ΕΥΕΞΙΑ Archives - Σελίδα 3 από 11

Αναπροσαρμογή του Κρατικού Τιμολογίου Διαγνωστικών Εξετάσεων και Νέες Ρυθμίσεις Αποζημίωσης

Η αύξηση του κρατικού τιμολογίου των διαγνωστικών εξετάσεων αποτελεί μία σημαντική τροποποίηση στη διαδικασία αποζημίωσης των διαγνωστικών πράξεων μέσω του ΕΟΠΥΥ. Σύμφωνα με την τελευταία ρύθμιση, στόχος είναι η ορθολογική προσαρμογή των τιμών αποζημίωσης, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στο πραγματικό κόστος των εξετάσεων και να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των παρόχων υγείας.

Η 7η τροποποίηση της υπό στοιχεία Υ9/οικ.70521/14-08-2014 υπουργικής απόφασης, η οποία ισχύει από την 1η Φεβρουαρίου 2025, επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις τιμές των εργαστηριακών εξετάσεων που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ. Συγκεκριμένα, οι τιμές κρατικού τιμολογίου και αποζημίωσης των διαγνωστικών εξετάσεων καθορίζονται πλέον σύμφωνα με τον πίνακα του ΦΕΚ που επισυνάπτεται παρακάτω.

Πιο συγκεκριμένα, οι βασικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν:

Αναπροσαρμογή των τιμών αποζημίωσης για μαγνητικές τομογραφίες και τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan), με μείωση 18% και 10% αντίστοιχα.
Καθορισμός συμμετοχής των ασφαλισμένων στις διαγνωστικές εξετάσεις στο 15% επί του κρατικού τιμολογίου.
Αναθεώρηση αποζημίωσης του ΕΟΠΥΥ, η οποία ανέρχεται πλέον στο 85% της ασφαλιστικής τιμής της εξέτασης.

Η συγκεκριμένη απόφαση αναμένεται να οδηγήσει σε συνολική μείωση των υποβαλλόμενων δαπανών κατά 45 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, γεγονός που θα συμβάλει στη σταδιακή μείωση του clawback (μηχανισμός αυτόματης επιστροφής χρημάτων που εφαρμόζεται στις δαπάνες υγείας) και στην οικονομική βιωσιμότητα των παρόχων υγείας.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμβουλευτούν το σχετικό ΦΕΚ, στο οποίο περιλαμβάνονται αναλυτικά όλες οι διαγνωστικές εξετάσεις και οι νέες τιμές τους.

Η ομάδα μας βρίσκεται πάντα στη διάθεσή σας και είναι πρόθυμη να σας λύσει κάθε απορία.

ΦΕΚ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΤΙΜΩΝ

Δραματοθεραπεία: Η θεραπευτική δύναμη της τέχνης

H Δραματοθεραπεία στη σημερινή μορφή ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 στην Αγγλία. Με την ανάπτυξη της πρακτικής του θεάτρου ως θεραπευτικού μέσου, ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο είναι ο Peter Slade (1954), στην εργασία του «Δραματοθεραπεία μια βοήθεια να αποκτήσετε προσωπικότητα». Ο ίδιος ερεύνησε κυρίως την εφαρμογή της σε εκπαιδευτικά πλαίσια και ειδικά σχολεία. Η Δραματοθεραπεία μετά από τα ειδικά σχολεία άρχισε να κατευθύνεται στη κλινική πρακτική. Λίγο αργότερα, το ‘70 μεταφέρθηκε και στην Αμερική. Μία πρωτεργάτρια και θεωρητικός αυτής της κίνησης ήταν η Dr. Sue Jennings, η οποία ξεκίνησε στην Ελλάδα το 1984 μια σειρά σεμιναρίων που σιγά-σιγά πήρε την μορφή της εκπαίδευσης.

Ως Ψυχοθεραπευτική προσέγγιση ανήκει στην κατηγορία των θεραπειών μέσα από την Τέχνη (Αrts’ Therapies) και αξιοποιεί τη δομή της από την τέχνη του θεάτρου σε συνδυασμό με τη γνώση διαφόρων ψυχοθεραπευτικών κατευθύνσεων όπως: ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία Γιουγκιανή ψυχοθεραπεία, συστημική ψυχοθεραπεία κ.ά.έ Έχει εφαρμοστεί σε πολλά πλαίσια, π.χ. στην θεραπεία με τα παιδιά, τους εφήβους, τον εθισμό από ουσίες, στις διατροφικές διαταραχές, στην διαταραχή μετα-τραυματικού στρες, στις διαταραχές της προσωπικότητας, κ.ά.

Μπορεί να γίνει σε ένα περιβάλλον ομαδικής ή ατομικής θεραπείας και είναι πάντα υπό την καθοδήγηση ενός ειδικού επαγγελματία ψυχικής υγείας, τον/τη δραματοθεραπευτή/τρια. Αφήγηση ιστορίας, δημιουργία μιας φανταστικής ιστορίας, role-playing, αντιστροφή ρόλων, αυτοσχεδιασμός, εικόνες, σκηνικά, μάσκες, κίνηση, μίμηση, φωνή, καθοδηγούμενη φαντασία, ζωγραφική, πηλός, χειροτεχνίες χρησιμοποιούνται ως μέσα στις δραματοθεραπευτικές συνεδρίες. Μέσα σε μία Δραματοθεραπευτική συνεδρία το προσωπικό σενάριο του κάθε μέλους παρουσιάζεται με συμβολική μορφή. Η επεξεργασία των θεμάτων γίνεται από την δραματική πραγματικότητα, συχνά με υλικό από θεατρικά έργα, μύθους, παραμύθια, τα οποία μιλούν για την ανθρώπινη κατάσταση.

Στόχος της Δραματοθεραπείας είναι να αναπτύξει την υγιή πλευρά του ατόμου, να το διδάξει νέους τρόπους διαπραγμάτευσης και αντιμετώπισης των καταστάσεων της ζωής του, επιφέροντας έτσι την ψυχική και συναισθηματική του ισορροπία. Μέσα από τις τεχνικές της επιτυγχάνεται η διερεύνηση των εμπειριών του θεραπευμένου και η ανάπτυξη του φάσματος των συναισθηματικών και κοινωνικών ρόλων που διαδραματίζει το άτομο στη ζωή του.

Η διάγνωση του καρκίνου μπορεί να ανατρέψει την καθημερινότητα και την ψυχική υγεία των ασθενών, προκαλώντας συναισθηματικές αναταράξεις και δυσκολίες στην προσαρμογή. Η συναισθηματική υποστήριξη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην αντιμετώπιση της νόσου, με διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις να βοηθούν στην ενίσχυση της ψυχικής ευημερίας.

Η δραματοθεραπεία εστιάζει στην αναπαράσταση των συναισθημάτων και των εμπειριών του ατόμου μέσω δράσεων, παρέχοντας έναν ασφαλή χώρο για την έκφραση και την επεξεργασία συναισθημάτων που σχετίζονται με τον καρκίνο και τις συνέπειές του (Menichetti et al., 2015)

Πιο συγκεκριμένα, συμβάλλει στις εξής παραμέτρους:

Αναγνώριση και Έκφραση Συναισθημάτων: Προσφέρει στους ασθενείς την ευκαιρία να εκφράσουν συναισθήματα που ίσως καταπίεζαν, όπως φόβο, θυμό και θλίψη, μέσω δημιουργικών και εκφραστικών μέσων. Αυτή η έκφραση συνέβαλε στη συναισθηματική αποφόρτιση και την αποδοχή της νέας τους πραγματικότητας.
Ανασυγκρότηση της Ταυτότητας: Συχνά οι ασθενείς αναφέρουν ότι τους βοήθησε να ξαναχτίσουν την προσωπική τους ταυτότητα, συνδυάζοντας την ασθένεια με τις υπόλοιπες πτυχές της ζωής τους. Αυτή η διαδικασία τους επέτρεψε να βλέπουν τον καρκίνο ως ένα μέρος της ιστορίας τους, χωρίς να επιτρέπουν στην ασθένεια να καθορίζει την ύπαρξή τους.
Κοινωνική Αλληλεπίδραση και Υποστήριξη: Δίνεται η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να αλληλεπιδράσουν και να υποστηρίξουν ο ένας τον άλλον. Αυτό, ενισχύει την αίσθηση της κοινότητας και της αλληλεγγύης μεταξύ των ατόμων που βιώνουν παρόμοιες προκλήσεις.
Ανάπτυξη Στρατηγικών Αντιμετώπισης: Πολλοί ανακαλύπτουν νέες μεθόδους για να διαχειρίζονται την πίεση και το άγχος, ενισχύοντας την αίσθηση του ελέγχου στη ζωή τους.

Σύμφωνα με έρευνα, η οποία διεξήχθη το 2015 σε παιδιά με καρκίνο που υποβάλλονται σε θεραπεία, η χρήση της δραματοθεραπείας και της θεραπευτικής μαριονέτας, μείωσε αρκετά το άγχος των παιδιών, ενώ παράλληλα εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα καρδιακού ρυθμού, αρτηριακής πίεσης και αναπνευστικού ρυθμού. Η θεραπευτική μαριονέτα, συνέβαλε στην έκφραση των συναισθημάτων των παιδιών, στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους και στην καλύτερη συνεργασία με το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό (Ilivova et al., 2015).

Η εμπειρία του καρκίνου, είναι ικανή να κατακερματίσει το άτομο σαν προσωπικότητα, πολλές φορές μεταβάλλοντας ισχυρές πεποιθήσεις που μπορεί να είτε το άτομο για το νόημα της ζωής. Κάθε μορφή τέχνης, δημιουργεί ένα ασφαλές πλαίσιο προσωπικής ανάπτυξης, όπου το άτομο έχει την δυνατότητα να διερευνήσει δικές του πεποιθήσεις, να επεξεργαστεί το συναίσθημά του, καθώς και να οικοδομήσει μια νέα κοινωνική ταυτότητα που θα μοιράζεται κοινά χαρακτηριστικά με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Το μοίρασμα της εμπειρίας της νόσου, αποτελεί μια επίπονη αλλά ταυτόχρονα ανακουφιστική εμπειρία, κατά την οποία ο ασθενής ή ο φροντιστής συνειδητοποιεί ότι δεν είναι μόνος του, ότι κάποιος μπορεί να τον καταλάβει ουσιαστικά.

Βιβλιογραφία

Ilievová, Ľ., Žitný, P., & Karabová, Z. (2015). The effectiveness of drama therapy on preparation for diagnostic and therapeutic procedures in children suffering from cancer. Journal of Health Sciences, 5(2), 53-58. Ανακτήθηκε από: https://www.jhsci.ba/ojs/index.php/jhsci/article/view/415

Menichetti, J., Giusti, L., Fossati, I., & Vegni, E. (2016). Adjustment to cancer: exploring patients’ experiences of participating in a psychodramatic group intervention. European journal of cancer care, 25(5), 903-915. Αντλήθηκε από: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/ecc.12412

Νέα συνεργασία μεταξύ του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 & ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ HYPATIA

Αγαπητοί/ες,

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, ανακοινώνει μια νέα συνεργασία με την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, ΙΑΣΙΣ Υπατία, η οποία έχει στόχο την ανάληψη πρωτοβουλιών και συνεργειών που προάγουν την υγεία των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.

Η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ έχει ως αποστολή την παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, την καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος και τη δημιουργία ίσως ευκαιριών για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Η υπηρεσία της Υπατία, πιο συγκεκριμένα, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, απευθύνεται σε κάθε γυναίκα που έχει ανάγκη από υποστήριξη σε προσωπικό, κοινωνικό κι επαγγελματικό επίπεδο, αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα της καθημερινότητας και την πληθώρα των παραγόντων που έχουν καθημερινά να διαχειριστούν.

Οι δύο φορείς ήδη από το 2024 δημιουργήσαν δράσεις όπως στο Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών IASIS HYPATIA στη Θεσσαλονίκη, στις 10 Δεκεμβρίου, όπου έγινε συζήτηση για τα είδη πρόληψης και τις στρατηγικές μείωσης επιπτώσεων του καρκίνου του μαστού. Η από κοινού ανάληψη δράσεων, ενημερωτικών ημερίδων καθώς και οι δημοσιεύσεις επιστημονικού περιεχομένου που αφορούν την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των γυναικών ανά την ελληνική επικράτεια, αποτελούν μόνο μερικά από τα πεδία κοινής δράσης των δύο οργανισμών.

Η ομάδα του Κάπα3, εκφράζει την χαρά της και τον ενθουσιασμό της γι’ αυτή τη νέα συνεργασία και δεσμεύεται στην υλοποίηση δράσεων που θα προάγουν με κάθε τρόπο την ψυχική υγεία των γυναικών, γιατί καμία δεν είναι μόνη της!

Με εκτίμηση,

Εκ μέρους της ομάδας του Κάπα3

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – ΙΑΣΙΣ

Χορτοφαγική Διατροφή και Καρκίνος

Γερασίμου Μαρία Μιχαέλα¹, Ανδρέα Παόλα Ρόχας²

Προπτυχιακή Φοιτήτρια τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής

Η Χορτοφαγική Διατροφή χαρακτηρίζεται από αποφυγή κατανάλωσης ζωικών προϊόντων και αυξημένη πρόσληψη τροφών, όπως λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους, προϊόντα ολικής αλέσεως, όσπρια και δημητριακά. Σύμφωνα με τη κατανάλωση ζωικών προϊόντων, οι χορτοφαγικές διατροφές ταξινομούνται σε περαιτέρω κατηγορίες (vegetarians, pescetarians, lacto-vegetarians, vegans, κ.α). Κοινό σημείων όλων των παραπάνω, είναι τα καταγεγραμμένα οφέλη για την υγεία. Ενδεικτικά, αναφέρουμε τον αντιοξειδωτικό τους χαρακτήρα και τη συμβολή τους στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης, του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη τύπου ΙΙ και ορισμένων τύπων καρκίνου.⁽¹⁾

Ο καρκίνος αποτελεί μία νόσο με ολοένα και μεγαλύτερα ποσοστά εμφάνισης παγκοσμίως. Τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο, τα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών με νεοπλασματική νόσο αυξάνονται ταχύτατα⁽²⁾. Στο γεγονός αυτό συμβάλλουν οι διαγνωστικές μέθοδοι- υψηλής ευαισθησίας, που προλαμβάνουν την νόσο και επιταχύνουν την διάγνωσή της, η αλλαγή του τρόπου διαβίωσης και διατροφής, η ενημέρωση κ.α^(3,4). Οι φυτικές δίαιτες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των τεκμηριωμένων συστάσεων για την πρωτογενή πρόληψη του καρκίνου και προωθούν μια διατροφή πλούσια σε δημητριακά ολικής αλέσεως, λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, όσπρια και περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος⁽⁵⁾.

Mελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η μειωμένη κατανάλωση κρέατος, η κατανάλωση μη λιπαρών ψαριών και η χορτοφαγική διατροφή συσχετίζονται με χαμηλότερο κίνδυνο για κάθε καρκίνο. Οι χαμηλοί κρεατοφάγοι είχαν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, οι χορτοφάγοι είχαν χαμηλότερο κίνδυνο για μετεμμηνοπαυσιακό καρκίνο του μαστού και οι άνδρες που ήταν χορτοφάγοι ή ψαροφάγοι είχαν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Βρέθηκε ότι η παχυσαρκία δυνητικά μεσολαβεί ή συγχέει τη συσχέτιση μεταξύ της χορτοφαγικής διατροφής και του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. ⁽⁶⁾

Δεν πρέπει φυσικά να ξεχνάμε, η χορτοφαγική διατροφή δημιουργεί πάντοτε αυξημένες ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Χρειαζόμαστε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, σίδηρο, ασβέστιο, ψευδάργυρο και βιταμίνες D και Β12. Οι διατροφικές αυτές ανάγκες, πρέπει να καλύπτονται από κατάλληλους συνδυασμούς πρώτων υλών για την αναπλήρωση των ελλείψεων. Παρακάτω ακολουθεί ένας πίνακας που περιλαμβάνει προτεινόμενους συνδυασμούς τροφών που αντικαθιστούν τη σύσταση του κρέατος και συμβάλλουν στην κάλυψη των θρεπτικών και διατροφικών αναγκών. Συνδυάστε λοιπόν:

Συνδυασμοί τροφών	Παραδείγματα	Αποτέλεσμα Συνδυασμού
Όσπρια + Δημητριακά	π.χ: φακές + ρύζι ή ρεβίθια + πατάτες ή ψωμί ολικής	Αυτός ο συνδυασμός περιλαμβάνει τα όσπρια ως πηγή πρωτεϊνών χαμηλής βιολογικής αξίας και τα δημητριακά που συμπληρώνουν τα απαραίτητα αμινοξέα για την αντικατάσταση του κρέατος
Βιταμίνη C + Όσπρια Β- καροτίνη + Όσπρια	π.χ: φακές + πράσινη πιπεριά ή φασόλια + ντομάτα) π.χ: ρεβίθια + καρότο ή φακές + κόκκινη πιπεριά Άλλα παραδείγματα συνδυασμών: λαχανικά + μανιτάρια ή φασολάκια + σπαράγγια	Ο συνδυασμός τροφών που περιέχουν φυτικό σίδηρο με βιταμίνη C, βοηθά σημαντικά στην απορρόφηση του σιδήρου
Πηγές Φυλλικού Οξέος	Αβοκάντο, αυγό, φασόλια, σέλινο, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι, μαρούλι, σπανάκι, γογγύλια, καρύδια, πορτοκάλια, σόγια	Αποτελούν σημαντικές πηγές φυλλικού οξέος που συμβάλει στη διατήρηση των επιπέδων της σεροτονίνης στον εγκέφαλο και πρέπει να περιλαμβάνονται καθημερινά στη διατροφή. Οι τροφές αυτές πρέπει να καταναλώνονται κυρίως ακατέργαστες και ωμές καθώς κατά την επεξεργασία των τροφών χάνεται το 50-70% του φυλλικού οξέος.

Η μακροχρόνια τήρηση μίας υγιεινής φυτικής διατροφής σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θανάτου. Οι διατροφικές συστάσεις διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο καρκίνου. Συγκεκριμένα, έχουν βρεθεί σημαντικά αποτελέσματα που αφορούν πάσχοντες από καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου.⁽⁷⁾Ωστόσο, οι διατροφικές οδηγίες έχουν κοινή βάση και συνοψίζονται παρακάτω:

Καταναλώστε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, ιδίως ίνες δημητριακών, που βελτιώνουν τους δείκτες πρόγνωσης της ασθένειας.⁽⁸⁾
Εντάξτε στο διαιτολόγιό σας τροφές πλούσιες σε ισοφλαβόνες, που έχουν αντικαρκινικές ιδιότητες, όπως είναι η σόγια. Η επίδραση των ισοφλαβονών στο σώμα μοιάζει με αυτή των οιστρογόνων και αποδεικνύεται ότι η πρόσληψη τέτοιων τροφών σχετίζεται σημαντικά με μειωμένο κίνδυνο υποτροπής και μειωμένη θνησιμότητα. Η επιλογή αυτή, συνιστάται κυρίως σε γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο του μαστού, υποβλήθηκαν σε ορμονοθεραπεία, δεν έχουν μπει στην εμμηνόπαυση και έχουν τριπλά αρνητικούς όγκους.^{(9, 15)}
Προτιμήστε δημητριακά ολικής αλέσεως. Η ποιότητα των καταναλωθέντων δημητριακών παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόγνωση του καρκίνου. Η υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένων δημητριακών σχετίζεται με μεγαλύτερη θνησιμότητα και ενοχοποιείται για υποτροπή της νόσου. Η αντικατάσταση επεξεργασμένων δημητριακών με ολικής άλεσης, εμφανίζει μείωση θνησιμότητας και υποτροπής, ενώ σχετίζεται με μεγαλύτερη επιβίωση.⁽¹³⁾
Προσλαμβάνετε πληθώρα λαχανικών. Μελέτες καταδεικνύουν ότι η υψηλή πρόσληψη λαχανικών συσχετίζεται με χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Συγκεκριμένα, προτιμήστε σταυρανθή λαχανικά όπως είναι το μαρούλι και το λάχανο, αλλά και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε β-καροτίνη όπως είναι το καρότο και η κόκκινη πιπεριά. Προτείνουμε μάλιστα, πρόσληψη φρούτων και λαχανικών ημερησίως από 1 έως 5 μερίδες.^{(10, 13, 14)}
Προσθέστε στη διατροφή σας ξηρούς καρπούς, καθώς η κατανάλωσή τους σχετίζεται με έως και 50% μειωμένο σχετικό κίνδυνο υποτροπής, μετάστασης ή θνησιμότητας. Συνίσταται η κατανάλωση 17g/ εβδομάδα.⁽¹¹⁾
Προσλαμβάνετε επαρκής ποσότητες φυλλικού οξέος, καθώς οι υψηλότερες συγκεντρώσεις στην κυκλοφορία του αίματος αποτρέπουν υποτροπές και μεταστάσεις.⁽¹¹⁾
Αποφύγετε την υψηλή πρόσληψη επεξεργασμένων υδατανθράκων (χυμοί φρούτων, επεξεργασμένα δημητριακά, πατάτες). Φαίνεται ότι η μετα- διαγνωστική πρόσληψη υδατανθράκων, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Υδατάνθρακές που προέρχονται από λαχανικά λειτουργούν ευεργετικά.⁽⁷⁾

Εν κατακλείδι, συμπεραίνουμε ότι η διατροφική μας συμπεριφορά επηρεάζει την υγεία και την ασθένεια. Η γνώση είναι δύναμη και με τις κατάλληλες επιλογές μπορούμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που λειτουργούν ευεργετικά για το σώμα μας και κατακερματίζουν τη νόσο. Αξιοποιήστε τις φυσικές και βιολογικές πηγές προς όφελος των σωματικών και βιολογικών σας αναγκών.

Γερασίμου Μαρία Μιχαέλα

Μέλος Εργαστηρίου Βασικών Επιστημών Υγείας

Προπτυχιακή Φοιτήτρια τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία

Nutrition Science, Marketing Nutrition, Health Claims, and Public Policy, 2023
World Health Organization. Cancer. Fact sheet. Reviewed April 2022. https:// www. who. int/ news- room/ fact- sheets/ detail/ cancer. Accessed 15 Jun 2022
Tollosa DN, Holliday E, Hure A, Tavener M, James EL. A 15-year follow-up study on long-term adherence to health behaviour recommendations in women diagnosed with breast cancer. Breast Cancer Res Treat. 2020;182(3):727–38.
Tollosa DN, Tavener M, Hure A, James EL. Adherence to multiple health behaviours in cancer survivors: a systematic review and meta-analysis. Journal of cancer survivorship: research and practice. 2019;13(3):327–43.
Research. WCRFAIfC. Diet, nutrition, physical activity and cancer: a global perspective. Continuous Update Project Expert Report 2018.
Watling, C.Z., Schmidt, J.A., Dunneram, Y. et al. Risk of cancer in regular and low meat-eaters, fish-eaters, and vegetarians: a prospective analysis of UK Biobank participants. BMC Med 20, 73 (2022). https://doi.org/10.1186/s12916-022-02256-w
Hardt L, Mahamat-Saleh Y, Aune D, Schlesinger S. Plant-Based Diets and Cancer Prognosis: a Review of Recent Research. Curr Nutr Rep. 2022 Dec;11(4):695-716. doi: 10.1007/s13668-022-00440-1. Epub 2022 Sep 23. PMID: 36138327; PMCID: PMC9750928.
Jayedi A, Emadi A, Khan TA, Abdolshahi A, Shab-Bidar S. Dietary fiber and survival in women with breast cancer: a dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Nutr Cancer. 2021;73(9):1570–1580. This recently published meta-analysis provides evidence for a beneficial association for a high dietary fibre intake and improved survival in breast cancer survivors.
Qiu S, Jiang C. Soy and isoflavones consumption and breast cancer survival and recurrence: a systematic review and metaanalysis. Eur J Nutr. 2019;58(8):3079–3090. This systematic review and meta-analysis summarised the evidence of soy/ isoflavone intake and breast cancer prognosis Findings indicated a trend t toward better overall survival with higher post-diagnosis soy/isoflavones intake.
Farvid MS, Holmes MD, Chen WY, Rosner BA, Tamimi RM, Willett WC, et al. Postdiagnostic fruit and vegetable consumption and breast cancer survival: prospective analyses in the nurses’ health studies. Cancer Res. 2020;80(22):5134–5143.
Wang C, Gu K, Wang F, Cai H, Zheng W, Bao P, Shu XO. Nut consumption in association with overall mortality and recurrence/disease-specific mortality among long-term breast cancer survivors. Int J Cancer. 2022 Feb 15;150(4):572-579. doi: 10.1002/ijc.33824..
McEligot AJ, Ziogas A, Pfeiffer CM, Fazili Z, Anton-Culver H. The association between circulating total folate and folate vitamers with overall survival after postmenopausal breast cancer diagnosis. Nutr Cancer. 2015;67(3):442–8.
Brown JC, Zhang S, Niedzwiecki D, Saltz LB, Mayer RJ, Mowat RB, et al. Grain intake and clinical outcome in stage III colon cancer: results from CALGB 89803 (Alliance). JNCI Cancer Spectr. 2018;2(2):pky017.
Van Blarigan EL, Fuchs CS, Niedzwiecki D, Zhang S, Saltz LB, Mayer RJ, et al. Association of Survival with adherence to the American cancer society nutrition and physical activity guidelines for cancer survivors after colon cancer diagnosis: the CALGB 89803/Alliance Trial. JAMA Oncol. 2018;4(6):783–90.
Van Blarigan EL, Ou FS, Niedzwiecki D, Zhang S, Fuchs CS, Saltz L, et al. Dietary fat intake after colon cancer diagnosis in relation to cancer recurrence and survival: CALGB 89803 (Alliance). Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2018;27(10):1227–30.
Lochhead P, Nishihara R, Qian ZR, Mima K, Cao Y, Sukawa Y, et al. Postdiagnostic intake of one-carbon nutrients and alcohol in relation to colorectal cancer survival. Am J Clin Nutr. 2015;102(5):1134–41.

21.01 Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς

Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Ιανουαρίου και είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της συναισθηματικής σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων μέσω της αγκαλιάς. Η αγκαλιά είναι μια απλή, αλλά βαθιά ανθρώπινη χειρονομία που εκφράζει αλληλεγγύη, υποστήριξη, και αγάπη. Αν και θεωρείται αυτονόητο, η αγκαλιά έχει την ικανότητα να προσφέρει συναισθηματική παρηγοριά, να μειώνει το άγχος και να ενδυναμώνει τις σχέσεις.

Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς προωθεί τη σημασία της φυσικής επαφής στην ψυχική και σωματική υγεία. Ειδικά σε έναν κόσμο που συχνά χαρακτηρίζεται από κοινωνική απομόνωση και ψηφιακή αποστασιοποίηση, η αγκαλιά υπενθυμίζει την αξία της ανθρώπινης παρουσίας και της συναισθηματικής εγγύτητας. Είτε πρόκειται για μια απλή αγκαλιά φίλου, οικογενειακού μέλους ή συντρόφου, είτε για την ευκαιρία να προσφέρουμε παρηγοριά σε κάποιον που υποφέρει, η αγκαλιά μπορεί να είναι μια θεραπευτική εμπειρία.

Η έρευνα έχει δείξει ότι η σωματική επαφή, όπως η αγκαλιά, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του άγχους, και να αυξήσει τα επίπεδα της ωκυτοκίνης, της “ορμόνης της αγάπης”, η οποία ενισχύει τη συναισθηματική σύνδεση και την αίσθηση της ασφάλειας. Επίσης, οι αγκαλιές έχουν τη δύναμη να ενισχύσουν την κοινωνική συνοχή και να μειώσουν το αίσθημα της μοναξιάς.

Η γιορτή αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην έννοια της αγκαλιάς μεταξύ φίλων και οικογένειας. Είναι επίσης μια ευκαιρία να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ ξένων ανθρώπων και να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα αλληλεγγύης και συμπαράστασης. Για παράδειγμα, σε πολλές πόλεις διοργανώνονται εκδηλώσεις και δράσεις που ενθαρρύνουν την ανιδιοτελή προσφορά αγκαλιάς σε άτομα που βρίσκονται σε ανάγκη ή σε όσους περνούν δύσκολες στιγμές.

Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς είναι μια υπενθύμιση για το πόσο σημαντική είναι η ανθρώπινη σύνδεση και για το πόσο μπορούμε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον με μια απλή, αλλά τόσο ισχυρή κίνηση. Οι αγκαλιές δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να επικοινωνήσουν συναισθήματα και μπορούν να γεφυρώσουν ψυχικές και σωματικές αποστάσεις, προσφέροντας παρηγοριά και ζεστασιά.

Όταν κάποιος μας αγγίζει, η αίσθηση στο δέρμα μας ενεργοποιεί ένα δίκτυο αισθητηρίων οργάνων που ονομάζονται σωμάτια Pacinian, τα οποία στέλνουν «σήμα» στο πνευμονογαστρικό νεύρο, μια περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό με τη σειρά του βοηθά στη μείωση της ροής του αίματός και κατ’ επέκταση στη μείωση του καρδιακού μας ρυθμού.

Ας χρησιμοποιήσουμε αυτή την ημέρα ως αφορμή να δείξουμε την αγάπη μας με έναν ακόμα πιο φυσικό και αυθόρμητο τρόπο, ενισχύοντας τη συντροφικότητα και τη συνεργασία σε έναν κόσμο που το έχει τόσο πολύ ανάγκη.

Η ομάδα του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 είναι εδώ για να προσφέρει την «αγκαλιά» της σε κάθε ευπαθή ομάδα και να προσφέρει στους ασθενείς και στους φροντιστές κάθε μορφής συναισθηματική στήριξη ώστε να ανταπεξέλθουν σε αυτή την δύσκολη περίοδο που διανύουν.

Πηγές :

https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/oxytocin-the-love-hormone

The Science of Hugs: Unraveling the Power of Physical Touch

https://www.awarenessdays.com/awareness-days-calendar/national-hug-day-2025/

Οδηγίες για την αυτοφροντίδα των ασθενών από τους Φαρμακοποιούς

Οι απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες που χρειάζονται οι φαρμακοποιοί για να υποστηρίξουν την αυτοφροντίδα των ασθενών τους παρέχονται στον νέο Οδηγό της Διεθνούς Φαρμακευτικής Ομοσπονδίας (FIP) που εκδόθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καθολικής Υγειονομικής Κάλυψης (12/12).

«Η καθολική υγειονομική κάλυψη εξαρτάται από τα ισχυρά συστήματα υγείας και μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αποτελεσματικής αυτοφροντίδας που είναι η ικανότητα των ατόμων και των κοινωνιών να προωθούν και να διατηρούν την καλή τους υγεία, να προλαμβάνουν παθήσεις και να διαχειρίζονται καλύτερα την ασθένεια», εξηγεί η Δρ Dalia Bajis, επικεφαλής του εν λόγω προγράμματος της FIP, προσθέτοντας ότι ο Π.Ο.Υ. συνιστά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις από τους επαγγελματίες υγείας για την υγεία και την ευεξία.

Ο Οδηγός της FIP (δείτε τον εδώ) προσαρμόζει αυτές τις κατευθύνσεις του Π.Ο.Υ. στη φαρμακευτική πρακτική και παρέχει στους φαρμακοποιούς μια ολοκληρωμένη πηγή πληροφοριών σχετικά με τα εξής:

Ασθενοκεντρική προσέγγιση: Ο φαρμακοποιός καλείται μεταξύ άλλων να περιγράψει τις επιλογές αυτοφροντίδας ανάλογα με τις ανάγκες υγείας, να δώσει συμβουλές σχετικά με τα φάρμακα, να ανταποκριθεί στις αλλαγές που θα φέρει η αγωγή στην υγεία, καθώς και να ενημερώσει για τυχόν κινδύνους και να δώσει οδηγίες πότε πρέπει να απευθυνθεί σε γιατρό με σεβασμό στις δυσκολίες, στις προτιμήσεις και στις αντιλήψεις του ασθενή.
Τρόπος λήψης αποφάσεων: Ενημερώνει για εργαλεία και συσκευές για τον αυτοέλεγχο και την αυτοδιαχείριση συγκεκριμένων προβλημάτων υγείας, αξιολογεί κατά πόσο ο ασθενής είναι σε θέση να λάβει αποφάσεις, βοηθά στην ταυτοποίηση των στόχων θεραπείας κ.ά.
Επικοινωνία: Συνιστώνται κατάλληλες τεχνικές επικοινωνίας για να κινητοποιηθεί ο ασθενής με λόγο ακριβή και ξεκάθαρο, ανάλογα με το επίπεδο του ασθενή, και με τη χρήση οπτικών βοηθημάτων. Ο φαρμακοποιός καλείται να ενθαρρύνει τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, αλλά και να συμμετέχει ο ίδιος σε καμπάνιες προώθησης της αυτοφροντίδας.
Συνεργασία: Ο φαρμακοποιός προάγει την αυτοφροντίδα σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες υγείας αλλά και κοινωνικούς λειτουργούς, παραπέμπει τον ασθενή ή φροντιστή σε υπηρεσίες αλλά και σε ομάδες/κοινωνικά δίκτυα που μπορούν να τον βοηθήσουν κ.ά.
Τεκμηριωμένη πρακτική: Προτείνει αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης, εφιστά την προσοχή στο διαδίκτυο και ενημερώνει σχετικά με λανθασμένες αντιλήψεις του κοινού. Παράλληλα πρέπει να είναι ενημερωμένος για τις παθήσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν με προϊόντα αυτοφροντίδας, να δίνει πληροφορίες για τον τρόπο χρήσης και τους πιθανούς κινδύνους αυτών, να υιοθετεί τεχνολογικές/ψηφιακές λύσεις για τις παρεμβάσεις του και υπηρεσίες Point–of–care testing.
- Συμπεριφορά: Ο φαρμακοποιός καλείται να λειτουργεί με ηθικές αρχές και πάντα στα πλαίσια του νόμου, ακολουθεί πρακτικές ασφάλειας δεδομένων, διατηρεί αρχείο για τους ασθενείς του και ενημερώνει για ανεπιθύμητες ενέργειες. Επίσης φροντίσει τη δική του προσωπική υγεία και ευεξία.
Τον ρόλο αυτόν των φαρμακοποιών εξήρε και η επικεφαλής για την αυτοφροντίδα υγείας και ευεξίας του Π.Ο.Υ. Δρ Manjulaa Narasimhan, η οποία μεταξύ άλλων δήλωσε: «Οι φαρμακοποιοί έχουν κομβικό ρόλο στον μετασχηματισμό της φροντίδας υγείας που επικεντρώνεται πλέον στην πρόληψη και στον ίδιο τον ασθενή και ενθαρρύνει το κοινό να έχει περισσότερο έλεγχο στην υγεία του. Οι φαρμακοποιοί χαίρουν μεγάλης εμπιστοσύνης του κοινού και βρίσκονται στην καρδιά των κοινωνιών».
Πηγή: farmakeutikoskosmos.gr

Μύθοι και Αλήθειες για τη Διατροφή και τον Καρκίνο

Η σχέση μεταξύ διατροφής και καρκίνου είναι ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά ζητήματα που απασχολούν τις ασθενείς, με διάφορους μύθους να κυκλοφορούν γύρω από το θέμα. Παρακάτω θα αναλυθούν μερικοί από τους πιο κοινούς και την επιστημονική αλήθεια που τους καταρρίπτει.

Ζάχαρη και Καρκίνος: Αν και η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του βάρους και να επηρεάσει την υγεία, η ζάχαρη από μόνη της δεν προκαλεί καρκίνο. Η αύξηση του βάρους, παρ’ όλα αυτά, συνδέεται με τον κίνδυνο για 13 τύπους καρκίνου.

Ακρυλαμίδιο και Καμένο Φαγητό: Παρά τη σύνδεση με την παρουσία ακρυλαμιδίου σε καμένα τρόφιμα, η κατανάλωσή τους δεν αυξάνει τον κίνδυνο να νοσήσουμε από κάποια κακοήθεια.

Τεχνητές Γλυκαντικές Ουσίες: Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες, όπως η ασπαρτάμη, προκαλούν καρκίνο.

Αυγά και Καρκίνος: Η κατανάλωση αυγών δεν συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, ενώ τα αυγά είναι μια υγιεινή πηγή πρωτεΐνης.

Κονσερβοποιημένα Τρόφιμα: Παρά την παρουσία BPA στις κονσέρβες, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να συνδέουν τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα με την συγκεκριμένη νόσο.

Σόγια: Τα προϊόντα σόγιας, όπως το τόφου και το γάλα σόγιας, δεν αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο, περιλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού.

Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως τα ολικής άλεσης δημητριακά, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου, αν και καμία τροφή δεν είναι θαυματουργή για την πρόληψη του. Μια ισχυρή και ισορροπημένη διατροφή, ωστόσο, αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Η Σχέση της Παχυσαρκίας με τον Καρκίνο

Η υπερβολική κατανάλωση τροφών που αυξάνουν το βάρος είναι ένας από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο, αλλά και για την εμφάνιση δεύτερου καρκίνου σε άτομα που έχουν ήδη επιβιώσει από έναν. Σύμφωνα με μια μελέτη της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, κάθε αύξηση του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) κατά 5 kg/m² σχετίζεται με αύξηση του κινδύνου για δευτερογενή καρκίνο κατά 13%. Η μείωση του βάρους μπορεί να βοηθήσει στη μείωση αυτού του κινδύνου, ακόμη και σε άτομα άνω των 70 ετών.

Φυσικά Ροφήματα για Ενέργεια και Υγεία

Αντί για τα βλαβερά ενεργειακά ποτά, μπορούμε να καταναλώσουμε φυσικά ροφήματα που προσφέρουν ενέργεια και ενισχύουν την υγεία μας και το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Παραδείγματα αποτελούν το Coco-Hydro Smoothie, ο χυμός μούρων, το πράσινο τσάι Chia και τα πικάντικα ροφήματα με τζίντζερ και κουρκουμά. Αυτά τα ροφήματα προσφέρουν βιταμίνες, φυτικές ίνες, και αντιφλεγμονώδη συστατικά που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας, ιδιαίτερα για ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.

Ολοκληρώνοντας, υγιεινή διατροφή, η διατήρηση ενός υγιούς βάρους και η αποφυγή καρκινογόνων παραγόντων είναι σημαντικοί παράγοντες για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου. Αν και καμία τροφή δεν μπορεί να προλάβει τον καρκίνο από μόνη της, μια ισχυρή διατροφή μπορεί να προσφέρει προστασία και να συμβάλει στην αποτελεσματικότητα των θεραπειών. Επίσης, η κατανάλωση φυσικών ροφημάτων αντί για επεξεργασμένα προϊόντα μπορεί να προσφέρει πολλά οφέλη για την υγεία, με τη σωστή μέτρηση και υπό την καθοδήγηση ειδικών.

Πηγές:

https://www.kapa3.gr/energeiaka-pota-pigi-energeias-i-apeili-gia-toys-ogkologikoys-astheneis/

https://www.kapa3.gr/i-pachysarkia-ayxanei-ton-kindyno-gia-deyterogeni-karkino-meleti/

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/causes-of-cancer/diet-and-cancer/food-controversies#food_controversies0

Η Επίδραση της Διατροφής στην Γονιμότητα των ασθενών με νεοπλασίες

H διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη γονιμότητα, κυρίως μετά από αντικαρκινική θεραπεία, καθώς οι θεραπείες αυτές συχνά επηρεάζουν το ορμονικό και αναπαραγωγικό σύστημα. Η υπογονιμότητα αναφέρεται στην αδυναμία ενός ζευγαριού να επιτύχει εγκυμοσύνη μετά από 12 μήνες τακτικής και απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής. Τα αίτια για τις γυναίκες μπορεί να περιλαμβάνουν διαταραχές της ωορρηξίας, καταστάσεις που επηρεάζουν τη μήτρα, βλάβη ή απόφραξη της σάλπιγγας, ενδομητρίωση, ωοθηκική ανεπάρκεια, πυελικές συμφύσεις, ενώ για τους άνδρες, μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα με την ποσότητα ή την ποιότητα του σπέρματος. Μπορεί επίσης να οφείλετε σε βλάβες που σχετίζονται με τον καρκίνο και τις θεραπείες τους [1],[2].

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη στήριξη της γονιμότητας των ατόμων με καρκίνο, ιδιαίτερα όσων υποβάλλονται σε θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν το αναπαραγωγικό σύστημα μειώνοντας τη γονιμότητα. Μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στη γενική υγεία του οργανισμού, στη μείωση των παρενεργειών των θεραπειών και στην προστασία της γονιμότητας. Ειδικότερα, η διατροφή που περιλαμβάνει τρόφιμα με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες μπορεί να βοηθήσει στην υποστήριξη των αναπαραγωγικών κυττάρων και τη μείωση των βλαβών που προκαλούνται από τη θεραπεία. Επιπλέον, η διατροφή μπορεί να ενισχύσει τη συνολική ανάρρωση και την ικανότητα του οργανισμού να ανακάμψει μετά από επιθετικές θεραπείες, υποστηρίζοντας έμμεσα και τη γονιμότητα.

Παρακάτω εξετάζονται τρία διατροφικά πρότυπα που έχουν συσχετιστεί με αυξημένη γονιμότητα:

Μεσογειακή Διατροφή

Χαρακτηρίζεται από:

υψηλή πρόσληψη ελαιόλαδου, ξηρών καρπών, οσπρίων, φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής αλέσεως
μέτρια πρόσληψη ψαριών, πουλερικών και κρασιού
χαμηλή πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων, κόκκινου κρέατος και γλυκών

Τι ακριβώς την καθιστά ιδανική διατροφή;

Η Μεσογειακή Διατροφή φαίνεται να έχει σημαντική ευεργετική επίδραση στη γονιμότητα, ιδιαίτερα για τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα σύλληψης και καταφεύγουν σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σύμφωνα με μελέτες, η υιοθέτηση αυτής της διατροφής αυξάνει την πιθανότητα επιτυχούς γέννησης σε γυναίκες που υποβάλλονται σε αυτές τις διαδικασίες. Τροφές όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα, τα λαχανικά και οι ξηροί καρποί, ενισχύουν τη γενική υγεία και συμβάλλουν θετικά στη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος.

Όσον αφορά τις γυναίκες που ακολουθούν τη μεσογειακή διατροφή, παρουσιάζεται συχνά καλύτερη ποιότητα ωαρίων και υγιέστερες εγκυμοσύνες. Για τους άνδρες, αυτή η διατροφή συνδέεται αποδεδειγμένα με αυξημένη συγκέντρωση σπέρματος και επίπεδα τεστοστερόνης, κάτι που βελτιώνει τις πιθανότητες σύλληψης, ενώ παρατηρείται μειωμένος δείκτης μεταλλάξεων στο DNA. [3],[4]

«Δίαιτα γονιμότητας»

Η «δίαιτα γονιμότητας» είναι μια διατροφική προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της γονιμότητας μέσω συγκεκριμένων διατροφικών επιλογών. Χαρακτηρίζεται από υψηλή πρόσληψη μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, καθώς και αυξημένη κατανάλωση φυτικών πρωτεϊνών, γαλακτοκομικών προϊόντων με υψηλά λιπαρά, και τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο, βιταμίνες Β12 και D. Επιπλέον, δίνεται έμφαση σε φρούτα και λαχανικά με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα, δημητριακά, θαλασσινά, γαλακτοκομικά και τρόφιμα σόγιας, τα οποία παρέχουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά για τη γονιμότητα. Παράλληλα, η δίαιτα προτείνει τη μείωση της κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης, γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών, και τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό φορτίο. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζεται η επιβάρυνση στο ενδοκρινικό σύστημα, μειώνονται οι φλεγμονές και βελτιώνεται η ορμονική ισορροπία, αυξάνοντας τις πιθανότητες σύλληψης και επιτυχούς εγκυμοσύνης.

«Ολλανδική δίαιτα σύλληψης»

Αυτή η δίαιτα, περιλαμβάνει υψηλή ημερήσια πρόσληψη δημητριακών ολικής αλέσεως, λαχανικών και φρούτων, που παρέχουν άφθονες φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, ευνοώντας τη συνολική υγεία και την αναπαραγωγική λειτουργία. Επιπλέον, συνιστάται η εβδομαδιαία κατανάλωση τουλάχιστον τριών μερίδων κρέατος, για την παροχή ζωτικών πρωτεϊνών και θρεπτικών στοιχείων, όπως ο σίδηρος και η βιταμίνη Β12, καθώς και μίας μερίδας ψαριού, που είναι πλούσιο σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και υποστηρίζει την υγεία του αναπαραγωγικού συστήματος. Η δίαιτα ενθαρρύνει επίσης την κατανάλωση μονοακόρεστων ή πολυακόρεστων ελαίων, τα οποία έχουν ευεργετική επίδραση στις ορμόνες και τη γονιμότητα. [5]

Πάμε να δούμε πως τα μακροθρεπτικά συστατικά που συναντάμε στις παραπάνω διατροφές, βοηθούν στο αναπαραγωγικό σύστημα.

Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό και έχουν κεντρικό ρόλο στον έλεγχο του μεταβολισμού της γλυκόζης. Ως βασικά θρεπτικά συστατικά, συμβάλλουν στην παραγωγή ενέργειας, καθώς ο οργανισμός μας τους διασπά για να απελευθερώσει γλυκόζη, η οποία είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των κυττάρων.

Μια δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να βελτιώσει τα κλινικά συμπτώματα των ασθενών με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS).

Αυτή η διατροφική προσέγγιση οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) και σε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει θετικά τη γονιμότητα.

Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι η υποθερμιδική δίαιτα, η οποία περιορίζει την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων, συσχετίζεται θετικά με τον αριθμό των ωαρίων. Αυτή η σχέση, μας δείξει ότι η διαχείριση της πρόσληψης θερμίδων και υδατανθράκων μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην αναπαραγωγική υγεία και την ικανότητα σύλληψης, ενισχύοντας τις πιθανότητες επιτυχίας για τις γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά. [6]

Πρωτεΐνες

Οι πρωτεΐνες αποτελούν βασικά θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Τα τρόφιμα που περιέχουν ζωικές πρωτεΐνες, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ψάρια και το κρέας, είναι πλούσια σε απαραίτητα αμινοξέα, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία.

Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών μπορεί να συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαταραχών της ωορρηξίας σε υγιείς γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν κυρίως ζωικές πρωτεΐνες μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα γονιμότητας σε σύγκριση με εκείνες που προτιμούν πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης, όπως όσπρια και ξηρούς καρπούς.

Επιπλέον, η πρόσληψη κόκκινου κρέατος έχει παρατηρηθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη των εμβρύων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διατροφή που περιλαμβάνει υψηλά επίπεδα κόκκινου κρέατος μπορεί να μην είναι ευνοϊκή για τις εγκυμονούσες γυναίκες. Από την άλλη πλευρά, μια διατροφή πλούσια σε λευκό κρέας και ψάρι φαίνεται να σχετίζεται θετικά με το σχηματισμό βλαστοκύστης, κάτι που είναι σημαντικό για την επιτυχία της σύλληψης και της εγκυμοσύνης.

Επομένως, ιδανικό θα ήταν να ισορροπήσουμε την κατανάλωση πρωτεϊνών, δίνοντας προτεραιότητα σε φυτικές πηγές και λευκό κρέας, συμβάλλοντας στην υποστήριξη της αναπαραγωγικής υγείας.

Λιπαρά Οξέα

Τα λιπαρά οξέα είναι βασικά δομικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών και παίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της δομής και της λειτουργίας των κυττάρων στον οργανισμό.

Τα ωμέγα-6 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFAs) βρίσκονται σε τρόφιμα όπως η σόγια, το καλαμπόκι, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το κρέας, οι πουλερικές, τα ψάρια και τα αυγά. Αντίστοιχα, τα ωμέγα-3 PUFAs, βρίσκονται κυρίως σε ψάρια και θαλασσινά, ξηρούς καρπούς, σπόρους και φυτικά έλαια. Αυξημένα επίπεδα αυτών των λιπαρών οξέων έχουν συσχετιστεί θετικά με την επιτυχία της εμφύτευσης εμβρύου, υποδεικνύοντας ότι η επαρκής πρόσληψή τους μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες σύλληψης και εγκυμοσύνης. Η διατροφή που περιλαμβάνει πηγές πλούσιες σε ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα μπορεί να προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την υποστήριξη της αναπαραγωγικής υγείας και της ανάπτυξης του εμβρύου. [6], [7], [8], [9]

Αντιοξειδωτικά

Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που αναστέλλουν την οξείδωση των κυττάρων, απομακρύνοντας τις υπάρχουσες ελεύθερες ρίζες, οι οποίες προκαλούν βλάβες στα κύτταρα. Αυτές οι ουσίες, περιλαμβάνουν σημαντικές βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά, όπως η βιταμίνη Ε και C, η β-καροτίνη, το συνένζυμο Q10, ο ψευδάργυρος, το φολικό οξύ κ.α.

Μειωμένο επίπεδο αντιοξειδωτικών προκαλεί αύξηση του οξειδωτικού στρες και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις στη γονιμότητα. [10]

Βιταμίνες

Βιταμίνη Β12, επηρεάζει θετικά την ποιότητα του σπέρματος αυξάνοντας τον αριθμό των σπερματοζωαρίων και την κινητικότητα μειώνοντας τη βλάβη στο DNA του σπέρματος.

Βιταμίνη D, επηρεάζει θετικά την ποιότητα του σπέρματος και η λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να ενισχύσει την κινητικότητα του σπέρματος σε άνδρες με ανεπάρκεια βιταμίνης D, ασθενοζωοσπερμία και υπογονιμότητα.

Συνένζυμο Q10

Είναι ένα απαραίτητο συστατικό για την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα. Επιπλέον, δρα ως αντιοξειδωτικό μέσα στο ωάριο, προστατεύοντας τα κύτταρα από τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες. Ωστόσο, η συγκέντρωση του στο ωοθυλακικό υγρό μειώνεται με την ηλικία, γεγονός που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την ποιότητα των ωαρίων και τη γονιμότητα. Η από του στόματος χορήγηση συμπληρωμάτων CoQ10 έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να βελτιώσει τη ποιότητα των ωαρίων και να φέρει καλύτερα αποτελέσματα στις προσπάθειες σύλληψης.

Καφεΐνη

Η πρόσληψη ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας. Η καφεΐνη, που βρίσκεται σε καφέ, τσάι, ενεργειακά ποτά και αναψυκτικά, μπορεί να επηρεάσει τη ρυθμιστική λειτουργία των ορμονών και τη γενική αναπαραγωγική υγεία. [11]

Θα ήταν ωφέλιμο να εντάξετε στη διατροφή σας:

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά: Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, φολικό οξύ και σίδηρο, συμβάλλοντας στη σωστή ανάπτυξη του σώματος και του εμβρύου.

Λάχανο: Περιέχει βιταμίνες και μέταλλα, ρυθμίζοντας την έκκριση των οιστρογόνων.

Μπρόκολο: Υψηλό σε βιταμίνη C, η οποία βοηθά στην ωρίμανση των ωαρίων.

Μπανάνα: Πλούσια σε βιταμίνη Β6, η οποία ρυθμίζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο.

Ανανάς: Βοηθά στην παραγωγή αναπαραγωγικών ορμονών.

Σολομός: Συνεισφέρει στην ισορροπία των οιστρογόνων και βελτιώνει τη ροή του αίματος.

Τι να αποφύγετε;

Άψητα αυγά: Κίνδυνος μόλυνσης από σαλμονέλα, που μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση.

Τεχνητά γλυκαντικά: Η σακχαρίνη μπορεί να μειώσει τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης.

Επεξεργασμένα σάκχαρα, αλκοόλ και καφεΐνη: Επιβαρύνουν τον οργανισμό και επηρεάζουν την υγεία του εμβρύου.

Θαλασσινά: Περιέχουν υδράργυρο, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου.

Υπερ-επεξεργασμένες τροφές: Στερούνται θρεπτικών συστατικών και είναι επιβλαβείς για την υγεία.

Συμπερασματικά, η κατάλληλη διατροφή αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τη στήριξη της αναπαραγωγικής υγείας και τη βελτίωση της γονιμότητας των καρκινοπαθών, συμβάλλοντας στην προστασία και αποκατάσταση των αναπαραγωγικών κυττάρων μετά από θεραπείες.

Επιμέλεια : Αρσενίου Αργυρώ¹, Α. Παόλα Ρόχας²

¹Προπτυχιακή Φοιτήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

²Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία

[1]. Vander Borght M, Wyns C. Fertility and infertility: Definition and epidemiology. Clin Biochem. 2018 Dec;62:2-10. doi: 10.1016/j.clinbiochem.2018.03.012. Epub 2018 Mar 16. PMID: 29555319.

[2]. Sharma R, Biedenharn KR, Fedor JM, Agarwal A. Lifestyle factors and reproductive health: taking control of your fertility. Reprod Biol Endocrinol. 2013 Jul 16;11:66. doi: 10.1186/1477-7827-11-66. PMID: 23870423; PMCID: PMC3717046.

[3]. Maria Cristina Budani, Gian Mario Tiboni, Nutrition, female fertility and in vitro fertilization outcomes, Reproductive Toxicology, Volume 118, 2023,108370, ISSN 0890-6238, https://doi.org/10.1016/j.reprotox.2023.108370.

[4]. Muffone ARMC, de Oliveira Lübke PDP, Rabito EI. Mediterranean diet and infertility: a systematic review with meta-analysis of cohort studies. Nutr Rev. 2023 Jun 9;81(7):775-789. doi: 10.1093/nutrit/nuac087. PMID: 36346903.

[5]. Winter HG, Rolnik DL, Mol BWJ, Torkel S, Alesi S, Mousa A, Habibi N, Silva TR, Oi Cheung T, Thien Tay C, Quinteros A, Grieger JA, Moran LJ. Can Dietary Patterns Impact Fertility Outcomes? A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2023 May 31;15(11):2589. doi: 10.3390/nu15112589. PMID: 37299551; PMCID: PMC10255613.

[6]. Sanderman EA, Willis SK, Wise LA. Female dietary patterns and outcomes of in vitro fertilization (IVF): a systematic literature review. Nutr J. 2022 Jan 18;21(1):5. doi: 10.1186/s12937-021-00757-7. PMID: 35042510; PMCID: PMC8764863.

[7]. Aoun A, Khoury VE, Malakieh R. Can Nutrition Help in the Treatment of Infertility? Prev Nutr Food Sci. 2021 Jun 30;26(2):109-120. doi: 10.3746/pnf.2021.26.2.109. PMID: 34316476; PMCID: PMC8276703.

[8]. Charkamyani F, Khedmat L, Hosseinkhani A. Decreasing the main maternal and fetal complications in women undergoing in vitro fertilization (IVF) trained by nutrition and healthy eating practices during pregnancy. J Matern Fetal Neonatal Med. 2021 Jun;34(12):1855-1867. doi: 10.1080/14767058.2019.1651267. Epub 2019 Aug 20. PMID: 31429355.

[9]. Almujaydil MS. The Role of Dietary Nutrients in Male Infertility: A Review. Life (Basel). 2023 Feb 14;13(2):519. doi: 10.3390/life13020519. PMID: 36836876; PMCID: PMC9960932.

[10]. Eskenazi B, Kidd SA, Marks AR, Sloter E, Block G, Wyrobek AJ. Antioxidant intake is associated with semen quality in healthy men. Hum Reprod. 2005 Apr;20(4):1006-12. doi: 10.1093/humrep/deh725. Epub 2005 Jan 21. PMID: 15665024.

[11]. Bu FL, Feng X, Yang XY, Ren J, Cao HJ. Relationship between caffeine intake and infertility: a systematic review of controlled clinical studies. BMC Womens Health. 2020 Jun 16;20(1):125. doi: 10.1186/s12905-020-00973-z. PMID: 32546170; PMCID: PMC7298863.

Ψυχική υγεία και Καρκίνος

Πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη από το London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM) και δημοσιεύτηκε στο eClinical Medicine υποστηρίζει ότι ο κίνδυνος ψυχικής υγείας επιμένει χρόνια μετά τη διάγνωση του καρκίνου. Η ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 850.000 ασθενείς υποδηλώνει ότι απαιτείται περισσότερη ψυχολογική υποστήριξη. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), η Παναγιώτα Ζαχαράκη (Βιολόγος), η Μαγδαληνή Μήγκου (Δρ. Παθολόγος – Ογκολόγος – Επιμελήτρια ΕΣΥ)και οΘάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) παραθέτουν τα δεδομένα της μελέτης.

Τα άτομα που διαγιγνώσκονται με καρκίνο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας ακόμη και πέντε χρόνια μετά τη διάγνωσή τους, σύμφωνα με μια μεγάλης κλίμακας μελέτη δεδομένων από αρχεία ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα στατιστικά στοιχεία διέφεραν ανάλογα με τον τύπο καρκίνου, με σημαντικά αυξημένους κινδύνους αυτοκτονίας και μη θανατηφόρου αυτοτραυματισμού μεταξύ ορισμένων καρκίνων με χαμηλή επιβίωση, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα και του παγκρέατος.

Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 853.177 ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο μεταξύ 1998 και 2018, τα οποία αντιστοιχίστηκαν με 8.106.643 άτομα χωρίς καρκίνο για να καταστεί δυνατή η σύγκριση. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στους 20 πιο κοινούς καρκίνους: στοματική κοιλότητα, οισοφάγος, στομάχι, παχύ έντερο, ήπαρ, πάγκρεας, πνεύμονας, κακόηθες μελάνωμα, μαστός (γυναικείος), τράχηλος, μήτρα, ωοθήκες, προστάτης, νεφρός, ουροδόχος κύστη, κεντρικό νευρικό σύστημα, θυρεοειδής, λέμφωμα Non-Hodgkin, πολλαπλό μυέλωμα και λευχαιμία.

Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν διαγνωστεί με καρκίνο παρέμειναν σε αυξημένο κίνδυνο να βιώσουν νέα επεισόδια άγχους και κατάθλιψης, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν καρκίνο.

Οι κίνδυνοι δυσμενών αποτελεσμάτων ψυχικής υγείας ήταν γενικά υψηλότεροι για τα άτομα με τύπους καρκίνου με χειρότερη πρόγνωση: τα άτομα με κακόηθες μελάνωμα είχαν περίπου 10-20% αυξημένο κίνδυνο άγχους και κατάθλιψης, ενώ οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είχαν σχεδόν 3 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άγχος και κατάθλιψη, σε σύγκριση με άτομα χωρίς καρκίνο. Η χρήση φαρμάκων κατά του άγχους και των αντικαταθλιπτικών ήταν σταθερά υψηλότερη σε άτομα που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο (σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν καρκίνο) κατά τη διάρκεια των 10 ετών μετά τη διάγνωση για τους περισσότερους καρκίνους.

Από τους 20 τύπους καρκίνου που μελετήθηκαν, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σε 17 τύπους καρκίνου ήταν πιο πιθανός ο αυτοτραυματισμός και σε 8 τύπους ήταν πιο πιθανός ο θάνατος από αυτοκτονία, σε σύγκριση με άτομα χωρίς καρκίνο. Η χρήση ανώνυμων ηλεκτρονικών αρχείων υγείας επέτρεψε στην ομάδα να διερευνήσει το ζήτημα σε μεγάλη κλίμακα, αποκαλύπτοντας λεπτομερή πρότυπα κινδύνου με βάση το σημείο στο οποίο οι περισσότεροι αναφέρουν προβλήματα ψυχικής υγείας για να δώσει μια πληρέστερη εικόνα της κατάστασης που επηρεάζει τα άτομα που είχαν καρκίνο. Είναι κάποιες φορές δύσκολο να αντιμετωπιστεί ο καρκίνος χωρίς να χρειάζεται επίσης να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ψυχικής υγείας όπως κατάθλιψη ή άγχος που μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο από τον ίδιο τον καρκίνο.

Οι ψυχολογικές, αντίστοιχα όπως και οι σωματικές, επιπτώσεις του καρκίνου πρέπει να εξεταστούν και να υποστηριχθούν στο σύνολό τους. Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο μπορεί να βρουν αυτά τα αποτελέσματα χρήσιμα εάν αντιμετωπίζουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του καρκίνου στην ψυχική τους υγεία. Σίγουρα δεν είναι μόνοι που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση. Τα ευρήματα της έρευνας υποδηλώνουν την ανάγκη για βελτιωμένη ψυχολογική υποστήριξη για όλους τους ασθενείς με καρκίνο, όχι μόνο όταν έχουν μόλις διαγνωστεί, αλλά και τα επόμενα χρόνια. Απαιτούνται επίσης πιο στοχευμένες στρατηγικές πρόληψης. Ο ίδιος ο καρκίνος και οι θεραπείες του μπορεί να έχουν ποικίλες παρενέργειες, όπως χρόνιο πόνο, λεμφοίδημα, σεξουαλική δυσλειτουργία, κακή κινητικότητα, οικονομική αστάθεια ή έλλειψη, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν βαθιά τη ζωή των ανθρώπων, οδηγώντας δυνητικά σε προβλήματα ψυχικής υγείας.

Με την καλύτερη κατανόηση του τι συμβαίνει στους ανθρώπους κατά τη διάρκεια του αγώνα τους για την αντιμετώπιση του καρκίνου και πότε μπορεί να διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας, οι σχετικοί φορείς, οι γιατροί και οι οικογένεια- φροντιστές τους θα είναι σε καλύτερη θέση να παρέμβουν ή να παρέχουν υποστήριξη την κατάλληλη στιγμή και στο σωστό τρόπο.

Ενεργειακά ποτά. Πηγή ενέργειας ή απειλή για τους ογκολογικούς ασθενείς;

Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση είναι ένα εξουθενωτικό σύνδρομο που επιμένει για πολλούς επιζώντες από καρκίνο για χρόνια μετά τη θεραπεία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πρώιμη και επίμονη κόπωση, λειτουργική έκπτωση, κατάθλιψη και γνωστικές δυσκολίες (1).

Τα ενεργειακά ποτά καταναλώνονται όλο και περισσότερο από νεαρούς ενήλικες και αθλητές. Οι κύριοι στόχοι στην εμπορία αυτών των προϊόντων είναι η αύξηση της σωματικής αντοχής και της ικανότητας συγκέντρωσης καθώς και η βελτίωση της συναισθηματικής κατάστασης. Με αυτά τα αποτελέσματα τα ενεργειακά ποτά είναι ελκυστικές ουσίες για τους ασθενείς. Γνωρίζουμε ότι στην κλινική πρακτική οι ασθενείς χρησιμοποιούν διάφορα συμπληρώματα σε διάφορες καταστάσεις, ειδικά όταν αντιμετωπίζονται με χημειοθεραπεία για καρκίνο. Οι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων με αυτά τα προϊόντα και επίσης η δυσλειτουργία οργάνων δεν είναι σπάνιες και μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή (2).

Αναφέρονται παρενέργειες σε διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού από την κατανάλωση εμπορικών ενεργειακών ποτών , όπως το μυοσκελετικό, το καρδιαγγειακό, το νευρικό, το γαστρεντερικό. Όμως η κυριότερη παρενέργεια των ενεργειακών ποτών αφορά το ήπαρ. Συγκεκριμένα, η κατανάλωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική στεάτωση, διάχυτη πάχυνση χοληδόχου κύστης, χολοστατική ηπατίτιδα, μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος και κυρίως επηρεάζει το μεταβολισμό φαρμάκων. Στην περίπτωση της χημειοθεραπείας, αυτό μπορεί να αυξήσει την τοξικότητα της (3).

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως μπορούμε να βρούμε την ενέργεια που αναζητάμε σε φυσικά ενεργειακά ροφήματα τα οποία, εκτός από την απαιτούμενη ενέργεια, προσφέρουν ενδυνάμωση της άμυνας του οργανισμού, μείωση της τοξικότητας και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Κάποια παραδείγματα είναι :

1) Coco-Hydro Smoothie: Το νερό καρύδας και οι μπανάνες περιέχουν υψηλές ποσότητες καλίου, βοηθώντας στη ρύθμιση και τη διατήρηση υγιών κυττάρων και τη παραγωγή ενέργειας. Τα οφέλη του νερού καρύδας για την υγεία αποδίδονται στην παρουσία βιοδραστικών ενώσεων, όπως βιταμίνες, αμινοξέα, οργανικά οξέα, ένζυμα και φαινολικά οξέα.

Υλικά: ½ φλιτζάνι νερό καρύδας, ½ φλιτζάνι γάλα αμυγδάλου, ½ μια ώριμη μπανάνα και ½ ένα πορτοκάλι.

2) Χυμός μούρων: Τα μούρα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην αργή απελευθέρωση ενέργειας από τα φυσικά σάκχαρα που περιέχουν. Το λάιμ προσθέτει μια πικάντικη γεύση και ενισχύει τη δράση των μούρων.
Υλικά: 1 φλιτζάνι νερό, 1 φλιτζάνι διάφορα μούρα, και το χυμό από 1 λάιμ.

3) Παγωμένο Πράσινο Τσάι Chia: Το πράσινο τσάι ενεργοποιεί ήπια τον οργανισμό, ενώ οι σπόροι Chia είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνες και καλά ωμέγα-3 λιπαρά, προσφέροντας μακράς διαρκείας ενέργεια. Το μέλι προσθέτει γλυκύτητα και δίνει επιπλέον ενέργεια

Τρόπος παρασκευής: Ανακατέψτε 1 φλιτζάνι πράσινο τσάι, 1 κουταλιά της σούπας σπόρους chia και 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι.

4) Πικάντικo ρόφημα; Παρέχει καταπραϋντικές και αντι-φλεγμονώδεις ιδιότητες.
Τρόπος παρασκευής: Σιγοβράστε 2 φλιτζάνια ζεστό νερό σε μια μικρή κατσαρόλα. Προσθέστε 1 μικρό κομμάτι φρέσκο τζίντζερ, κομμένο σε φέτες. Στη συνέχεια, ¼ κουταλάκι του γλυκού κουρκουμά, 1 ½ κουταλάκι του γλυκού μέλι, και ¼ κουταλάκι του γλυκού κάρδαμο.

Σχετικά με τα συστατικά των αναφερόμενων ροφημάτων: Το νερό καρύδας, το πράσινο τσάι, τα μούρα, η βιταμίνη C, το τζίντζερ, ο κουρκουμάς αλλά και το μέλι έχουν συνδεθεί με αντιφλεγμονώδη δράση, ανοσοδιεγερτικές ιδιότητες, αναστολή της αγγειογένεσης, προστασία από βλάβες του DNA, καθώς και με μείωση του ρυθμού πολλαπλασιασμού των κακοήθων κυττάρων. Τα αυξανόμενα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα οφέλη για την υγεία αποδίδονται στις βιοδραστικές ενώσεις τους, κυρίως στις φαινολικές ουσίες όπως τα φλαβονοειδή (4, 5, 6, 7). To τζίντζερ και το μέλι συμβάλλουν επίσης στη μείωση των ανεπιθύμητων συμπτωμάτων της χημειοθεραπείας (8, 9).

Θυμηθείτε να καταναλώνετε πάντα φυσικά ροφήματα αλλά με μέτρο και ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Επιπλέον, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας πριν κάνετε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή σας ή χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα.

Άρθρο από

Βασίλης Κουκουλάς1, Α. Παόλα Ρόχας2
1. Προπτυχιακός Φοιτητής, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
2. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία
1.Inglis JE, Lin PJ, Kerns SL, et al. Nutritional interventions for treating cancer-related fatigue: a qualitative review. Nutr Cancer. 2019;71(1):21-40. doi:10.1080/01635581.2018.1513046
2.Costantino A, Maiese A, Lazzari J, Casula C, Turillazzi E, Frati P, Fineschi V. The Dark Side of Energy Drinks: A Comprehensive Review of Their Impact on the Human Body. Nutrients. 2023 Sep 9;15(18):3922. doi: 10.3390/nu15183922.
3. Paydas S, Sonay Y, Avci A, Duman BB, Tümkaya E. Energy drinks and chemotherapy: can these products cause detrimental effects in cancer patients receiving chemotherapy? Eur J Intern Med. 2013 Jan;24(1):e3-4. doi: 10.1016/j.ejim.2012.10.003.
4. Manna K, Khan A, Kr Das D, Bandhu Kesh S, Das U, Ghosh S, Sharma Dey R, Das Saha K, Chakraborty A, Chattopadhyay S, Dey S, Chattopadhyay D. Protective effect of coconut water concentrate and its active component shikimic acid against hydroperoxide mediated oxidative stress through suppression of NF-κB and activation of Nrf2 pathway. J Ethnopharmacol. 2014 Aug 8;155(1):132-46. doi: 10.1016/j.jep.2014.04.046.
5. Kristo AS, Klimis-Zacas D, Sikalidis AK. Protective Role of Dietary Berries in Cancer. Antioxidants (Basel). 2016 Oct 19;5(4):37. doi: 10.3390/antiox5040037.
6. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
7. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
8. Waheed M, Hussain MB, Javed A, Mushtaq Z, Hassan S, Shariati MA, Khan MU, Majeed M, Nigam M, Mishra AP, Heydari M. Honey and cancer: A mechanistic review. Clin Nutr. 2019 Dec;38(6):2499-2503. doi: 10.1016/j.clnu.2018.12.019.
9. Kim SD, Kwag EB, Yang MX, Yoo HS. Efficacy and Safety of Ginger on the Side Effects of Chemotherapy in Breast Cancer Patients: Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Mol Sci. 2022 Sep 24;23(19):11267. doi: 10.3390/ijms231911267.