβολιασμός συνιστάται σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες, ενδείκνυται μία εφάπαξ δόση του πρόσφατα προσαρμοσμένου εμβολίου.

Για παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, χωρίς ιστορικό εμβολιασμού ή προηγούμενη λοίμωξη από SARS-CoV-2, ενδείκνυται μια πρωτογενής σειρά που αποτελείται από 2 ή 3 δόσεις, ανάλογα με το συγκεκριμένο πρόσφατα προσαρμοσμένο εμβόλιο που θα χορηγηθεί. Η χρήση στον παιδιατρικό πληθυσμό αναμένεται να ακολουθεί τις εθνικές οδηγίες.

Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες δόσεις, σύμφωνα με τις εθνικές συστάσεις.

Για τις αναμνηστικές δόσεις, θα πρέπει να τηρείται ένα ελάχιστο μεσοδιάστημα 3 μηνών, ωστόσο μπορεί να ληφθεί υπόψη ένα διάστημα 4 μηνών μεταξύ των δόσεων υπό το φως των στοιχείων που δείχνουν υψηλό επίπεδο προστασίας έναντι της σοβαρής νόσου 4 μήνες μετά τον εμβολιασμό.

Προετοιμασία ενόψει του φθινοπώρου και χειμώνα

Στην ίδια ανακοίνωσή τους το ECDC και ο EMA καθιστούν σαφές πως οι μελλοντικές εκστρατείες εμβολιασμού ενόψει του χειμώνα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε όσους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά (ανεξάρτητα ηλικίας) και στις εγκύους.

Ο εμβολιασμός των υγειονομικών θα πρέπει, επίσης, να ληφθεί υπόψη, λόγω της πιθανής αυξημένης έκθεσής τους σε νέα κύματα του SARS-CoV-2 και του βασικού τους ρόλου στη λειτουργία των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.

Καταλήγοντας αναφέρουν ότι, ο έγκαιρος εμβολιασμός, το φθινόπωρο και τον χειμώνα, είναι απαραίτητος για την προστασία από τη σοβαρή μορφή CoViD και τα συστήματα Υγείας από τον κορεσμό.

ΠΗΓΗ: EMA

Διαβάστε περισσότερα στο : https://www.healthreport.gr/ema-nees-systaseis-gia-ton-emvoliasmo-kata-tis-covid-enopsei-fthinoporoy-oi-fovoi-kai-i-proetoimasia/

Καμπάνια «Κάνε τη σωστή ερώτηση» απο την FairLife L.C.C. | Κ3

«Κάνε τη σωστή ερώτηση για τον καρκίνο του πνεύμονα»

 Η νέα καμπάνια της FairLife L.C.C. με τίτλο «Κάνε τη σωστή ερώτηση για τον καρκίνο του πνεύμονα» είναι πλέον στο αέρα!

Η καμπάνια για πρώτη φορά παρουσιάστηκε στον Καναδά και την Αυστραλία, ενώ στην  Ευρώπη, ξεκινώντας από την Ελλάδα, παρουσιάζεται τώρα από την FairLife L.C.C.

Μπορείτε να επισκεφτείτε και να περιηγηθείτε στην σελίδα της καμπάνιας σε Ελληνικά www.kanetisostierotisi.gr και Αγγλικά https://kanetisostierotisi.gr/en/.

▶️Στην Playlist «Κάνε τη σωστή ερώτηση για τον καρκίνο του πνεύμονα» στο YouTube θα βρείτε τα video των 8 συμμετεχόντων της καμπάνιας!

Όλες οι ιστορίες/βίντεο είναι ανεβασμένες και στις 2 γλώσσες και τα βίντεο περιέχουν υπότιτλους με STR στα αγγλικά.

  1. Χρήστος Αποστολάκος – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  2. Σύνθια Μίκκελσεν – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  3. Πόλυ Γαϊτάνη – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  4. Eric Bell – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  5. Αθηνά Μπαρούφη – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  6. Μαρία Καλαμπάκα – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG
  7. Μίλκα Ιβάνοβα – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr)| ENG
  8. Απόστολος Κυριάκης – Κάνε τη Σωστή Ερώτηση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (kanetisostierotisi.gr) | ENG

▶️Παρακολουθήστε το trailer της καμπάνιας!

ℹ️ Επιπρόσθετες πληροφορίες:

Τέλος, η εκδήλωση της καμπάνιας όπου θα παρουσιάσουμε την δράση και θα μιλήσουμε ανοιχτά γύρω από το στίγμα, με συμμετέχοντες τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της καμπάνιας αλλά και επιστήμονες υγείας, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 13 Ιουνίου 2023 στις 18.00-20.30 και θα μεταδίδεται Live στα κανάλια μας. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα και την παρακολούθηση της εκδήλωσης στον παρακάτω σύνδεσμο.

Μεγάλη έρευνα του ευρωπαϊκού έργου URBANOME για την Αστική Υγεία

Το ευρωπαϊκό έργο URBANOME, με κύριο στόχο τη βελτίωση της αστικής υγείας και της ποιότητας ζωής, προχωρά στη διεξαγωγή μιας μεγάλης έρευνας περί αστικής υγείας, με σκοπό να κάνει την καθημερινότητά μας καλύτερη.

Το επιστημονικό προσωπικό του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας, μας δίνουν την ευκαιρία να γίνουμε ενεργοί πολίτες, συμμετέχοντας στην έρευνα του URBANOME Project, για τον σχεδιασμό ενός καλύτερου αστικού περιβάλλοντος.

Οι συμμετέχοντες της μελέτης θα λάβουν δωρεάν προληπτικές εξετάσεις:

  • Έλεγχος αναπνευστικής λειτουργίας
  • Μέτρηση σύστασης σώματος και αξιολόγηση σωματικών δεικτών
  • Μέτρηση αρτηριακής πίεσης

Παράλληλα, θα κληθούν να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν στην ποιότητα ζωής τους στη Θεσσαλονίκη.

Στο επίκεντρο όλων των δράσεων του τετραετούς ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου URBANOME H2020 βρίσκεται ο πολίτης. Η συμμετοχή βοηθά στην ανάληψη δράσεων που θα βελτιώσουν τη δημόσια υγεία και στην προαγωγή υγιών προτύπων καθημερινής ζωής στα αστικά κέντρα.

Στο ευρωπαϊκό έργο URBANOME δραστηριοποιούνται οι παρακάτω πόλεις:

  • Άαρχους – Δανία
  • Αμπερντίν – Σκωτία
  • Θεσσαλονίκη και Αθήνα – Ελλάδα
  • Μιλάνο – Ιταλία
  • Μαδρίτη – Ισπανία
  • Μονπελιέ – Γαλλία
  • Στουτγκάρδη – Γερμανία
  • Λιουμπλιάνα – Σλοβενία

To ευρωπαϊκό έργο URBANOME θέτει τον πολίτη στο επίκεντρο των δράσεών του, καθώς δημιουργεί καινοτόμα εργαλεία για την επίλυση προβλημάτων, και διαρκή και γόνιμο διάλογο με τους τοπικούς φορείς, συλλόγους και εκπροσώπους των πολιτών. Η σημασία της συμπλήρωσης των ερωτηματολογίων είναι η ενεργή συμμετοχή στη δράση, αλλά και στη λήψη αποφάσεων που μας αφορούν.

Στόχος της μελέτης είναι να προσδιοριστεί η έκθεση των πολιτών στην ατμοσφαιρική ρύπανση, να αναλυθούν οι βιοχημικοί και οι κλινικοί δείκτες του αστικού πληθυσμού και να καταγραφούν οι κοινωνικοοικονομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που οδηγούν σε ανισότητες στην αστική υγεία.

Mέσω του ευρωπαϊκού έργου URBANOME θα υλοποιηθούν ουσιαστικές παρεμβάσεις στον αστικό χώρο για την αναβάθμιση και της βελτίωση της δημόσιας υγείας και την προαγωγή υγιών προτύπων καθημερινής ζωής, με έμφαση στους πιο ευάλωτους πληθυσμούς και την καταπολέμηση ανισοτήτων.

Αν είστε άνω των 18 ετών και διαμένετε στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης για περισσότερο από έναν χρόνο, λάβετε μέρος σήμερα στη μελέτη URBANOME.

Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία για τη συμμετοχή. Δεν υπάρχει οικονομική επιβάρυνση.

Το πρόγραμμα είναι δωρεάν και ελεύθερο για όλους.

Ενημερωθείτε:www.urbanome.eu

Δείτε αναλυτικά :

Ποιότητα υπηρεσιών υγείας και ασφάλεια ασθενών: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

«Οι ενεργές αποτυχίες είναι σαν τα κουνούπια. Μπορούν να καταρριφθούν ένα προς ένα, αλλά εξακολουθούν να έρχονται. Τα καλύτερα διορθωτικά μέτρα βασίζονται σε πιο αποτελεσματικές άμυνες και αποστραγγίζουν τους βάλτους, στους οποίους αυτά αναπαράγονται. Οι βάλτοι, σε αυτή την περίπτωση, είναι οι πάντα παρούσες λανθάνουσες συνθήκες» (James Reason).

Οι πρώτες μελέτες για την ασφάλεια των ασθενών στη δεκαετία του 1950 θεωρούσαν τα ιατρικά λάθη σε μεγάλο βαθμό «αναπόφευκτες ασθένειες της ιατρικής προόδου» και η επιστημονική βιβλιογραφία συχνά τα ανέφερε ως «το τίμημα που καταβάλλεται για τη σύγχρονη διάγνωση και θεραπεία».

Το ιατρικό λάθος αναφέρεται σε ενέργεια ή παράλειψη του επαγγελματία υγείας κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της παροχής υγειονομικής περίθαλψης, η οποία συμβάλλει ή θα μπορούσε να συμβάλει στην περαιτέρω υποβάθμιση της κατάστασης της υγείας του ασθενούς και του συστήματος παροχής υγειονομικής περίθαλψης.

Τα σύγχρονα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης τείνουν να υιοθετούν τεκμηριωμένες κατευθυντήριες γραμμές, εστιάζοντας στη μείωση των ιατρικών και νοσηλευτικών λαθών και ανεπιθύμητων συμβάντων και στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, με στόχο τη βελτιστοποίηση του επιπέδου ασφάλειας των ασθενών.

Στην Ελλάδα, οι χρήστες των υπηρεσιών υγείας θεωρούνται οι καλύτεροι αξιολογητές της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, αφού δείχνουν να διεκδικούν ολοένα και περισσότερο τα δικαιώματά τους, ενισχύοντας τις προσδοκίες τους, για απόκτηση ισχυρότερης καταναλωτικής κουλτούρας.

Η ποιότητα είναι μια έννοια που ανανεώνεται συνεχώς, καθώς ενσωματώνει τις πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές απαιτήσεις, όπως αυτές ορίζονται από άποψη χώρου και χρόνου. Η ίδια συνδέεται άρρηκτα με την οικονομική απόδοση, καθώς η προσοχή στην ποιότητα μπορεί να μειώσει τη σπατάλη και να προωθήσει την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων.

Η πιο κρίσιμη πτυχή της ποιότητας είναι η ασφάλεια των ασθενών. Η εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών, λόγω μη ασφαλούς φροντίδας είναι πιθανώς μία από τις δέκα κύριες αιτίες θανάτου και αναπηρίας στον κόσμο. Σε χώρες υψηλού εισοδήματος, ένας στους δέκα ασθενείς αντιμετωπίζει ένα ανεπιθύμητο συμβάν ενώ λαμβάνει νοσοκομειακή περίθαλψη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Τα λάθη της φαρμακευτικής αγωγής αποτελούν μια κατηγορία ιατρικών λαθών που εμφανίζονται συχνότερα σε μονάδες υγειονομικής περίθαλψης. Αναφέρονται σε κάθε συμβάν που μπορεί να προκαλέσει ή να οδηγήσει σε ακατάλληλη χρήση φαρμάκων ή τραυματισμό του ασθενούς, ενώ η ιατρική θεραπεία βρίσκεται υπό τον έλεγχο του επαγγελματία υγείας ή ασθενή-καταναλωτή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.

Αυτός ο τύπος εκδήλωσης μπορεί να σχετίζεται με επαγγελματικές πρακτικές, προϊόντα υγειονομικής περίθαλψης, διαδικασίες και συστήματα, όπως η συνταγογράφηση, η συσκευασία και ονοματολογία, η αναδιατύπωση, η διάλυση, η χορήγηση, η παρακολούθηση και χρήση.

Ο αντίκτυπος των σφαλμάτων φαρμακευτικής αγωγής σε ασθενείς που εισάγονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) είναι πιο σοβαρός, καθώς συχνά αυτοί οι ασθενείς λαμβάνουν πολλά φάρμακα και έχουν μειωμένη ικανότητα προσαρμογής στις συνέπειες τέτοιων σφαλμάτων (λόγω ανοσοκαταστολής, αδυναμία επικοινωνίας κ.λπ.).

Η τεχνολογία έχει συμβάλει αποτελεσματικά στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και στην προστασία και  ασφάλεια των ασθενών από ενδεχόμενα λάθη και συμβάντα κατά τη διάρκεια της περίθαλψης. Η εγκατάσταση του Διαδικτύου και η χρήση υπολογιστών σε μονάδες παροχής υγειονομικής περίθαλψης διευκολύνει την εφαρμογή αυτοματοποιημένων συστημάτων, για τη συγγραφή ιατρικών οδηγιών, εξαλείφοντας έτσι τα σφάλματα που μπορεί να υπάρξουν χειρόγραφα.

Δεδομένης της τρέχουσας αυξημένης ζήτησης για υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, οι επενδύσεις που στοχεύουν στην αποτελεσματική αναφορά και διαχείριση σφαλμάτων και ανεπιθύμητων συμβάντων θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα στην πολιτική υγείας.

Η επένδυση στη μείωση της βλάβης των ασθενών μπορεί να αποφέρει σημαντική οικονομική εξοικονόμηση, να απελευθερώσει σπάνιους πόρους και να δημιουργήσει αποδοτικότητα κόστους, η οποία, με τη σειρά της, θα αυξήσει το δημοσιονομικό χώρο για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.

Περισσότερα :

Ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και ασφάλεια ασθενών : Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Β.ΚΑΠΑΚΗ,Ν.ΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Athens Medical Society,www.mednet.gr/achives . Archives of HELLENIC medicine:ISSN 11-05-3992 .Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής 2022,39(1):135-136

 

 

Αδύνατη η πρόσβαση σε νοσοκομείο για το 43% των Ευρωπαίων

Θεωρητική μόνο είναι η καθολική κάλυψη υγείας στην Ευρώπη, με τους ασθενείς να επιβαρύνονται από σημαντικές ιδιωτικές πληρωμές, που μάλιστα πολλές φορές καταλήγουν και σε καταστροφικές δαπάνες, διαπιστώνει ο ΟΟΣΑ

Σχεδόν ένας στους 5 Ευρωπαίους δεν κατάφερε να καλύψει τις ιατρικές ανάγκες του τη χρονιά που πέρασε, σχεδόν οι μισοί νέοι 18-24 ετών δεν κάλυψαν τις ανάγκες τους σε θέματα ψυχικής υγείας και περίπου μία στις τέσσερις γυναίκες που δεν κάλυψαν τις ιατρικές τους ανάγκες εστίασε στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Οι περισσότερες ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες στην Ευρώπη την προηγούμενη διετία αφορούσαν τη νοσοκομειακή ή εξειδικευμένη περίθαλψη (43% το 2022 και 47% το 2021), ακολούθησε η οδοντιατρική περίθαλψη με ποσοστά 27-28% για τα έτη 2021-2022, αντίστοιχα, ενώ οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας βρέθηκαν στην τρίτη θέση, με το 23% των αναγκών να παραμένουν ακάλυπτες πέρυσι, έναντι 20% το 2021.

Στην τελευταία θέση των ακάλυπτων ιατρικών αναγκών βρέθηκαν και οι καρκινοπαθείς με το 3% αυτών πέρυσι και το 2% το 2021 να μην μπορούν να πάρουν την αντικαρκινική τους θεραπεία ή να μην μπορούν να υποβληθούν στην απαιτούμενη χειρουργική επέμβαση.

Τα στοιχεία αυτά του ΟΟΣΑ, παρουσιάστηκαν από το Παρατηρητήριο του Οργανισμού, εντοπίζοντας τις αιτίες για τις ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες σε έξι βασικά εμπόδια που βρίσκουν απέναντί τους οι ασθενείς στην προσπάθειά τους να καλύψουν τις ανάγκες υγείας τους

Τα εμπόδια ξεκινούν από την

καθολική κάλυψη του πληθυσμού η οποία δεν είναι πάντα εφικτή,

την πληθώρα των υπηρεσιών υγείας που καλύπτονται,

την κάλυψη του κόστους από το σύστημα υγείας ή χρειάζεται και ιδιωτική συμμετοχή του ασθενή,

γεωγραφικά εμπόδια – ιδίως σε περιοχές απομακρυσμένες από τα αστικά κέντρα, ζητήματα οργάνωσης του συστήματος υγείας που καταλήγουν σε τεράστιες λίστες αναμονής και φτάνουν μέχρι και την άρνηση παροχής υπηρεσιών από το σύστημα.

Οποιοδήποτε από τα παραπάνω εμπόδια, καταλήγει σε ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες, σύμφωνα με τον Ewout van Ginneken, συντονιστή του τμήματος του Βερολίνου του Παρατηρητηρίου του ΟΟΣΑ στα συστήματα και τις πολιτικές υγείας, του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Βερολίνου.

Ο κ. Γκίνεκεν, απέδωσε την περιορισμένη κάλυψη περίθαλψης είτε σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού που εξαιρούνται, όπως οι Ρομά ή οι άστεγοι, καθώς και εκείνοι που έχουν χάσει την ασφάλισή τους είτε λόγω ανεργίας είτε λόγω μη πληρωμής των εισφορών τους. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται οι πρόσφυγες – μετανάστες κλπ.

Πέρα όμως από τις συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, υπάρχει και η περίπτωση τα ίδια τα συστήματα να μην καλύπτουν μια σειρά από υπηρεσίες υγείας, όπως ανάγκη για οπτικά είδη, οδοντιατρική περίθαλψη, φυσιοθεραπεία και υποστηρικτικούς εξοπλισμούς.

Και ενώ μπορεί κάποιες υπηρεσίες να καλύπτονται θεωρητικά, στην πράξη, για τη λήψη της υπηρεσίας να μπαίνουν περιορισμοί από τις ιατρικές ενδείξεις προκειμένου να παρασχεθεί η υπηρεσία.

Αντίστοιχοι περιορισμοί μεταξύ των χωρών, μπαίνουν και στα καινοτόμα φάρμακα, επηρεάζοντας τις θεραπείες καρκινοπαθών και ασθενών με σπάνιες παθήσεις.

Το αποτέλεσμα αυτών των περιορισμών είναι οι καταστροφικές δαπάνες των νοικοκυριών, όπου κατά μέσο όρο στην Ευρώπη εντοπίζονται στο 7% των νοικοκυριών, που αναγκάζονται σε ιδιωτική συμμετοχή με απευθείας πληρωμές της τάξης του 23%.

Στην Ελλάδα, τα αντίστοιχα ποσοστά που καταγράφει το Παρατηρητήριο του ΟΟΣΑ αφορούν το 10% των νοικοκυριών που επιβαρύνονται με ιδιωτικές πληρωμές της τάξης του 37%.

Επιπλέον, στη χώρα μας, απουσιάζουν πλήρως μέτρα για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων, όπως επίσης συμβαίνει και στη Λετονία και την Πορτογαλία.

Περισσότερα :

https://eefam.gr/adynati-i-prosvasi-se-nosokomeio-gia-to-43-ton-evropaion/?idU=1&utm_source=newsletter_1465&utm_medium=email&utm_campaign=how-business-leaders-should-think-about-the-metaverse-in-2023

Ποιότητα Ζωής: Θετική Ψυχολογία και Καρκίνος .Ένα Webinar για τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κ3  και η ΑΜΚΕ IASIS διοργανώνουν Webinar με τίτλο “Ποιότητα Ζωής:  Θετική Ψυχολογία και Καρκίνος”.

Πλήθος αξιόλογων συνεργατών θα συμμετέχουν,άνθρωποι της πρώτης γραμμής, όπως ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί και σύμβουλοι ψυχικής υγείας που συνεργάζονται καθημερινά για την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ογκολογικών ασθενών.

Σκοπός του Webinar

Οι εισηγητές θα μιλήσουν για την ψυχική ανθεκτικότητα, τα θετικά συναισθήματα, τις συναισθηματικές πιέσεις κατα την διάρκεια της ασθένειας αλλά και για τις απαιτήσεις της φροντίδας. Μια σειρά από προκλήσεις που συνδιαμορφώνουν ένα επιβαρυντικό ψυχοκοινωνικό περιβάλλον για τον ογκολογικό ασθενή.

Στόχος του Webinar είναι να συμβάλει στη δημιουργία ενός πλαισίου υποστήριξης σε μια ολιστική προσέγγιση της ασθένειας και της αντιμετώπισής της.

Οι έρευνες μιλούν για 

Για πολλούς τρόπους  που μπορούμε να βοηθήσουμε  τους ασθενείς στην ποιότητα ζωής τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω κοινωνικών φορέων, είτε μέσω της οικογένειας. Η κοινωνία φροντίζει μέσω οργανώσεων και κοινωνικών δράσεων να συμβάλει τα μέγιστα, ενισχύοντας ψυχικά και οικονομικά τους ασθενείς. Η οικογένεια με την σειρά της οφείλει να παρέχει πλήρη υποστήριξη στον ασθενή.

Η θετική ψυχολογία είναι ένας βασικός παράγοντας για καλύτερο προσδόκιμο ζωής των ασθενών. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Oncology, η ποιότητα ζωής των καρκινοπαθών συνδέεται άμεσα με τα συναισθήματα που βιώνουν όταν μάθουν για την ασθένεια τους. Οι ασθενείς που έτειναν να είναι πιο θετικοί απέναντι στην ζωή τους, φαίνεται πως ζούσαν περισσότερο. Αντίθετα, οι ασθενείς που θεωρούσαν ότι είχαν κακή ποιότητα ζωής, ζούσαν λιγότερο.

Συμπέρασμα 

Η θετική ψυχολογία είναι ένας βασικός παράγοντας για καλύτερο προσδόκιμο ζωής των ασθενών

 Βοηθώντας τους καρκινοπαθείς να ξεπεράσουν τυχόν καταθλιπτικές τάσεις, θα ενισχυθεί η συναισθηματική τους κατάσταση.

Έτσι, θα βελτιωθεί και η ποιότητα ζωής τους.

Εισηγητές και Πρόγραμμα

Μάρκετιγκ και κοινωνικός αντίκτυπος. Υπάρχει σχέση; Το kapa3 απο τα έδρανα της ΑΣΣΟΕ δίνει την δική του οπτική

“Σπείρε μια σκέψη και θέρισε μια πράξη
Σπείρε μια πράξη και θέρισε μια συνήθεια
Σπείρε μια συνήθεια και θέρισε χαρακτήρα
Σπείρε χαρακτήρα και θέρισε μοίρα”

Μετά από πρόσκληση του προέδρου του τμήματος ΜΑΡΚΕΤΙΓΚ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ της ΑΣΣΟΕ, κ.Κωνσταντίνου Ήντουνα, Καθηγητή, η ομάδα του kapa3 βρέθηκε στα έδρανα της ΑΣΣΟΕ και έδωσε την δική της όψη :

– για την κοινωνία των πολιτών,

– τον κοινωνικό αντίκτυπο που μπορούν να επιτευχθεί

– την μέχρι τώρα διαδρομή του Οργανισμού

– τις δράσεις του Κέντρου σε όλη την ελληνική επικράτεια

– αλλα και για το Όραμα και την Απστολή του.

Η  ανατροφοδότηση από τους συμμετέχοντες μαζί με την  εξαιρετική συμμετοχή τους μα κυρίως η κατάθεση προσωπικών βιωμάτων που συνηγορούν στην ύπαρξη του έργου μας, μας έδωσαν δύναμη και χαρά.

Το τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας είναι ένα δυναμικό, διεθνώς καταξιωμένο τμήμα, πρωτοπόρο στην έρευνα και στην εκπαίδευση.Η πολύπλευρη ανάπτυξη των φοιτητών σε τομείς της κοινωνίας των πολιτών για την εξασφάλιση άριστων προοπτικών σταδιοδρομίας στη σημερινή “ψηφιοποιημένη” οικονομία /κοινωνία μέσα από οργανισμούς όπως το kapa3 δίνει αποτελεσματικές συνεργασίες, δημιουργικότητα και μια ομαδικότητα που ενισχύουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η δυναμική των ομάδων έδωσε εξαιρετικά αποτελεσματα που άμεσα θα υλοποιηθούν.
Η ομάδα του Kapa3 έδωσε  το όραμα του Οργανισμού και της αποστολή, τόσα δομημένα και με τέτοια ενσυναίσθηση που κέρδισε ένα τόσο υπέροχα ανήσυχο κοινό.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Πρόεδρο του τμήματος για την πρόσκληση.
Υποσχόμαστε  δράσεις με νόημα και πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο που νοσεί.
Kapa3team

Μπορεί το αλκοόλ να προκαλέσει καρκίνο; Οι ειδικοί απαντούν

Εάν πίνετε αλκοολούχα ποτά περιορίστε την κατανάλωση τους. Είναι καλύτερα για πρόληψη του καρκίνου να μην πίνετε αλκοόλ.

Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου μπορεί να μειωθεί με την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και δραστηριοτήτων. Στις ευρωπαϊκές πληθυσμιακές ομάδες, οι άνθρωποι που ακολουθούν υγιεινό τρόπο ζωής που συνάδει με τις συστάσεις για την πρόληψη του καρκίνου υπολογίζεται ότι διατρέχουν 18% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου συγκριτικά με όσους δεν πληρούν τις συστάσεις για τον τρόπο ζωής και το σωματικό βάρος.

Η μείωση αυτού του κινδύνου έχει υπολογιστεί με βάση έναν υγιεινό τρόπο ζωής που περιλαμβάνει: διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους (ο Δείκτης Μάζας Σώματος [ΔΜΣ] κυμαίνεται από 18,5 έως 24,9 kg/m2) και αποφυγή τροφών που οδηγούν σε πρόσληψη βάρους, όπως τα ζαχαρούχα ροφήματα και το γρήγορο φαγητό (fast food)· μέτρια σωματική δραστηριότητα για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα· μητρικό θηλασμό (για τις γυναίκες)· κατανάλωση τροφίμων ως επί το πλείστον φυτικής προέλευσης· περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος· αποφυγή επεξεργασμένων κρεάτων· και περιορισμό κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών.

Όλα τα αλκοολούχα ποτά περιέχουν αιθανόλη και ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται όσο αυξάνεται η πρόσληψη. Οι άνθρωποι που πίνουν πολύ διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο και όσο πιο νωρίς ξεκινήσει η χρήση αλκοόλ στη ζωή τους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου.

Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, του παγκρέατος και του πνεύμονα, καθώς και του καρκίνου του μαστού τόσο σε προεμμηνοπαυσιακές όσο και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και του πεπτικού συστήματος. Είναι επίσης δυνατόν να βλάψει το DNA, το οποίο αποτελεί ένα εξελιγμένο μόριο που φιλοξενεί τη γνώση που χρειάζεται ένα κύτταρο για να λειτουργήσει σωστά και να αναπαραχθεί. Ακόμη, η αιθανόλη, που βρίσκεται μέσα στο αλκοόλ, διευκολύνει την είσοδο καρκινογόνων ουσιών από τα τσιγάρα και άλλες χημικές ουσίες που προκαλούν καρκίνο.

Οι διατροφικές συνήθειες μπορούν επίσης να επηρεαστούν από τη χρήση αλκοόλ, καθώς με την κατανάλωση μιας μεγάλης πηγής θερμίδων. Έτσι, ένας μέσος άνθρωπος μπορεί να οδηγηθεί σε παχυσαρκία και υποσιτισμό.

Σύμφωνα με την AICR, είναι προτιμότερη η αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ για την πρόληψη και την αποφυγή του καρκίνου. Όσοι προτιμούν να πίνουν αλκοόλ θα πρέπει να τηρούν τους κυβερνητικούς κανόνες. Σύμφωνα με τις Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς 2020-2025, «για όσους επιλέγουν να πίνουν, η πρόσληψη πρέπει να περιορίζεται σε 1 ποτό ή λιγότερο την ημέρα για τις γυναίκες και 2 ποτά ή λιγότερο την ημέρα για τους άνδρες ».

Καταληκτικά, το αλκοόλ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να ανακουφίσει την ένταση. Αντίθετα, μπορεί το άτομο να ασκηθεί, να εγγραφεί σε μια λέσχη κοινότητας ή να ξεκινήσει ένα νέο ενδιαφέρον. Τέλος, είναι προτιμότερη η κατανάλωση μη αλκοολούχων ποτών ή η επιλογή ποτών με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ.

Πηγές :

https://cancer-code-europe.iarc.fr/index.php/el/12-ways/alcohol

Άγχος και Στρες στον καρκίνο: Υπάρχει θετικό πρόσημο ;

Διανύουμε το 2023 και οι ζωές όλων έχουν πάρει μια “ποικιλόμορφη” πορεία. Με τα θετικά στοιχεία και τα αρνητικά. Το σίγουρο είναι πως η καθημερινότητα είναι γεμάτη απροσδόκητα εμπόδια, υποχρεώσεις, τρέξιμο και στρες. Στρες, μια μικρή λέξη με δύναμη, με μεγάλο αντίκτυπο και συνήθως αρνητικό πρόσημο. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. 

Στρες:

Μια φυσιολογική οργανική και ψυχολογική αντίδραση του οργανισμού όταν έρχεται αντιμέτωπος με κάτι καινούριο ή απαιτητικό. Το στρες προκαλεί απελευθέρωση της αδρεναλίνης η οποία επιτρέπει τις γρήγορες αποφάσεις, την ανταπόκριση στις προκλήσεις και την εγρήγορση. Συνήθως εμφανίζεται σε καταστάσεις με έντονα συναισθήματα (π.χ. άγχος, ανησυχία, φόβος). Μπορεί να εκδηλωθεί με έντονους καρδιακούς παλμούς, ιδρώτα, αναπνευστική ανεπάρκεια, κόπωση, νευρικότητα και αύξηση αρνητικών συναισθημάτων. Πιο απλά το στρες εμφανίζεται όταν δημιουργείτε μια διατάραξη της ηρεμίας και της συνηθείας. Τέλος, έρχεται και αλληλοεπιδράει τέλεια με το αίσθημα του άγχους και ειδικότερα τα άγχη της ασθένειας του καρκίνου. 

Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο έρχονται αντιμέτωπα με μεγάλες αλλαγές. Έχοντας να διαχειριστούν, επεξεργαστούν και αποδεχτούν όλα όσα φέρνει η ασθένεια μπροστά τους. Σύμφωνα με έρευνες οι ασθενείς με καρκίνο βιώνουν υψηλά επίπεδα ψυχολογικών συμπτωμάτων, οπού σχετίζονται με το άγχος και το στρες.

Ο καρκίνος από μόνος του συνδέεται άμεσα και έμμεσα με ιδιαίτερα αγχώδεις διαδικασίες. Οι οποίες σε συνδυασμό με το επιπλέον στρες της καθημερινότητας επιφέρουν περισσότερα προβλήματα στην ποιότητα ζωής του κάθε ατόμου. Οι άνθρωποι που παλεύουν με τον καρκίνο πολλές φορές σιωπηλά, αδιαμαρτύρητα, ίσως και μοναχικά είναι αγωνιστές. Χρειάζονται στήριξη, βοήθεια και ισχυρά ψυχικά αποθέματα ώστε να ανταπεξέλθουν όσο καλύτερα μπορούν στην θεραπεία. 

Η ερώτηση οπού δημιουργείτε είναι εάν μπορούμε να δώσουμε καινούριο σκοπό στην εμπειρία του στρες ;

Χρησιμοποιώντας το ως εργαλείο για θετικά αποτελέσματα στη ζωή και στην ασθένεια κατά επέκταση. 

Η απάντηση είναι θετική.  

Το στρες δεν είναι πάντα κάτι το αρνητικό. Στην πραγματικότητα μπορεί να προσφέρει καλύτερη θεραπευτική διαδικασία και κινητοποίηση. Οι προκαλούμενες θετικές από το στρες αλλαγές θεωρείται ότι αυξάνουν την ανοσοποιητική ικανότητα του οργανισμού, αυξαίνουν την ευαισθησία του και τον καθιστούν λιγότερο ευάλωτο στην ασθένεια.

Σύμφωνα με έρευνα, οι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις εμπειρίες του στρες και να τις δώσουν νέο σκοπό, να τις επαπροσδιορίσουν. 

  • Ο επαναπροσδιορισμός είναι και η πρώτη προϋπόθεση. Στη οποία προσπαθούμε να μετατρέψουμε τις αρνητικές καταστάσεις σε πιο προσαρμοστικές. Ο σκοπός δεν είναι να εξαλείψουμε το αίσθημα του στρες αλλά να το χρησιμοποιήσουμε ως εργαλείο για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.  
  • Η δεύτερη προϋπόθεση είναι ο χρόνος για ανάρρωση και ανανέωση. Η αποδοχή του στρες μπορεί να ακούγεται μια ιδανική λύση, όμως είναι εξίσου σημαντικές οι ευκαιρίες ανάρρωσης. Η φροντίδα του εαυτού φέρνει θετικά αποτελέσματα γαλήνης και ηρεμίας. 
  • Μια ακόμα προϋπόθεση είναι να συνδεθούν οι υποχρεώσεις με τα συναισθήματα. Φτιάξτε μια λίστα με τις υποχρεώσεις και τα συναισθήματα που τις ακολουθούν. Έπειτα προσπαθήστε να διαχειριστείτε το εκ άστατο συναίσθημα ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις. 
  • Τέλος άλλη μια σημαντική προϋπόθεση είναι ο έλεγχος των ανησυχιών που δημιουργούνται από τις αρνητικές σκέψεις. Το καλύτερο “φάρμακο” είναι η ίδια μας η σκέψη και οι ερμηνείες που εμείς οι ίδιοι επιλέγουμε να δώσουμε. 

Ας προσπαθήσουμε όλοι μαζί να δώσουμε ένα πιο θετικό πρόσημο στις στρεσογόνες καταστάσεις της καθημερινότητας. 

Αξίζουμε μια καλύτερη ποιότητά στην καθημερινότητα της ζωής μας, χωρίς παραπάνω στρες!!! 

Άρθρο από : Πολυκάρπου Ανδριανή, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, ΜΑ Συμβουλευτική Ψυχολογία, Συνθετική Συστημική Προσέγγιση. @Polykarpou_psychologist

References 

Altay, N., Kilicarslan-Toruner, E. Sari, Ç. (2017). The effect of drawing and writing     technique on the anxiety level of children undergoing cancer treatment. European Journal of Oncology Nursing

Lisa G., Atara MacNamara. (2005). Taking positive changes seriously. Toward a positive psychology of cancer survivorship and resilience

Thinh Toan Vu et al. (2023). Mental Health, Functional Impairment, and Barriers to Mental Health Access Among Cancer Patients in Vietnam. Psycho-Oncology 

Χουντουμάδη Α., Πατεράκη Λ.. (2008). Λεξικό Ψυχολογίας. Αθήνα