Κατηγορία: ΠΡΟΛΗΨΗ

Η Επίδραση της Διατροφής στην Γονιμότητα των ασθενών με νεοπλασίες

H διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη γονιμότητα, κυρίως μετά από αντικαρκινική θεραπεία, καθώς οι θεραπείες αυτές συχνά επηρεάζουν το ορμονικό και αναπαραγωγικό σύστημα. Η υπογονιμότητα αναφέρεται στην αδυναμία ενός ζευγαριού να επιτύχει εγκυμοσύνη μετά από 12 μήνες τακτικής και απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής. Τα αίτια για τις γυναίκες μπορεί να περιλαμβάνουν διαταραχές της ωορρηξίας, καταστάσεις που επηρεάζουν τη μήτρα, βλάβη ή απόφραξη της σάλπιγγας, ενδομητρίωση, ωοθηκική ανεπάρκεια, πυελικές συμφύσεις, ενώ για τους άνδρες, μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα με την ποσότητα ή την ποιότητα του σπέρματος. Μπορεί επίσης να οφείλετε  σε βλάβες που σχετίζονται με τον καρκίνο και τις θεραπείες τους [1],[2].

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη στήριξη της γονιμότητας των ατόμων με καρκίνο, ιδιαίτερα όσων υποβάλλονται σε θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν το αναπαραγωγικό σύστημα μειώνοντας τη γονιμότητα. Μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στη γενική υγεία του οργανισμού, στη μείωση των παρενεργειών των θεραπειών και στην προστασία της γονιμότητας. Ειδικότερα, η διατροφή που περιλαμβάνει τρόφιμα με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες μπορεί να βοηθήσει στην υποστήριξη των αναπαραγωγικών κυττάρων και τη μείωση των βλαβών που προκαλούνται από τη θεραπεία. Επιπλέον, η διατροφή μπορεί να ενισχύσει τη συνολική ανάρρωση και την ικανότητα του οργανισμού να ανακάμψει μετά από επιθετικές θεραπείες, υποστηρίζοντας έμμεσα και τη γονιμότητα.

Παρακάτω εξετάζονται τρία διατροφικά πρότυπα που έχουν συσχετιστεί με αυξημένη γονιμότητα:

  1. Μεσογειακή Διατροφή

Χαρακτηρίζεται από:

  • υψηλή πρόσληψη ελαιόλαδου, ξηρών καρπών, οσπρίων, φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής αλέσεως
  • μέτρια πρόσληψη ψαριών, πουλερικών και κρασιού
  • χαμηλή πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων, κόκκινου κρέατος και γλυκών

Τι ακριβώς την καθιστά ιδανική διατροφή;

Η Μεσογειακή Διατροφή φαίνεται να έχει σημαντική ευεργετική επίδραση στη γονιμότητα, ιδιαίτερα για τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα σύλληψης και καταφεύγουν σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σύμφωνα με μελέτες, η υιοθέτηση αυτής της διατροφής αυξάνει την πιθανότητα επιτυχούς γέννησης σε γυναίκες που υποβάλλονται σε αυτές τις διαδικασίες. Τροφές όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα, τα λαχανικά και οι ξηροί καρποί, ενισχύουν τη γενική υγεία και συμβάλλουν θετικά στη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος.

Όσον αφορά τις γυναίκες που ακολουθούν τη μεσογειακή διατροφή, παρουσιάζεται συχνά καλύτερη ποιότητα ωαρίων και υγιέστερες εγκυμοσύνες. Για τους άνδρες, αυτή η διατροφή συνδέεται αποδεδειγμένα με αυξημένη συγκέντρωση σπέρματος και επίπεδα τεστοστερόνης, κάτι που βελτιώνει τις πιθανότητες σύλληψης, ενώ παρατηρείται μειωμένος δείκτης μεταλλάξεων στο DNA.  [3],[4]

  1. «Δίαιτα γονιμότητας»

Η «δίαιτα γονιμότητας» είναι μια διατροφική προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της γονιμότητας μέσω συγκεκριμένων διατροφικών επιλογών. Χαρακτηρίζεται από υψηλή πρόσληψη μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, καθώς και αυξημένη κατανάλωση φυτικών πρωτεϊνών, γαλακτοκομικών προϊόντων με υψηλά λιπαρά, και τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο, βιταμίνες Β12 και D. Επιπλέον, δίνεται έμφαση σε φρούτα και λαχανικά με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτοφάρμακα, δημητριακά, θαλασσινά, γαλακτοκομικά και τρόφιμα σόγιας, τα οποία παρέχουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά για τη γονιμότητα. Παράλληλα, η δίαιτα προτείνει τη μείωση της κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης, γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών, και τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό φορτίο. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζεται η επιβάρυνση στο ενδοκρινικό σύστημα, μειώνονται οι φλεγμονές και βελτιώνεται η ορμονική ισορροπία, αυξάνοντας τις πιθανότητες σύλληψης και επιτυχούς εγκυμοσύνης.

  1. «Ολλανδική δίαιτα σύλληψης»

Αυτή η δίαιτα, περιλαμβάνει υψηλή ημερήσια πρόσληψη δημητριακών ολικής αλέσεως, λαχανικών και φρούτων, που παρέχουν άφθονες φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, ευνοώντας τη συνολική υγεία και την αναπαραγωγική λειτουργία. Επιπλέον, συνιστάται η εβδομαδιαία κατανάλωση τουλάχιστον τριών μερίδων κρέατος, για την παροχή ζωτικών πρωτεϊνών και θρεπτικών στοιχείων, όπως ο σίδηρος και η βιταμίνη Β12, καθώς και μίας μερίδας ψαριού, που είναι πλούσιο σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και υποστηρίζει την υγεία του αναπαραγωγικού συστήματος. Η δίαιτα ενθαρρύνει επίσης την κατανάλωση μονοακόρεστων ή πολυακόρεστων ελαίων, τα οποία έχουν ευεργετική επίδραση στις ορμόνες και τη γονιμότητα. [5]

Πάμε να δούμε πως τα μακροθρεπτικά συστατικά που συναντάμε στις παραπάνω διατροφές, βοηθούν στο αναπαραγωγικό σύστημα.

Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό και έχουν κεντρικό ρόλο στον έλεγχο του μεταβολισμού της γλυκόζης. Ως βασικά θρεπτικά συστατικά, συμβάλλουν στην παραγωγή ενέργειας, καθώς ο οργανισμός μας τους διασπά για να απελευθερώσει γλυκόζη, η οποία είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των κυττάρων.

Μια δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να βελτιώσει τα κλινικά συμπτώματα των ασθενών με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS).

Αυτή η διατροφική προσέγγιση οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) και σε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει θετικά τη γονιμότητα.

Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι η υποθερμιδική δίαιτα, η οποία περιορίζει την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων, συσχετίζεται θετικά με τον αριθμό των ωαρίων. Αυτή η σχέση, μας δείξει ότι η διαχείριση της πρόσληψης θερμίδων και υδατανθράκων μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην αναπαραγωγική υγεία και την ικανότητα σύλληψης, ενισχύοντας τις πιθανότητες επιτυχίας για τις γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά. [6]

Πρωτεΐνες

Οι πρωτεΐνες αποτελούν βασικά θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Τα τρόφιμα που περιέχουν ζωικές πρωτεΐνες, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ψάρια και το κρέας, είναι πλούσια σε απαραίτητα αμινοξέα, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία.

Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών μπορεί να συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διαταραχών της ωορρηξίας σε υγιείς γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν κυρίως ζωικές πρωτεΐνες μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα γονιμότητας σε σύγκριση με εκείνες που προτιμούν πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης, όπως όσπρια και ξηρούς καρπούς.

Επιπλέον, η πρόσληψη κόκκινου κρέατος έχει παρατηρηθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη των εμβρύων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διατροφή που περιλαμβάνει υψηλά επίπεδα κόκκινου κρέατος μπορεί να μην είναι ευνοϊκή για τις εγκυμονούσες γυναίκες. Από την άλλη πλευρά, μια διατροφή πλούσια σε λευκό κρέας και ψάρι φαίνεται να σχετίζεται θετικά με το σχηματισμό βλαστοκύστης, κάτι που είναι σημαντικό για την επιτυχία της σύλληψης και της εγκυμοσύνης.

Επομένως, ιδανικό θα ήταν να ισορροπήσουμε την κατανάλωση πρωτεϊνών, δίνοντας προτεραιότητα σε φυτικές πηγές και λευκό κρέας, συμβάλλοντας στην υποστήριξη της αναπαραγωγικής υγείας.

Λιπαρά Οξέα

Τα λιπαρά οξέα είναι βασικά δομικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών και παίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της δομής και της λειτουργίας των κυττάρων στον οργανισμό.

Τα ωμέγα-6 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFAs) βρίσκονται σε τρόφιμα όπως η σόγια, το καλαμπόκι, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το κρέας, οι πουλερικές, τα ψάρια και τα αυγά. Αντίστοιχα, τα ωμέγα-3 PUFAs, βρίσκονται κυρίως σε ψάρια και θαλασσινά, ξηρούς καρπούς, σπόρους και φυτικά έλαια. Αυξημένα επίπεδα αυτών των λιπαρών οξέων έχουν συσχετιστεί θετικά με την επιτυχία της εμφύτευσης εμβρύου, υποδεικνύοντας ότι η επαρκής πρόσληψή τους μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες σύλληψης και εγκυμοσύνης. Η διατροφή που περιλαμβάνει πηγές πλούσιες σε ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα μπορεί να προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την υποστήριξη της αναπαραγωγικής υγείας και της ανάπτυξης του εμβρύου. [6], [7], [8], [9]

Αντιοξειδωτικά

Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που αναστέλλουν την οξείδωση των κυττάρων, απομακρύνοντας τις υπάρχουσες ελεύθερες ρίζες, οι οποίες προκαλούν βλάβες στα κύτταρα. Αυτές οι ουσίες, περιλαμβάνουν σημαντικές βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά, όπως η βιταμίνη Ε και C, η β-καροτίνη, το συνένζυμο Q10, ο ψευδάργυρος, το φολικό οξύ κ.α.

Μειωμένο επίπεδο αντιοξειδωτικών προκαλεί αύξηση του οξειδωτικού στρες και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις στη γονιμότητα. [10]

Βιταμίνες

Βιταμίνη Β12, επηρεάζει θετικά την ποιότητα του σπέρματος αυξάνοντας τον αριθμό των σπερματοζωαρίων και την κινητικότητα μειώνοντας τη βλάβη στο DNA του σπέρματος.

Βιταμίνη D, επηρεάζει θετικά την ποιότητα του σπέρματος και η λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να ενισχύσει την κινητικότητα του σπέρματος σε άνδρες με ανεπάρκεια βιταμίνης D, ασθενοζωοσπερμία και υπογονιμότητα.

 

Συνένζυμο Q10

Είναι ένα απαραίτητο συστατικό για την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα. Επιπλέον, δρα ως αντιοξειδωτικό μέσα στο ωάριο, προστατεύοντας τα κύτταρα από τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες. Ωστόσο, η συγκέντρωση του στο ωοθυλακικό υγρό μειώνεται με την ηλικία, γεγονός που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την ποιότητα των ωαρίων και τη γονιμότητα. Η από του στόματος χορήγηση συμπληρωμάτων CoQ10 έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να βελτιώσει τη ποιότητα των ωαρίων και να φέρει καλύτερα αποτελέσματα στις προσπάθειες σύλληψης.

 

Καφεΐνη

Η πρόσληψη ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο υπογονιμότητας. Η καφεΐνη, που βρίσκεται σε καφέ, τσάι, ενεργειακά ποτά και αναψυκτικά, μπορεί να επηρεάσει τη ρυθμιστική λειτουργία των ορμονών και τη γενική αναπαραγωγική υγεία. [11]

Θα ήταν ωφέλιμο να εντάξετε στη διατροφή σας:

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά: Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, φολικό οξύ και σίδηρο, συμβάλλοντας στη σωστή ανάπτυξη του σώματος και του εμβρύου.

Λάχανο: Περιέχει βιταμίνες και μέταλλα, ρυθμίζοντας την έκκριση των οιστρογόνων.

Μπρόκολο: Υψηλό σε βιταμίνη C, η οποία βοηθά στην ωρίμανση των ωαρίων.

Μπανάνα: Πλούσια σε βιταμίνη Β6, η οποία ρυθμίζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο.

Ανανάς: Βοηθά στην παραγωγή αναπαραγωγικών ορμονών.

Σολομός: Συνεισφέρει στην ισορροπία των οιστρογόνων και βελτιώνει τη ροή του αίματος.

 

Τι να αποφύγετε;

Άψητα αυγά: Κίνδυνος μόλυνσης από σαλμονέλα, που μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση.

Τεχνητά γλυκαντικά: Η σακχαρίνη μπορεί να μειώσει τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης.

Επεξεργασμένα σάκχαρα, αλκοόλ και καφεΐνη: Επιβαρύνουν τον οργανισμό και επηρεάζουν την υγεία του εμβρύου.

Θαλασσινά: Περιέχουν υδράργυρο, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου.

Υπερ-επεξεργασμένες τροφές: Στερούνται θρεπτικών συστατικών και είναι επιβλαβείς για την υγεία.

Συμπερασματικά, η κατάλληλη διατροφή αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τη στήριξη της αναπαραγωγικής υγείας και τη βελτίωση της γονιμότητας των καρκινοπαθών, συμβάλλοντας στην προστασία και αποκατάσταση των αναπαραγωγικών κυττάρων μετά από θεραπείες.

 

Επιμέλεια : Αρσενίου Αργυρώ1, Α. Παόλα Ρόχας2

1Προπτυχιακή Φοιτήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

2Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία

[1]. Vander Borght M, Wyns C. Fertility and infertility: Definition and epidemiology. Clin Biochem. 2018 Dec;62:2-10. doi: 10.1016/j.clinbiochem.2018.03.012. Epub 2018 Mar 16. PMID: 29555319.

[2]. Sharma R, Biedenharn KR, Fedor JM, Agarwal A. Lifestyle factors and reproductive health: taking control of your fertility. Reprod Biol Endocrinol. 2013 Jul 16;11:66. doi: 10.1186/1477-7827-11-66. PMID: 23870423; PMCID: PMC3717046.

[3]. Maria Cristina Budani, Gian Mario Tiboni, Nutrition, female fertility and in vitro fertilization outcomes, Reproductive Toxicology, Volume 118, 2023,108370, ISSN 0890-6238, https://doi.org/10.1016/j.reprotox.2023.108370.

[4]. Muffone ARMC, de Oliveira Lübke PDP, Rabito EI. Mediterranean diet and infertility: a systematic review with meta-analysis of cohort studies. Nutr Rev. 2023 Jun 9;81(7):775-789. doi: 10.1093/nutrit/nuac087. PMID: 36346903.

[5]. Winter HG, Rolnik DL, Mol BWJ, Torkel S, Alesi S, Mousa A, Habibi N, Silva TR, Oi Cheung T, Thien Tay C, Quinteros A, Grieger JA, Moran LJ. Can Dietary Patterns Impact Fertility Outcomes? A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2023 May 31;15(11):2589. doi: 10.3390/nu15112589. PMID: 37299551; PMCID: PMC10255613.

[6]. Sanderman EA, Willis SK, Wise LA. Female dietary patterns and outcomes of in vitro fertilization (IVF): a systematic literature review. Nutr J. 2022 Jan 18;21(1):5. doi: 10.1186/s12937-021-00757-7. PMID: 35042510; PMCID: PMC8764863.

[7]. Aoun A, Khoury VE, Malakieh R. Can Nutrition Help in the Treatment of Infertility? Prev Nutr Food Sci. 2021 Jun 30;26(2):109-120. doi: 10.3746/pnf.2021.26.2.109. PMID: 34316476; PMCID: PMC8276703.

[8]. Charkamyani F, Khedmat L, Hosseinkhani A. Decreasing the main maternal and fetal complications in women undergoing in vitro fertilization (IVF) trained by nutrition and healthy eating practices during pregnancy. J Matern Fetal Neonatal Med. 2021 Jun;34(12):1855-1867. doi: 10.1080/14767058.2019.1651267. Epub 2019 Aug 20. PMID: 31429355.

[9]. Almujaydil MS. The Role of Dietary Nutrients in Male Infertility: A Review. Life (Basel). 2023 Feb 14;13(2):519. doi: 10.3390/life13020519. PMID: 36836876; PMCID: PMC9960932.

[10]. Eskenazi B, Kidd SA, Marks AR, Sloter E, Block G, Wyrobek AJ. Antioxidant intake is associated with semen quality in healthy men. Hum Reprod. 2005 Apr;20(4):1006-12. doi: 10.1093/humrep/deh725. Epub 2005 Jan 21. PMID: 15665024.

[11].  Bu FL, Feng X, Yang XY, Ren J, Cao HJ. Relationship between caffeine intake and infertility: a systematic review of controlled clinical studies. BMC Womens Health. 2020 Jun 16;20(1):125. doi: 10.1186/s12905-020-00973-z. PMID: 32546170; PMCID: PMC7298863.

Ψυχική υγεία και Καρκίνος

Πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη από το London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM) και δημοσιεύτηκε στο eClinical Medicine υποστηρίζει ότι ο κίνδυνος ψυχικής υγείας επιμένει χρόνια μετά τη διάγνωση του καρκίνου. Η ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 850.000 ασθενείς υποδηλώνει ότι απαιτείται περισσότερη ψυχολογική υποστήριξη. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), η Παναγιώτα Ζαχαράκη (Βιολόγος), η Μαγδαληνή Μήγκου (Δρ. Παθολόγος – Ογκολόγος – Επιμελήτρια ΕΣΥ)και οΘάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) παραθέτουν τα δεδομένα της μελέτης.

Τα άτομα που διαγιγνώσκονται με καρκίνο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας ακόμη και πέντε χρόνια μετά τη διάγνωσή τους, σύμφωνα με μια μεγάλης κλίμακας μελέτη δεδομένων από αρχεία ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα στατιστικά στοιχεία διέφεραν ανάλογα με τον τύπο καρκίνου, με σημαντικά αυξημένους κινδύνους αυτοκτονίας και μη θανατηφόρου αυτοτραυματισμού μεταξύ ορισμένων καρκίνων με χαμηλή επιβίωση, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα και του παγκρέατος.

Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 853.177 ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο μεταξύ 1998 και 2018, τα οποία αντιστοιχίστηκαν με 8.106.643 άτομα χωρίς καρκίνο για να καταστεί δυνατή η σύγκριση. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στους 20 πιο κοινούς καρκίνους: στοματική κοιλότητα, οισοφάγος, στομάχι, παχύ έντερο, ήπαρ, πάγκρεας, πνεύμονας, κακόηθες μελάνωμα, μαστός (γυναικείος), τράχηλος, μήτρα, ωοθήκες, προστάτης, νεφρός, ουροδόχος κύστη, κεντρικό νευρικό σύστημα, θυρεοειδής, λέμφωμα Non-Hodgkin, πολλαπλό μυέλωμα και λευχαιμία.

Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν διαγνωστεί με καρκίνο παρέμειναν σε αυξημένο κίνδυνο να βιώσουν νέα επεισόδια άγχους και κατάθλιψης, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν καρκίνο.

Οι κίνδυνοι δυσμενών αποτελεσμάτων ψυχικής υγείας ήταν γενικά υψηλότεροι για τα άτομα με τύπους καρκίνου με χειρότερη πρόγνωση: τα άτομα με κακόηθες μελάνωμα είχαν περίπου 10-20% αυξημένο κίνδυνο άγχους και κατάθλιψης, ενώ οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είχαν σχεδόν 3 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άγχος και κατάθλιψη, σε σύγκριση με άτομα χωρίς καρκίνο. Η χρήση φαρμάκων κατά του άγχους και των αντικαταθλιπτικών ήταν σταθερά υψηλότερη σε άτομα που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο (σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν καρκίνο) κατά τη διάρκεια των 10 ετών μετά τη διάγνωση για τους περισσότερους καρκίνους.

Από τους 20 τύπους καρκίνου που μελετήθηκαν, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σε 17 τύπους καρκίνου ήταν πιο πιθανός ο  αυτοτραυματισμός και σε 8 τύπους ήταν πιο πιθανός ο θάνατος από αυτοκτονία, σε σύγκριση με άτομα χωρίς καρκίνο. Η χρήση ανώνυμων ηλεκτρονικών αρχείων υγείας επέτρεψε στην ομάδα να διερευνήσει το ζήτημα σε μεγάλη κλίμακα, αποκαλύπτοντας λεπτομερή πρότυπα κινδύνου με βάση το σημείο στο οποίο οι περισσότεροι αναφέρουν προβλήματα ψυχικής υγείας για να δώσει μια πληρέστερη εικόνα της κατάστασης που επηρεάζει τα άτομα που είχαν καρκίνο.  Είναι κάποιες φορές δύσκολο να αντιμετωπιστεί ο καρκίνος χωρίς να χρειάζεται επίσης να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ψυχικής υγείας όπως κατάθλιψη ή άγχος που μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο από τον ίδιο τον καρκίνο.

Οι ψυχολογικές, αντίστοιχα όπως και οι σωματικές, επιπτώσεις του καρκίνου πρέπει να εξεταστούν και να υποστηριχθούν στο σύνολό τους. Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο μπορεί να βρουν αυτά τα αποτελέσματα χρήσιμα εάν αντιμετωπίζουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του καρκίνου στην ψυχική τους υγεία. Σίγουρα δεν είναι μόνοι που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση. Τα ευρήματα της έρευνας υποδηλώνουν την ανάγκη για βελτιωμένη ψυχολογική υποστήριξη για όλους τους ασθενείς με καρκίνο, όχι μόνο όταν έχουν μόλις διαγνωστεί, αλλά και τα επόμενα χρόνια. Απαιτούνται επίσης πιο στοχευμένες στρατηγικές πρόληψης. Ο ίδιος ο καρκίνος και οι θεραπείες του μπορεί να έχουν ποικίλες παρενέργειες, όπως χρόνιο πόνο, λεμφοίδημα, σεξουαλική δυσλειτουργία, κακή κινητικότητα, οικονομική αστάθεια ή έλλειψη, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν βαθιά τη ζωή των ανθρώπων, οδηγώντας δυνητικά σε προβλήματα ψυχικής υγείας.

Με την καλύτερη κατανόηση του τι συμβαίνει στους ανθρώπους κατά τη διάρκεια του αγώνα τους για την αντιμετώπιση του καρκίνου και πότε μπορεί να διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας, οι σχετικοί φορείς, οι γιατροί και οι οικογένεια- φροντιστές τους θα είναι σε καλύτερη θέση να παρέμβουν ή να παρέχουν υποστήριξη την κατάλληλη στιγμή και στο σωστό τρόπο.

10.10 Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2024

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας που γιορτάζεται στις 10 Οκτωβρίου, κάθε χρόνο, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία, για την προώθηση της ευαισθητοποίησης, σχετικά με την ψυχική ευημερία και την ενίσχυση των πρωτοβουλιών υποστήριξης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το θέμα της φετινής χρονιάς, «Ψυχική Υγεία στην Εργασία», είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, δεδομένων των αυξημένων περιστατικών επαγγελματικής εξουθένωσης και ψυχολογικής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε στρεσογόνα περιβάλλοντα.

Η εξουθένωση συνδέεται με το υπερβολικό άγχος, την πολύωρη εργασία και την έλλειψη κατάλληλης υποστήριξης, στον εργασιακό στίβο.

Παρά την προώθηση της ευαισθητοποίησης, οι αλλαγές προχωρούν αργά, καθώς πολλοί οργανισμοί εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στην αποδοτικότητα εις βάρος της ευημερίας των υπαλλήλων. Η πραγματική αλλαγή απαιτεί κάτι παραπάνω από απλές κινήσεις, χρειάζεται συνεχή προσπάθεια και άμεση εμπλοκή των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), μαζί με τους εταίρους του, τονίζει ότι η επιτυχία της εργασίας στο μέλλον, εξαρτάται από την ψυχική υγεία των ανθρώπων που εργάζονται, και η αντιμετώπιση της εξουθένωσης δεν είναι πια προαιρετική, αλλά αναγκαία.

Γι’αυτό τον λόγο, οφείλει να δοθεί έμφαση στη μείωση του στίγματος, στην αναγνώριση των προκλήσεων και στην ευθυγράμμιση της επαγγελματικής ζωής, διαμέσου της υποστήριξης των εργαζομένων, σε συνεργασία με οργανισμούς ψυχικής υγείας

Δεδομένου ότι το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι εργαζόμενοι, κρίνεται ουσιαστικής σημασίας οι κυβερνήσεις, οι οργανισμοί και οι εργοδότες να συνεργαστούν, για τη προώθηση της βέλτιστης ψυχικής ευημερίας. Οι πρωτοβουλίες  οφείλουν να συμπεριλαμβάνουν τους εργαζομένους, τους εκπροσώπους τους,  άτομα με προσωπικό βίωμα επαγγελματικής εξουθένωσης και φυσικά ειδικούς ψυχικής υγείας. Με αυτό τον τρόπο, θα δημιουργηθούν σταδιακά πιο υποστηρικτικοί χώροι εργασίας, όπου όλοι θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν.

Πηγή:

https://www.linkedin.com/pulse/world-mental-health-day-2024-work-angela-clack-kpyjc/

Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για δευτερογενή καρκίνο (μελέτη)

Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης δεύτερου καρκίνου σε άτομα που έχουν επιβιώσει από έναν καρκίνο. Αυτό προκύπτει από μελέτη που δημοσίευσε η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία στο “JAMA Network Open”.

Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία είναι ένας από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο. Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) θεωρεί ότι η σχέση είναι επαρκώς αποδεδειγμένη για 13 τύπους καρκίνου, ενώ υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για άλλους 3 τύπους καρκίνου.

Ο κίνδυνος επηρεάζει επίσης άτομα που έχουν ήδη επιβιώσει από καρκίνο. Στις ΗΠΑ, αυτό είναι ήδη το 5% του πληθυσμού και πάνω από το 20% των ατόμων άνω των 75 ετών. Καθώς το σωματικό βάρος πολλών ανθρώπων συνεχίζει να αυξάνεται με την ηλικία, αυτός ο τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου θα μπορούσε να ευθύνεται για ένα σημαντικό ποσοστό δευτερογενών καρκίνων στην τρίτη ηλικία.

Η Clara Bodelon από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία στην Ατλάντα/Γεωργία και οι συνεργάτες της διερεύνησαν τη σχέση αυτή χρησιμοποιώντας στοιχεία από τη μελέτη “Cancer Prevention Study II Nutrition Cohort”. Από τους περισσότερους από 184.000 συμμετέχοντες, οι οποίοι ερωτώνται κάθε δύο χρόνια σχετικά με τις συνθήκες ζωής και τις ασθένειές τους, 26.894 είχαν επιβιώσει από καρκίνο σε μέση ηλικία 72,2 ετών.

Στα επόμενα 7,9 χρόνια, 3.749 συμμετέχοντες (13,9 %) εμφάνισαν στη συνέχεια άλλο καρκίνο. Το ένα τρίτο ήταν όγκοι που η IARC συνδέει με την παχυσαρκία.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Bodelon, κάθε αύξηση του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) κατά 5 kg/m2 σχετιζόταν με 13% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δεύτερου καρκίνου (προσαρμοσμένη αναλογία κινδύνου 1,13- 95% διάστημα εμπιστοσύνης 1,08-1,18).

Ο κίνδυνος εμφάνισης δεύτερου καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία από την IARC αυξήθηκε ακόμη και κατά 28% για κάθε αύξηση του ΔΜΣ κατά 5 kg/m2.

Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες με φυσιολογικό βάρος, τα παχύσαρκα άτομα είχαν 15% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ξανά καρκίνο.

Οι παχύσαρκοι επιζώντες του καρκίνου είχαν ακόμη 34% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ξανά καρκίνο. Οι προσαρμοσμένες αναλογίες κινδύνου για καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία ήταν 1,40 (1,22-1,61) για τους υπέρβαρους επιζώντες από καρκίνο και 1,78 (1,51-2,11) για τους παχύσαρκους επιζώντες από καρκίνο.

Επομένως, η μείωση του βάρους θα μπορούσε να αξίζει τον κόπο και για άτομα άνω των 70 ετών, λέει η Bodelon, αν και η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η μείωση αυτή θα εξομαλύνει τον κίνδυνο καρκίνου.

Πηγές:
JAMA Network Open

Πηγή: iatronet.gr

Ενεργειακά ποτά. Πηγή ενέργειας ή απειλή για τους ογκολογικούς ασθενείς;

Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση είναι ένα εξουθενωτικό σύνδρομο που επιμένει για πολλούς επιζώντες από καρκίνο για χρόνια μετά τη θεραπεία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πρώιμη και επίμονη κόπωση, λειτουργική έκπτωση, κατάθλιψη και γνωστικές δυσκολίες (1).

Τα ενεργειακά ποτά καταναλώνονται όλο και περισσότερο από νεαρούς ενήλικες και αθλητές. Οι κύριοι στόχοι στην εμπορία αυτών των προϊόντων είναι η αύξηση της σωματικής αντοχής και της ικανότητας συγκέντρωσης καθώς και η βελτίωση της συναισθηματικής κατάστασης. Με αυτά τα αποτελέσματα τα ενεργειακά ποτά είναι ελκυστικές ουσίες για τους ασθενείς. Γνωρίζουμε ότι στην κλινική πρακτική οι ασθενείς χρησιμοποιούν διάφορα συμπληρώματα σε διάφορες καταστάσεις, ειδικά όταν αντιμετωπίζονται με χημειοθεραπεία για καρκίνο. Οι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων με αυτά τα προϊόντα και επίσης η δυσλειτουργία οργάνων δεν είναι σπάνιες και μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή (2).

Αναφέρονται παρενέργειες σε διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού από την κατανάλωση εμπορικών ενεργειακών ποτών , όπως το μυοσκελετικό, το καρδιαγγειακό, το νευρικό, το γαστρεντερικό. Όμως η κυριότερη παρενέργεια των ενεργειακών ποτών αφορά το ήπαρ. Συγκεκριμένα, η κατανάλωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική στεάτωση, διάχυτη πάχυνση χοληδόχου κύστης, χολοστατική ηπατίτιδα, μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος και κυρίως επηρεάζει το μεταβολισμό φαρμάκων. Στην περίπτωση της χημειοθεραπείας, αυτό μπορεί να αυξήσει την τοξικότητα της (3).

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως μπορούμε να βρούμε την ενέργεια που αναζητάμε σε φυσικά ενεργειακά ροφήματα τα οποία, εκτός από την απαιτούμενη ενέργεια, προσφέρουν ενδυνάμωση της άμυνας του οργανισμού, μείωση της τοξικότητας και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Κάποια παραδείγματα είναι :

1) Coco-Hydro Smoothie: Το νερό καρύδας και οι μπανάνες περιέχουν υψηλές ποσότητες καλίου, βοηθώντας στη ρύθμιση και τη διατήρηση υγιών κυττάρων και τη παραγωγή ενέργειας. Τα οφέλη του νερού καρύδας για την υγεία αποδίδονται στην παρουσία βιοδραστικών ενώσεων, όπως βιταμίνες, αμινοξέα, οργανικά οξέα, ένζυμα και φαινολικά οξέα.

Υλικά: ½ φλιτζάνι νερό καρύδας, ½ φλιτζάνι γάλα αμυγδάλου, ½ μια ώριμη μπανάνα και ½ ένα πορτοκάλι.

2) Χυμός μούρων: Τα μούρα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην αργή απελευθέρωση ενέργειας από τα φυσικά σάκχαρα που περιέχουν. Το λάιμ προσθέτει μια πικάντικη γεύση και ενισχύει τη δράση των μούρων.
Υλικά: 1 φλιτζάνι νερό, 1 φλιτζάνι διάφορα μούρα, και το χυμό από 1 λάιμ.

3) Παγωμένο Πράσινο Τσάι Chia: Το πράσινο τσάι ενεργοποιεί ήπια τον οργανισμό, ενώ οι σπόροι Chia είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνες και καλά ωμέγα-3 λιπαρά, προσφέροντας μακράς διαρκείας ενέργεια. Το μέλι προσθέτει γλυκύτητα και δίνει επιπλέον ενέργεια

Τρόπος παρασκευής: Ανακατέψτε 1 φλιτζάνι πράσινο τσάι, 1 κουταλιά της σούπας σπόρους chia και 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι.

4) Πικάντικo ρόφημα; Παρέχει καταπραϋντικές και αντι-φλεγμονώδεις ιδιότητες.
Τρόπος παρασκευής: Σιγοβράστε 2 φλιτζάνια ζεστό νερό σε μια μικρή κατσαρόλα. Προσθέστε 1 μικρό κομμάτι φρέσκο τζίντζερ, κομμένο σε φέτες. Στη συνέχεια, ¼ κουταλάκι του γλυκού κουρκουμά, 1 ½ κουταλάκι του γλυκού μέλι, και ¼ κουταλάκι του γλυκού κάρδαμο.

Σχετικά με τα συστατικά των αναφερόμενων ροφημάτων: Το νερό καρύδας, το πράσινο τσάι, τα μούρα, η βιταμίνη C, το τζίντζερ, ο κουρκουμάς αλλά και το μέλι έχουν συνδεθεί με αντιφλεγμονώδη δράση, ανοσοδιεγερτικές ιδιότητες, αναστολή της αγγειογένεσης, προστασία από βλάβες του DNA, καθώς και με μείωση του ρυθμού πολλαπλασιασμού των κακοήθων κυττάρων. Τα αυξανόμενα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα οφέλη για την υγεία αποδίδονται στις βιοδραστικές ενώσεις τους, κυρίως στις φαινολικές ουσίες όπως τα φλαβονοειδή (4, 5, 6, 7). To τζίντζερ και το μέλι συμβάλλουν επίσης στη μείωση των ανεπιθύμητων συμπτωμάτων της χημειοθεραπείας (8, 9).

Θυμηθείτε να καταναλώνετε πάντα φυσικά ροφήματα αλλά με μέτρο και ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Επιπλέον, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας πριν κάνετε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή σας ή χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα.

Άρθρο από

Βασίλης Κουκουλάς1, Α. Παόλα Ρόχας2
1. Προπτυχιακός Φοιτητής, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
2. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία
1.Inglis JE, Lin PJ, Kerns SL, et al. Nutritional interventions for treating cancer-related fatigue: a qualitative review. Nutr Cancer. 2019;71(1):21-40. doi:10.1080/01635581.2018.1513046
2.Costantino A, Maiese A, Lazzari J, Casula C, Turillazzi E, Frati P, Fineschi V. The Dark Side of Energy Drinks: A Comprehensive Review of Their Impact on the Human Body. Nutrients. 2023 Sep 9;15(18):3922. doi: 10.3390/nu15183922.
3. Paydas S, Sonay Y, Avci A, Duman BB, Tümkaya E. Energy drinks and chemotherapy: can these products cause detrimental effects in cancer patients receiving chemotherapy? Eur J Intern Med. 2013 Jan;24(1):e3-4. doi: 10.1016/j.ejim.2012.10.003.
4. Manna K, Khan A, Kr Das D, Bandhu Kesh S, Das U, Ghosh S, Sharma Dey R, Das Saha K, Chakraborty A, Chattopadhyay S, Dey S, Chattopadhyay D. Protective effect of coconut water concentrate and its active component shikimic acid against hydroperoxide mediated oxidative stress through suppression of NF-κB and activation of Nrf2 pathway. J Ethnopharmacol. 2014 Aug 8;155(1):132-46. doi: 10.1016/j.jep.2014.04.046.
5. Kristo AS, Klimis-Zacas D, Sikalidis AK. Protective Role of Dietary Berries in Cancer. Antioxidants (Basel). 2016 Oct 19;5(4):37. doi: 10.3390/antiox5040037.
6. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
7. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
8. Waheed M, Hussain MB, Javed A, Mushtaq Z, Hassan S, Shariati MA, Khan MU, Majeed M, Nigam M, Mishra AP, Heydari M. Honey and cancer: A mechanistic review. Clin Nutr. 2019 Dec;38(6):2499-2503. doi: 10.1016/j.clnu.2018.12.019.
9. Kim SD, Kwag EB, Yang MX, Yoo HS. Efficacy and Safety of Ginger on the Side Effects of Chemotherapy in Breast Cancer Patients: Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Mol Sci. 2022 Sep 24;23(19):11267. doi: 10.3390/ijms231911267.

Oι αιματολογικές κακοήθειες αποτελούν σχεδόν το 10% όλων των νέων διαγνώσεων καρκίνου κάθε χρόνο

Οι αιματολογικές κακοήθειες, συμπεριλαμβανομένων της λευχαιμίας, του λεμφώματος και του πολλαπλού μυελώματος, επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, και όμως, συχνά παραμένουν εκτός της ευρύτερης συζήτησης για τον καρκίνο. Αυτός ο μήνας αποτελεί ευκαιρία για να ευαισθητοποιηθούμε, να υποστηρίξουμε τους ασθενείς και τους οικείους τους και να αναδείξουμε την ανάγκη για περισσότερη έρευνα και πόρους για την ανάπτυξη νέων θεραπειών, όπως αναφέρει ο Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) και παραθέτει ορισμένα στοιχεία.

Οι πιο συχνοί τύποι

Ο καρκίνος του αίματος είναι ένας όρος που περιλαμβάνει διάφορους τύπους καρκίνων που επηρεάζουν τα λευκά αιμοσφαίρια, τον μυελό των οστών και το λεμφικό σύστημα. Οι πιο συχνοί τύποι είναι η λευχαιμία, το λέμφωμα και το πολλαπλούν μυέλωμα. Καθένας από αυτούς τους καρκίνους συμπεριφέρεται διαφορετικά και απαιτεί διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις:


Η λευχαιμία επηρεάζει τον μυελό των οστών και το αίμα, οδηγώντας στην παραγωγή ανώμαλων λευκών αιμοσφαιρίων που παρεμποδίζουν την ικανότητα του σώματος να καταπολεμά τις λοιμώξεις. Η λευχαιμία μπορεί να είναι οξεία (οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, οξεία μυελογενής λευχαιμία) ή χρόνια (χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, χρόνια μυελογενής λευχαιμία), ενώ υπάρχουν και σπανιότερες εκφάνσεις της νόσου όπως η χρόνια μυελομονοκυτταρική λευχαιμία, η λευχαιμία εκ τριχωτών κυττάρων και άλλες. Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τον υπότυπο της λευχαιμίας και μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό χημειοθεραπευτικών παραγόντων και ανοσοθεραπεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε ορισμένους τύπους λευχαιμίας, όπως η οξεία λεμφοβλαστική, που είναι ανθεκτική σε προηγούμενες θεραπείες έχει λάβει έγκριση η θεραπεία με Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν έναν χιμαιρικό υποδοχέα αντιγόνου (CAR Τ-λεμφοκύτταρα) με σημαντική βελτίωση του προσδόκιμου και της ποιότητας ζωής των ασθενών.


Το λέμφωμα ξεκινάει στο λεμφικό σύστημα, το οποίο αποτελεί κρίσιμο μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος. Προκαλεί ανώμαλη ανάπτυξη των λεμφοκυττάρων, ενός τύπου λευκών αιμοσφαιρίων, και μπορεί να επεκταθεί σε διάφορα μέρη του σώματος. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι και υπότυποι λεμφώματος ανάλογα με το αν έχουν επιθετική ή αργή εξέλιξη και αν προέρχονται από Β ή Τ λεμφοκύτταρα. Οι νεότερες ανοσοθεραπείες με CAR Τ-λεμφοκύτταρα και με αμφι-ειδικά αντισώματα έχουν βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα των ασθενών με υποτροπιάζον/ανθεκτικό λέμφωμα. Για παράδειγμα, το epcoritamab οδηγεί σε βαθιές και παρατεταμένες ανταποκρίσεις σε ασθενείς με υποτροπιάζων ή ανθεκτικό λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (DLBCL), που έχουν λάβει 2 ή περισσότερες γραμμές θεραπείας με διαχειρίσιμη τοξικότητα. Το mosunetuzumab αποτελεί πλέον θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό οζώδες λέμφωμα μετά από τουλάχιστον 2 προηγούμενες γραμμές θεραπείας. Ο αναστολέας επόμενης γενιάς της BTK, pirtobrutinib, έχει δείξει αποτελεσματικότητα και αποτελεί πλέον επιλογή και για τους ασθενείς με λέμφωμα μανδύα και ανθεκτική/υποτροπιάζουσα νόσο. Στο λέμφωμα Hodgkin τα τελευταία χρόνια έχει ενταχθεί στη θεραπεία το κλασικό σχήμα AVD (χωρίς μπλεομυκίνη) σε συνδυασμό με το brentuximab vedotin, ένα συζευγμένο μονοκλωνικό αντίσωμα με φάρμακο, στην πρώτη γραμμή θεραπείας, ενώ ο συνδυασμός nivolumab-AVD φαίνεται να υπερέχει και είναι πιθανό να αποτελέσει σύντομα την πρώτη θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς αυτούς.

Το πολλαπλούν μυέλωμα αρχίζει στα πλασματοκύτταρα, έναν άλλο τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που βρίσκονται στον μυελό των οστών, διαταράσσοντας την κανονική παραγωγή αντισωμάτων και καθιστώντας το σώμα πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις. Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών ανταποκρίνεται στην αρχική θεραπευτική αγωγή και σε πολλούς ασθενείς η νόσος μένει σε ύφεση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αρκετές όμως φορές, τα κακοήθη κύτταρα του μυελώματος αποκτούν ανθεκτικότητα στη θεραπευτική αγωγή με το χρόνο και η νόσος υποτροπιάζει. Το υποτροπιάζον ή/και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα μετά από πολλαπλές γραμμές θεραπευτικής αγωγής αποτελεί πραγματική πρόκληση για τους κλινικούς ιατρούς. Οι νεότερες ανοσοθεραπείες όπως τα Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα (chimeric antigen receptor – CAR) και τα αμφι-ειδικά (bispecific) αντισώματα έχουν ενταχθεί στη θεραπευτική φαρέτρα και βελτιώνουν την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα συγκεκριμένα φάρμακα αξιολογούνται επίσης σε κλινικές μελέτες με σκοπό να χορηγούνται πρωιμότερα και να βελτιστοποιήσουν τα ποσοστά μακροχρόνιας ύφεσης μετά την θεραπεία πρώτης γραμμής.

Ασαφή ή μη ειδικά συμπτώματα

Η ευαισθητοποίηση για τις αιματολογικές κακοήθειες είναι ζωτικής σημασίας για διάφορους λόγους. Πρώτον, οι καρκίνοι του αίματος συχνά παρουσιάζουν ασαφή ή μη ειδικά συμπτώματα όπως κόπωση, πυρετό, νυχτερινές εφιδρώσεις, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή διογκωμένους λεμφαδένες. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί εύκολα να παρερμηνευτούν ως άλλες, λιγότερο σοβαρές καταστάσεις, οδηγώντας σε καθυστερημένη διάγνωση και θεραπεία. Η αύξηση της ευαισθητοποίησης μπορεί να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αναζητήσουν ιατρική συμβουλή νωρίτερα, εντοπίζοντας πιθανώς την ασθένεια στα πρώτα της στάδια, όταν είναι δυνητικά θεραπεύσιμη.

Δεύτερον, οι καρκίνοι του αίματος παραμένουν ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με την Leukemia & Lymphoma Society, οι καρκίνοι του αίματος αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 10% όλων των νέων διαγνώσεων καρκίνου κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Παγκοσμίως, εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με αυτούς τους καρκίνους, αλλά η χρηματοδότηση και οι πόροι που αφιερώνονται στην έρευνα για τον καρκίνο του αίματος υπολείπονται αυτών που διατίθενται για πιο γνωστούς καρκίνους, όπως ο καρκίνος του μαστού ή του πνεύμονα.

Πηγή: news4health.gr, https://eefam.gr/oi-aimatologikes-kakoitheies-apoteloun-schedon-to-10-olon-ton-neon-diagnoseon-karkinou-kathe-chrono/?idU=1&utm_source=newsletter_1847&utm_medium=email&utm_campaign=&auid=42172

Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας: Οι συχνότερες μορφές καρκίνου στους ηλικιωμένους

Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση 188% για τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, 351% για τα άτομα ηλικίας άνω των 85 ετών και 1004% για τα άτομα που ξεπερνούν τα 100 χρόνια (εντός μίας 30ετίας). Ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω αυξήθηκε από 605 εκατομμύρια το 2000 σε 900 εκατομμύρια το 2015 και αναμένεται να φτάσει τα 2 δισεκατομμύρια το 2050. Επίσης, θα τριπλασιαστεί το ποσοστό των ατόμων άνω των 80 ετών από 126 εκατομμύρια σε 450 εκατομμύρια το 2050. Στην Ελλάδα σήμερα, τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών αποτελούν το 22,7% του γενικού πληθυσμού.

Τα παραπάνω στοιχεία δίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ιωάννης Καραϊτιανός, καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, πρόεδρος Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία (1η Οκτωβρίου).

Το γήρας, προσθέτει, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με νόσους και χρόνιες παθήσεις. Μία από τις κατεξοχήν ασθένειες της τρίτης και τέταρτης ηλικίας είναι ο καρκίνος. Περίπου το 55% των νέων κρουσμάτων αφορά στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, ενώ πάνω από το 66% των θανάτων από καρκίνο συμβαίνει σε ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών. Το 52% όλων των καρκίνων στις γυναίκες και το 59% στους άνδρες διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 65 ετών. Στις Η.Π.Α. το 2030 το 70% των νέων διαγνώσεων καρκίνου θα αφορά σε άτομα άνω των 65 ετών.

Καρκίνος στην Τρίτη Ηλικία

Ο καρκίνος αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου για τις ηλικίες μεταξύ 65-74 ετών και τη δεύτερη αιτία θανάτου από 75 ετών και άνω. «Η εγκατάλειψη των προληπτικών εξετάσεων για καρκίνο κατά τη διάρκεια της πανδημίας δυστυχώς οδήγησε σε μία μείωση των νέων διαγνώσεων καρκίνου κατά 40% το 2020 σε σχέση με το 2019! Ανάλογα στοιχεία έχουμε και για το 2021 και για το 2022. Στο διάστημα της πανδημίας παρατηρήθηκε να προσέρχονται ασθενείς σε προχωρημένα στάδια καρκίνου τα οποία δεν επιδέχονται τις περισσότερες φορές ριζική θεραπευτική αντιμετώπιση με αποτέλεσμα αυξημένη θνητότητα, χαμηλή ποιότητα ζωής και μεγάλες ανάγκες σε φροντίδα τελικού σταδίου, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Καραϊτιανός.

Οι συχνότερες μορφές καρκίνου είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, του προστάτη και του παχέος εντέρου για τους άνδρες και ο καρκίνος του μαστού, του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και των γεννητικών οργάνων για τις γυναίκες. Αύξηση παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας η επίπτωση του καρκίνου του παγκρέατος και του μελανώματος. Τα βασικοκυτταρικά καρκινώματα του δέρματος είναι συχνότατα νεοπλάσματα της προχωρημένης ηλικίας και για τα δύο φύλα και έχουν καλή πρόγνωση αν αντιμετωπιστούν σωστά και έγκαιρα.

Καρκίνος μαστού: Αποτελεί τον πρώτο σε συχνότητα καρκίνο και τρίτη αιτία θανάτου από καρκίνο στη γυναίκα, ενώ 1 στις 8 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο του μαστού. Στην Ε.Ε. καταγράφονται 250.000 νέες διαγνώσεις και περίπου 90.000 θάνατοι ετησίως. Στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως 7.770 νέα κρούσματα και 2.330 θάνατοι. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 61 έτη ενώ η μέση ηλικία θανάτου από καρκίνο μαστού τα 68 έτη. 58% όλων των καρκίνων μαστού διαγιγνώσκεται σε γυναίκες άνω των 65 ετών. Επιβάλλεται η μαστογραφία από την ηλικία των 40 ετών ανά 1 έως 2 έτη ανάλογα με τη φύση του μαστού και μέχρι την ηλικία των 75 ετών.

Καρκίνος του πνεύμονα: Πολύ συχνός καρκίνος και για τα δύο φύλα. Στις Η.Π.Α. είναι η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες, ενώ στην Ελλάδα το 2020 καταγράφηκαν 8.960 νέα κρούσματα και 7.662 θάνατοι. 3-4 στους 100 άνδρες άνω των 70 ετών θα αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα στην προσεχή 10ετία. Παρά τις εξελίξεις στη θεραπευτική του καρκίνου του πνεύμονα, η συνολική 5ετής επιβίωση παραμένει σε ποσοστό κάτω του 20%. Δυστυχώς, ο καρκίνος του πνεύμονα δεν δίνει συμπτώματα παρά μόνο σε προχωρημένα στάδια και συνήθως μη θεραπεύσιμα. Η 5ετής επιβίωση είναι 54,8% για εκείνους τους ασθενείς με εντοπισμένη νόσο κατά τη διάγνωση έναντι 4,2% για ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις. Επιβάλλεται ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας, ιδιαίτερα για τους καπνιστές (και λοιπά υψηλού κινδύνου άτομα).

Καρκίνος του παχέος εντέρου: Είναι ο 3ος συχνότερος καρκίνος για άνδρες και γυναίκες και η 2η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Εμφανίζονται περίπου 300.000 νέα κρούσματα κάθε χρόνο στην Ευρώπη και περίπου 1.000.000 παγκοσμίως. Στις Η.Π.Α. το 2015 διαγνώστηκαν 132.700 νέα κρούσματα και καταγράφηκαν 49.700 θάνατοι. Στην Ελλάδα το 2020 καταγράφηκαν 6.529 νέα κρούσματα και 3.431 θάνατοι. Αποτελεί ως επί το πλείστον κακοήθη εξαλλαγή αδενωματωδών πολυπόδων. Σε αρχικά (εντοπισμένα) στάδια της νόσου η 5ετής επιβίωση είναι 90%, ενώ στα προχωρημένα (μεταστατικά) στάδια μόλις 13%. Είναι θεμελιώδους σημασίας, λοιπόν, η έγκαιρη διάγνωση! Τονίζεται η σημασία της κολονοσκόπησης για την έγκαιρη διάγνωση με έναρξη πλέον από τα 45 έτη και επαναλαμβανόμενη σε διαστήματα ανάλογα με τα ευρήματα (πολύποδες).

Καρκίνος του προστάτη: Είναι ο 2ος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες με ετήσια επίπτωση 137,9 και ετήσια θνητότητα 21,4 ανά 100.000 άνδρες (Η.Π.Α.) με το 69,1% από αυτούς να είναι άτομα άνω των 75 ετών. Το 2020 στην Ελλάδα είχαμε 6.217 νέες διαγνώσεις και 1.835 θανάτους. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 66 έτη. 20% των νέων κρουσμάτων εμφανίζεται σε άτομα άνω των 75 ετών. Σημαντικό ρόλο παίζει η κληρονομική επιβάρυνση. Σημαντικός είναι ο ρόλος της εξέτασης PSA από την ηλικία των 50 ετών με τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού.

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Παραμένει σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας στις γυναίκες. Το 2011 διαγνώστηκαν 12.000 γυναίκες με καρκίνο τραχήλου και καταγράφηκαν 4.092 θάνατοι από τη νόσο (Η.Π.Α.). Το Τεστ Παπανικολάου οδήγησε σε πολύ μεγάλη μείωση των διαγνώσεων καρκίνου τραχήλου μήτρας και των θανάτων από αυτόν. Κύριο αίτιο της νόσου είναι ο ιός HPV. Γι’ αυτό και είναι υψίστης σημασίας ο εμβολιασμός εφήβων και των δύο φύλων έναντι του ιού.

Σημαντικοί παράγοντες για τη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο είναι αφενός η πρωτογενής πρόληψη που αφορά σε συγκεκριμένες συνήθειες ως προς τον τρόπο ζωής, τη διαβίωση σε υγιεινό περιβάλλον (μακριά από ρύπους, καυσαέρια, κλπ.), την υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής, τη διατήρηση ορθού σωματικού βάρους, τη μέτρια σωματική άσκηση, τη συνετή χρήση αλκοόλ, τους εμβολιασμούς και τη διακοπή του καπνίσματος ακόμα και στην ηλικία των 65 ετών κ.ά. και αφετέρου βέβαια ο έγκαιρος προληπτικός εργαστηριακός έλεγχος που δύναται να προλάβει πολύ δυσάρεστες καταστάσεις και εξελίξεις. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι ο κίνδυνος του καρκίνου μπορεί να μειωθεί σε ποσοστό 30% έως 40% με υιοθέτηση πιο υγιεινών διατροφικών επιλογών.

Επέκταση του προληπτικού ελέγχου στην Τρίτη ηλικία

«Ωστόσο, η ιατρική περίθαλψη των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας συνιστά ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα. Σήμερα επικρατεί, λανθασμένα, η άποψη ότι οι προληπτικές εξετάσεις για καρκίνο στα άτομα τρίτης ηλικίας στοιχίζουν δυσανάλογα στο Σύστημα Υγείας σε σχέση με το πιθανό όφελος. Αυτό που έχει μείζονα σημασία είναι η εφαρμογή εθνικών προγραμμάτων έγκαιρης διάγνωσης των συχνότερων μορφών καρκίνου (μαστού, παχέος εντέρου, προστάτη, τραχήλου μήτρας, δέρματος, κλπ.) ακόμα και σε άτομα προχωρημένης ηλικίας, τουλάχιστον μέχρι τα 75 έτη ανάλογα με τη βιολογική ηλικία αλλά και το προσδόκιμο επιβίωσης των ατόμων αυτών», τονίζει ο κ. Καραϊτιανός.

Και καταλήγει: «Εξάλλου η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου σημαίνει: λιγότερες βαριές χειρουργικές επεμβάσεις, λιγότερες χημειοθεραπείες και ακτινοθεραπείες, λιγότερες ημέρες νοσηλείας και τελικά προσφέρει μεγάλες πιθανότητες ίασης ή μακρότερης επιβίωσης με ικανοποιητική ποιότητα ζωής».

Πηγή: healthmag.gr,

Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας: Οι συχνότερες μορφές καρκίνου στους ηλικιωμένους

Καρκινογόνοι παράγοντες στην εργασία. Νέος ιστότοπος απο την Ε.Ε για την πρόληψη της έκθεσης των εργαζομένων

Τέλος οι καρκινογόνοι παράγοντες στην εργασία! Ο νέος ιστότοπος του χάρτη πορείας για τους καρκινογόνους παράγοντες τέθηκε σε λειτουργία!

Ο νέος ιστότοπος https://stopcarcinogensatwork.eu αποσκοπεί στην πρόληψη της έκθεσης των εργαζομένων σε καρκινογόνους παράγοντες στον χώρο εργασίας.

Το νέο εργαλείο παρέχει πρακτικές πληροφορίες για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία (ΕΑΥ) σε επιχειρήσεις και εργαζομένους που μπορεί να εκτεθούν σε παράγοντες που προκαλούν καρκίνο. Επίσης, το εργαλείο αυτό συμβάλλει στον εντοπισμό του δυνητικού κινδύνου έκθεσης και παρέχει στοχευμένες λύσεις για την προστασία των εργαζομένων.

Στο πλαίσιο της καταπολέμησης του επαγγελματικού καρκίνου, η έρευνα για την έκθεση των εργαζομένων σε παράγοντες κινδύνου εμφάνισης επαγγελματικού καρκίνου στην Ευρώπη (WES) που διεξήγαγε ο EU-OSHA αποσκοπεί στον καλύτερο εντοπισμό των καρκινογόνων παραγόντων που ευθύνονται για τα περισσότερα περιστατικά έκθεσης στο χώρο εργασίας. Η έρευνα αυτή συνδράμει επίσης στη λήψη προληπτικών μέτρων, στην ευαισθητοποίηση καθώς και στις δράσεις χάραξης πολιτικής.

Η αρχή STOP περιγράφει τη σειρά προτεραιότητας των μέτρων προστασίας.

Ο εργοδότης πρέπει να τηρεί αυτή τη σειρά προτεραιότητας κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των προστατευτικών μέτρων. Τα επιμέρους γράμματα S-T-O-P αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς τύπους μέτρων προστασίας:

Υποκατάσταση
Τεχνικά μέτρα
Οργανωτικά μέτρα
Ατομική προστασία

S-T-O-P
Substitution
Technical measures
Organisational measures
Personal Protection

Δείτε αναλυτικά τι θα πρεπει να ισχύει και πως οι εργοδότες μπορούν να κάνουν την διαφορά στην σελιδα που ακολουθεί :

Learn about the basic prevention strategies

Συμμετοχή του Καπα3 στο Patient Summit του 2024

Την Παρασκευή και το Σάββατο 20,21 Σεπτεμβρίου 2024 το Καπα3 εκπροσωπήθηκε από την υπεύθυνη του Κέντρου κ.Μπίστα Ευαγγελή στο Patient Summit του 2024. Σε μια εκδήλωση όπου Ασθενείς και πολίτες ενώνουν τις φωνές τους με την προσδοκία να ακουστούν ισότιμα, να αναδείξουν βέλτιστες πρακτικές, να ενισχύσουν την ενδυνάμωση των ασθενών και να επηρεάσουν τις αποφάσεις που λαμβάνονται για αυτούς μέσα από αξιόπιστες και επιστημονικές επιλογές.

Πλήθος εκπροσώπων από την κοινωνία των πολιτών, συζήτησαν πάνω σε θέματα που άπτονται του ενδιαφέροντος τους όπως προληπτικές εξετάσεις, οδοντιατρικές δαπάνες, κατ΄οικον θεραπευτική περίθαλψη, δαπάνες βοηθημάτων αλλά και για τις δαπάνες υγείας σε σχέση με τον πάροχο όπως Νοσοκομεία, Δημόσια και Ιδιωτικά (κρυφές Δαπάνες), Νοικοκυριά (Φροντιστές), Αποκατάσταση – Βοηθήματα. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις φαρμακευτικές δαπάνες πάνω στους άξονες της συμμετοχή και ΜΣΦ μιας και στο πλαίσιο της οικονομικής δυσχέρειας που αντιμετωπίζουν οι πολίτες και την αδυναμία τους να ανταπεξέρθουν στο συνεχώς αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και στις αυξανόμενες δαπάνες υγείας.

Η κ.Μπίστα συμμετείχε στην 4η Στρογγυλή Τράπεζα, Ιδιωτική Δαπάνη και Ανισότητες με συντονίστρια την κα Μέμη Τσεκούρα, Α Αντιπρόεδρο Ένωσης Ασθενών Ελλάδος, μαζί με αξιόλογους εκπροσώπους Συλλόγους Μελών της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας. Αναφέρθηκαν εκτενώς θέματα όπως: Διακίνηση φαρμάκων μεταξύ ΕΠΟΠΥ – Νοσοκομείων-Ασθενών, Μετακινήσεις Ασθενών για την διενέργεια Χημειοθεραπειών – Ακτινοβολιών, Επιβάρυνση Ασθενών για τις ήδη νόμιμες αμοιβές για λοιπές θεραπείες π.χ φυσιοθεραπείες, Διαχείριση ασθενών φροντιστών μέσα στο Νοσοκομεία, Επέκταση της Δωρεάν νομικής βοήθειας σε ασθενείς με άνοια, Επέκταση του Προσωπικού Βοηθού Υγείας ώστε να συμπεριληθούν οι φροντιστές τους, Αποζημίωση προληπτικών εξετάσεων για τα σπάνια νοσήματα κ.α

Το Κάπα3 κατάθεσε προτάσεις όπως :

– Σύνδεση ΕΟΠΠΥ και Νοσοκομείο για την διακίνηση των Φαρμάκων των ασθενών. Ψηφιακή εφαρμογή διασυνδεσιμότητας
– Αναπροσαρμογή του τιμήματος που καταβάλλεται στους ασθενείς για την μετακίνηση τους.
– Συνταγογράφηση ενημέρωσης με ένδειξη της ασθένειας ώστε να έχουν κάθε πληροφορία που χρειάζονται για τις διαδικασίες που απαιτούνται.
– Ύπαρξη κινητών διεπιστημονικών ομάδων μέσα στα νοσοκομεία για την υποστήριξη ασθενών και επαγγελματιών υγείας

Είναι σημαντικό σήμερα να μπορούμε να καταθέτουμε τις απόψεις μας από ένα βήμα που γίνονται αντιληπτές και πολλές φορές υλοποιήσιμες από το σώμα των εκλεκτών συνοδοιπόρων μας.

Ευχαριστούμε θερμά την Ένωση Ασθενών για την πρωτοβουλία και το βήμα.
Περισσότερες πληροφορίες ➡️ https://greekpatient.gr

Δελτίο Τύπου – Παρουσία στο Patients Summit 2024

Νέα έρευνα για τις κοινωνικές ανισότητες στην Ελλάδα

Οι Κοινωνικές Ανισότητες στην Υγεία στην Ελλάδα

«Οι κοινωνικές επιδράσεις στην υγεία έχουν μελετηθεί και στη χώρα μας. Η αξιολόγηση βιβλιογραφικών δεδομένων από πολλαπλές πηγές καταλήγει σε μια σειρά από ενδιαφέροντα συμπεράσματα, που περιλαμβάνονται στη μελέτη με τίτλο “Κοινωνικές ανισότητες στην υγεία – Εννοιολογικές προσεγγίσεις, ερευνητικά ευρήματα και προτάσεις πολιτικής” που παρουσιάζουμε σήμερα», αναφέρει ο κ. Τούντας στην έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί.

«Η Ελλάδα αντιμετώπισε αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγείας (ΚΑΥ) κατά την οικονομική κρίση του 2010-2018. Τα δημοσιονομικά προγράμματα μείωσαν μισθούς και συντάξεις, αύξησαν την ανεργία και τους φόρους, επηρεάζοντας το βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών. Οι περικοπές στην υγεία, η μείωση των δικαιούχων επιδομάτων, οι αυξήσεις στη συμμετοχή των χρηστών στο κόστος και οι θεσμικές παρεμβάσεις της περιόδου είχαν σημαντικές συνέπειες, που μόλις αρχίζουν να αξιολογούνται», συμπλήρωσε.

Το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση για την περίοδο 2013-2017 διέφερε σημαντικά ανάμεσα σε άτομα με τριτοβάθμια εκπαίδευση και άτομα με χαμηλότερη εκπαίδευση. Η διαφορά κυμάνθηκε από 1,1 χρόνια το 2014 έως 2,3 χρόνια το 2017, με μέγιστη διαφορά 4,2 ετών το 2013 λόγω της οικονομικής κρίσης που επηρέασε κυρίως τα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα.

Κοινωνικές τάξεις

Το 2021, μεγαλύτερα ποσοστά ατόμων από ανώτερες κοινωνικές τάξεις αξιολόγησαν την υγεία τους ως «εξαιρετική» ή «πολύ καλή» σε σύγκριση με τις κατώτερες τάξεις. Η καλή υγεία αυξάνεται όσο αυξάνεται το εισόδημα, με το 94% των ατόμων που κερδίζουν πάνω από 3.001€ μηνιαίως να δηλώνουν «καλή» ή «πολύ καλή» υγεία. Οι διαφορές στην ύπαρξη χρόνιων ασθενειών ήταν μεγαλύτερες μεταξύ ατόμων με χαμηλότερη εκπαίδευση το 2013-2022, με τα ποσοστά να είναι τριπλάσια σε σχέση με όσους έχουν τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τα ποσοστά αυξήθηκαν το 2020-2021 λόγω της πανδημίας. Το 2021, οι ανώτερες τάξεις εμφάνιζαν χαμηλότερα ποσοστά χρόνιων νοσημάτων, εκτός από άσθμα, καρδιακή ανεπάρκεια και εγκεφαλικά επεισόδια. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφηκε στην κατάθλιψη, με 2% στις ανώτερες τάξεις και 12% στις κατώτερες.

Προληπτικές εξετάσεις

Σημαντικές ανισότητες εμφανίζονται και σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες υγείας και δη στις προληπτικές εξετάσεις, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κυριάκος Σουλιώτης. Άτομα από ανώτερες κοινωνικές τάξεις τις πραγματοποιούν σε μεγαλύτερο ποσοστό, με τις διαφορές πιο έντονες στην πρόληψη καρκίνου. Στα χαμηλά εισοδήματα, το 91,9% δεν έχει κάνει κολονοσκόπηση, ενώ στα υψηλά το ποσοστό είναι 77,5%. Οι γυναίκες με υψηλότερα εισοδήματα αναφέρουν εξέταση μαστού σε ποσοστό 86%, ενώ στις χαμηλότερες τάξεις 46%. Επίσης, το 85% των γυναικών με υψηλότερη εκπαίδευση έχουν κάνει εξέταση τραχηλικού επιχρίσματος (τεστ Παπανικολάου), έναντι 39% στις λιγότερο μορφωμένες.

Αναφορικά με τις δαπάνες υγείας, η Ελπίδα Πάβη ανέφερε πως το τόνισε ότι το ποσοστό ατόμων με οικονομικές δυσκολίες που σταμάτησαν ή μείωσαν τη φαρμακευτική αγωγή χωρίς ιατρική συμβουλή ήταν σημαντικά υψηλότερο από εκείνους χωρίς οικονομικά προβλήματα, με το κόστος να είναι η κύρια αιτία. Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο χάσμα στις ανικανοποίητες ανάγκες υγείας μεταξύ υψηλού και χαμηλού εισοδήματος στον ΟΟΣΑ. Το 18,1% των χαμηλόμισθων ανέφερε μη καλυπτόμενες ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης, έναντι 0,9% των υψηλόμισθων. Οι ιδιωτικές πληρωμές υγείας στην Ελλάδα είναι οι υψηλότερες στην ΕΕ (35,2%), αυξάνοντας τον κίνδυνο καταστροφικών δαπανών, ειδικά για τους φτωχότερους. Το ποσοστό των νοικοκυριών που αντιμετωπίζει καταστροφικές δαπάνες υγείας αυξήθηκε από 7% σε 8,9% μεταξύ 2010-2019.

Τα εμπόδια…

Τέλος, το 2013, το 25% των χρόνιων ασθενών στην Ελλάδα αντιμετώπισε γεωγραφικά εμπόδια, το 63,5% οικονομικά, και το 58,5% εμπόδια λόγω λιστών αναμονής. Άνεργοι, χαμηλόμισθοι και λιγότερο μορφωμένοι είχαν περισσότερα οικονομικά εμπόδια, ενώ γυναίκες και ασθενείς με χαμηλό εισόδημα ή κακή υγεία αντιμετώπιζαν γεωγραφικά εμπόδια. Οι άνεργοι και χαμηλόμισθοι είχαν περισσότερες πιθανότητες να συναντήσουν λίστες αναμονής. Το χάσμα πρόσβασης σε περίθαλψη μεταξύ πλουσίων και φτωχών δεκαπλασιάστηκε από το 2008 ως το 2013, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.

Κλείνοντας την παρουσίαση της μελέτης ο Γιάννης Τούντας ανέφερε πως «από τα συμπεράσματα της μελέτης γίνεται αντιληπτό ότι οι Κοινωνικές Ανισότητες στην Υγεία στην Ελλάδα επηρεάζονται από παράγοντες όπως το εκπαιδευτικό επίπεδο, το εισόδημα, το φύλο, η οικογενειακή κατάσταση, η ηλικία, η κοινωνική υποστήριξη και οι γεωγραφικοί παράγοντες.

Συστημικές ανισότητες

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης, η Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας και Κοσμήτορας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Ελπίδα Πάβη σημείωσε ότι «Οι κοινωνικές ανισότητες στην υγεία αποτελούν μείζον θέμα Δημόσιας Υγείας. Και αυτό γιατί οι ανισότητες καταγράφονται διαχρονικά, είναι συστηματικές, έχουν κατά κανόνα κοινωνική αιτιολογία και μπορούν να χαρακτηριστούν ως άδικες με βάση το τρέχον αξιακό μας σύστημα σε θέματα υγείας, δεδομένου ότι μπορούν να προληφθούν σε σημαντικό βαθμό. Σε μια σύγχρονη πολιτική υγείας, ο στόχος της μείωσης των ανισοτήτων στην υγεία δεν μπορεί πλέον να παραμένει απλώς σε επίπεδο ρητορικής. Απαιτούνται διατομεακές πολιτικές και παρεμβάσεις με ειδικό στόχο τη μείωση των ανισοτήτων, και βεβαίως αξιολόγηση της επίτευξης του στόχου αυτού σε μεσο-μακροπρόθεσμο επίπεδο.

Η βελτίωση της ισότητας στο επίπεδο της υγείας, στις συμπεριφορές υγείας, στην πρόσβαση και χρήση υπηρεσιών υγείας και στο κόστος που βαρύνει τα νοικοκυριά μπορεί να επιτευχθεί με δομικές παρεμβάσεις που ενισχύουν πρωτίστως τις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, αυξάνουν την αποδοτικότητα της νοσοκομειακής και φαρμακευτικής περίθαλψης, και τελούν σε συνοχή με άλλους τομείς πολιτικής που έχουν αντίκτυπο στην υγεία, όπως η οικονομία, η εργασία, η κοινωνική προστασία και πρόνοια, αλλά και το περιβάλλον, η παιδεία, κ.α.».

Φροντίδα υγείας

Με τη σειρά του, ο Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Κυριάκος Σουλιώτης ανέφερε ότι «το εισόδημα, το εκπαιδευτικό επίπεδο, η γεωγραφική περιοχή και άλλοι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες σχετίζονται με βασικούς δείκτες πρόσβασης στις φροντίδες υγείας, όπως π.χ. το κόστος χρόνου και χρήματος, η ελευθερία επιλογής και τελικά η ποιότητα των υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται. Αντίστοιχες ανισότητες διαπιστώνονται και στο σκέλος της χρηματοδότησης, με το φαινόμενο να εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση σε χώρες με υψηλή ιδιωτική δαπάνη, όπως η Ελλάδα. Η διερεύνηση των ανισοτήτων αυτών που παρουσιάζεται στη συγκεκριμένη έκδοση ευελπιστούμε ότι θα κινητοποιήσει μηχανισμούς παρέμβασης και θα οδηγήσει στην ανάληψη διατομεακών πρωτοβουλιών, προσανατολισμένων τόσο στο σύστημα υγείας όσο και στους παράγοντες που ενοχοποιούνται για τις ανισότητες στην πρόσβαση σε αυτό».

Πηγή :

Κοινωνικές Ανισότητες: Πώς το εισόδημα επιδρά στην Υγεία μας