Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες κινδύνου, προσυμπτωματικός έλεγχος και έγκαιρη διάγνωση

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κοινοβουλευτικής Ομάδας για τον Καρκίνο του Μαστού, από τις γυναίκες που γεννιούνται σήμερα, 1 στις 8 θα νοσήσει με καρκίνο του μαστού κάποια στιγμή στη ζωή της. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα αναφέρονται 7.772 περίπου νέες περιπτώσεις το χρόνο

ΠΑΡΆΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΎΝΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΆΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΎΝΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΎΝ ΝΑ ΑΛΛΆΞΟΥΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚO ΦYΛΟ ΘΥΛΗΚΟ

Αυτό δε σημαίνει πως είναι αδύνατο να εμφανιστεί και στους άντρες.

Η ΜΕΓAΛΗ ΗΛΙΚIΑ

Όσο μεγαλώνει η ηλικία , ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού αυξάνεται. Οι περισσότεροι καρκίνοι στο μαστό ανιχνεύονται σε γυναίκες ηλικίας 55 ετών και πάνω.

ΠΡΟΣΩΠΙΚO ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚO ΙΣΤΟΡΙΚO

Μία γυναίκα που είχε εμφανίσει στο παρελθόν καρκίνο του μαστού ή έχει στενό συγγενή που έχει εμφανίσει καρκίνο του μαστού( μητέρα, πατέρας, αδελφή, αδελφός, κόρη) έχει μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Στη περίπτωση που έχει περισσότερους από ένα συγγενείς με προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού τότε ο κίνδυνος αυξάνεται ακόμα πιο πολύ. Να σημειωθεί πως οι περισσότερες γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού δεν έχουν στενό συγγενή που έχει εμφανίσει καρκίνο στον μαστό.

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΆ ΜΕΤΑΛΑΓΜΈΝΑ ΓΟΝΊΔΙΑ

Ορισμένες γονιδιακές μεταλλάξεις (πιο συχνά στα γονίδια BRCA1 και BRCA2) μπορεί να οδηγήσουν στον κληρονομικό καρκίνο.

ΠΥΚΝΟΣ ΙΣΤΟΣ ΜΑΣΤΟΥ

Οι γυναίκες που εμφανίζουν πυκνό μαστικό ιστό μέσω των μαστογραφιών  έχουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Ο πυκνός μαστικός ιστός μπορεί επίσης να δυσκολέψει την ανίχνευση του καρκίνου με μαστογραφία.

ΠΑΡΆΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΎΝΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ

  • Κατανάλωση αλκοόλ
  • Παχυσαρκία , υπερβαρία ειδικότερα μετά την εμμηνόπαυση
  • Καθιστική ζωή
  • Ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση με οιστρογόνα και προγεστερόνη
  • Έναρξη της έμμηνου ρύσης νωρίς και παύση της αργά
  • Ατοκία ή τεκνοποίηση πρώτη φορά μετά τα 30
  • Χρήση συγκεκριμένων μεθόδων αντισύλληψης
  • Ιστορικό μη καρκινικών παθήσεων μαστών

ΠΡΟΛΗΨΗ

Δεν υπάρχει απόλυτη μέθοδος πρόληψης του καρκίνου του μαστού . Υπάρχουν όμως αλλαγές που μπορεί να κάνει το κάθε άτομο ώστε να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.

  • Η αποφυγή ή η μείωση του αλκοόλ
  • Η τακτική σωματική άσκηση
  • Το φυσιολογικό σωματικό βάρος

Κάποια άτομα με αυξημένο  κίνδυνο συμβουλεύονται ειδικό γενετικών παθήσεων ώστε να θα ελέγξουν αν έχουν κληρονομήσει τα μεταλλαγμένα γονίδια , ή αν θα ήταν συνετό να επιλέξουν να λάβουν φαρμακευτική αγωγή ή θα υποβληθούν σε προληπτική μαστεκτομή.

ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚOΣ EΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Όσο πιο νωρίς ανιχνεύεται ο καρκίνος ,τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να είναι αποτελεσματική η θεραπεία. Οι ειδικοί συστήνουν για τις γυναίκες με μέτριο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.

  • Γυναίκες ηλικίας 40 έως 44 θα πρέπει να έχουν την επιλογή να ξεκινούν ετήσια προσυπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του μαστού με μαστογραφία (ακτινογραφία του μαστού) εφόσον το επιθυμούν.
  • Γυναίκες ηλικίας 45 έως 54 θα πρέπει να κάνουν μαστογραφία ετησίως.
  • Γυναίκες ηλικίας 55 και παραπάνω μπορούν να υποβάλλονται σε μαστογραφία κάθε 2 χρόνια, ή να συνεχίσουν κάθε 1 χρόνο. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να συνεχιστεί εφόσον η γυναίκα είναι σε καλή υγεία και εκτιμάται να ζήσει 10 επιπλέον χρόνια.
  • Υπάρχει και η δυνατότητα εξέτασης με μαγνητική τομογραφία. Μπορείτε να συζητήσετε με το γιατρό σας για αυτή την επιλογή.

ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Το πιο κοινό σημείο του καρκίνου του μαστού είναι ένα  εξόγκωμα ή μάζα που δεν υπήρχε προηγουμένως, αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως κάθε εξόγκωμα και μάζα αποτελεί καρκίνο.

Άλλα σημεία περιλαμβάνουν οίδημα (πρήξιμο) σε όλο ή σε περιοχές του μαστού (ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εξογκώματα),ερεθισμός ή τραχύτητα στο δέρμα, πόνος στη θηλή ή εισχώρησή της προς τα μέσα (βαθούλωμα), εκκρίσεις από τη θηλή (όχι γάλα ),θηλή ή δέρμα στην περιοχή του μαστού κόκκινο, ξηρό ,παχύ ή που ξεφλουδίζει, οίδημα ή ερεθισμένοι λεμφαδένες. Είναι πολύ σημαντικό να κάνετε εξετάσεις και να παρακολουθείτε τυχόν νέα εξογκώματα ,μάζες και άλλες αλλαγές

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού εξαρτάται από τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου, ειδικοί έλεγχοι που μπορούν να γίνουν στον όγκο, καθώς και η ηλικία του ασθενή ,άλλα προβλήματα υγείας που μπορεί να συνυπάρχουν και από τις προσωπικές επιλογές του ατόμου στον τρόπο ζωής του. Άτομα που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού καλό είναι να συζητάνε για τις διαθέσιμες επιλογές στη θεραπεία τους και να κάνουν συνειδητές επιλογές μετά από πλήρη ενημέρωση συμβουλευόμενοι από τον ιατρό τους.

Η ΖΩΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΊΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Από τη στιγμή που ένα άτομο διαγιγνώσκεται με καρκίνου του μαστού, η ποιότητα ζωής του επηρεάζεται σε πολλά επίπεδα. Διαφορετικά σωματικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, πνευματικά, και οικονομικά ζητήματα μπορεί να προκύψουν οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης του καρκίνου και μετά το τέλος της θεραπείας.Κάποιοι τύποι καρκίνου του μαστού μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαροί. Παρηγορητική φροντίδα επικεντρώνεται στην βελτίωση της ποιότητας ζωής  και στη διαχείριση με θέματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού. ‘Άτομα με προχωρημένο στάδιο καρκίνου του μαστού μπορεί να επωφεληθούν από την παρηγορητική φροντίδα οποιαδήποτε στιγμή από τη στιγμή της διάγνωσης , μέχρι και τη θεραπεία και μετέπειτα. Η καλή και αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ του ατόμου με καρκίνο και την διεπιστημονική ομάδα φροντίδα του είναι σημαντική και περιλαμβάνει:

  • Την άνεση να κάνει και να απαντάει σε ερωτήσεις
  • Να συνεργάζεται και να θέτουν στόχους
  • Να παίρνουν από κοινού αποφάσεις
  • Να διαχειρίζονται τις ανεπιθύμητες ενέργειες και άλλα ζητήματα που προκύπτουν από τη θεραπεία
  • Να προγραμματίζουν τον επανέλεγχο και τη φροντίδα μετά την θεραπεία.
Για όλα αυτά και άλλα πολλά ας βάλουμε στο πρόγραμμα μας, τώρα που γυρίσαμε στην καθημερινότητα μας, το πιο σημαντικό ραντεβού από όλα: την ετήσια μαστογραφία μας.
Ας ξεκινήσουμε σωστά :
Σήμερα το πρώτο πληθυσμιακό πρόγραμμα για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, που φέρει το όνομα της Φώφης Γεννηματάς είναι γεγονός.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες 50-69 ετών, καθώς αυτή είναι η πληθυσμιακή ομάδα που συστήνεται από τις ευρωπαϊκές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες ότι θα πρέπει να υποβάλλεται σε διετή πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διενέργεια ψηφιακής μαστογραφίας και εφόσον υπάρχουν ευρήματα, κλινική εξέταση από ειδικό γιατρό, καθώς και υπερηχογράφημα. Οι εξετάσεις γίνονται σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές σε όλη τη χώρα εύκολα, γρήγορα και δωρεάν. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν κανονικά οι ανασφάλιστες γυναίκες χωρίς καμία επιβάρυνση .
Υπάρχει πάντα η δυνατότητα διενέργειας σχετικών εξετάσεων μέσω ΕΟΠΥΥ σε ατομική βάση όπως ισχύει μέχρι σήμερα, για κάθε γυναίκα, οποιασδήποτε ηλικίας, ανάλογο το ατομικό της προφίλ υγείας και τις συστάσεις του ιατρού της.
Σημειώστε : Απαιτείται κατοχή ΑΜΚΑ και προεραιρετικά η ενεργοποίηση της άυλης συνταγογράφησης .Για όσες δεν έχουν ενεργοποίηση την άυλη μπορούν με την επίσκεψη τους σε οποιαδήποτε ιατρό ή μονάδα να ζητήσουν τη χρήση του σχετικού δωρεάν παραπεμπτικού.
 
ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΜΑΣ
Περισσότερες λεπτομέρειες στο 

ΠΗΓΗ     American Cancer Society ,World Cancer Research Fund International Επεξεργασία κειμένου Οικονόμου Μαργαρίτα Κ3

 

«OnKontakt»Μία νέα προσέγγιση στην Θεραπεία του Καρκίνου από την Εσθονία

Ένα νέο ψηφιακό σύστημα υποστήριξης για ασθενείς με καρκίνο κατά τη διάρκεια της ογκολογικής τους θεραπείας αναπτύσσει το North Estonia Medical Center (NEMC). Κάθε χρόνο υπάρχουν περίπου 8800 νέες περιπτώσεις καρκίνου στην Εσθονία και αναμένεται να αυξηθούν σε 11 000 για το έτος 2030. Το NEMC είναι ένα από τα τρία κέντρα καρκίνου στην Εσθονία και θεραπεύει περίπου το 50% των ασθενών με καρκίνο που λαμβάνουν συστηματική θεραπεία (χημειοθεραπεία,ανοσοθεραπεία, ορμονοθεραπεία, βιολογική θεραπεία) και το 75% των καρκινοπαθών που λαμβάνουν ακτινοθεραπεία.

Η θεραπεία του καρκίνου μπορεί να είναι μακροχρόνια και να έχει σοβαρές παρενέργειες, μερικές από αυτές ακόμη και απειλητικές για τη ζωή. Το 2019, 325 καρκινοπαθείς νοσηλεύτηκαν στο δωμάτιο επειγόντων περιστατικών (ER) του NEMC λόγω σοβαρών παρενεργειών, πολλές από τις οποίες, με το κατάλληλο σύστημα παρακολούθησης και υποστήριξης, θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι. Επιπλέον, όπως απέδειξε η κρίση του Covid-19, η σωματική επαφή μπορεί να είναι περιορισμένη ή/και μη διαθέσιμη, γεγονός που έχει δώσει μια πρόσθετη ώθηση για την ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών για να βοηθήσουμε τους ασθενείς μας. Το όνομα του έργου «OnKontakt» περιγράφει τον πυρήνα του έργου – είναι μια συμβίωση δύο λέξεων – ογκολογία και επαφή.

Η ψηφιακή υπηρεσία «OnKontakt» είναι ένα μοντέλο συνεργασίας που επιτρέπει στους καρκινοπαθείς να αναφέρουν παρενέργειες που σχετίζονται με τη θεραπεία στην ομάδα φροντίδας τους και να λαμβάνουν υποστήριξη και συμβουλευτική μέσω της εφαρμογής υγείας. Η έγκαιρη γνώση σχετικά με τις παρενέργειες του ασθενούς επιτρέπει την έγκαιρη παρέμβαση και θεραπεία από την ομάδα φροντίδας του ασθενούς. Ως εκ τούτου, οι σοβαρές, δυνητικά απειλητικές για τη ζωή ανεπιθύμητες ενέργειες και η ανάγκη νοσηλείας θα μειωθούν. Η πλατφόρμα συλλέγει επίσης δομημένα δεδομένα αποτελεσμάτων που αναφέρονται από ασθενείς, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αλλαγή των μελλοντικών στρατηγικών θεραπείας (τόσο στις κλινικές καρκίνου όσο και στην πρωτοβάθμια περίθαλψη).

Σκοπός της υπηρεσίας τηλεϊατρικής:

Για τη διατήρηση/βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Να μειωθεί ο αριθμός των περιττών επισκέψεων ER που γίνονται από καρκινοπαθείς.

Για να διασφαλιστεί η έγκαιρη παρέμβαση σε περίπτωση επιπλοκών.

Να βελτιωθεί η συμμόρφωση με τη θεραπεία, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για ένα βελτιωμένο θεραπευτικό αποτέλεσμα συνολικά.

Να αυξηθεί η συνεργασία μεταξύ των γενικών γιατρών και της κλινικής του καρκίνου.

Για τη χρήση δεδομένων που αναφέρονται από τον ασθενή στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με τη θεραπεία.

Για τη διεξαγωγή ενεργητικής συμβουλευτικής ασθενών, η οποία μπορεί να μειώσει το άγχος που σχετίζεται με τη θεραπεία και να αυξήσει την αίσθηση ασφάλειας του ασθενούς.

Ο ασθενής και η ομάδα φροντίδας συνδέονται μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας υγείας. Το 2022 το πιλοτικό έργο περιλαμβάνει έως και 250 ασθενείς με καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου που λαμβάνουν συστηματική θεραπεία (ή/και ακτινοθεραπεία). Όταν είναι επιτυχής, περισσότεροι ασθενείς και τοποθεσίες καρκίνου θα συμπεριληφθούν με το όραμα να παρέχουν την υπηρεσία σε όλη την Εσθονία. Οι προετοιμασίες ξεκινούν τον Μάιο του 2021, οι ασθενείς θα συμπεριληφθούν από τις αρχές του 2022 και μια ολοκληρωμένη έκθεση με βάση τα αποτελέσματα του 2022 θα υποβληθεί μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2023. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Εσθονική Υγεία Ασφαλιστικό Ταμείο και NEMC.

Ας πάρουμε ιδέες ….Κ3

Περισσότερα :

https://www-regionaalhaigla-ee.translate.goog/et/onkontakt-vahipatsiendi-e-tugi?_x_tr_sl=et&_x_tr_tl=el&_x_tr_hl=el&_x_tr_pto=sc

Artificial intelligence expert enhances cancer diagnostic testing & delivers value to your NGS Data!

Εκπαίδευση σε ασθενείς και ιατρούς συστήνει η ESMO για να αντιμετωπιστουν οι δυσκολίες των καρκινοπαθών

Η υποστηρικτική φροντίδα απέναντι στους καρκινοπαθείς ασθενείς έρχεται στο προσκήνιο από την ESMO(European Society for Medical Oncologists), και κρίνει επιτακτική ανάγκη την στήριξη των επιζώντων του καρκίνου, αλλά και την καλύτερη ενημέρωση τόσο των γιατρών όσο και των ίδιων των ασθενών σχετικά με την υποστηρικτική φροντίδα.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, ένα μεγάλο ποσοστό καρκινοπαθών υποφέρει από επιβαρυντικά συμπτώματα και δηλώνει δυσαρεστημένο για την βοήθεια που λαμβάνει. Ερευνητές του German Cancer Research Centre, Heidelberg ζήτησαν από τους καρκινοπαθείς ασθενείς να αξιολογήσουν την επιβάρυνση στη ζωή τους, με βάση μια λίστα 36 πιθανών προβλημάτων. Επιπλέον, ζητήθηκαν να αξιολογήσουν το βαθμό υποστήριξης που έλαβαν για κάθε πρόβλημα(καλή/μέτρια/κακή).

Τα αποτελέσματα είναι τα εξής:

    • 44% των ασθενών αναφέρουν κακή υποστήριξη για σεξουαλικά προβλήματα
    • 37,7% κακή υποστήριξη για προβλήματα κόπωσης 
    • 35,9% κακή υποστήριξη για νευροπάθεια
    • 35,3% κακή υποστήριξη για νοητικά προβλήματα 
    • 34,7% κακή υποστήριξη για προβλήματα αύξησης βάρους 
    • 33,7% κακή υποστήριξη για ταραχή και δυσκολίες ύπνου

Η δυσαρέσκειά τους αυτή καθώς και οι διάφορες μακροπρόθεσμες συνέπειες θα πρέπει να μας αγρυπνήσουν όλους και να δοθεί περισσότερη έμφαση σε αυτούς τους ίδιους αλλά και στην εύρεση μηχανισμών, που θα βοηθήσουν την ιατρική παρέμβαση και συνεπώς την πιο γρήγορη θεραπεία τους.Εξίσου σημαντική είναι και η σωστή ενημέρωση των ιατρών και των ασθενών.

Σύμφωνα με έρευνα, ογκολόγοι και μη ογκολόγοι ιατροί κλήθηκαν να εκτιμήσουν πέντε χρόνια επιβίωσης καρκινοπαθών ασθενών, αναφορικά με 12 συνήθεις μορφές της νόσου και στα διάφορα κλινικά τους στάδια. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι ογκολόγοι εκτίμησαν σωστά την επιβίωση σε τέσσερις από τις δώδεκα μορφές καρκίνου, ενώ οι μη ογκολόγοι μόλις σε δυο από τις δώδεκα. Συγχρόνως, και οι δύο ομάδες ιατρών υποτίμησαν κάποιες μορφές όπως καρκίνο του προστάτη και μελάνωμα, καρκίνο του μαστού, των νεφρών. Επίσης, υπερεκτίμησαν την επιβίωση για τον καρκίνο του παχέως εντέρου, του πνεύμονα, του συκωτιού, του στομάχου και του παγκρέατος. Το ίδιο συνέβη και με τα διάφορα κλινικά σενάρια, όπου και οι δύο υποτίμησαν και υπερεκτίμησαν τα στάδια σε κάποιες μορφές καρκίνου.  

Η εκπαίδευση όλων των ιατρών που έρχονται καθημερινά σε επαφή με καρκινοπαθείς ασθενείς, η συνεχής ενημέρωσή τους με στατιστικές και τάσεις προγνώσεων, είναι ζωτικής σημασίας. Έτσι θα υπάρχει και σωστή, έγκαιρη ενημέρωση των ασθενών σχετικά με την πρόγνωση και τη θεραπεία τους. 

Αντίστοιχη έρευνα διεξήχθη σε καρκινοπαθείς ασθενείς σχετικά με τις γνώσεις τους πάνω στην ανοσοθεραπεία (τους μηχανισμούς δράσης, την αποτελεσματικότητα, συνέπειες και κόστος). Το 52% των ερωτηθέντων με καρκίνο του μαστού «Δεν γνωρίζουν» πώς λειτουργεί η ανοσοθεραπεία. Στην ίδια απάντηση αντιστοιχούν και άλλα εξίσου σημαντικά ποσοστά άλλων μορφών καρκίνου. 

Η καλή γνώση και ενημέρωση των ασθενών σχετικά με την ανοσοθεραπεία, θα επιφέρουν σίγουρα καλύτερη επικοινωνία μεταξύ ασθενών-ιατρών και επομένως καλύτερα αποτελέσματα στις θεραπείες τους. Ο πλήρως ενημερωμένος ασθενής μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην πρόληψη μετέπειτα σοβαρών συνεπειών

Όσον αφορά την πανδημία του Covid-19, επηρεάζει και αυτή σε μεγάλο βαθμό τους καρκινοπαθείς. Το 15% των ασθενών καρκίνου βιώνει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες του ιού. Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ Φεβρουαρίου 2020- Φεβρουαρίου 2021 ερευνήθηκαν καρκινοπαθείς ασθενείς από 35 Ευρωπαϊκά Ινστιτούτα που επιβίωσαν από τον Covid-19. Οι τρεις κυριότερες μακροπρόθεσμες ασθένειες που αναφέρονται είναι αναπνευστικά προβλήματα, κόπωση και νοητικές/ψυχολογικές δυσλειτουργίες. Γενικά, παρατηρήθηκε μια αύξηση των ποσοστών θανάτων κατά 76% λόγω των μακροπρόθεσμων συνεπειών του Covid-19. Ιδιαίτερα, όσοι ασθενείς διέκοψαν την θεραπεία κατά του καρκίνου σε αυτή την περίοδο, τετραπλασίασαν το ρίσκο θανάτου, σε σύγκριση με όσους προσάρμοσαν  τις θεραπείες τους. 

Επομένως, η ενημέρωση και η καλύτερη γνώση τόσο των ιατρών όσο και των ασθενών μπορεί να επηρεάσει θετικά την υποστηρικτική φροντίδα. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι η καλή φροντίδα όλων των ασθενών, προκειμένου να καταπολεμήσουν την ασθένεια από κοινού με τους ιατρούς. Ειδικότερα στις μέρες μας, κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας που αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για ασθενείς με χρόνια νοσήματα.

Ας ενημερωθούμε λοιπόν όλοι για να αντιμετωπίσουμε κάθε δυσκολία. 

Bibliography: https://cancerworld.net/whats-new-in-supportive-care-presentations-from-esmo-2021/

Photo: https://www.parallels.com/blogs/parallels-support/

 

Η συμμετοχή των ασθενών στην Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας

Ο πρόσφατος νόμος ν.4931 (13/5/2022) για τις αλλαγές στον τομέα της υγείας «Γιατρός για όλους, ισότιμη και ποιοτική πρόσβαση στις υπηρεσίες του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και άλλες επείγουσες διατάξεις» κάνει ένα σημαντικό και αξιόλογο πρώτο βήμα αναφορικά με την αναγνώριση των συλλόγων ασθενών ως συνομιλητές της Πολιτείας και τα αρμόδια όργανα λήψης αποφάσεων.

Συγκεκριμένα, ο νόμος αναφέρει πως οι ενώσεις ή οι σύλλογοι ασθενών μετέχουν με εκπρόσωπο ή εκπροσώπους τους στα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, που είναι αρμόδια να λαμβάνουν αποφάσεις που αφορούν 1) στο σχεδιασμό των πολιτικών υγείας και στην αξιολόγηση των ακολουθούμενων πρακτικών 2) στην οργάνωση των αντίστοιχων φορέων, δημόσιων και ιδιωτικών, και 3) στα δικαιώματα των ασθενών.

Η εφαρμογή ενός τέτοιου νόμου στην πράξη είναι μια πολυδιάστατη άσκηση, την οποία οι σύλλογοι και η Πολιτεία καλούνται επιμελώς να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν, ώστε να υπάρξουν ουσιαστικά και χειροπιαστά αποτελέσματα της συνεργασίας ασθενών και Πολιτείας, για μια πραγματικά ασθενοκεντρική πολιτική υγείας. Ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς πολιτικής υγείας, όπου η εφαρμογή του νέου νόμου θα μπορούσε να είναι καρποφόρα, είναι και ο θεσμός της αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (ΑΤΥ). Η συμμετοχή των ασθενών δύναται να παίξει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση των διαδικασιών αλλά και το παραχθέν έργο ενός τέτοιου θεσμού, έργο το οποίο να εξυπηρετεί συνάμα τα συμφέροντα της Πολιτείας αλλά και των ασθενών.

Σε πολλές χώρες με προηγμένες τακτικές και οργανισμούς ΑΤΥ, η συμμετοχή των ασθενών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων θεωρείται σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας,καθώς ενισχύει τη διαφάνεια, τη νομιμότητα και τη δικαιοσύνη στη λήψη αποφάσεων. Η συμμετοχή των ασθενών ενισχύει, επίσης, την εμπιστοσύνη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και, κυρίως, την αποδοχή των αποφάσεων που λαμβάνονται,καθιστώντας τον ασθενή, τον τελικό αποδέκτη τον αποφάσεων, συν-δημιουργό πολιτικών υγείας και συν-ομιλητή της Πολιτείας. Ένας ρόλος που αρμόζει στους ασθενείς λόγω της διττής τους υπόστασης: του φορολογουμένου πολίτη, αλλά κυρίως του πολίτη σε ανάγκη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Επιπλέον, με τη συμμετοχή των ασθενών, ενισχύεται η συμμόρφωσή τους και η ικανοποίηση με τη θεραπεία, και ως επακόλουθο, υπάρχουν και καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα. Τα οφέλη μιας τέτοιας διαδικασίας είναι, λοιπόν, πολυεπίπεδα.

Οι ασθενείς μπορούν να συνεισφέρουν την πολύτιμη γνώση και την εμπειρία που αποκτούν βιώνοντας τη συγκεκριμένη πάθηση, καθώς και τη γνώση των οφελών/κινδύνων διαφορετικών θεραπευτικών επιλογών που έχουν λάβει στη θεραπευτική πορεία τους. Επιπλέον, προσφέρουν ολοκληρωμένη εικόνα του αντίκτυπου της ασθένειας στους ιδίους, στις οικογένειές τους αλλά και ευρύτερα στις υπηρεσίες υγείας και στην αντίστοιχη κατανάλωση υγειονομικών πόρων. Μια τέτοια συμμετοχή διευκολύνει το έργο της επιτροπής ΑΤΥ καθώς αξιοποιούνται οι ασθενείς ως «πηγή δεδομένων», αλλά και αναβαθμίζεται η αποτελεσματικότητα των αποφάσεων, μιας και γίνονται πιο ασθενοκεντρικές.Ένας άλλος τρόπος συμμετοχής των ασθενών στην ΑΤΥ επιτυγχάνεται έμμεσα μέσω ποσοτικών δεδομένων που αντλούνται από τους ασθενείς στο πλαίσιο κλινικών και φαρμακο-οικονομικών μελετών.

Μια άλλη μορφή ποσοτικών δεδομένων αφορά στην άντληση και εφαρμογή των προτιμήσεων των ασθενών για θεραπευτικές επιλογές. Οι ποσοτικές προτιμήσεις δείχνουν τη σχετική επιθυμία ή αποδοχή από τους ασθενείς των κλινικών αποτελεσμάτων ή άλλων χαρακτηριστικών των θεραπευτικών επιλογών, καθώς και τις αντισταθμίσεις (trade-offs) που κάνουν οι ασθενείς μεταξύ οφελών και κινδύνων μιας θεραπείας. Επιπλέον, δύναται να γίνει αποτίμηση των προτιμήσεων για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά θεραπείας σε χρηματικό ποσόν (monetary value).

Στο πλαίσιο της ΑΤΥ, οι ποσοτικές προτιμήσεις ασθενών συμβάλλουν στην κατανόηση των προτεραιοτήτων και αναγκών των ασθενών, ώστε οι αποφάσεις ΑΤΥ να γίνονται με γνώμονα τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των ασθενών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η βαρύτητα που δίνει μια επιτροπή ΑΤΥ στα κλινικά αποτελέσματα, όπως για παράδειγμα η επιβίωση χωρίς εξέλιξη νόσου, σε σχέση με τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής των ασθενών (health related quality of life HRQoL). Μελέτη προτιμήσεων ασθενών με καρκίνο μαστού σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ιρλανδία, Πολωνία, Ισπανία) έδειξε πως οι ασθενείς είναι πρόθυμοι να έχουν μικρότερη επιβίωση ελευθέρας νόσου (progression-free survival) ως αντιστάθμιση για καλύτερη ποιότητα ζωής. Συγκεκριμένα, οι ασθενείς είναι πρόθυμοι να πληρώσουν €6,896 για έναν χρόνο ελευθέρας εξέλιξης νόσου, εν αντιθέσει με €17,288 που είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για ένα χρόνο τέλειας λειτουργικής ευεξίας (functional well-being) και €15,138 για ένα χρόνο χωρίς πόνο. Μια τέτοια μελέτη δείχνει πως οι προτιμήσεις ασθενών πρέπει να ληφθούν υπόψιν από τους κανονιστικούς και τους οργανισμούς ΑΤΥ, καθώς η οπτική των ασθενών μπορεί να διαφέρει από το τι θεωρείται «σωστό» από τους λήπτες αποφάσεων.

Ο νέος νόμος δίνει την κατάλληλη ευκαιρία στους ασθενείς να είναι συν-ομιλητές της Πολιτείας και συν-δημιουργοί αποφάσεων σε θέματα πολιτικών υγείας. Η ΑΤΥ αποτελεί το κατάλληλο όχημα για την πρώτη εφαρμογή της πραγματικής συμμετοχής ασθενών στις αποφάσεις για μια ασθενοκεντρική προσέγγιση και η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει πως υπάρχουν πολλοί τρόποι συμμετοχής ασθενών, οι οποίοι μπορούν να εφαρμοστούν για πραγματική πρόοδο στην πολιτική υγείας στην Ελλάδα.

Περισσότερα στο :

Hellenic Medical Review ,Eugena Stamuli: Η συμμετοχή των ασθενών στην Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας ,TOPICS: Οικονομικά της υγείας

Συσχέτιση της Διατροφής με την Πρόγνωση του Καρκίνου του Μαστού

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο μεταξύ των γυναικών και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο, στις γυναίκες, παγκοσμίως. Καθίσταται αναγκαία η διερεύνηση των παραγόντων που δρουν προστατευτικά στην πρόγνωση του καρκίνου του μαστού.

Σε μελέτη που που έγινε από τους Άννα Γιαννούτσου Αντωνία Καλογιάννη, Θεόδωρος Καπάδοχος, Νικολέττα Μάργαρη,και βρίσκουμε στην Συστηματική Ανασκόπηση 2021, 60(4): 400–412 του Hellenic Journal of Nursing, ανακτήθηκαν αρχικά 927 μελέτες από τις οποίες οι 12 συμπεριλήφθησαν στην παρούσα μελέτη.Τα αποτελέσματα της είναι ενδεικτικά για την συμβολή της διατροφής στην πρόγνωση του Καρκίνου μιας και επιβεβαίωσε ότι η διατροφή επηρεάζει την πρόγνωση του καρκίνου του μαστού και την επιβίωση. Οι γυναίκες που ακολουθούν ποιοτικό πρότυπο διατροφής δύνανται να βελτιώσουν την πορεία του καρκίνου.

Εξετάστηκαν έρευνες που αφορούσαν  μεμονωμένες διατροφικές ομάδες: γαλακτοκομικά, ψάρια και οστρακοειδή, τρόφιμα ολικής άλεσης, φυτικές ίνες, φυτοοιστρογόνα, σόγια, αλκοόλ και τσάι. Από την ανάλυση των μελετών φαίνεται ότι η κατανάλωση ψαριού δρα ευεργετικά, καθώς μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλέον συμβάντων του καρκίνου του μαστού και της θνησιμότητας. Επίσης, φαίνεται ότι η αυξημένη κατανάλωση βρώμης/μούσλι πριν τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού είναι πιθανό να μειώνει τη θνησιμότητα, αλλά η αυξημένη κατανάλωση ψωμιού σικάλεως μετά τη διάγνωση αυξάνει τη θνητότητα από καρκίνο του μαστού. Επιπλέον, οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που καταναλώνουν αλκοόλ φαίνεται να έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο υποτροπής της νόσου, ενώ συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού μετά τη διάγνωση βοηθάει στην καλύτερη επιβίωση.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε όλοι το 90% των γυναικών με καρκίνο του μαστού επιβιώνουν πέντε ή περισσότερα χρόνια,4 ενώ σύμφωνα με ιρανή διαχρονική μελέτη που συμμετείχαν 3.048 γυναίκες, η πενταετής επιβίωση ήταν 76%. Καθίσταται έτσι σημαντική η διερεύνηση των παραγόντων του τρόπου ζωής που δρουν προστατευτικά στην πρόγνωση της νόσου.

Έχει παρατηρηθεί ότι γυναίκες διαγνωσμένες με καρκίνο του μαστού που ακολουθούσαν υγιεινή διατροφή, η οποία συμπεριλάμβανε αυξημένη πρόσληψη φρούτων, λαχανικών, τροφίμων ολικής αλέσεως και πουλερικών, είχαν στατιστικά σημαντική μείωση του συνολικού κινδύνου θανάτου και του θανάτου από άλλες αιτίες, που δεν συνδέονται με τον καρκίνο. Η υιοθέτηση του προτύπου της μεσογειακής διατροφής ότι είναι ευεργετική στην προστασία ενάντια στον κίνδυνο του καρκίνου του μαστού και συμβάλλει στη μείωση των υποτροπών.

Αντίθετα, στις γυναίκες που η διατροφή τους συμπεριλάμβανε υψηλή πρόσληψη κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος καθώς και σιτηρών, παρατηρήθηκε αύξηση του κινδύνου του συνολικού θανάτου και του θανάτου από αιτίες μη σχετιζόμενες με καρκίνο. Επίσης, η παχυσαρκία συσχετίζεται με μεγαλύτερη υποτροπή του καρκίνου του μαστού.

Η Αμερικανική Εταιρεία για τον Καρκίνο, στις οδηγίες της για τους επιζώντες της νόσου, συμπεριλαμβάνει τη διατήρηση υγιούς βάρους, την υιοθέτηση ενεργού τρόπου ζωής και υγιεινή διατροφή, περιορίζοντας την κατανάλωση αλκοόλ. Μια υγιεινή διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, πουλερικά, καθώς και ψάρια, φαίνεται να συσχετίζεται με ελαττωμένη θνησιμότητα, ύστερα από τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.

Περισσότερα στο  Διατροφη και Καρκινος

 

Οδηγός για ασφαλείς διακοπές από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, εφιστά την προσοχή στους παραθεριστές, για την πρόληψη προβλημάτων υγείας που μπορεί να παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους.  Μάλιστα, τα συνεργεία του ΙΣΑ και της Περιφέρειας Αττικής διένειμαν σχετικό ενημερωτικό υλικό, στα λιμάνι του Πειραιά.

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και Περιφερειάρχης Αττικής Γ. Πατούλης τόνισε την σημασία της τήρησης των μέτρων προφύλαξης ,για την πρόληψη των απρόβλεπτων καταστάσεων που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία μας . «Η αλλαγή περιβάλλοντος κατά της διάρκεια των διακοπών μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους, ειδικά για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού όπως είναι οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι χρόνιοι πάσχοντες.», τόνισε ο Γ. Πατούλης.

Ας δούμε τον οδηγό, για ασφαλείς διακοπές που συνέταξε το μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του ΙΣΑ και της Περιφέρειας Αττικής κ. Χαρίλαος Κ. Κουτής,MD,MPH,MSc,PhD , Ιατρός Επιδημιολόγος,  Ομ. Καθηγητής Υγιεινής Επιδημιολογίας & Δημόσιας Υγείας Πανεπιστήμιου Δυτικής Αττικής

Προγραμματισμός Ταξιδιού

Μέσα Μαζικής Μεταφοράς
Εισιτήρια χρόνος ταξιδιού, ατομικά μέσα προστασίας μάσκες καπέλα γάντια απολυμαντικά
Δικό σας αυτοκίνητο Ελέγξτε το αυτοκίνητο σας πριν τις διακοπές. Τηρείται αυστηρά τους κανόνες ασφαλούς οδήγησης.
Στάση κάθε 100 χιλιόμετρα σε οργανωμένο παρκιγκ

Διατροφή
Νερό – Τρόφιμα

  • Αποφεύγετε την κατανάλωση νερού βρύσης και πάγου που δεν είναι ελεγχόμενα.
  • Να ζητάτε το ποτό σας χωρίς πάγο. Μην πίνετε ποτά με αναψυκτικά.
  • Να καταναλώνετε μόνο βρασμένα, ξεφλουδισμένα ή καλά πλυμένα λαχανικά και φρούτα.
  • Πίνετε εμφιαλωμένο νερό εάν δεν είναι ασφαλές του δικτύου.
  • Το κρέας και τα ψάρια πρέπει να είναι πολύ καλά ψημένα
  • Να αποφεύγετε τα τρόφιμα και τα ποτά από πλανόδιους πωλητές ή από μέρη όπου δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής.
  • Να αποφεύγετε το σερβίρισμα από μπουφέδες στους οποίους δεν χρησιμοποιούνται προστατευτικά καλύμματα και ψυκτικά μέσα.
  • Να προτιμάτε τρόφιμα συσκευασμένα με ετικέτα.
  • Να αποφεύγετε την κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων.
  • Να αποφεύγετε την κατανάλωση κρύων σαλτσών, που δεν βρίσκονται σε ψυγείο.
  • Μην ξεχνάτε στις διακοπές τα ευπαθή άτομα.
  • Μην ξεχνάτε το καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι.
  • Να πίνετε πολλά υγρά (ιδιαίτερα τα παιδιά και τα ευπαθή άτομα).
  • Μην αφήνετε μόνο του το σκύλο σας μέσα στο αυτοκίνητο.
  • τροφικές δηλητηριάσεις
  • Η χρήση αντιδιαρροϊκών απαγορεύεται σε παιδιά μικρότερα των 2 ετών. Τα παιδιά και οι γέροι αφυδατώνονται πολύ γρήγορα από τις διάρροιες.

Ηλιος

  • Να αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο κατά τις μεσημβρινές ώρες (12-4 μ.μ.).
  • Να μην εκτίθεστε στον ήλιο χωρίς αντιηλιακό (με Δ.Π >20), ακόμα και όταν κολυμπάτε.
  • Να φοράτε όλοι γυαλιά ηλίου και καπέλο .
  • Σε πολύωρη έκθεση, να φοράτε μακριά, ανοιχτόχρωμα, βαμβακερά ρούχα.
  • Προσοχή στα μικρά παιδιά  και στα ευπαθή άτομα κατά την παραμονή τους στην θάλασσα.

Υψόμετρο

  • Η ταχεία άνοδος σε υψόμετρο μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα εύκολης κόπωσης, πονοκέφαλο, ναυτία, αϋπνία και ευερεθιστότητα, σε υψόμετρο πάνω από 2.500 μέτρα.
  • Η δημιουργία θρόμβων αίματος στις φλέβες των ποδιών μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε ταξίδι διάρκειας άνω των 10 ωρών. Περπατάτε στις στάσεις, να πίνετε αρκετά υγρά, να φοράτε ειδικές ελαστικές κάλτσες.

Ερωτική συμπεριφορά

  • Αποφύγετε τους πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
  • Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή με άγνωστα άτομα.
  • Φοράτε πάντα προφυλακτικό κατά τη σεξουαλική πράξη.

Θάλασσα

  • Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα στις μεταβολές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και στην ηλιακή ακτινοβολία, και  σε άγνωστο περιβάλλον.
    Προστατέψτε τα παιδιά από τον ήλιο με ειδικές αντιηλιακές κρέμες. Φορέστε τους καπέλο. Ελαφρά βαμβακερά ρούχα ανοιχτού χρώματος.
  • Μην κάνετε μόνοι σας κατάδυση.
  • Μην ξαπλώνετε στην άμμο ή στο χώμα χωρίς πετσέτα. Να φοράτε κλειστά παπούτσια όταν περπατάτε σε υγρό χώμα ή λάσπη.
  • Φοράτε παπούτσια θαλάσσης
  • .Προσοχή στις μέδουσες.
  • Χαλαρώστε και ζητήστε βοήθεια σε περίπτωση που υποστείτε κράμπα στα πόδια μέσα στην θάλασσα
  • Μην κάνετε μπάνιο σε άγνωστες παραλίες μόνοι σας

Έντομα – παράσιτα – ζώα

  • Μη χαϊδεύετε άγνωστα ζώα. Αν σας δαγκώσει κάποιο ζώο, απολυμάνετε την πληγή και αναζητήστε Ιατρική βοήθεια.
  • Όλα τα τσιμπήματα των εντόμων προκαλούν τοπική αλλεργική αντίδραση.
  • Να ντύνεστε κατάλληλα, με μακριά παντελόνια και κλειστά παπούτσια, όταν βαδίζετε σε δάσος ή σε ψηλό χορτάρι.
  • Να χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικά που περιέχουν DEET.
  • Να τινάζετε καλά τα ρούχα και τα παπούτσια πριν τα φορέσετε και τα σεντόνια πριν ξαπλώσετε.

Αν, σας τσιμπήσει κάποιο έντομο:

  • Απολυμάνετε την πληγή με κάποιο αντισηπτικό.
  • Ζητήστε ιατρική βοήθεια αν εμφανίσετε πρήξιμο ή δυσκολία στην αναπνοή ή αν πρόκειται για τσίμπημα σκορπιού ή αράχνης που ζουν σε τροπικές χώρες.
  • Τα τσιμπούρια προσκολλώνται στα ρούχα ή στο δέρμα κατά τη βάδιση σε δασικές κυρίως περιοχές.
  • Οι μύγες μπορούν να μεταδώσουν μικρόβια.

Φορητό φαρμακείο
Τι θα πρέπει να περιέχει;

  • Επίδεσμο απλό 2,5 x 5 εκ. και 2,5 x 10 εκ., μη αποστειρωμένο
  • Βαμβάκι, Τσιρότα, Τριγωνικό επίδεσμο Αιμοστατικό πιεστικό επίδεσμο, Οινόπνευμα. Αντισηπτικό διάλυμα οξυζενέ
  • Βάμμα ιωδίου Αντισηπτικό διάλυμα μερκουροχρώμα
  • Διάλυμα αμμωνίας,Αναλγητικές αντιφλεγμονώδεις ταμπλέτες και αναλγητική αντιφλεγμονώδη αλοιφή
  • Αντιόξινες,αντιδιαρροϊκές,ταμπλέτες,Αντιπυρετικές
  • Ταμπλέτες κατά της τροφικής δηλητηρίασης, Αντιισταμινικές ταμπλέτες και αλοιφή, Αντιμικροβιακό κολλύριο για τους οφθαλμούς
  • Κορτιζονούχο αλοιφή για τοπική εφαρμογή, Αντιηλιακή κρέμα
  • Κρέμα για επούλωση δερματικών εγκαυμάτων
  • Ταμπλέτες κατά της ναυτίας και καθαρτικές
  • Ηλεκτρολύτες σε σκόνη ,Φυσιολογικό ορό
  • Αποστειρωμένες γάζες Αυτοκόλλητες γάζες
  • Λευκοπλάστη Ψαλίδι κοινό, λαβίδα, παραμάνες ασφαλείας
  • Παγοκομπρέσα Αιμοστατικό λάστιχο Σύριγγες των 2,5 και 5 ml. Θερμόμετρο, Επάρκεια φαρμάκων για τα ευπαθή ατομα(ιδιαίτερα εάν πάτε σε νησιά ή ορεινές περιοχές)

Χρήσιμα τηλέφωνα της περιοχής (Αστυνομίας, Κέντρου Υγείας, Νοσοκομείου, Φαρμακείων, Δήμου, Ιατρικού συλλόγου κ.λπ.).

https://www.isathens.gr/syndikal/10482-odigos-gia-asfaleis-diakopes.htmlο

H συμβολή της τεχνολογίας στη βελτίωση της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας για ευάλωτους πληθυσμούς κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19

Tο Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας (imedphys. med.auth.gr) αποτελεί μία δυναμική, διαδραστική κοινότητα και μία από τις μεγαλύτερες ερευνητικές ομάδες του ΑΠΘ συμμετέχει σε μία πλειάδα από καινοτόμα ερευνητικά έργα χρηματοδοτούμενα τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από εθνικούς πόρους, δημόσιους και ιδιωτικούς, ενώ αναγνωρίζεται διεθνώς για την ερευνητική του αριστεία. Όραμά του παραμένει πέρα από το εκπαιδευτικό και ερευνητικό του έργο, η ανιδιοτελής συνέργεια με την κοινωνία για την προώθηση της επιστημονικής γνώσης και τη συνεχή ανάπτυξη. ή κοινωνική προσφορά αποτελεί δέσμευση του Εργαστηρίου αφού συγκροτεί αναπόσπαστο κομμάτι των αξιών της καθημερινής του λειτουργίας και ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια κρίσεων, όπως αυτή της πανδημίας Covid-19.

Η  παγκόσμια αυτή κρίση επέφερε αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας προκαλώντας όπως ήταν αναμενόμενο μεγάλες ανισότητες διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τα προβλήματα που ταλάνιζαν τους ευάλωτους πληθυσμούς και κυρίως τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Οι πρωτόγνωρες καταστάσεις που βίωσε ολόκληρη η ανθρωπότητα, έδωσαν τη δυνα- τότητα για άμεση δράση και συλλογική συνδρομή προσφέροντας λύσεις και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία στην παροχή υπηρεσιών υγείας σε ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες.

Η  ανθρωποκεντρική προσέγγιση, η υψηλή εξειδίκευση και η τεχνογνωσία, η κοινωνική αλληλεγγύη και καινοτομία, η κοινωνική επιχειρηματικότητα, καθώς και η υπευθυνότητα του Εργαστηρίου συνέβαλαν στη συλλογική προσπάθεια της μετρίασης μερικών τουλάχιστον από τα πολλαπλά και πολυδιάστατα προβλήματα που επέφερε η παγκόσμια κρίση ενισχύοντας τον άνθρωπο που αποτελεί και τον πυρήνα της κάθε κοινωνίας.

Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται την προσπάθεια υποστήριξης και ενίσχυσης των ευάλωτων πληθυσμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 σε Ελλάδα και Κύπρο, Ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση καινοτόμων, ωφέλιμων και ποιοτικών τρόπων διαχείρισης του ελεύθερου χρόνου τους αξιοποιώντας το Πρόγραμμα Νοητικής Ενδυνάμωσης BrainHQ.

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος του ολοκληρωμένου ςυστήματος φροντίδας υγείας LLM Care (LLMcare.gr) και πρόκειται για ένα διαδικτυακό διαδραστικό περιβάλλον εξειδικευμένης νοητικής άσκησης μέσα από ένα σύνολο ασκήσεων με σκοπό την αποτελεσματική βελτίωση της μνήμης, της ταχύτητας επεξεργασίας των πληροφοριών, του προσανατολισμού, όπως επίσης του λόγου, της παρατηρητικότητας, της συμπεριφοράς, της συγκέντρωσης και της κρίσης. Στη μελέτη, αρχικά, προσεγγίστηκαν εκατό σαράντα οκτώ (148) άτομα, τα οποία ενημερώθηκαν για το σκοπό του εγχειρήματος. Μεταξύ αυτών, συνολικά είκοσι τέσσερις (24) συμμετέχοντες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης και θεωρήθηκαν επιλέξιμοι να συμμετάσχουν στη μελέτη με μέση ηλικία 69,3 +± 9,8 έτη και μέσο όρο 12,08 +±3,84 έτη εκπαίδευσης.

Επιπλέον, το 66,7% των συμμετεχόντων έπασχε από κάποια νευροεκφυλιστική νόσο, ενώ το 37,5% από διάφορες συννοσηρότητες.Η μελέτη περιλάμβανε την παροχή ψυχοκοινωνικής στήριξης και τη δωρεάν διάθεση του Προγράμματος Νοητικής Ενδυνάμωσης ως τεχνολογικό εργαλείο παρέμβασης για την ενίσχυση των νοητικών λειτουργιών των συμμετεχόντων.

Το ερευνητικό πρωτόκολλο έλαβε έγκριση από την Επιτροπή Βιοηθικής της Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), ενώ κατάλληλες φόρμες συγκατάθεσης διανεμήθηκαν σε ηλεκτρονική μορφή στους συμμετέχοντες. Πιο συγκεκριμένα, η παρέμβαση ορίστηκε σε διάστημα δώδεκα (12) εβδομάδων με συχνότητα 2-4 φορές την εβδομάδα σε συνεδρίες διάρκειας τουλάχιστον τριάντα (30) λεπτών. Oι συμμετέχοντες αλληλοεπίδρασαν με το πρόγραμμα χρησιμοποιώντας τις προσωπικές τους συσκευές (tablets/laptops) στο δικό τους χώρο, ε-νώ παράλληλα πιστοποιημένοι εκπαιδευτές LLM Care παρείχαν τεχνική και συμβουλευτική καθοδήγηση.

Οι ψυχομετρικές αξιολογήσεις πραγματοποιούνταν κάθε 2 εβδομάδες με σκοπό την εκτίμηση της ψυχικής τους ευημερίας και περιλάμβαναν τα εργαλεία: WHO-5 (ψυχική Ευημερία), SAST (μέτρηση του άγχους), Impact Factor Event Scale- IES- R (Επίδραση τραυματικών γεγονότων στη ψυχική υγεία), καθώς και SUS (System Usability Scale) για τη μέτρηση του βαθμού ευχρηστίας του συστήματος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι συμμετέχοντες που παρουσίασαν βελτίωση στην ψυχική τους ευημερία, εμφάνισαν λιγότερο άγχος που προκλήθηκε από τις τραυματικές συνέπειες που σχετίζονταν με την πανδημία. Μάλιστα, η ενασχόλησή τους με τις νέες τεχνολογίες ενδεχομένως να περιόρισε αυτές τις επιπτώσεις, μετριάζοντας την επίδραση των αρνητικών συμπτωμάτων τους. Επιπλέον, παρατηρήθηκε πως όσο μεγαλύτερη ήταν η ηλικία των συμμετεχόντων, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η βελτίωση της ψυχικής τους ευημερίας.
Συμπερασματικά, η παγκόσμια κρίση που επέφερε η πανδημία Covid-19 οδήγησε σε δυσμενή αποτελέσματα σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής των ατόμων προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στη δημόσια υγεία. Η αξιοποίηση του προγράμματος νοητικής Ενδυνάμωσης φαίνεται να συμβάλλει στη βελτίωση της ευημερίας των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και να μετριάζει τις αρνητικές επιπτώσεις που απορρέουν από στρεσογόνες καταστάσεις, όπως αυτή της πανδημίας Covid-19.

Περισσότερα : https://iatrikionline.gr/IB_141/IATRIKO_VIMA_141_ALL.pdf

 

Αναλυτικά οι συντελεστές:

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Δ. ΡΩΜΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ Ι. ΖΗΛΙΔΟΥ, ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΥΛΟΥ, ΙΩΑΝΝΑ ΔΡΑΤΣΙΟΥ, ΑΝΝΙΤΑ ΒΑΡΕΛΛΑ, ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΠΕΤΡΟΝΙΚΟΛΟΥ, ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ-ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΤΣΟΥΛΗ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Δ. ΜΠΑΜΙΔΗΣ Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Technology Enhanced Health and Social Care for Vulnerable People During the COVID-19 Outbreak

Ε.Σ.Α.μεΑ.: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για συμμετοχή στα επιδοτούμενα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης για άνεργους νέους/ες με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις ηλικίας 18 – 29 ετών

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για συμμετοχή στα επιδοτούμενα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης για άνεργους νέους/ες με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις ηλικίας 18 – 29 ετών στο πλαίσιο της Πράξης ‘Ειδικές Δράσεις Ένταξης στην Απασχόληση για Νέους/Νέες με Αναπηρία’,έβγαλε η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία και καλεί να δηλώσουν συμμετοχή στα επιδοτούμενα Προγράμματα Επαγγελματικής Κατάρτισης με ένα κλικ στο https://training.esamea.gr/p/m/el-GR όσοι

• Είναι νέοι – νέες με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, άνεργος/η 18-29 ετών
• Είναι ταυτόχρονα απόφοιτος/η δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή απόφοιτος/η Εργαστηρίων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης ή ΙΕΚ και εγγεγραμμένος στη ΔΥΠΑ (τ. ΟΑΕΔ)

Τα Προγράμματα θα υλοποιηθούν σε όλη τη χώρα και θα παρέχουν υπηρεσίες επαγγελματικής συμβουλευτικής, θεωρητικής κατάρτισης, πρακτικής άσκησης και πιστοποίησης σε 3.000 ανέργους/ες απόφοιτους/ες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή Εργαστηρίων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης ή ΙΕΚ ή ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ, 18 – 29 ετών, με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, οι οποίοι/ες βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΝΕΕTs).

Τι προσφέρουν τα Προγράμματα:

• Πιστοποίηση στις δεξιότητες υπολογιστών (ΤΠΕ) και στα εξειδικευμένα Προγράμματα Εμπόριο και Εξωστρέφεια ή Υπάλληλος Γραφείου / Διοικητικής Υποστήριξης.
• Η πιστοποίηση στους υπολογιστές διενεργείται από διαπιστευμένο φορέα από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) σύμφωνα με το Πρότυπο ISO/IEC 17024 και ισχύει για το ΑΣΕΠ.
• Εκπαιδευτικό επίδομα ύψους πέντε ευρώ (5,00 €) μικτά ανά ώρα θεωρητικής κατάρτισης και πέντε ευρώ (5,00 €) ανά ώρα πρακτικής άσκησης.

Διευκρινίζεται ότι η ένταξη οποιουδήποτε ατόμου με αναπηρία και ατόμου με χρόνια πάθηση στα Προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης δεν οδηγεί στη διακοπή των παροχών που λαμβάνουν λόγω της αναπηρίας, όπως για παράδειγμα είναι το επίδομα πρόνοιας ή τα επιδόματα επανένταξης ή οποιασδήποτε άλλης μορφής νοσήλιο ή παροχή. Αντίθετα μάλιστα θα συνεχίσουν να εισπράττουν αυτές τις παροχές ταυτόχρονα και αθροιστικά με την αποζημίωση από τη συμμετοχή τους στα προγράμματα κατάρτισης και στην πρακτική άσκηση.

Τα προγράμματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης περιλαμβάνουν επίσης Ατομική και Ομαδική Συμβουλευτική. Το υποχρεωτικό οριζόντιο πρόγραμμα κατάρτισης στους υπολογιστές (ΤΠΕ) θα έχει διάρκεια 150 ωρών και καθένα από τα εξειδικευμένα προγράμματα κατάρτισης θα έχει διάρκεια 150 ωρών.

Πρακτική άσκηση

Η τοποθέτηση του/της ωφελούμενου/ης θα γίνει σε συναφή θέση πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και σε φορείς του δημοσίου ή και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (π.χ. σε φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης). Η πρακτική άσκηση θα έχει συνολική διάρκεια 200 ώρες.

Εφίσταται η προσοχή των ενδιαφερόμενων για τη συμπλήρωση όλων των απαιτούμενων πεδίων της Αίτησης συμμετοχής. Επισημαίνεται ότι εργασιακοί σύμβουλοι θα υποστηρίξουν και θα καθοδηγήσουν τους υποψήφιους ωφελούμενους προκειμένου να μπορέσουν να συμπληρώσουν και να υποβάλλουν αίτηση για ένταξη στα Προγράμματα κατάρτισης.
Προθεσμία Υποβολής Αιτήσεων και Δικαιολογητικών Ωφελούμενων

Η προθεσμία υποβολής των ηλεκτρονικών αιτήσεων και δικαιολογητικών των ενδιαφερομένων αρχίζει στις 05/07/2022 και λήγει στις 31/10/2022 και ώρα 23:59:59.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το κείμενο και τους όρους της παρούσας Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος δείτε το επισυναπτόμενο αρχείο και μπορείτε να επικοινωνήσετε στο email katartisi.neets@esaea.gr και στο τηλέφωνο 210 9949837 (ώρες επικοινωνίας 08:00 – 16:00).

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Πρόσκληση_Ωφελούμενων_Νεετς_με_Αναπηρία_sing

1. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων-Κλινική μελέτη: Φάρμακο κατά των εγκεφαλικών όγκων

Ένα φάρμακο μπορεί να καταπολεμήσει έναν από τους πιο επιθετικούς και θανατηφόρους όγκους του εγκέφαλου. Αυτό είναι το συμπέρασμα της κλινικής μελέτης που έχει και Ελληνική υπογραφή και δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Investigation.

Συγκεκριμένα  ερευνητική ομάδα του εργαστηρίου Οργανικής Χημείας του Χημικού Ιωαννίνων με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Ανδρέα Τζάκο, σε συνεργασία με ερευνητές από το Imperial College του Λονδίνου και άλλες ερευνητικές ομάδες του εξωτερικού, συμμετείχε σε μελέτη, όπου διαπιστώθηκε πως ένα φάρμακο που κατακερματίζει το αμινοξύ αργινίνη, έκανε τους όγκους του γλοιώματος (GBM) πιο ευαίσθητους στην ακτινοθεραπεία.
Το γλοίωμα είναι ο πιο κοινός τύπος πρωτοπαθούς όγκου εγκεφάλου υψηλού βαθμού κακοήθειας στους ενήλικες και επίσης ο πλέον επιθετικός και θανατηφόρος. Η αργινίνη είναι ένα αμινοξύ που χρησιμοποιείται από τα κύτταρα για την παραγωγή πολύπλοκων μορίων που ονομάζονται πρωτεΐνες και οι οποίες εκτελούν ένα ευρύ φάσμα κυτταρικών λειτουργιών.

Το συγκεκριμένο αμινοξύ είναι ένα ζωτικής σημασίας θρεπτικό συστατικό για την ανάπτυξη μιας σειράς καρκινικών κυττάρων και ειδικά αυτών που πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα. Επομένως, η στέρηση των όγκων από αυτό το αμινοξύ έχει διερευνηθεί ως πιθανή αντικαρκινική στρατηγική σε διάφορους τύπους όγκων, συμπεριλαμβανομένου του γλοιώματος.

Που εστίασε η νέα μελέτη- ευρήματα

Η νέα μελέτη εστίασε τόσο σε όγκους γλοιώματος που μπορούν να παράγουν αργινίνη όσο και σε όγκους που δεν είναι σε θέση να παράγουν αργινίνη με την εφαρμογή ενός φαρμάκου που καταστρέφει την αργινίνη (ADI-PEG20) συνδυαστικά με τη χρήση ακτινοθεραπείας.
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν πως η μείωση της προσφοράς της αργινίνης κάνει τους όγκους περισσότερο ευαίσθητους στην ακτινοθεραπεία.
Παρατηρήθηκε πως η αφαίρεση της αργινίνης αναπρογραμματίζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος γύρω από τον όγκο με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα αυτά να επιτεθούν και να εξουδετερώσουν τα καρκινικά κύτταρα.
Τα επόμενα βήματα αφορούν στη διερεύνηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας στη χρήση της θεραπευτικής αυτής προσέγγισης σε ανθρώπους στο πλαίσιο μελλοντικών κλινικών μελετών.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής δημοσιεύτηκαν στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Investigation (συντελεστής απήχησης περιοδικού 19.4): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8920336/pdf/jci-132-142137.pdf
Η εν λόγω έρευνα συγχρηματοδοτήθηκε από ερευνητικό πρόγραμμα της Περιφέρειας Ηπείρου.

https://typos-i.gr/article/panepisthmio-iwanninwn-sth-maxh-kata-twn-egkefalikwn-ogkwn

ι

Συνήγορος του Πολίτη: Απαλλαγή μεταπτυχιακών φοιτητών με αναπηρία από τέλη φοίτησης

Μετά από παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη έγινε τροποποίηση στην απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων «Ρύθμιση θεμάτων απαλλαγής από τα τέλη φοίτησης φοιτητών Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών των Ελληνικών Α.Ε.Ι.» (131757/Ζ1/2-8-2018), σύμφωνα με την οποία δεν λαμβάνονταν υπόψη «Τεκμαρτά εισοδήματα καθώς και χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακές και κοινωνικές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία».

 

Με αυτόν τον τρόπο η Αρχή ολοκλήρωσε την παρέμβασή της σε αναφορά μεταπτυχιακού φοιτητή με αναπηρία, και δικαιούχου προνοιακών επιδομάτων καταβαλλόμενων από τον ΟΠΕΚ. Ο φοιτητής υπέβαλε αίτηση απαλλαγής από την καταβολή διδάκτρων όπως προβλέπεται στην παρ. 2 του αρ. 35 του ν. 4485/2017. Στην αίτησή του ενημέρωνε τη διοίκηση για τα ισχύοντα ως προς τα προνοιακά εισοδήματα (άρθρο 81 του ν. 4611/2019, Προνοιακές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία), όπου προβλέπεται ότι τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) ως προνοιακές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία, δεν εμπίπτουν σε καμία κατηγορία εισοδήματος και δεν φορολογούνται.

Ωστόσο, το αίτημά του δεν είχε γίνει δεκτό ούτε στην αρχική απόφαση ούτε στην ένσταση, με την επίκληση ότι η ρητή εξαίρεση των προνοιακών επιδομάτων από το εισόδημα, δεν έχει περιληφθεί ρητά ούτε στον προγενέστερο ν. 4485/2017 ούτε στην επίσης προγενέστερη Απόφαση του Υπουργού Παιδείας «Ρύθμιση θεμάτων απαλλαγής από τα τέλη φοίτησης φοιτητών Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών των Ελληνικών Α.Ε.Ι.» (131757/Ζ1/2018 – ΦΕΚ 3387/Β/10-8-2018).

Επιπροσθέτως, στην απάντηση επί της ένστασης αναφέρθηκε και το επιχείρημα ότι η απαλλαγή από τα δίδακτρα δεν αποτελεί παροχή κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Ως αποτέλεσμα, ο φοιτητής με αναπηρία υποχρεώθηκε στην καταβολή διδάκτρων.

Την παρέμβαση της Αρχής προς το Πανεπιστήμιο ακολούθησε ερώτημα του Πανεπιστημίου προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το οποίο ανταποκρίθηκε θετικά με την Γνωμοδότηση 160/2021, σύμφωνα με την οποία τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α ως προνοιακή παροχή σε μεταπτυχιακό φοιτητή, δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό του συνολικού ατομικού εισοδήματος του, προκειμένου να κριθεί εάν δικαιούται απαλλαγής από τα τέλη φοίτησης κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 2 παρ.6 της με αριθ.131757/Ζ1/2.8.2018 απόφασης του Υπουργού Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΥΠΕΘ).

Τέλος, το ΥΠΕΘ εξέδωσε την προαναφερθείσα τροποποίηση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, ενώ to Πανεπιστήμιο επέστρεψε στον φοιτητή όλα τα ποσά που είχε ήδη καταβάλει ως δίδακτρα στο εν λόγω μεταπτυχιακό.

 

Πηγή: https://www.synigoros.gr/el/category/default/post/apallagh-metaptyxiakwn-foithtwn-me-anaphria-apo-telh-foithshs