Κατηγορία: Καρκίνος

Καρκίνος: Από την Πρόληψη στον Συντονισμό Ζωής» – Αναγγελία Ημερίδας, Δήμος Μεγάρων & Κάπα3

Ημερίδα για τον καρκίνο στα Μέγαρα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου), ο Δήμος Μεγαρέων και το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 διοργανώνουν την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026, στις 18:00, στην Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχείου Μεγάρων, την εκδήλωση γνώσης «Καρκίνος: Από την Πρόληψη στον Συντονισμό Ζωής».

Αγαπητές/οι, Κυρίες και Κύριοι,

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου (04 Φεβρουαρίου), η ημερίδα φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τον καρκίνο, όχι μόνο ως ιατρική διάγνωση, αλλά ως ένα σύνθετο ταξίδι ζωής.

 

Η ημερίδα έρχεται να αναδείξει το γεγονός ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν περιορίζεται μόνο στη θεραπεία, αλλά απαιτεί ολιστική φροντίδα, σωστή καθοδήγηση και συντονισμό υπηρεσιών, με επίκεντρο τον άνθρωπο, την οικογένεια και το κοινωνικό του περιβάλλον.

Στόχος της δράσης είναι να αναδείξει το ρόλο του Πλοηγού Υγείας στη διαχείριση του καρκίνου και να τονίσει τη μεγάλη σημασία της διεπιστημονικότητας στην ογκολογική φροντίδα, συνδυάζοντας την εμπειρογνωμοσύνη ιατρών, νοσηλευτών, ψυχολόγων, εργοθεραπευτών αλλά και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Κάπα3, που υποστηρίζουν ασθενείς και φροντιστές.

Στην ημερίδα συμμετέχουν οι:

  • Γεώργιος Νίντος, Παθολόγος-Ογκολόγος, MD MSc – Τρόποι πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης καρκίνου
  • Κατερίνα Παπακωνσταντίνου, Μαιευτήρας Χειρουργός-Γυναικολόγος, MD MSc PhD, Διευθύντρια Γυναικολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσ.Αθηνών – Πρόληψη και γυναικολογικός καρκίνος
  • Ρόχας Ανδρεά Πάολα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου – Η διατροφή καταλυτικός παράγοντας πρόληψης
  • Μαρία Λαβδανίτη, Καθηγήτρια, Πρόεδρος Τμήματος Νοσηλευτικής Διεθνούς Πανεπιστημίου – Ο Ρόλος του ογκολογικού νοσηλευτή στην ολιστική διαχείριση του καρκίνου
  • Πηνελόπη Βλοτινού, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος  Εργοθεραπείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής – Εργοθεραπεία σε άτομα με καρκίνο .Υποστηρίζοντας την καθημερινότητα των  ασθενών
  • Ιωάννα Σίδερη, Ψυχολόγος MSc, PhD(c), Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου – Ψυχολογική υποστήριξη ασθενών και φροντιστών
  • Γρηγορία Ζαχαρόγιαννη, Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος, MD MSc PhD(c).  Θεραπευτικές επιλογές από διάγνωση έως ίαση.

Ενώ την συνεργασία των δύο φορέων και τα αποτελέσματα της δράσης θα σχολιάσουν οι :

Ευαγγελή Μπίστα co-founder kapa3 και

Σταμάτης Γεωργάκης, Αντιδήμαρχος επί θεμάτων Κοινωνικής Αρωγής και Παροχής Κοινωνικών Υπηρεσιών .

Η διοργάνωση εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεχούς παρουσίας του Κάπα3 στα Μέγαρα και της εποικοδομητικής συνεργασίας με τον Δήμο, όπως φαίνεται και από τη λειτουργία του  Συμβουλευτικού Σταθμού Καθοδήγησης Καρκινοπαθών.

 

Είναι μία ακόμη αφορμή να αναδειχθούν οι προσπάθειες που γίνονται στην κοινότητα για την υποστήριξη των ογκολογικών ασθενών και των οικογενειών τους, ενισχύοντας την ενημέρωση, την πρόληψη και την ουσιαστική καθοδήγηση.

Η συμμετοχή στην ημερίδα είναι ανοιχτή σε  επαγγελματίες υγείας, ασθενείς, συγγενείς και κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη.

Είναι μεγάλη μας τιμή να υποδεχτούμε όλους όσοι ενδιαφέρονται να ενημερωθούν για τη φροντίδα και την ολιστική διαχείριση του καρκίνου και να εμπλακούν σε έναν διάλογο γνώσης και αλληλεγγύης. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να  συνεχίσουμε να χτίζουμε μαζί μια κοινωνία πιο ενωμένη και υποστηρικτική για όλους.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

 

 

Νέοι ενήλικες, καρκίνος και εργασία: προκλήσεις και ανάγκες

Η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο φέρνει πολλές προκλήσεις για τους νέους ενήλικες (18–40 ετών) που θέλουν να συνεχίσουν ή να επανενταχθούν στη δουλειά τους. Η μελέτη Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer, που πραγματοποιήθηκε από τη Cancer & Careers σε συνεργασία με το Andrea Argenio Foundation, εξετάζει τις εμπειρίες αυτής της ομάδας, αναδεικνύοντας βασικά προβλήματα, ανάγκες και προτιμήσεις ως προς την υποστήριξη στον χώρο εργασίας.

Η έρευνα βασίστηκε σε 516 συμμετέχοντες και διεξήχθη διαδικτυακά από τον Δεκέμβριο 2024 έως τον Φεβρουάριο 2025. Οι συμμετέχοντες ήταν νέοι ενήλικες καρκινοπαθείς ή επιζώντες καρκίνου, και η μελέτη εστίασε στην επιστροφή στην εργασία, στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, στις προσαρμογές που χρειάζονται και στα είδη υποστήριξης που θεωρούν πιο χρήσιμα.

Κύρια ευρήματα

Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν με σαφήνεια τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι ενήλικες κατά την επαγγελματική τους επανένταξη:

  • Η ισορροπία μεταξύ θεραπείας και εργασίας αναδείχθηκε ως η πιο συχνή πρόκληση.
  • Το 50,8% των συμμετεχόντων ανέφερε φυσικούς περιορισμούς και το 37,8% γνωστικές δυσκολίες που επηρεάζουν την απόδοσή τους στην εργασία. Οι νεότεροι (18–25 ετών) αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες (περίπου 70,3% φυσικές και 56,8% γνωστικές).
  • Η ανησυχία για την επαγγελματική ασφάλεια και εξέλιξη ήταν έντονη: περίπου 1 στους 3 συμμετέχοντες εξέφρασε φόβους για τη θέση εργασίας ή την επαγγελματική του ταυτότητα, ενώ στις ηλικίες 35–40 το ποσοστό ανησυχίας για την ασφάλεια της θέσης έφτανε το 50,8%.
  • Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι χρειάζονται υποστήριξη από τον εργασιακό τους χώρο, κυρίως με:
    • ευελιξία στο ωράριο (77,5%),
    • τηλεργασία ή εργασία από το σπίτι (62,2%),
    • πρόσθετη πληρωμένη άδεια (50%),
    • υποστήριξη ψυχικής υγείας (45,2%).

Οι ανοικτές απαντήσεις ανέδειξαν, επίσης, την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση των εργοδοτών, στήριξη στην αναζήτηση εργασίας και στην επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς και ευρύτερη ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Η ελληνική πραγματικότητα και η ανάγκη για δράση

Παρά τη σημασία του ζητήματος, στην Ελλάδα απουσιάζουν συστηματικά δεδομένα σχετικά με την επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο, ιδιαίτερα για τους νέους ενήλικες. Δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες ή επίσημα στοιχεία που να καταγράφουν τις εμπειρίες, τις δυσκολίες και τις ανάγκες αυτής της ομάδας, γεγονός που δημιουργεί ένα σημαντικό κενό γνώσης και πολιτικής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η σύνδεση των επιζώντων με αξιόπιστους πόρους καθίστανται κρίσιμες. Πρωτοβουλίες και δράσεις που εστιάζουν στους νέους ενήλικες με καρκίνο συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο υποστηρικτικού περιβάλλοντος για την επανένταξή τους στην εργασία, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο πρακτικά αλλά και ψυχοκοινωνικά ζητήματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων και συνεργασιών, όπως το έργο MELODIC, στο οποίο το Κάπα3 συμμετέχει ενεργά. Το MELODIC επικεντρώνεται στην ψυχολογική υποστήριξη νέων ενηλίκων με καρκίνο, αναδεικνύοντας τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής υγείας, ποιότητας ζωής και επαγγελματικής λειτουργικότητας μετά τη νόσο.

Η μελέτη της Cancer & Careers καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η επιστροφή στην εργασία μετά τον καρκίνο δεν είναι μια απλή διαδικασία. Φυσικοί και γνωστικοί περιορισμοί, άγχος για την επαγγελματική ασφάλεια και ανάγκη για ευελιξία αποτελούν καθημερινές προκλήσεις για πολλούς νέους ενήλικες. Στην ελληνική πραγματικότητα, η έλλειψη στοιχείων δεν σημαίνει απουσία προβλήματος· αντίθετα, υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη γνώση, στοχευμένες δράσεις και ουσιαστική υποστήριξη.

Μέσα από την ενημέρωση, τη δικτύωση και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, η επιστροφή στην εργασία μπορεί να γίνει πιο ρεαλιστική και βιώσιμη για τους νέους ενήλικες που έχουν βιώσει τον καρκίνο.

Πηγές: Needs Assessment: Young Adults Navigating Work & Cancer

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

 

24 Ιανουαρίου – Διεθνής Ημέρα Εκπαίδευσης

Η 24η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως Διεθνής Ημέρα Εκπαίδευσης, αναγνωρίζοντας την εκπαίδευση ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής, ισότητας και βιώσιμης ανάπτυξης. Η πρόσβαση στη γνώση δεν αποτελεί μόνο μέσο επαγγελματικής εξέλιξης, αλλά και καθοριστικό παράγοντα ψυχικής ανθεκτικότητας, προσωπικής ταυτότητας και ελπίδας για το μέλλον.

Εκπαίδευση και ασθένεια: όταν η μάθηση γίνεται στήριγμα

Για τα παιδιά που ζουν με καρκίνο ή άλλη σοβαρή ασθένεια, η εκπαίδευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Διεθνείς πρωτοβουλίες, όπως τα σχολεία εντός νοσοκομείων, έχουν αναδείξει τον ρόλο της μάθησης ως στοιχείο συνέχειας της ζωής μέσα στη θεραπεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η εκπαίδευση για τα παιδιά που νοσηλεύονται δεν αφορά μόνο τη σχολική ύλη, αλλά λειτουργεί ως πηγή χαράς, κανονικότητας και ψυχολογικής ενδυνάμωσης. Η συμμετοχή σε μαθήματα, η επαφή με δασκάλους και η καλλιέργεια ενδιαφερόντων βοηθούν τα παιδιά να διατηρούν στόχους και να οραματίζονται το μέλλον, ακόμη και σε συνθήκες σοβαρής ασθένειας.

Νεαροί ενήλικες με καρκίνο: σπουδές, διακοπές και επιστροφές

Παράλληλα, η εκπαίδευση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα και για τους νεαρούς ενήλικες που ζουν με καρκίνο, μια ηλικιακή ομάδα που συχνά βρίσκεται σε φάση σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή πρώτων βημάτων στην αγορά εργασίας. Διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι η διάγνωση καρκίνου κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή ή καθυστέρηση σπουδών, αλλαγή εκπαιδευτικής κατεύθυνσης και αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση. Μελέτες από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφουν αυξημένα επίπεδα άγχους, κοινωνικής απομόνωσης και αβεβαιότητας για το μέλλον, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνουν ότι η ύπαρξη ευέλικτων εκπαιδευτικών δομών και υποστηρικτικών πολιτικών αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιστροφής και ολοκλήρωσης των σπουδών.

Ωστόσω, υπάρχουν και εκείνοι που, μέσα από την εμπειρία της ασθένειας, επαναπροσδιορίζουν τις προτεραιότητές τους: επιλέγουν νέα γνωστικά αντικείμενα, αλλάζουν κατεύθυνση ή ανακαλύπτουν δεξιότητες που δεν είχαν φανταστεί.

Τα δεδομένα για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα που να καταγράφουν τη συνέχιση ή τη διακοπή σπουδών για νέους ενήλικες που ζουν με καρκίνο — όπως πόσοι φοιτητές εγκαταλείπουν το πανεπιστήμιο, πόσοι επιστρέφουν μετά τη θεραπεία ή πώς επηρεάζεται συνολικά η εκπαιδευτική τους πορεία. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η επίπτωση του καρκίνου στους νέους ενήλικες υπολογίζεται περίπου στους 7,4 νέους ασθενείς ανά 100.000 κατοίκους ετησίως στην Ελλάδα, γεγονός που υπογραμμίζει τις ιδιαίτερες ψυχοκοινωνικές και αναπτυξιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή η ομάδα. Η απουσία συστηματικών στοιχείων για τις εκπαιδευτικές συνέπειες της νόσου αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, αλλά και για θεσμικές παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν στους νέους ανθρώπους να συνεχίσουν ή να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, όταν και όπως το επιθυμούν.

Η εκπαίδευση, σε κάθε ηλικία, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ελπίδας και επαναπροσδιορισμού της ζωής. Πολλοί άνθρωποι που έχουν βιώσει τον καρκίνο επιλέγουν να επιστρέψουν στη μάθηση, να αποκτήσουν νέες δεξιότητες, να αλλάξουν επαγγελματική πορεία ή να επενδύσουν σε όνειρα που είχαν αναβάλει. Η γνώση δεν αναιρεί τη δυσκολία της ασθένειας, αλλά μπορεί να προσφέρει νόημα, προοπτική και αίσθηση ελέγχου σε μια περίοδο αβεβαιότητας.

Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε τη σημασία της εκπαίδευσης ως αναπόσπαστο μέρος της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Μέσα από τη συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το έργο MELODIC, που εστιάζει στην ψυχική υγεία νεαρών ενηλίκων με καρκίνο, αναδεικνύουμε την ανάγκη για ολιστικές προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη τη ζωή, τις σπουδές και τα σχέδια των ανθρώπων πέρα από τη διάγνωση.

Η Διεθνής Ημέρα Εκπαίδευσης αποτελεί μια αφορμή να θυμηθούμε ότι η γνώση δεν σταματά μπροστά στην ασθένεια. Με υποστήριξη, κατανόηση και τις κατάλληλες δομές, η εκπαίδευση μπορεί να παραμείνει ζωντανή, λειτουργώντας ως γέφυρα προς το μέλλον και ως υπενθύμιση ότι η ζωή συνεχίζεται.

Πηγές:

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

21 Ιανουαρίου – Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς

Η 21η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς μια ημέρα αφιερωμένη στη δύναμη της ανθρώπινης επαφής, της συναισθηματικής σύνδεσης και της φροντίδας. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε το 1986 και λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι απλές, ανθρώπινες χειρονομίες μπορούν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην ψυχική και συναισθηματική μας υγεία.

Η αγκαλιά δεν αποτελεί απλώς μια αυθόρμητη έκφραση τρυφερότητας. Διάφορες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η φυσική επαφή, όπως η αγκαλιά, σχετίζεται με μείωση των επιπέδων στρες και ενίσχυση της ορμόνης της σύνδεσης, της οξυτοκίνης, η οποία συνδέεται με το αίσθημα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και συναισθηματικής εγγύτητας. Παράλληλα, η σωματική επαφή έχει συσχετιστεί με βελτίωση της ψυχολογικής ευεξίας και της συναισθηματικής ρύθμισης, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης πίεσης ή συναισθηματικής φόρτισης.

Για ανθρώπους που ζουν με καρκίνο ή άλλη σοβαρή ασθένεια, αλλά και για τους φροντιστές τους, η ανθρώπινη παρουσία και η συναισθηματική υποστήριξη αποτελούν βασικά στοιχεία φροντίδας. Μια αγκαλιά μπορεί να λειτουργήσει ως σιωπηλή επιβεβαίωση ότι κάποιος δεν είναι μόνος του, χωρίς να απαιτούνται λόγια ή εξηγήσεις. Δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχολογική υποστήριξη, ωστόσο μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, παρηγοριά και αίσθηση συντροφικότητας.

Η ανάγκη αυτή για ανθρώπινη σύνδεση έχει εκφραστεί κατά καιρούς και μέσα από κοινωνικές πρωτοβουλίες, όπως το κίνημα “Free Hugs”, που εμφανίστηκε τη δεκαετία του 2000 και στόχο είχε να αναδείξει, με συμβολικό τρόπο, τη σημασία της ανθρώπινης επαφής στον δημόσιο χώρο. Παρότι δεν πρόκειται για επιστημονική παρέμβαση, τέτοιες δράσεις ανέδειξαν τη συλλογική ανάγκη για εγγύτητα, κατανόηση και συναισθηματική επαφή.

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται ότι η σωματική επαφή δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Για ορισμένους ανθρώπους, η αγκαλιά ή οποιαδήποτε μορφή φυσικής επαφής μπορεί να είναι δύσκολη ή ανεπιθύμητη, λόγω προσωπικών ορίων, εμπειριών ή ψυχολογικής κατάστασης. Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς δεν αφορά την επιβολή της εγγύτητας, αλλά την υπενθύμιση της σημασίας του σεβασμού, της συναίνεσης και της ενσυναίσθησης. Η φροντίδα μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους: με μια παρουσία, μια συζήτηση, μια πράξη κατανόησης – και όταν η αγκαλιά είναι επιθυμητή, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό σύμβολο στήριξης.

Σε μια εποχή όπου η μοναξιά, η απομόνωση και η ψυχική επιβάρυνση αποτελούν αυξανόμενες προκλήσεις, η αξία της ανθρώπινης σύνδεσης είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Η αγκαλιά, ως σύμβολο εγγύτητας και φροντίδας, μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρές, απλές πράξεις μπορούν να έχουν ουσιαστικό νόημα.

Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε στη δύναμη της ανθρώπινης παρουσίας και της υποστήριξης σε κάθε στάδιο της ασθένειας και της φροντίδας. Στεκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη από κατανόηση, σεβασμό και ουσιαστική φροντίδα, προωθώντας την ψυχική ενδυνάμωση και την αλληλεγγύη.

Η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς αποτελεί μια αφορμή να θυμηθούμε ότι, με σεβασμό, ενσυναίσθηση και ουσιαστική σύνδεση, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Πηγές:

Field, T. (2010). Touch for socioemotional and physical well-being: A review. Developmental Review, 30(4), 367–383.
https://doi.org/10.1016/j.dr.2010.08.001

Hurlemann, R. et al. (2010). Oxytocin enhances amygdala-dependent, socially reinforced learning and emotional empathy in humans. Journal of Neuroscience, 30(14), 4999–5007.
https://www.jneurosci.org/content/30/14/4999

Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών – 18 Δεκεμβρίου

Υγεία χωρίς σύνορα: η ισότιμη φροντίδα ως ανθρώπινο δικαίωμα

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που το 1990 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Μεταναστών Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους. Η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση πληθυσμών, αλλά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και – κυρίως – την πρόσβαση στην υγεία για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής ή νομικού καθεστώτος.

Οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότεροι από 281 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα εκτός της χώρας καταγωγής τους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του παγκόσμιου πληθυσμού (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης – IOM, World Migration Report).

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν συστηματικά ανισότητες στην υγεία, λόγω φραγμών όπως η γλώσσα, η έλλειψη ενημέρωσης, η ανασφάλεια κατοικίας και εργασίας, αλλά και ο φόβος αποκλεισμού από τις υπηρεσίες υγείας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, οδηγώντας σε χειρότερα αποτελέσματα υγείας για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς.

Οι ανισότητες αυτές εντείνονται σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι νέοι, οι γυναίκες, καθώς και τα άτομα χωρίς σταθερό νομικό καθεστώς. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρών ή χρόνιων νοσημάτων, όπως ο καρκίνος, οι καθυστερήσεις στη διάγνωση, η ασυνέχεια της θεραπείας και η έλλειψη ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορούν να αποβούν καθοριστικές για την πορεία της νόσου.

Τα στατιστικά για την Ελλάδα

Στο ελληνικό πλαίσιο, η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο υποδοχής και διέλευσης μεταναστών και προσφύγων. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού που διαμένει στην Ελλάδα είναι πολίτες τρίτων χωρών, ενώ η πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας παραμένει άνιση, ιδιαίτερα για νέους ανθρώπους και άτομα με αυξημένες ανάγκες φροντίδας. Παρά τις θεσμικές προβλέψεις, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται εμπόδια στην πρόληψη, στη συνέχεια της θεραπείας και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Στον τομέα της ογκολογίας, οι προκλήσεις αυτές γίνονται ακόμη πιο έντονες. Η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις, όμως η δυνατότητα πρόσβασης στη φροντίδα συχνά καθορίζεται από κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Η ανάγκη για πολιτισμικά ευαίσθητες, προσβάσιμες και συνεχείς υπηρεσίες υγείας είναι κρίσιμη, ώστε κανένας άνθρωπος να μη μένει αβοήθητος απέναντι σε μια διάγνωση καρκίνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 εργάζεται διαχρονικά για την ανάδειξη των κοινωνικών ανισοτήτων στην υγεία και την ενίσχυση της ολιστικής φροντίδας των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο. Εντός του 2024, υλοποιήθηκε στοχευμένη δράση υποστήριξης προσφύγων και μεταναστών με καρκίνο, μέσω του προγράμματος «Cancer May Control your Body for a While, But Not Your Soul», με την υποστήριξη του King Baudouin Foundation.

Η δράση επικεντρώθηκε στις περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, με αποδέκτες πρόσφυγες και μετανάστες της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ηλικιακή ομάδα 15–24 ετών, και με στόχο την παροχή άμεσης πρωτοβάθμιας βοήθειας και συνεχιζόμενης υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η υγεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα, ειδικά για τους πιο ευάλωτους, αποτελεί ευθύνη όλων μας – θεσμών, επαγγελματιών υγείας και κοινωνίας συνολικά.

Μια δίκαιη κοινωνία είναι εκείνη που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Συμμετοχή στο 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας

Το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 4–6 Δεκεμβρίου 2025, συγκεντρώνοντας επιστήμονες και επαγγελματίες για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις στη διατροφή, με κεντρικό μήνυμα «Γεφυρώνοντας έρευνα και πράξη».

Το πρόγραμμα κάλυψε θέματα από εναλλακτικές πρωτεΐνες μέχρι διατροφικές διαταραχές, μέσα από διαλέξεις, φροντιστήρια και στρογγυλές τράπεζες.

Στη συνεδρία «Συν-διαμορφώνοντας την Υγεία: Συμμετοχική Έρευνα με Ασθενείς με Καρκίνο σε Θέματα Διατροφής και Ψυχικής Ανθεκτικότητας», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα MC3, συμμετείχαν η Andrea Paola Rojas Gil, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βασικών Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, συνεργάτιδα του Κάπα3 στον τομέα της διατροφής, με θέμα «Η διατροφή ως εργαλείο υποστήριξης της θεραπείας και ευεξίας: σύγκριση προγραμμάτων συν-σχεδιασμού για ογκολογικούς ασθενείς σε Ελλάδα και Κολομβία», η Ευαγγελία Μπίστα εκ μέρους του ΚΑΠΑ3 με θέμα «Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας: ανισότητες, εκπαίδευση, περιβάλλον και πολιτικές» και η Ιωάννα Σίδερη με θέμα «Ψυχική υγεία και στρατηγικές ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας».

 

Η διατροφή ως κοινωνικός προσδιοριστής υγείας

Η Ευαγγελία Μπίστα υπογράμμισε ότι η διατροφή δεν αποτελεί μόνο προσωπική επιλογή, αλλά έναν από τους πιο κρίσιμους κοινωνικούς προσδιοριστές της υγείας, με άμεσο αντίκτυπο στην πρόληψη, την πορεία και την ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε υγιεινή τροφή, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες καθορίζουν ποιος μπορεί να ακολουθήσει υγιεινό διατροφικό πρότυπο. Η Ελλάδα, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση: η οικονομική κρίση, το αυξημένο κόστος υγιεινών τροφών και η στροφή προς φθηνές υπερεπεξεργασμένες επιλογές έχουν επιδεινώσει το πρόβλημα.

Η παρουσίαση κατέδειξε σαφώς πως:

  • Το εισόδημα, το επίπεδο εκπαίδευσης και η διαθεσιμότητα τροφίμων καθορίζουν την ποιότητα της διατροφής, με τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και χρόνιων νοσημάτων.
  • Η μετατόπιση από τη μεσογειακή διατροφή σε δυτικού τύπου επιλογές, λόγω οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων.
  • Διπλή είναι η επιβάρυνση για τους ευάλωτους πληθυσμούς: υποσιτισμός και παχυσαρκία συνυπάρχουν, πλήττοντας ιδιαίτερα όσους ζουν σε επισιτιστική ανασφάλεια.
  • Επιπτώσεις στους ογκολογικούς ασθενείς: η επαρκής διατροφή είναι κρίσιμη για την αντοχή στις θεραπείες, την ανάκαμψη και την ποιότητα ζωής, με πολλούς ασθενείς να αντιμετωπίζουν οικονομικά και θεραπευτικά εμπόδια.

Η κα Μπίστα παρουσίασε τις δράσεις του Κάπα3 με έμφαση στη διατροφική υποστήριξη και τη συμμετοχική προσέγγιση που εφαρμόζεται στις διαδικτυακές Βιωματικές Συναντήσεις, οι οποίες διενεργούνται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, συνεχίζοντας τον κύκλο δράσεων αφιερωμένων στην ολιστική φροντίδα σώματος και ψυχής, εστιάζοντας στη διατροφή και την ψυχική υγεία των ογκολογικών ασθενών και των φροντιστών τους.

Η θέση του Κάπα3 υπογραμμίζει ότι η διατροφή δεν μπορεί να ιδωθεί ως ατομική συμπεριφορά, αλλά ως προϊόν κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η μείωση των ανισοτήτων και η εξασφάλιση πρόσβασης όλων σε υγιεινή τροφή αποτελούν βασική προϋπόθεση για καλύτερα αποτελέσματα υγείας και ειδικά για την ογκολογική φροντίδα.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

GD2: Ένας κρίσιμος βιοδείκτης και θεραπευτικός στόχος – Τι δείχνουν τα νεότερα δεδομένα

Νέα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τον GD2 — έναν γλυκολιπιδικό βιοδείκτη που εκφράζεται σε ορισμένους καρκινικούς όγκους — ως έναν από τους πιο υποσχόμενους θεραπευτικούς στόχους στη σύγχρονη ογκολογία. Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό συγκεντρώνει τα νεότερα ευρήματα για τη χρήση του GD2 σε ανοσοθεραπείες, CAR-T κυτταρικές θεραπείες, μονοκλωνικά αντισώματα και άλλες καινοτόμες προσεγγίσεις.

Τι είναι ο GD2 και γιατί έχει σημασία;

Ο GD2 είναι ένα μόριο που είναι γνωστό ως δισιαλογαγγλιοσίδιο 2, το οποίο  βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων.
Αυτό τον καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο ως “στόχο” για εξατομικευμένες ανοσοθεραπείες, καθώς οι θεραπείες μπορούν να “αναγνωρίζουν” τα κύτταρα που φέρουν το GD2 και να τα καταστρέφουν χωρίς να επηρεάζουν υγιείς ιστούς.

Οι καρκίνοι με υψηλή έκφραση GD2 περιλαμβάνουν:

  • Νευροβλάστωμα
  • Οστεοσάρκωμα
  • Μελάνωμα
  • Καρκίνο του μαστού (τριπλά αρνητικό σε ορισμένες περιπτώσεις)
  • Μερικούς καρκίνους του πνεύμονα
  • Σπάνιους παιδιατρικούς όγκους

Ιδιαίτερα στο νευροβλάστωμα, έναν από τους συχνότερους παιδιατρικούς καρκίνους, ο GD2 έχει ήδη χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά με ανταγωνιστικά αντισώματα, βελτιώνοντας σημαντικά την επιβίωση υψηλού κινδύνου.

Η νέα επιστημονική ανασκόπηση χαρτογραφεί την τρέχουσα πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, αναδεικνύοντας τις τεχνολογίες που δείχνουν τη μεγαλύτερη κλινική δυναμική. Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του GD2, ήδη αποτελεσματικά σε παιδιά με νευροβλάστωμα, εξελίσσονται σε πιο στοχευμένες και ασφαλείς εκδοχές, με στόχο να επεκταθεί η χρήση τους και σε ενήλικους όγκους.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα δεδομένα από κλινικές δοκιμές των GD2-directed CAR-T cells: παρά τις σημαντικές προκλήσεις όπως η τοξικότητα, η διαφυγή των όγκων και η περιορισμένη διάρκεια δράσης, οι νεότερες γενιές CAR-T δείχνουν βελτιωμένη ασφάλεια, βαθύτερη διείσδυση στους στερεούς όγκους και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η ανασκόπηση εξετάζει επίσης συνδυαστικές ανοσοθεραπείες που ενώνουν τη στόχευση GD2 με ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή αναστολείς σημείων ελέγχου, προσφέροντας ενισχυμένη αποτελεσματικότητα έναντι ανθεκτικών όγκων. Τέλος, παρουσιάζονται αναδυόμενες πλατφόρμες όπως διειδικά αντισώματα, «έξυπνες» νανοσωματιδιακές προσεγγίσεις και τεχνολογίες στοχευμένης παράδοσης φαρμάκου αποκλειστικά σε GD2-θετικά κύτταρα, οι οποίες διευρύνουν περαιτέρω το θεραπευτικό οπλοστάσιο και ανοίγουν νέους δρόμους για μελλοντικές εφαρμογές.Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ασθενείς

Η στοχευμένη θεραπεία του GD2 δεν αποτελεί πλέον θεωρητική προσέγγιση — είναι πραγματικότητα σε ορισμένους παιδιατρικούς καρκίνους και επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς και σε άλλες μορφές.

Τα οφέλη για τους ασθενείς περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη ακρίβεια στη θεραπεία, με λιγότερη επιβάρυνση του οργανισμού
  • δυνατότητα εξατομικευμένης αντιμετώπισης ανάλογα με το προφίλ του όγκου
  • ελπίδα για όγκους που παραμένουν δύσκολα θεραπεύσιμοι με τις υπάρχουσες μεθόδους
  • βελτιωμένες προοπτικές επιβίωσης, ειδικά στα παιδιά

Για τους παιδιατρικούς και νεαρούς ενήλικες ασθενείς, όπου οι θεραπευτικές επιλογές συχνά είναι περιορισμένες ή ιδιαίτερα επιβαρυντικές, οι θεραπείες GD2 αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη.

Παρά τη σημαντική πρόοδο στις GD2-στοχευμένες θεραπείες, η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να διερευνά κρίσιμες προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρενέργειες όπως ο νευροπαθητικός πόνος, η ανθεκτικότητα και η διαφυγή ορισμένων όγκων από τη στόχευση, καθώς και το υψηλό κόστος και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων θεραπειών. Παράλληλα, η ανάγκη για πολυκεντρικές κλινικές μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας παραμένει έντονη, ώστε να υπάρξουν πιο σαφή και αξιόπιστα δεδομένα. Ωστόσο, η ερευνητική δραστηριότητα είναι συνεχής, με δεκάδες κλινικές δοκιμές να βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη διεθνώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάπα3 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση και υποστήριξη ασθενών και οικογενειών, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν σοβαρές, σπάνιες ή παιδιατρικές μορφές καρκίνου.

Η πρόοδος στις θεραπείες που στοχεύουν τον GD2 ανοίγει νέους δρόμους για παιδιά και νέους με περιορισμένες σήμερα επιλογές, αναδεικνύοντας τη δύναμη και τη δυναμική της ανοσοθεραπείας. Ταυτόχρονα, ενισχύει την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να μεταμορφώσουν την πορεία δύσκολων και ανθεκτικών μορφών καρκίνου.

Το Κάπα3 θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να ενημερώνει την κοινότητα με τρόπο κατανοητό, αξιόπιστο και ανθρώπινο.

Πηγές: εδώ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων – 10 Δεκεμβρίου

10 Δεκεμβρίου — Δικαίωμα στην Υγεία, στην Αξιοπρέπεια και στην Ισότητα

Στις 10 Δεκεμβρίου 1948, τα Ηνωμένα Έθνη (Γενική Συνέλευση) υιοθέτησαν την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου — ένα κείμενο 30 άρθρων που για πρώτη φορά διακήρυττε ότι όλα τα άτομα, χωρίς εξαίρεση, διαθέτου ίσα, αναφαίρετα και θεμελιώδη δικαιώματα: αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα, ασφάλεια, δικαιοσύνη.

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτέλεσε τομή στην ανθρώπινη ιστορία: μετά την φρίκη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κράτη δεσμεύτηκαν να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα κάθε ατόμου — κι όχι μόνο τα πολιτικά/αστικά, αλλά και τα κοινωνικά, όπως το δικαίωμα στην υγεία.

Δικαίωμα στην υγεία — γιατί έχει σημασία για όσους ζουν με καρκίνο

Το δικαίωμα στην υγεία κατοχυρώνεται στο Άρθρο 25 της Οικουμενικής Διακήρυξης και αποτελεί θεμέλιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), περιλαμβάνει:

  • πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας

  • ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον

  • κατανοητή και προσβάσιμη πληροφόρηση

  • ίση μεταχείριση χωρίς διακρίσεις

Για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, το δικαίωμα αυτό μεταφράζεται σε έγκαιρη διάγνωση, αξιοπρεπή φροντίδα, ψυχοκοινωνική στήριξη και ενημέρωση προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες τους.

Στατιστικά για τον καρκίνο: Παγκόσμια εικόνα και Ελλάδα

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της International Agency for Research on Cancer (IARC / World Health Organization — WHO):

  • Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 20 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις καρκίνου παγκοσμίως.

  • Οι θάνατοι ανήλθαν σε περίπου 9,7 εκατομμύρια.

  • Η IARC προβλέπει ότι έως το 2050 τα περιστατικά ενδέχεται να αυξηθούν κατά έως 77%, εάν δεν ενισχυθούν η πρόληψη, η ισότητα πρόσβασης και η ποιοτική φροντίδα.

Στατιστικα δεδομενα για την ελλαδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία:

  • Για το 2022, εκτιμώνται περίπου 63.176 νέες διαγνώσεις καρκίνου.

  • Ο προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης επίπτωσης ήταν περίπου 529 νέες διαγνώσεις ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ-27.

  • Ο δείκτης θνησιμότητας από καρκίνο (2021) εκτιμάται σε 239 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους — ελαφρώς υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

  • Οι συχνότεροι τύποι καρκίνου στην Ελλάδα: μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου, πνεύμονα, θυρεοειδούς.

Οι ανισότητες στην πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και σύγχρονες θεραπείες παραμένουν σημαντικό ζήτημα.

Τα δεδομένα αυτά μας αφορούς όλους

Είναι φανερό πως ο καρκίνος δεν αφορά “λίγους” — είναι συχνός, με χιλιάδες νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. H έκβαση δεν είναι ίση για όλους: σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι με καρκίνο ή/και οι φροντιστές τους αντιμετωπίζουν ανισότητες στην πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση, ποιοτική φροντίδα, πληροφορία και υποστήριξη. Στην Ελλάδα, χιλιάδες ασθενείς και φροντιστές έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με εμπόδια που περιορίζουν αυτά τα δικαιώματα: καθυστερήσεις, ανισότητες στην περιφέρεια, έλλειψη υποστηρικτικών δομών, δυσνόητη ιατρική πληροφορία ή κενά στη συνέχεια της φροντίδας.

Αυτό καθιστά το δικαίωμα στην υγεία — και ειδικά στη φροντίδα ογκολογικών ασθενών — κρίσιμη υπόθεση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στο Κάπα3, εργαζόμαστε με δέσμευση για να μειωθούν οι ανισότητες στην υγεία και να διασφαλιστεί ότι κάθε άνθρωπος που ζει με καρκίνο έχει πρόσβαση σε όσα δικαιούται. Μέσα από:

    • Προσβάσιμη και κατανοητή μετάφραση ιατρικών πληροφοριών

    • Ψυχοκοινωνική στήριξη ασθενών και φροντιστών

    • Συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά έργα προώθησης ισότιμης φροντίδας

    • Δράσεις ενημέρωσης για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση

    • Συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και αρχές υγείας

    • Προώθηση της ισότητας στην υγεία για ευάλωτες ομάδες

    • την ψηφιακή εφαρμογή Kapa3 App

Μέσα από κάθε δράση μας, προωθούμε την ισότητα, την ενδυνάμωση και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στην καθημερινή φροντίδα υγείας.

Κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι υπενθύμιση ότι η υγεία δεν είναι προνόμιο· είναι δικαίωμα.
Και αυτό το δικαίωμα πρέπει να προστατεύεται έμπρακτα, μέσα από πολιτικές, δομές και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε ασθενή και κάθε φροντιστή. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε ένα σύστημα υγείας που σέβεται και υποστηρίζει όλους, χωρίς εξαιρέσεις.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3