Καρκίνος των ωοθηκών: Σημαντική αύξηση της επιβίωσης με τις νεότερες θεραπείες

Περίπου το 1.1 % των γυναικών θα διαγνωσθούν με καρκίνο των ωοθηκών σε κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ευτυχώς η θνητότητα μειώνεται κατά 2.8% κάθε έτος κατά τα τελευταία έτη.

Πιο συγκεκριμένα, η επιβίωση έχει επιμηκυνθεί αρκετά τα τελευταία έτη αφού η 5ετής επιβίωση που άγγιζε μόλις το 35% την προηγούμενη δεκαετία πλέον αφορά πάνω από 50% των ασθενών.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Ογκολογίας – Αιματολογίας), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Αγγελική Ανδρικοπούλου, συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα.

Η θεραπεία τoυ καρκίνου ωοθηκών στα αρχικά στάδια είναι χειρουργική με ολική υστερεκτομή μετά εξαρτημάτων, διερεύνηση όλης της κοιλίας, επιπλεκτομή, λεμφαδενεκτομή και κυτταρολογική εξέταση ασκιτικού υγρού.

Στις περισσότερες περιπτώσεις μετά το χειρουργείο ενδείκνυται η επικουρική θεραπεία με συνδυασμό πακλιταξέλης και καρβοπλατίνης.

Ωστόσο, εάν η νόσος δεν είναι δυνατόν να εξαιρεθεί πλήρως από την αρχή, πλέον είναι δυνατή η εισαγωγική χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα και η χειρουργική αντιμετώπιση σε δεύτερο χρόνο με παρόμοια αποτελέσματα συνολικής επιβίωσης όπως έχει φανεί από μελέτες (CHORUS trial, EORTC 55971).

Συνεπώς, ασθενείς σταδίου III-IV που δεν είναι δυνατόν να επιτύχουν μέγιστη κυτταρομείωση κατά το πρωτογενές χειρουργείο υποβάλλονται σε τρεις κύκλους εισαγωγικής χημειοθεραπείας με βάση την πλατίνα και εν συνεχεία σε ενδιάμεση κυτταρομείωση (interval debulking).

Καρκίνος των ωοθηκών, οι νεότερες θεραπείες

Πλέον, μία σύγχρονη τεχνική που χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του χειρουργείου είναι η τεχνική HIPEC (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – διεγχειρητική υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία) για την αποστείρωση της κοιλιάς από περιτοναϊκές εμφυτεύσεις μη ορατές με γυμνό μάτι.

Κατά την τεχνική αυτή χορηγείται χημειοθεραπευτικό φάρμακο στην κοιλιά σε υψηλές θερμοκρασίες (42-43 βαθμοί Κελσίου) για διάρκεια 30-90 λεπτών αφού προηγουμένως έχει αφαιρεθεί όλη η μακροσκοπικά ορατή νόσος.

Η τεχνική αυτή διενεργείται από κατάλληλα εκπαιδευμένους χειρουργούς και σε εξειδικευμένα κέντρα. Βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών, η HIPEC έχει ένδειξη σε ασθενείς που έχουν λάβει εισαγωγική χημειοθεραπεία και υποβάλλονται σε ενδιάμεση κυτταρομείωση (IDS) ενώ διερευνάται και ο ρόλος της στη δεύτερη χειρουργική επέμβαση κατά την πρώτη υποτροπή.

Στις νέες θεραπευτικές εξελίξεις περιλαμβάνεται η θεραπεία με αναστολείς των PARP πρωτεϊνών που έχουν μέγιστο όφελος στους ασθενείς με μεταλλάξεις στα BRCA γονίδια και με έλλειψη στο σύστημα επιδιόρθωσης βλαβών του DΝA, τον ομόλογο ανασυνδυασμό (homologous recombination, HR).

Είναι πλέον γνωστό πως μία στις δύο γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών παρουσιάζουν ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού ενώ μία στις τέσσερεις γυναίκες θα φέρει μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1/2 είτε κληρονομική είτε επίκτητη.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης γραμμής χημειοθεραπείας με βάση την πλατίνα ενδείκνυται η χορήγηση θεραπείας συντήρησης με τους PARP αναστολείς Niraparib και Olaparib σε ασθενείς με προχωρημένο (σταδίου FIGO III και IV) υψηλού βαθμού κακοήθειας επιθηλιακό καρκίνο των ωοθηκών. Με βάση την μελέτη PAOLA-1, η θεραπεία συντήρησης με Olaparib σε συνδυασμό με αντιαγγειογενετική θεραπεία με bevacizumab έχει έγκριση ως θεραπεία συντήρησης μετά την πρώτη γραμμής θεραπείας σε ασθενείς με ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού (Homologous Recombination Deficiency) είτε ως αποτέλεσμα μετάλλαξης BRCA1/2 είτε ως αποτέλεσμα γενωμικής αστάθειας.

Σε ασθενείς που φέρουν BRCA1/2 μετάλλαξη η θεραπεία συντήρησης με Olaparib έχει έγκριση ως μονοθεραπεία μετά το πέρας της πρώτης γραμμής θεραπείας με βάση την πλατίνα με βάση τη μελέτη SOLO-1. Η θεραπεία συντήρησης με Niraparib έχει έγκριση σε όλες τις ασθενείς σταδίου FIGO III/IV ανεξαρτήτως ανεπάρκειας του ομόλογου ανασυνδυασμού με βάση τη μελέτη PRIMA που έδειξε όφελος στο συνολικό πληθυσμό.

Τέλος, μία νέα εξέλιξη στον καρκίνο ωοθηκών αποτελεί ένα νέο φάρμακο το mirvetuximab soravtansine, που αποτελεί ένα σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου (ADC) που στοχεύει έναν υποδοχέα στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων.

Το φάρμακο αυτό στοχεύει τον υποδοχέα του φολικού οξέος α (Folate receptor alpha, FRα) που αξιολογείται με ειδικό τεστ εγκεκριμένο από τον FDA. Με βάση τη μελέτη Study 0417 το mirvetuximab soravtansine έλαβε επιταχυνόμενη έγκριση σε ασθενείς με πλατινοανθεκτική υποτροπή της νόσου και θετική έκφραση του υποδοχέα FRα.

Το ποσοστό ανταπόκρισης στους ασθενείς αυτούς ήταν 31.7% ενώ η μέση διάρκεια ανταπόκρισης ήταν 6.9 μήνες. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαίωσε και η μελέτη MIRASOL που έδειξε όφελος τόσο ως προς το διάστημα ελεύθερο προόδου νόσου όσο και ως προς τη συνολική επιβίωση στους ασθενείς αυτούς έναντι της χημειοθεραπείας.

Πηγή: healthstories.gr

Ο ρόλος της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης στον καρκίνο του στομάχου

O καρκίνος του στομάχου (ή γαστρικός καρκίνος) παρουσιάζει έντονη επιδημιολογική διακύμανση. Για τις χώρες της Άπω Ανατολής παραμένει ο τρίτος σε σειρά συχνότητας καρκίνος, αλλά στο δυτικό κόσμο δεν είναι συχνός σε σχέση με άλλες κακοήθεις νεοπλασίες  και η συχνότητά του διαρκώς μειώνεται. Στην Ελλάδα αποτελεί το 3,3-3,9% όλων των κακοηθειών και στα δύο φύλα. Παρά το γεγονός ότι ο γαστρικός καρκίνος δεν είναι συχνός  στη Δύση, αποτελεί μια πολύ σοβαρή ασθένεια  διότι τα περισσότερα περιστατικά διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο όπου η πρόγνωση είναι εξαιρετικά πτωχή και μόλις ένα 30% όλων των ασθενών επιτυγχάνει επιβίωση για περισσότερο από μια πενταετία.

Πάνω από 90% των καρκίνων στομάχου προέρχονται από τους  αδένες του γαστρικού βλεννογόνου, οι οποίοι φυσιολογικά παράγουν τα γαστρικά υγρά τα οποία συμμετέχουν στη λειτουργία της πέψης. Άλλοι ιστοί που βρίσκονται στο στομάχι όπως ο μυϊκός ή ο λεμφικόςιστός μπορούν να δημιουργήσουν κακοήθεια, αλλά πολύ σπάνια.  Γι’ αυτό, όταν μιλάμε για καρκίνο στομάχου εννοούμε πρακτικά τα αδενοκαρκινώματα. Επίσης, συχνά μαζί με τον καρκίνο στομάχου εξετάζονται και καρκινώματα της κατώτερης (καρδιακής) μοίρας του οισοφάγου που επίσης προέρχονται από αδενικό ιστό (αδενοκαρκινώματα γαστροοισοφαγικής συμβολής).

Ο καρκίνος του στομάχου με βάση τους ιστολογικούς του χαρακτήρες διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες. Τον εντερικό και το διάχυτο τύπο. Επίσης, κατά τη διάγνωση σταδιοποιείται σε ένα από τα στάδια 0-IV ανάλογα με το βάθος που έχει διεισδύσει τοίχωμα του στομάχου, τη διήθηση ή όχι γειτονικών λεμφαδένων και την παρουσία ή όχι απομακρυσμένων μεταστάσεων. Ο γαστρικός καρκίνος χρειάζεται αρκετά χρόνια για ν’ αναπτυχθεί και προηγούνται χαρακτηριστικές προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις όπως η ατροφική γαστρίτιδα, η εντερική μεταπλασία και η ήπια ή σοβαρή δυσπλασία. Ένα ποσοστό περίπου 10% των ασθενών υπερεκφράζουν στον καρκινικό ιστό την πρωτεΐνη  HER2, η οποία έχει σημασία για την επιλογή της θεραπείας.

Κληρονομικοί και γενετικοί παράγοντες

Ο κληρονομικός καρκίνος στομάχου είναι πολύ σπάνιος, αλλά έχουν αναφερθεί σποραδικά καρκινώματα με γονιδιακές αλλαγές (π.χ. πολυμορφισμός του γονιδίου IL-1β, του MUC1 κα). Σε οικογένειεςπου έχουν αναφερθεί 2-3 κρούσματα  ιδιαίτερα σε ηλικία κάτω των 50 θεωρείται ότι υπάρχει οικογενής προδιάθεση.

Λοίμωξη από το Ελικοβακτηρίδιο του ΠυλωροY

Το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού είναι ένα βακτήριο το οποίο έχει αναγνωριστεί από τον ΠΟΥ από το 1994 σαν πρώτης τάξεως καρκινογόνο για το στομάχι. Το βακτηρίδιο αυτό αποικίζει το γαστρικό βλεννογόνο στο 50% των ανθρώπων και είναι δυνατόν σε κάποια άτομα να προκαλέσει καρκινογένεση τόσο επειδή  μετατρέπει το γενετικό υλικό των κυττάρων του στομάχου, όσο κι επειδή προκαλεί φλεγμονή. Πριν από την ανάπτυξη καρκίνου προκαλεί προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις στο γαστρικό βλεννογόνο(γαστρίτιδα και άλλες). Μερικά στελέχη ελικοβακτηριδίου (cagA, vac A) είναι πιο επικίνδυνα για να προκαλέσουν κακοήθη εξαλλαγή. Η λοίμωξη με ελικοβακτηρίδιο συσχετίζεται περισσότερο με τον εντερικό τύπο  καρκίνου.

Διαιτητικοί παράγοντες

Σύμφωνα με το WCRF/AICR (Word Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research) η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μπορεί να δρα προστατευτικά, ενώ η υπερκατανάλωση αλατισμένων τροφίμων, καπνιστών και κατεργασμένων κρεάτων πιθανόν αυξάνει τον κίνδυνο για γαστρικό καρκίνο. Τα τροφικά καρκινογόνα επιδρούν και στο γενετικό υλικό των κυττάρων του γαστρικού βλεννογόνου και προκαλούν βλάβη και φλεγμονή. Η κατανάλωση άλατος επιπλέον διευκολύνει τον αποικισμό από το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού και την ανάπτυξη των πιο επικίνδυνων στελεχών. Ένα πολύ σημαντικό συστατικό είναι τα νιτρικά των τροφών (κόκκινα, επεξεργασμένα ή συντηρημένα σε αλάτι κρέατα) τα οποία είναι μεταλλαξιογόνα. Τα κόκκινα κρέατα μεταξύ των άλλων περιέχουν και σίδηρο ο οποίος αυξάνει την παραγωγή ελευθέρων ριζών και το οξειδωτικό στρες.

Το κάπνισμα και η κατάχρηση αιθυλικής αλκοόλης αυξάνουν το ρίσκο για καρκίνο στομάχου, είτε υπάρχει λοίμωξη με το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού είτε όχι.  Επίσης, υπάρχει ένδειξη ότι η έκθεση σε ακτινοβολία, η έλλειψη άσκησης, η παχυσαρκία και η μεγάλη ηλικίασχετίζονται θετικά με το γαστρικό καρκίνο. Τέλος, πρόσφατες ενδείξεις ενοχοποιούν τον ιό Epstein Barr (ιός της λοιμώδους μονοπυρήνωσης) σαν υπεύθυνο για την καρκινογένεση στο στομάχι.

Η παρέμβαση στους προδιαθεσικούς  παράγοντες και η προσπάθεια πρώιμης διάγνωσης ώστε ο γαστρικός καρκίνος ν΄ αντιμετωπιστεί επιτυχώς, αποτελούν σήμερα τις μόνες αποτελεσματικές στρατηγικές εναντίον της νόσου. Όπως αναφέρθηκε ο καρκίνος στομάχου έχει γενικά κακή πρόγνωση, γιατί ένα μεγάλο ποσοστό όγκων είναι ανεγχείρητοι, ενώ η υποτροπή είναι συχνή  ακόμη και σε ριζική εξαίρεση του όγκου.  Τα ποσοστό πενταετούς επιβίωσης, για τη Δύση, στο στάδιο Ι είναι 60-80% και μέχρι το στάδιο ΙV πρακτικά μηδενίζεται. Στην Άπω Ανατολή η πρόγνωση είναι λίγο καλύτερη σε όλα τα στάδια, όχι μόνο γιατί ο πληθυσμός είναι διαφορετικός, αλλά και γιατί εφαρμόζεται συστηματικός έλεγχος  και βελτιωμένες τεχνικές.

Η θεραπεία εκρίζωσης του Ελικοβακτηριδίου του Πυλωρού με τα κατάλληλα αντιβιοτικά  μπορεί να αναστρέψει  κάποιες ιστολογικές αλλοιώσεις που προηγούνται του καρκίνου (π.χ. την εντερική μεταπλασία). Αρκετές μεγάλες μελέτες συμφωνούν ότι η θεραπεία εκρίζωσης μπορεί να μειώσει το ρίσκο καρκίνου κατά 35 % περίπου. Η εκρίζωση αυτή έχει νόημα πριν εγκατασταθούν μόνιμες ιστολογικές προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις, και γι’ αυτό πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν πιο νωρίς. Τα προγράμματα γενικού ελέγχου του πληθυσμού για Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού με σκοπό την εκρίζωση όπου αυτό βρεθεί, δεν έχουν ακόμη γενικευτεί  ούτε και στην  Άπω Ανατολή. Η παρουσία καρκίνου σε ασθενείς που δεν έχουν το Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, o μεγάλος πληθυσμός που πρέπει να ελεχθεί, η αντοχή στα αντιβιοτικά και το κόστος είναι μερικοί από τους λόγους.

Σχετικά με τη διατροφή, οι περισσότερες μελέτες σε διάφορους πληθυσμούς έχουν υποστηρίξει ότι η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και ο περιορισμός της κατανάλωσης ζωικών προϊόντων και άλατος μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της νόσου. Η βιταμίνη C ενισχύει την άμυνα του γαστρικού βλεννογόνου και μειώνει το οξειδωτικό στρες. Προστατευτικό ρόλο ενδεχομένως έχει και το Σελήνιο. Στο πλαίσιο του τρόπου ζωής προφυλακτικά επιδρά η αποχή από το κάπνισμα και το αλκοόλ καθώς και η σωματική άσκηση.

Η παρακολούθηση με ενδοσκόπηση (γαστροσκόπηση) παραμένει μια πολύ αποτελεσματική  μέθοδος για την εντόπιση του γαστρικού καρκίνου σε πρώιμο στάδιο. Επειδή, μεταξύ της εμφάνισης προκαρκινωματωδών αλλοιώσεων και της ανάπτυξης του καρκίνου, μεσολαβεί διάστημα πολλών ετών, άτομα υψηλού κινδύνου για γαστρικό καρκίνο πρέπει να παρακολουθούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, έως και κάθε 3 χρόνια. Σημειώνεται ότι νέες ειδικές ενδοσκοπικές τεχνικές είναι διαθέσιμες με μεγάλη ακρίβεια στην εντόπιση προκαρκινωματωδών βλαβών.

Βιβλιογραφία
  • Cheng XJ, Lin JC, Tu SP. Etiology and Prevention of Gastric cancer. Gastrointenstinal Tumors 2016;3:25-36
  • Laird-Fick HS, Saini S, Hillard JR. Gastric adenocarcinoma: the role of Helicobacter pylori in pathogenesis and prevention efforts. Postgrad Med J. 2016 ;92(1090):471-7
  • Kao CY, Sheu BS, Wu JJ. Helicobacter pylori infection: An overview of bacterial virulence factors and pathogenesis .Biomed J. 2016 ;39(1):14-23.
  • Venerito M, Goni E, Malfertheiner P. Helicobacter pylori screening: options and challenges. Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2016;10(4):497-503. Κωδικός Υλικού: Gastric_Cancer_General/Article_01/02-2017

AUTHORS

Μαρία Χριστοπούλου

H Μαρία Χριστοπούλου MD, MSc, MBA είναι ιατρός, Παθολόγος – Εντατικολόγος

Η πολιτική της ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης : ερωτήματα και προσκλήσεις

Η ταχεία ανάπτυξη μιας από τις πιο επιδραστικές τεχνολογίες των τελευταίων χρόνων έχει ήδη κινητοποιήσει το σύνολο των θεσμικών κυττάρων των ευρωπαϊκών οργάνων. Οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής, τα ψηφίσματα και οι αναφορές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου  και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Υπουργών στον τομέα αυτό αντανακλούν τη βούληση της Ένωσης να διαδραματίσει έναν ισχυρό ρόλο για τον ρυθμιστικό έλεγχο αυτής της τεχνητής νοημοσύνης  και να διαμορφώσει το περιεχόμενο και την κατεύθυνση των συναφών διεθνών συζητήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η ανθρωποκεντρική προσέγγιση στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. To μοντέλο που προωθεί η ΕΕ συνίσταται στη ρύθμιση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με γνώμονα την προστασία των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί τη βάσει ηθικών αρχών που έχει υιοθετήσει η ίδια η Ένωση.

Η εν λόγω προσέγγιση αναμένεται  να λάβει νομική υπόσταση με την μορφή Κανονισμού και την θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που θα εναρμονίζει τους κανόνες για τη διάθεση στην αγορά ή τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην ΕΕ, καθώς και τη θέσπιση ορισμένων απαγορεύσεων σε συγκεκριμένες πρακτικές και χρήσεις συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης όπως την διάθεση στην αγορά συστήματος ΤΝ που χρησιμοποιεί βλαβερές τεχνικές οι οποίες απευθύνονται στο υποσυνείδητο ενός προσώπου, που εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε από τα τρωτά σημεία συγκεκριμένης ομάδας προσώπων λόγω της ηλικίας, της σωματικής ή διανοητικής αναπηρίας τους, ή  συστημάτων ΤΝ για την αξιολόγηση ή την ταξινόμηση της αξιοπιστίας των φυσικών προσώπων με βάση την κοινωνική τους συμπεριφορά ή την ρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο», σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για σκοπούς επιβολής του νόμου.

Το μοντέλο αυτό φαίνεται να υιοθετείται πλέον και από άλλες χώρες, τεχνολογικές εταιρείες, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς και φαίνεται να καθορίζει πλέον τον συνολικό διεθνή βηματισμό στο θέμα αυτό.

Τα ερωτήματα που τίθενται από την υιοθέτηση αυτού του μοντέλου είναι πολλά. Με ποιο τρόπο ακριβώς θα λάβει σάρκα και οστά η συγκεκριμένη προσέγγιση;  Αρκεί ο διαχωρισμός των πιθανών χρήσεων με βάση μια συγκεκριμένη κλίμακα κινδύνου; Ποιος θα είναι ο ρόλος της ηθικής και των επιτροπών ηθικής στην διαμόρφωση ενός πλαισίου ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών σε επιμέρους χρήσεις της ΤΝ; Επιπλέον, θα θωρακιστεί το μοντέλο με μηχανισμούς συμμόρφωσης και συγκεκριμένες νομικές παραμέτρους για να αποκτήσει κανονιστική ισχύ; Θα λάβει την μορφή νομικού προαπαιτούμενου η περίφημη Εκτίμηση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

Το τελευταίο θέμα είναι άκρως ενδιαφέρον καθώς εγείρει μια σειρά ζητημάτων σε εννοιολογικό/ερμηνευτικό, κανονιστικό και μεθοδολογικό επίπεδο μιας και ουσιαστικά δύναται να αποτελέσει σημείο όσμωσης και σύζευξης των ανθρωπιστικών/κοινωνικών επιστημών με τις θετικές επιστήμες. Τα πρώτα δείγματα επεξεργασίας του συγκεκριμένου εργαλείου εκτίμησης είναι ενθαρρυντικά και δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εφαρμοσιμότητάς του και τον εμπλουτισμό του με παραμέτρους που θα ενισχύσουν τον ηθικό πλαίσιο αυτών των συστημάτων.

Τα νομοθετικά κείμενα που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση αυτήν την στιγμή σε επίπεδο ΕΕ και το περιεχόμενο που θα λάβουν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν  το τρόπο με τον οποίο  θα αποτυπωθούν νομικά οι προθέσεις του Ευρωπαίου νομοθέτη σε σχέση με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον σεβασμό των κανόνων ηθικής και δεοντολογίας στο πλαίσιο του σχεδιασμού, θέσης σε εφαρμογή και εμπορικής χρήσης συστημάτων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.

Το μεγάλο εμπόδιο που φαίνεται να υπάρχει στο πλαίσιο της περαιτέρω συγκεκριμενοποίησης και εναρμονισμένης εφαρμογής της προτεινόμενης ανθρωποκεντρικής προσέγγισης είναι ότι η ΕΕ δεν διαθέτει ‘σκληρές’ αρμοδιότητες σε ζητήματα που άπτονται ερευνητικής και τεχνολογικής ηθικής παρά μόνο στον βαθμό που οι οποίες ερευνητικές δραστηριότητες χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η τοπική «εδαφικοτητα» στα ζητήματα αυτά καθιστά τον συντονισμό και εναρμονισμό σε επίπεδο ΕΕ ακόμα πιο επιτακτικό και κρίσιμο υπό το πρίσμα του υπό σχεδιασμού ενωσιακού αφηγήματος της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης της επιδραστικής αυτής τεχνολογίας.

Ταυτόχρονα, αξίζει να εξεταστεί το κατά ποσό το προαναφερόμενο ενωσιακό μοντέλο συνιστά το μοναδικό πλαίσιο κανόνων ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα για την διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης σε υπερεθνικό επίπεδο;

Η προσέγγιση των υπόλοιπων τεχνολογικά προηγμένων κρατών στον τομέα αυτό αξίζει προσεκτικής διερεύνησης καθώς και οι προκλήσεις που θέτει η ίδια η πολλαπλότητα των προσεγγίσεων και πρωτοβουλιών σε επίπεδο διεθνών και περιφερειακών διακηρύξεων, αρχών και κωδίκων. Με αλλά λόγια, παρατηρούμε την μεταφορά του γεωπολιτικού ανταγωνισμού από τον τεχνολογικό τομέα (ειδικά στο πλαίσιο του σχεδιασμό και εφαρμογή συγκεκριμένων νέων και αναδυόμενων τεχνολογιών) στον τομέα της ηθικής διακυβέρνησης και τον τρόπο δόμησής της. Μια πρώτη ανάλυση των κυριότερων πρωτοβουλιών παγκοσμίως καταδεικνύει ότι υπάρχουν σοβαρά περιθώρια σύγκλισης τα οποία και θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την υιοθέτηση ενός διεθνούς κειμένου που θα μπορούσε να θέσεις τις βάσεις για μια διεθνή συνθήκη. Ο ρόλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και των επιμέρους οργάνων του αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικός για τον συντονισμό και διαμόρφωση ενός ελάχιστου κοινού παρανομαστεί. Ο τελευταίος θα μπορούσε να πάρει την μορφή μιας Συνθήκης – Πλαισίου, ή ενός Παγκόσμιου Διακυβερνητικού Επιστημονικού Σώματος ή τουλάχιστον μιας ενισχυμένης μορφής Παρατηρητήριου.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση εγείρει επίσης ερωτήματα για το πώς το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί θεσμικό αυτοσκοπό ή λειτουργεί ως εργαλείο νομιμοποίησης και κανονικοποίησης συγκεκριμένων τεχνολογικών τάσεων και εφαρμογών και κυρίως εμπέδωσης ενός νέου παραδείγματος υπεύθυνης καινοτομίας. Η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί αγγίζει επίσης θέματα τυποποίησης αυτού του μοντέλου καθώς όλοι οι διεθνείς οργανισμοί τυποποίησης έχουν ήδη προβεί στην δημιουργία standards που κωδικοποιούν για συγκεκριμένες εφαρμογές κάποιες από τις ηθικές αξίες και αρχές που έχουν υιοθετηθεί σε διεθνές επίπεδο.

Ταυτόχρονα, η εφαρμογή της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης βασίζεται σε μια σειρά συνθηκών για τις οποίες σημειώνονται ακόμη μεγάλες αποκλίσεις εντός και εκτός ΕΕ. Θέματα όπως για παράδειγμα η ψηφιακή σύγκλιση – με την έννοια της ισότητας στην πρόσβαση των πολιτών στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και την εξάλειψη του «ψηφιακού χάσματος» που οφείλεται σε παράγοντες όπως η γεωγραφική θέση, η ηλικία και το φύλο- και η συμπεριληπτική προσέγγιση στο θέμα των ψηφιακών δεξιοτήτων/υποδομών. Ταυτόχρονα, οι τελευταίες εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις για την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη αντανακλούν κάποιες από τις διαφοροποιήσεις, καθώς κάποια κράτη-μέλη της Ένωσης αντιδρούν στην επιβολή αυστηρών νομικών υποχρεώσεων συμμόρφωσης και διαφάνειας για θεμελιώδη μοντέλα όπως το ChatGPT, θέτοντας εν αμφιβόλω τόσο την επιτυχή κατάληξη της πολιτικής διαπραγμάτευσης όσο και την ιδιά τη νομική στιβαρότητα του τελικού κειμένου.

Για πολλά από τα παραπάνω ερωτήματα, οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα αυτήν τη στιγμή σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για την θέσπιση νομικών και ηθικών κανόνων αναμένεται να προσδιορίσουν το επίδικο και το μείγμα της πολιτικής στόχευσης αλλά και  την ίδια τη μορφή που θα λάβει το συγκεκριμένο μοντέλο. Η κατάληξή τους θα είναι ενδεικτική της δυνατότητας της ΕΕ να δώσει σάρκα και οστά στο όραμα της για μια τεχνολογική καινοτομία που θα έχει στο επίκεντρο της τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

Άρθρο του Δρ. Μιχάλη Kρητικού, ερευνητή του ΕΛΙΑΜΕΠ, Ερευνητικού Εταίρου σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Μετάβασης στη Σχολή Διακυβέρνησης του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών στο 

H EE & η πολιτική της ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης: ερωτήματα & προκλήσεις

Nέο σκεύασμα για τον καρκίνο από το Ηνωμένο Βασίλειο

Το φάρμακο αποτελεί ένα είδος ανοσοθεραπείας που αναζητά τα καρκινικά κύτταρα, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του οργανισμού να τα αναγνωρίσει και να τα καταστρέψει.

Το φάρμακο Blina έχει ήδη εγκριθεί για θεραπεία ενηλίκων με καρκίνο και οι ειδικοί ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να αποδείξουν ότι μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά και τα παιδιά. Περίπου 20 κέντρα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο το χρησιμοποιούν για παιδιά με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία Β-κυττάρων (B-ALL).

Το Blina χορηγείται μέσω ενός λεπτού πλαστικού σωλήνα που παραμένει σε φλέβα στο χέρι του ασθενούς επί πολλούς μήνες καθώς μία αντλία που λειτουργεί με μπαταρία ελέγχει την ταχύτητα με την οποία το φάρμακο εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος. Όλο το κιτ μπορεί να μεταφερθεί μέσα σε ένα σακίδιο.

Ταυτόχρονα με άλλους ασθενείς, στον Arthur χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή για να μειωθεί η πιθανότητα σοβαρών αντιδράσεων ή παρενεργειών πριν ξεκινήσει η θεραπεία. Οι γιατροί υποστηρίζουν ότι το φάρμακο μπορεί να αντικαταστήσει μεγάλο μέρος της χημειοθεραπείας – ίσως μέχρι και το 80% αυτής.

Γεγονός είναι πως  οι στοχευμένες θεραπείες με βιολογικά μόρια και οι ανοσοθεραπείες έχουν μειώσει σημαντικά τις παρενέργειες που έχουν οι θεραπευόμενοι από διάφορα είδη καρκίνου με την έρευνα να συνεχίζεται και να δίνει ελπίδα.

Πηγή: allabouthealth.gr

ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΑ3 ΣΤΟ 3-DAY LEARNING ACTIVITY ΣΤΗΝ ΝΑΠΟΛΗ στα πλαίσια προγράμματος erasmus

Σε έναν υπέροχο κτίριο, στο μεγαλύτερο και αρχαιότερο πανεπιστήμιο της Νάπολης έλαβε χώρα μια τριήμερη συνάντηση, στο πλαίσιο του erasmus+ project “E-Health4Cancer”, με θέμα  “E-health solutions for cancer patients and their caregivers”.

Οι 3 συνεργάτες μας από Università degli Studi di Napoli Federico II, EPIONI, Komiteen for Sundhedsoplysning καθώς και πλήθος άλλων αξιολόγων ομιλητών και παρευρισκόμενων έδωσαν το στίγμα για τα τεκταινόμενα αναφορικά με τα ψηφιακά εργαλεία σχετικά με την νόσο του καρκίνου.

Στόχος αυτής της τριήμερης δράσης ήταν η συγκέντρωση όλων των ενδιαφερόμενων φορέων προκειμένου να ανταλλάξουν ιδέες αλλά και γνώσεις πάνω στο θέμα των ehealth tools, των ψηφιακών εργαλείων για καρκινοπαθείς ασθενείς και τους φροντιστές τους. Αλλωστε, απώτερος σκοπός του “E-Health4Cancer” project είναι η ανάδειξη βασικών ψηφιακών εργαλείων που αφορούν στην νόσο του καρκίνου, μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Δάνιας, τονίζοντας τόσο τα θετικά χαρακτηριστικά αυτών όσο και τις ελλείψεις, τα κενά που εμφανίζονται στον τομέα.

Η ομάδα του Κάπα3, όντας ο συντονιστής του προγράμματος, παρευρέθηκε στ

ην τριήμερη συνάντηση, ενώ παρουσίασε βασικά στοιχεία του “E-Health4Cancer” καθώς και την πρόοδο αυτού του project με έμφαση στα επόμενα βήματα.

Ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες της Ε.Ε σχετικά με τον

ψηφιακό μετασχηματισμό και την αξιοποίηση της πληθώρας των δεδομένων που συγκεντρώνουμε από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, δεδομένα που «παράγονται» σε πραγματικές συνθήκες, και αφορούν την απόκριση των ασθενών στις εκάστοτε επαφές τους με το σύστημα υγείας θεωρούμε ότι  ο λόγος και οι γνώσεις όλων μας είναι εξαίρετης σημασίας. Μπαίνοντας πλέον  στο τελευταίο τρίμηνο του project, το Κάπα3 – και όλοι οι εταίροι- προετοιμάζονται για την τελική εκδήλωση/ημερίδα, που θα λάβει χώρα τον Απρίλιο στην Θεσσαλονίκη και θα αφορά στην παρουσίαση όλων των αποτελεσμάτων και ευρημάτων του έργου.

Μείνετε συντονισμένοι για περισσότερες πληροφορίες για το “E-Health4Cancer” ακολουθώντας την επίσημη ιστοσελίδα του έργου: https://www.kapa3.gr/ehealth4cancer/

Νέο πρόγραμμα στο Θεαγένειο Νοσοκομείο με συμμετοχή του Κάπα3 με τίτλο: “Ανακούφιση ασθενών καρκίνου και των συνοδών τους μέσω της Τέχνης, με τη χρήση εικαστικών έργων εικονικής πραγματικότητας” από τα Σημεία Στήριξης του προγράμματος Μποδοσάκη

Στο πλαίσιο του 6ου Κύκλου του προγράμματος «Σημεία Στήριξης», του Ιδρύματος Μποδοσάκη μια νέα, καινοτόμα δράση θα ξεκινήσει εντός του Θεαγενείου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης.

Η δράση έχει ως τίτλο “Ανακούφιση ασθενών καρκίνου και των συνοδών τους μέσω της Τέχνης, με τη χρήση εικαστικών έργων εικονικής πραγματικότητας” και θα υλοποιηθεί από την 1η Φεβρουαρίου  με διάρκεια ενός μήνα, στον 9ο όροφο του Θεαγενείου Νοσοκομείου. Την ομάδα έργου αποτελούν η Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης Κλινικών Δεξιοτήτων του Εργαστηρίου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Γενικής Ιατρικής και Έρευνας Υπηρεσιών Υγείας του ΑΠΘ, το Μουσείο Φωτογραφίας ΜΟΜus καθώς και συνεργάτες της Σχολής Κινηματογραφικών Τεχνών του Πανεπιστημίου Νότιας Καλιφόρνιας και υλοποιείται σε συνεργασία με το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3.

Πρόκειται για την δημιουργία ενός «εικαστικού δωματίου» με δύο συλλογές έργων: η πρώτη περιέχει φωτογραφίες από το MOMus, που θα προβάλλονται μέσω εικονικής πραγματικότητας (VR), με δυνατότητα  διάδρασης. Η δεύτερη περιέχει ταινίες κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους από το USC και από ανεξάρτητους παραγωγούς της Ευρώπης. Η δράση «δημιουργεί» ένα μουσείο στο χώρο του νοσοκομείου!

10 επιλεγμένες ταινίες κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) που έχει αναλάβει την καλλιτεχνική συνεπιμέλεια της δράσης «Αrt Break» και από ανεξάρτητους παραγωγούς της Ευρώπης. Ταινίες που «δένουν» με τις φωτογραφίες του ΜΟΜus, αλλά και με τον χώρο της δράσης, την αρχιτεκτονική του, και την θέα της Θεσσαλονίκης από τα παράθυρα του 9ου ορόφου.

Μία αφήγηση με αρχή, μέση και τέλος, ένα πραγματικό ταξίδι στον χρόνο, μέσα από τη μνήμη και τη φαντασία, στην πόλη και στην ύπαιθρο, σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, στο παρόν, αλλά και στο υποσυνείδητο. Μία απόδραση. Και μία ανάσα. Σε ένα περιβάλλον που κάθε μία έχει τη δική της σημασία.

Τα στελέχη του Καπα3 θα παρέχουν ουσιαστική στήριξη στη δράση, ώστε η συμμετοχή των ασθενών, φροντιστών και επαγγελματιών υγείας να υλοποιηθεί απρόσκοπτα και όλοι μαζί να έχουν την δυνατότητα να ξεναγηθούν εικονικά στον πλούτο των επιλεγμένων φωτογραφιών του MOMus.

Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που συμμετέχουμε σε δράσεις όπου ο ασθενής μπαίνει σε πρώτο πλάνο. Το Θεαγένειο Νοσοκομείο πάντα πρωτοστατεί σε δράσεις με μέγιστο κοινωνικό αντίκτυπο αντιλαμβανόμενο την ανάγκη για ουσιαστική υποστήριξη στον ογκολογικό ασθενή δίνοντας την ευκαιρία σε φορείς της κοινωνίας των πολιτών να συνδράμουν στο έπακρο και είναι με ιδιαίτερη τιμή και χαρά που συμμετέχουμε στη συγκεκριμένη δράση!

Η δράση θα ξεκινήσει 01.02.2024 με τους ανθρώπους του Κάπα3 να είναι καθημερινά (Δ-Τ-Π-Π) από τις 09:00 – 13:30μμ και κάθε Τετάρτη 13:00 – 17:00 μμ, στην είσοδο και στον 9 όροφο του Θεαγένειου Νοσοκομείου για να σας ξεναγήσουν.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης», που συγχρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα, το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη & Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου, το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, το Costas M. Lemos Foundation, το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού έργου ΚΙΚΠΕ, το The Hellenic Initiative Canada, το Ίδρυμα Αθηνάς Ι. Μαρτίνου και το Ίδρυμα Μποδοσάκη.

Δείτε αναλυτικά το ΔΤ

ΝΕΑ ΔΡΑΣΗ -ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ -ΔΤ

 

Ποια είναι τα προβλήματα των ογκολογικών ασθενών που θα πρέπει να λυθούν απο το Υπουργείο Υγείας

Τα προβλήματα των ογκολογικών ασθενών και οι προκλήσεις που πρέπει το υπουργείο να αντιμετωπίσει είναι αυτές που θα δώσουν που θα διαμορφώσουν τις προοπτικές για ένα καλύτερο υγειονομικό περιβάλλον στη χώρα.

Νο 1: Εθνικό σχέδιο δράσης κατά του καρκίνου

Η ΕΕ από το 2021 έχει θέσει σε εφαρμογή το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης κατά του καρκίνου, ενώ μέχρι σήμερα 20 Ευρωπαϊκές χώρες έχουν θέσει σε εφαρμογή το Εθνικό τους σχέδιο κατά του καρκίνου. Η χώρα εδώ είναι απούσα. Θα υπάρξει λοιπόν συνέχεια στην υλοποίηση και εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του καρκίνου, σε συνέχεια των ανακοινώσεων ή θα επιλέξει διαφορετική προσέγγιση η νέα ηγεσία του Υπουργείου Υγείας; Θα  επιταχυνθούν οι εξελίξεις που θα οδηγήσουν τη χώρα μας να αποκτήσει ένα πραγματικά αποτελεσματικό σύστημα ογκολογικής περίθαλψης και φροντίδας και να συγκλίνει με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα;

No 2: Εθνικό μητρώο νεοπλασιών 

Επιτακτική ανάγκη αποτελεί η άμεση σύσταση και εύρυθμη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών το οποίο είναι απαραίτητο για την επίτευξη μιας  ολοκληρωμένης χαρτογράφησης του αριθμού των ογκολογικών ασθενών ανά την Ελλάδα, του τύπου των νεοπλασιών που νοσούν οι ασθενείς αυτοί, της θεραπείας που λαμβάνουν, της αποτελεσματικότητας των θεραπειών, της πορεία της θνησιμότητας κ.ά.

Το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών θα επιτρέπει τη συνεχή επιδημιολογική επιτήρηση της επίπτωσης και του επιπολασμού της νόσου, θα δίνει στην πολιτεία τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης  μέσα από την αξιολόγηση πραγματικών δεδομένων, θα συνεισφέρει ουσιαστικά στον συντονισμό δράσεων σχετικά με την πρόληψη και τη βέλτιστη αντιμετώπιση και θα συντελεί στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.

Ωστόσο, για να υπάρχει ακριβής και πλήρης αποτύπωση της πραγματικότητας πρέπει η καταγραφή των ασθενών και ένταξή τους στο μητρώο να είναι υποχρεωτική και όχι προαιρετική.

Νο 3: Πρόσβαση στην καινοτομία 

Απαιτούνται λύσεις όσον αφορά τις δυσκολίες  πρόσβασης που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς σε καινοτόμα φάρμακα ή ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Το υψηλό clawback που φτάνει και το 70% στα νοσοκομειακά φάρμακα λειτουργεί αποτρεπτικά στην είσοδο νέων καινοτόμων σκευασμάτων στην ελληνική αγορά. Το ίδιο ισχύει και για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπου λόγω των μεγάλων επιστροφών που επωμίζονται οι εταιρείες, σωτήρια υλικά τελευταίας τεχνολογίας που κυκλοφορούν στην Ευρώπη δεν εισάγονται στην Ελλάδα.

Ένας ακόμη λόγος που δυσχεραίνει την πρόσβαση των ασθενών στην Καινοτομία είναι ότι υπάρχει μεγάλη δυστοκία στο θέμα της έγκρισης και αποζημίωσης βιοδεικτών, των εξειδικευμένων δηλαδή εξετάσεων, οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για την πρόσβαση των ασθενών στην εξατομικευμένη ιατρική. Η καθιέρωση μιας σαφούς διαδικασίας για την έγκριση και αποζημίωση των βιοδεικτών, γεγονός στο οποίο εδώ και καιρό συμφωνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς του δημοσίου και η επιστημονική ογκολογική κοινότητα, αποτελεί μία ικανή και αναγκαία συνθήκη, που θα συμβάλλει σημαντικά στην πρόσβαση των ασθενών με καρκίνο στις πλέον κατάλληλες για αυτούς σύγχρονες θεραπείες.

Νο 4: Νοσοκομειακή περίθαλψη και φροντίδα 

Οι ασθενείς με καρκίνο συχνά παραπονιούνται για τους χρόνους αναμονής και την ταλαιπωρία που υφίστανται κατά την επαφή τους με τις δομές του συστήματος και τις υπηρεσίες υγείας. Οι χρόνοι αναμονής μεταξύ της ανίχνευσης και διάγνωσης της νόσου, σήμερα είναι πέραν των αποδεκτών, ενώ το ταξίδι του ασθενούς στο σύστημα υγείας, συχνά γίνεται με ασυνέχειες και δυσκολίες, λόγω σημαντικών ελλείψεων στη στελέχωση και του συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών νοσοκομείων που πρέπει να μετακινούνται.

Ογκολογικοί ασθενείς των οποίων καθυστερούν τα αποτελέσματα των βιοψιών ή οι θεραπείες (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή χειρουργείο), αντιμετωπίζουν και αυξημένο κίνδυνο για την πορεία της νόσου, ενώ επιβαρύνεται υπέρμετρα η ήδη άσχημη ψυχολογία τους. Η ογκολογική περίθαλψη απαιτεί διεπιστημονική αντιμετώπιση, συντονισμό, λειτουργία των ογκολογικών συμβουλίων, ενώ η έννοια “του επείγοντος” έχει πολύ μεγαλύτερη διάσταση στον καρκίνο. Σημαντικό είναι και το κενό για τη συνέχιση της φροντίδας των μικρών ασθενών με καρκίνο, όταν αυτοί περνούν στην ενήλικη ζωή τους, καθώς δεν υπάρχει σύνδεση των παιδιατρικών με συγκεκριμένα εξειδικευμένα κέντρα που θα συνεχίσουν την παρακολούθηση που είχαν όταν ήταν παιδιά.  Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα αποτελεί η διαχείριση των ασθενών τελικού σταδίου. Παρά το γεγονός ότι εδώ και ένα χρόνο έχει ψηφιστεί ο νόμος που ορίζει το πλαίσιο για τη λειτουργία δομών ανακουφιστικής φροντίδας, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια εξέλιξη.

Νο 5: Υποστήριξη στην επιβίωση

Το κλειδί της επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο είναι να ξανακερδίσουν πίσω τη ζωή τους, βρίσκοντας νέους δρόμους για μια επιτυχημένη και παραγωγική διαβίωση.

Η ολοκλήρωση της θεραπείας του καρκίνου δεν σηματοδοτεί και το τέλος της φροντίδας του. Σε αυτή τη φάση, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι πτυχές και οι συνθήκες για την ευημερία του ατόμου: Συχνά η θεραπεία έχει επίδραση όχι μόνο βιολογική, αλλά και ψυχολογική, κοινωνική και οικονομική. Η μακροπρόθεσμη επίδραση του καρκίνου θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, μέσω της παροχής ολοκληρωμένων σχεδίων φροντίδας για την επιβίωση των ασθενών και των οικογενειών τους.

Για να συμβεί αυτό πρέπει πρωτίστως να εκλείψουν οι ανισότητες που υφίστανται τα άτομα που έχουν νοσήσει από καρκίνο. Η θέσπιση κινήτρων από την πολιτεία για την ταχεία και ομαλή επανένταξη των ασθενών στην εργασία και το κοινωνικό σύνολο, είναι εξαιρετικά υψηλής σημασίας.  Σήμερα αυτό είναι πολύ δύσκολο για έναν αγρότη ή για έναν ελεύθερο επαγγελματία, ο οποίος συγκριτικά με έναν δημόσιο υπάλληλο που νοσεί με καρκίνο έχει μικρότερη υποστήριξη, περισσότερες ανάγκες και πλήρη απώλεια εισοδήματος.

Όμως, διακρίσεις υφίστανται και όσοι έχουν πλήρως αποθεραπευθεί από τον καρκίνο, αφού δεν έχουν δικαίωμα να συνάψουν ασφαλιστήρια ζωής, δεν μπορούν να λάβουν δάνεια από το τραπεζικό σύστημα. Στο Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Καταπολέμηση του Καρκίνου, προβλέπεται Το δικαίωμα στη λήθη για τα άτομα που έχουν αποθεραπευτεί από τον καρκίνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μέχρι σήμερα αυτό αναγνωρίζεται σε έξι χώρες της Ε.Ε. (Γαλλία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ρουμανία), οι οποίες έχουν λάβει σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες, ενώ τους προηγούμενους δύο μήνες αναγνωρίστηκε από την Ιταλία και την Κύπρο. Στις χώρες αυτές, για τη λήψη δανείων μέχρι ένα ποσό και για τη σύναψη συμβολαίων ασφαλειών ζωής, δεν λαμβάνεται υπόψη το ιατρικό ιστορικό καρκίνου  εφόσον έχει παρέλθει συγκεκριμένος αριθμός ετών από τη νόσηση (5 ή 10 έτη κατά περίπτωση), κατά τη διάρκεια των οποίων δεν υπήρξε κάποια υποτροπή ή θεραπευτική αντιμετώπιση. Αυτό το δικαίωμα, το οποίο έχει μεγάλη σημασία για τα νέα άτομα κυρίως, οι Έλληνες που έχουν νοσήσει από καρκίνο στο παρελθόν και είναι πλέον υγιείς δεν το έχουν σήμερα.

Νο 6: Οικονομική τοξικότητα

Εκτός από το βάρος της ασθένειας, οι ογκολογικοί ασθενείς, έχουν να αντιμετωπίσουν και την οικονομική τοξικότητα λόγω των δαπανών που αναγκάζονται να υποστούν όταν το δημόσιο σύστημα υγείας δεν δίνει λύσεις για την έγκαιρη και αποτελεσματική  αντιμετώπιση της νόσου, με αποτέλεσμα οι ήδη ταλαιπωρημένοι ασθενείς να τις αναζητούν σε ιδιωτικούς φορείς υγείας, συχνά με δυσβάσταχτο για την οικονομική τους επιφάνεια κόστος. Επιπλέον τόσο από τα στοιχεία του συνηγόρου του καταναλωτή, όσο και από συχνές καταγγελίες ασθενών, φαίνεται ότι από μερίδα του ιδιωτικού τομέα επιβάλλονται επιπλέον χρεώσεις για εξετάσεις ή θεραπείες, που δεν προβλέπονται από τις συμβάσεις με τον ΕΟΠΥΥ, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους ασθενείς.

Ο όρος «Οικονομική τοξικότητα» πρωτοεμφανίστηκε στις ΗΠΑ το 2016 και σχετίζεται με το πόσο τοξικός μπορεί να αποβεί ο οικονομικός στραγγαλισμός των ασθενών με καρκίνο για να αντιμετωπίσουν το συνεχώς ανερχόμενο κόστος της ογκολογικής περίθαλψης.

Συμπερασματικά: Όλες οι παραπάνω προκλήσεις σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή πρακτική και προσέγγιση, μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, το οποίο μόλις τρεις μήνες πριν, ανακοινώθηκε επίσημα ως δέσμευση της πολιτείας, από τον προκάτοχο του νέου Υπουργού Υγείας. 

Πηγή: iatronet.gr