Κατηγορία: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΕ: H «ισότητα» βασικό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου

H «ισότητα» αποτελεί βασικό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου) τόνισε η Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, Στέλλα Κυριακίδου.

Όπως επισήμανε μιλώντας σε περιορισμένο αριθμό μέσων ενημέρωσης στις Βρυξέλλες,  «η Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας πρέπει να είναι μια Υγειονομική Ένωση Ισότητας, στην πρόσβαση σε υπηρεσίες, στη φροντίδα του καρκίνου, σε ό,τι κάνουμε. Η ισότητα είναι κάτι αδιαπραγμάτευτο».

Επίσης, αναφέρθηκε σε συστάσεις της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη που αφορούν στον εμβολιασμό για τον ιό HPV και την ηπατίτιδα Β σύμφωνα με τις οποίες τα εμβόλια θα έχουν πλήρη αποζημίωση ή θα είναι δωρεάν. Ταυτόχρονα, καλούνται οι χώρες να δημιουργήσουν μητρώα παρακολούθησης του εμβολιασμού.

Όσον αφορά στον εμβολιασμό του HPV,  η κ. Κυριακίδου ανέφερε ότι ο στόχος είναι να έχουν εμβολιαστεί το 90% των κοριτσιών που βρίσκονται στην κατηγορία εμβολιασμού καθώς και σημαντικό αριθμό αγοριών υπογραμμίζοντας ότι «τα νούμερα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας είναι αρκετά ανησυχητικά».

Ειδικότερα, η Ευρωπαία Επίτροπος σημείωσε ότι υπάρχουν πάνω από 28.000 νέα κρούσματα κάθε χρόνο στην ΕΕ και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και περισσότερες από 13.000 γυναίκες χάνουν τη ζωή τους από αυτήν την ασθένεια κάθε χρόνο. «Παγκοσμίως, κάθε δύο λεπτά χάνεται μία ζωή από αυτή την ασθένεια. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι έχουμε ένα εμβόλιο. Πρόκειται για ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο. Πρέπει να εμβολιάζουμε αγόρια και κορίτσια» σημείωσε, εξηγώντας ότι δεν είναι μόνο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας γιατί υπάρχουν και άλλοι τύποι καρκίνου που επηρεάζουν και τους άνδρες.

«Είναι σημαντικό να κάνουμε αυτήν την κάλυψη για τον εμβολιασμό. Δεν κάνουμε απλώς μια σύσταση. Μπορούμε να υποστηρίξουμε τα κράτη μέλη για την επίτευξη αυτού του στόχου, του 90% του εμβολιασμού των κοριτσιών έως το 2030 και της αύξησης του εμβολιασμού των αγοριών» τόνισε η Στέλλα Κυριακίδου.

Συμπλήρωσε επίσης ότι εγκαινιάζεται  πρόγραμμα για τον εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Β.  Η Επίτροπος σημείωσε ότι «το 2021, αναφέρθηκαν 16.000 νέες λοιμώξεις από την ηπατίτιδα Β. Το 40% αυτών γίνονται χρόνιες. Αυτές είναι που προκαλούν ηπατική νόσο και καρκίνο του ήπατος. Έτσι έχουμε περίπου 3,6 με 3,7 εκατομμύρια Ευρωπαίους που ζουν με λοιμώξεις από ηπατίτιδα».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: dailypharmanews.gr

Αδυναμία κάλυψης των ιατρικών αναγκών στην Ελλάδα καταγράφει η έκθεση της Κομισιόν

Το ποσοστό των ανικανοποίητων αναγκών για ιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα παραμένει το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ μετά την Εσθονία, σύμφωνα με την ετήσια έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «State of Health in the EU | Greece: Country Health Profile 2023», που είδε το φως της δημοσιότητας πριν λίγες ημέρες. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, παρά τη σταθερή μείωση από το 2016, το ποσοστό των ανικανοποίητων ιατρικών αναγκών, λόγω οικονομικής αδυναμίας, μεγάλης απόστασης ή μεγάλου χρόνου αναμονής στην Ελλάδα είναι 9% και παραμένει σταθερά πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2,2%). Επιπλέον, μεταξύ 2021 και 2022, η Ελλάδα είδε τη μεγαλύτερη άνοδο, κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες, τη στιγμή που η συνολική αύξηση σε ολόκληρη την ΕΕ ήταν 0,2 %. Ειδικά περιοχές απομακρυσμένες και νησιωτικές αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, που σχετίζονται με τη χαμηλή προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη. Επιπλέον, ένα πολύ υψηλότερο επίπεδο ανεκπλήρωτων ιατρικών αναγκών λόγω αυξημένου κόστους των ιατροφαρμακευτικών υπηρεσιών καταγράφεται στα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα (14,3%) σε σχέση με τις ομάδες υψηλού εισοδήματος (4,3%).

Το πρόβλημα πρόσβασης αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας: την άνοιξη του 2021 το 19% των Ελλήνων ανέφερε ότι είχε παραιτηθεί από μια αναγκαία ιατρική εξέταση ή θεραπεία. Το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 16 % ένα χρόνο αργότερα (άνοιξη 2022). Η ιατροφαρμακευτική κάλυψη του ΕΟΠΥΥ δίνει πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών χρηματοδοτούμενων από το δημόσιο, ωστόσο η δωρεάν δημόσια οδοντιατρική κάλυψη είναι περιορισμένη για παιδιά έως 18 ετών. Άλλα πιθανά εμπόδια πρόσβασης είναι τα μηνιαία κατώτατα όρια στον αριθμό των αποζημιωθέντων από τον ΕΟΠΥΥ επισκέψεων σε γιατρούς, εργαστηριακών εξετάσεων και συνταγές φαρμάκων (κατά αξία) από γιατρούς που δεν είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ.

Τα παραπάνω μπορεί να οδηγήσουν ορισμένους ασθενείς να καθυστερήσουν την ιατρική τους φροντίδα ή να πληρώσουν για μια ιδιωτική επίσκεψη σε γιατρό από την τσέπη τους. Οι ιδιωτικές δαπάνες για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη πληρώνονται από την τσέπη των πολιτών αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο (33%) του συνόλου των δαπανών για την υγεία, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 15%. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δαπανών αφορά αγορά φαρμάκων και ενδονοσοκομειακή περίθαλψη. Επίσης, το 2021, η Ελλάδα είχε το τρίτο υψηλότερο ποσοστό ακάλυπτων αναγκών για οδοντιατρική περίθαλψη (7,8 %) στην Ε.Ε και το 2022 αυτό το ποσοστό αυξήθηκε στο 12,1 % (το υψηλότερο στην Ε.Ε.).

Πηγή: healthdaily.gr

Καρκίνος των ωοθηκών: Σημαντική αύξηση της επιβίωσης με τις νεότερες θεραπείες

Περίπου το 1.1 % των γυναικών θα διαγνωσθούν με καρκίνο των ωοθηκών σε κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ευτυχώς η θνητότητα μειώνεται κατά 2.8% κάθε έτος κατά τα τελευταία έτη.

Πιο συγκεκριμένα, η επιβίωση έχει επιμηκυνθεί αρκετά τα τελευταία έτη αφού η 5ετής επιβίωση που άγγιζε μόλις το 35% την προηγούμενη δεκαετία πλέον αφορά πάνω από 50% των ασθενών.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Ογκολογίας – Αιματολογίας), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Αγγελική Ανδρικοπούλου, συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα.

Η θεραπεία τoυ καρκίνου ωοθηκών στα αρχικά στάδια είναι χειρουργική με ολική υστερεκτομή μετά εξαρτημάτων, διερεύνηση όλης της κοιλίας, επιπλεκτομή, λεμφαδενεκτομή και κυτταρολογική εξέταση ασκιτικού υγρού.

Στις περισσότερες περιπτώσεις μετά το χειρουργείο ενδείκνυται η επικουρική θεραπεία με συνδυασμό πακλιταξέλης και καρβοπλατίνης.

Ωστόσο, εάν η νόσος δεν είναι δυνατόν να εξαιρεθεί πλήρως από την αρχή, πλέον είναι δυνατή η εισαγωγική χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα και η χειρουργική αντιμετώπιση σε δεύτερο χρόνο με παρόμοια αποτελέσματα συνολικής επιβίωσης όπως έχει φανεί από μελέτες (CHORUS trial, EORTC 55971).

Συνεπώς, ασθενείς σταδίου III-IV που δεν είναι δυνατόν να επιτύχουν μέγιστη κυτταρομείωση κατά το πρωτογενές χειρουργείο υποβάλλονται σε τρεις κύκλους εισαγωγικής χημειοθεραπείας με βάση την πλατίνα και εν συνεχεία σε ενδιάμεση κυτταρομείωση (interval debulking).

Καρκίνος των ωοθηκών, οι νεότερες θεραπείες

Πλέον, μία σύγχρονη τεχνική που χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του χειρουργείου είναι η τεχνική HIPEC (Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy – διεγχειρητική υπέρθερμη ενδοπεριτοναϊκή χημειοθεραπεία) για την αποστείρωση της κοιλιάς από περιτοναϊκές εμφυτεύσεις μη ορατές με γυμνό μάτι.

Κατά την τεχνική αυτή χορηγείται χημειοθεραπευτικό φάρμακο στην κοιλιά σε υψηλές θερμοκρασίες (42-43 βαθμοί Κελσίου) για διάρκεια 30-90 λεπτών αφού προηγουμένως έχει αφαιρεθεί όλη η μακροσκοπικά ορατή νόσος.

Η τεχνική αυτή διενεργείται από κατάλληλα εκπαιδευμένους χειρουργούς και σε εξειδικευμένα κέντρα. Βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών, η HIPEC έχει ένδειξη σε ασθενείς που έχουν λάβει εισαγωγική χημειοθεραπεία και υποβάλλονται σε ενδιάμεση κυτταρομείωση (IDS) ενώ διερευνάται και ο ρόλος της στη δεύτερη χειρουργική επέμβαση κατά την πρώτη υποτροπή.

Στις νέες θεραπευτικές εξελίξεις περιλαμβάνεται η θεραπεία με αναστολείς των PARP πρωτεϊνών που έχουν μέγιστο όφελος στους ασθενείς με μεταλλάξεις στα BRCA γονίδια και με έλλειψη στο σύστημα επιδιόρθωσης βλαβών του DΝA, τον ομόλογο ανασυνδυασμό (homologous recombination, HR).

Είναι πλέον γνωστό πως μία στις δύο γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών παρουσιάζουν ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού ενώ μία στις τέσσερεις γυναίκες θα φέρει μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1/2 είτε κληρονομική είτε επίκτητη.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης γραμμής χημειοθεραπείας με βάση την πλατίνα ενδείκνυται η χορήγηση θεραπείας συντήρησης με τους PARP αναστολείς Niraparib και Olaparib σε ασθενείς με προχωρημένο (σταδίου FIGO III και IV) υψηλού βαθμού κακοήθειας επιθηλιακό καρκίνο των ωοθηκών. Με βάση την μελέτη PAOLA-1, η θεραπεία συντήρησης με Olaparib σε συνδυασμό με αντιαγγειογενετική θεραπεία με bevacizumab έχει έγκριση ως θεραπεία συντήρησης μετά την πρώτη γραμμής θεραπείας σε ασθενείς με ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού (Homologous Recombination Deficiency) είτε ως αποτέλεσμα μετάλλαξης BRCA1/2 είτε ως αποτέλεσμα γενωμικής αστάθειας.

Σε ασθενείς που φέρουν BRCA1/2 μετάλλαξη η θεραπεία συντήρησης με Olaparib έχει έγκριση ως μονοθεραπεία μετά το πέρας της πρώτης γραμμής θεραπείας με βάση την πλατίνα με βάση τη μελέτη SOLO-1. Η θεραπεία συντήρησης με Niraparib έχει έγκριση σε όλες τις ασθενείς σταδίου FIGO III/IV ανεξαρτήτως ανεπάρκειας του ομόλογου ανασυνδυασμού με βάση τη μελέτη PRIMA που έδειξε όφελος στο συνολικό πληθυσμό.

Τέλος, μία νέα εξέλιξη στον καρκίνο ωοθηκών αποτελεί ένα νέο φάρμακο το mirvetuximab soravtansine, που αποτελεί ένα σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου (ADC) που στοχεύει έναν υποδοχέα στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων.

Το φάρμακο αυτό στοχεύει τον υποδοχέα του φολικού οξέος α (Folate receptor alpha, FRα) που αξιολογείται με ειδικό τεστ εγκεκριμένο από τον FDA. Με βάση τη μελέτη Study 0417 το mirvetuximab soravtansine έλαβε επιταχυνόμενη έγκριση σε ασθενείς με πλατινοανθεκτική υποτροπή της νόσου και θετική έκφραση του υποδοχέα FRα.

Το ποσοστό ανταπόκρισης στους ασθενείς αυτούς ήταν 31.7% ενώ η μέση διάρκεια ανταπόκρισης ήταν 6.9 μήνες. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαίωσε και η μελέτη MIRASOL που έδειξε όφελος τόσο ως προς το διάστημα ελεύθερο προόδου νόσου όσο και ως προς τη συνολική επιβίωση στους ασθενείς αυτούς έναντι της χημειοθεραπείας.

Πηγή: healthstories.gr

Ο ρόλος της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης στον καρκίνο του στομάχου

O καρκίνος του στομάχου (ή γαστρικός καρκίνος) παρουσιάζει έντονη επιδημιολογική διακύμανση. Για τις χώρες της Άπω Ανατολής παραμένει ο τρίτος σε σειρά συχνότητας καρκίνος, αλλά στο δυτικό κόσμο δεν είναι συχνός σε σχέση με άλλες κακοήθεις νεοπλασίες  και η συχνότητά του διαρκώς μειώνεται. Στην Ελλάδα αποτελεί το 3,3-3,9% όλων των κακοηθειών και στα δύο φύλα. Παρά το γεγονός ότι ο γαστρικός καρκίνος δεν είναι συχνός  στη Δύση, αποτελεί μια πολύ σοβαρή ασθένεια  διότι τα περισσότερα περιστατικά διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο όπου η πρόγνωση είναι εξαιρετικά πτωχή και μόλις ένα 30% όλων των ασθενών επιτυγχάνει επιβίωση για περισσότερο από μια πενταετία.

Πάνω από 90% των καρκίνων στομάχου προέρχονται από τους  αδένες του γαστρικού βλεννογόνου, οι οποίοι φυσιολογικά παράγουν τα γαστρικά υγρά τα οποία συμμετέχουν στη λειτουργία της πέψης. Άλλοι ιστοί που βρίσκονται στο στομάχι όπως ο μυϊκός ή ο λεμφικόςιστός μπορούν να δημιουργήσουν κακοήθεια, αλλά πολύ σπάνια.  Γι’ αυτό, όταν μιλάμε για καρκίνο στομάχου εννοούμε πρακτικά τα αδενοκαρκινώματα. Επίσης, συχνά μαζί με τον καρκίνο στομάχου εξετάζονται και καρκινώματα της κατώτερης (καρδιακής) μοίρας του οισοφάγου που επίσης προέρχονται από αδενικό ιστό (αδενοκαρκινώματα γαστροοισοφαγικής συμβολής).

Ο καρκίνος του στομάχου με βάση τους ιστολογικούς του χαρακτήρες διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες. Τον εντερικό και το διάχυτο τύπο. Επίσης, κατά τη διάγνωση σταδιοποιείται σε ένα από τα στάδια 0-IV ανάλογα με το βάθος που έχει διεισδύσει τοίχωμα του στομάχου, τη διήθηση ή όχι γειτονικών λεμφαδένων και την παρουσία ή όχι απομακρυσμένων μεταστάσεων. Ο γαστρικός καρκίνος χρειάζεται αρκετά χρόνια για ν’ αναπτυχθεί και προηγούνται χαρακτηριστικές προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις όπως η ατροφική γαστρίτιδα, η εντερική μεταπλασία και η ήπια ή σοβαρή δυσπλασία. Ένα ποσοστό περίπου 10% των ασθενών υπερεκφράζουν στον καρκινικό ιστό την πρωτεΐνη  HER2, η οποία έχει σημασία για την επιλογή της θεραπείας.

Κληρονομικοί και γενετικοί παράγοντες

Ο κληρονομικός καρκίνος στομάχου είναι πολύ σπάνιος, αλλά έχουν αναφερθεί σποραδικά καρκινώματα με γονιδιακές αλλαγές (π.χ. πολυμορφισμός του γονιδίου IL-1β, του MUC1 κα). Σε οικογένειεςπου έχουν αναφερθεί 2-3 κρούσματα  ιδιαίτερα σε ηλικία κάτω των 50 θεωρείται ότι υπάρχει οικογενής προδιάθεση.

Λοίμωξη από το Ελικοβακτηρίδιο του ΠυλωροY

Το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού είναι ένα βακτήριο το οποίο έχει αναγνωριστεί από τον ΠΟΥ από το 1994 σαν πρώτης τάξεως καρκινογόνο για το στομάχι. Το βακτηρίδιο αυτό αποικίζει το γαστρικό βλεννογόνο στο 50% των ανθρώπων και είναι δυνατόν σε κάποια άτομα να προκαλέσει καρκινογένεση τόσο επειδή  μετατρέπει το γενετικό υλικό των κυττάρων του στομάχου, όσο κι επειδή προκαλεί φλεγμονή. Πριν από την ανάπτυξη καρκίνου προκαλεί προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις στο γαστρικό βλεννογόνο(γαστρίτιδα και άλλες). Μερικά στελέχη ελικοβακτηριδίου (cagA, vac A) είναι πιο επικίνδυνα για να προκαλέσουν κακοήθη εξαλλαγή. Η λοίμωξη με ελικοβακτηρίδιο συσχετίζεται περισσότερο με τον εντερικό τύπο  καρκίνου.

Διαιτητικοί παράγοντες

Σύμφωνα με το WCRF/AICR (Word Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research) η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μπορεί να δρα προστατευτικά, ενώ η υπερκατανάλωση αλατισμένων τροφίμων, καπνιστών και κατεργασμένων κρεάτων πιθανόν αυξάνει τον κίνδυνο για γαστρικό καρκίνο. Τα τροφικά καρκινογόνα επιδρούν και στο γενετικό υλικό των κυττάρων του γαστρικού βλεννογόνου και προκαλούν βλάβη και φλεγμονή. Η κατανάλωση άλατος επιπλέον διευκολύνει τον αποικισμό από το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού και την ανάπτυξη των πιο επικίνδυνων στελεχών. Ένα πολύ σημαντικό συστατικό είναι τα νιτρικά των τροφών (κόκκινα, επεξεργασμένα ή συντηρημένα σε αλάτι κρέατα) τα οποία είναι μεταλλαξιογόνα. Τα κόκκινα κρέατα μεταξύ των άλλων περιέχουν και σίδηρο ο οποίος αυξάνει την παραγωγή ελευθέρων ριζών και το οξειδωτικό στρες.

Το κάπνισμα και η κατάχρηση αιθυλικής αλκοόλης αυξάνουν το ρίσκο για καρκίνο στομάχου, είτε υπάρχει λοίμωξη με το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού είτε όχι.  Επίσης, υπάρχει ένδειξη ότι η έκθεση σε ακτινοβολία, η έλλειψη άσκησης, η παχυσαρκία και η μεγάλη ηλικίασχετίζονται θετικά με το γαστρικό καρκίνο. Τέλος, πρόσφατες ενδείξεις ενοχοποιούν τον ιό Epstein Barr (ιός της λοιμώδους μονοπυρήνωσης) σαν υπεύθυνο για την καρκινογένεση στο στομάχι.

Η παρέμβαση στους προδιαθεσικούς  παράγοντες και η προσπάθεια πρώιμης διάγνωσης ώστε ο γαστρικός καρκίνος ν΄ αντιμετωπιστεί επιτυχώς, αποτελούν σήμερα τις μόνες αποτελεσματικές στρατηγικές εναντίον της νόσου. Όπως αναφέρθηκε ο καρκίνος στομάχου έχει γενικά κακή πρόγνωση, γιατί ένα μεγάλο ποσοστό όγκων είναι ανεγχείρητοι, ενώ η υποτροπή είναι συχνή  ακόμη και σε ριζική εξαίρεση του όγκου.  Τα ποσοστό πενταετούς επιβίωσης, για τη Δύση, στο στάδιο Ι είναι 60-80% και μέχρι το στάδιο ΙV πρακτικά μηδενίζεται. Στην Άπω Ανατολή η πρόγνωση είναι λίγο καλύτερη σε όλα τα στάδια, όχι μόνο γιατί ο πληθυσμός είναι διαφορετικός, αλλά και γιατί εφαρμόζεται συστηματικός έλεγχος  και βελτιωμένες τεχνικές.

Η θεραπεία εκρίζωσης του Ελικοβακτηριδίου του Πυλωρού με τα κατάλληλα αντιβιοτικά  μπορεί να αναστρέψει  κάποιες ιστολογικές αλλοιώσεις που προηγούνται του καρκίνου (π.χ. την εντερική μεταπλασία). Αρκετές μεγάλες μελέτες συμφωνούν ότι η θεραπεία εκρίζωσης μπορεί να μειώσει το ρίσκο καρκίνου κατά 35 % περίπου. Η εκρίζωση αυτή έχει νόημα πριν εγκατασταθούν μόνιμες ιστολογικές προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις, και γι’ αυτό πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν πιο νωρίς. Τα προγράμματα γενικού ελέγχου του πληθυσμού για Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού με σκοπό την εκρίζωση όπου αυτό βρεθεί, δεν έχουν ακόμη γενικευτεί  ούτε και στην  Άπω Ανατολή. Η παρουσία καρκίνου σε ασθενείς που δεν έχουν το Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, o μεγάλος πληθυσμός που πρέπει να ελεχθεί, η αντοχή στα αντιβιοτικά και το κόστος είναι μερικοί από τους λόγους.

Σχετικά με τη διατροφή, οι περισσότερες μελέτες σε διάφορους πληθυσμούς έχουν υποστηρίξει ότι η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και ο περιορισμός της κατανάλωσης ζωικών προϊόντων και άλατος μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της νόσου. Η βιταμίνη C ενισχύει την άμυνα του γαστρικού βλεννογόνου και μειώνει το οξειδωτικό στρες. Προστατευτικό ρόλο ενδεχομένως έχει και το Σελήνιο. Στο πλαίσιο του τρόπου ζωής προφυλακτικά επιδρά η αποχή από το κάπνισμα και το αλκοόλ καθώς και η σωματική άσκηση.

Η παρακολούθηση με ενδοσκόπηση (γαστροσκόπηση) παραμένει μια πολύ αποτελεσματική  μέθοδος για την εντόπιση του γαστρικού καρκίνου σε πρώιμο στάδιο. Επειδή, μεταξύ της εμφάνισης προκαρκινωματωδών αλλοιώσεων και της ανάπτυξης του καρκίνου, μεσολαβεί διάστημα πολλών ετών, άτομα υψηλού κινδύνου για γαστρικό καρκίνο πρέπει να παρακολουθούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, έως και κάθε 3 χρόνια. Σημειώνεται ότι νέες ειδικές ενδοσκοπικές τεχνικές είναι διαθέσιμες με μεγάλη ακρίβεια στην εντόπιση προκαρκινωματωδών βλαβών.

Βιβλιογραφία
  • Cheng XJ, Lin JC, Tu SP. Etiology and Prevention of Gastric cancer. Gastrointenstinal Tumors 2016;3:25-36
  • Laird-Fick HS, Saini S, Hillard JR. Gastric adenocarcinoma: the role of Helicobacter pylori in pathogenesis and prevention efforts. Postgrad Med J. 2016 ;92(1090):471-7
  • Kao CY, Sheu BS, Wu JJ. Helicobacter pylori infection: An overview of bacterial virulence factors and pathogenesis .Biomed J. 2016 ;39(1):14-23.
  • Venerito M, Goni E, Malfertheiner P. Helicobacter pylori screening: options and challenges. Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2016;10(4):497-503. Κωδικός Υλικού: Gastric_Cancer_General/Article_01/02-2017
https://thedailyhealth.gr/o-rolos-tis-prolipsis-kai-tis-egkairis-diagnosis-ston-karkino-toy-stomahoy
ΠΗΓΗ: ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ

AUTHORS

Μαρία Χριστοπούλου

H Μαρία Χριστοπούλου MD, MSc, MBA είναι ιατρός, Παθολόγος – Εντατικολόγος

Η πολιτική της ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης : ερωτήματα και προσκλήσεις

Η ταχεία ανάπτυξη μιας από τις πιο επιδραστικές τεχνολογίες των τελευταίων χρόνων έχει ήδη κινητοποιήσει το σύνολο των θεσμικών κυττάρων των ευρωπαϊκών οργάνων. Οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής, τα ψηφίσματα και οι αναφορές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου  και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Υπουργών στον τομέα αυτό αντανακλούν τη βούληση της Ένωσης να διαδραματίσει έναν ισχυρό ρόλο για τον ρυθμιστικό έλεγχο αυτής της τεχνητής νοημοσύνης  και να διαμορφώσει το περιεχόμενο και την κατεύθυνση των συναφών διεθνών συζητήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η ανθρωποκεντρική προσέγγιση στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. To μοντέλο που προωθεί η ΕΕ συνίσταται στη ρύθμιση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με γνώμονα την προστασία των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί τη βάσει ηθικών αρχών που έχει υιοθετήσει η ίδια η Ένωση.

Η εν λόγω προσέγγιση αναμένεται  να λάβει νομική υπόσταση με την μορφή Κανονισμού και την θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που θα εναρμονίζει τους κανόνες για τη διάθεση στην αγορά ή τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην ΕΕ, καθώς και τη θέσπιση ορισμένων απαγορεύσεων σε συγκεκριμένες πρακτικές και χρήσεις συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης όπως την διάθεση στην αγορά συστήματος ΤΝ που χρησιμοποιεί βλαβερές τεχνικές οι οποίες απευθύνονται στο υποσυνείδητο ενός προσώπου, που εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε από τα τρωτά σημεία συγκεκριμένης ομάδας προσώπων λόγω της ηλικίας, της σωματικής ή διανοητικής αναπηρίας τους, ή  συστημάτων ΤΝ για την αξιολόγηση ή την ταξινόμηση της αξιοπιστίας των φυσικών προσώπων με βάση την κοινωνική τους συμπεριφορά ή την ρήση συστημάτων εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης «σε πραγματικό χρόνο», σε δημόσια προσβάσιμους χώρους για σκοπούς επιβολής του νόμου.

Το μοντέλο αυτό φαίνεται να υιοθετείται πλέον και από άλλες χώρες, τεχνολογικές εταιρείες, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς και φαίνεται να καθορίζει πλέον τον συνολικό διεθνή βηματισμό στο θέμα αυτό.

Τα ερωτήματα που τίθενται από την υιοθέτηση αυτού του μοντέλου είναι πολλά. Με ποιο τρόπο ακριβώς θα λάβει σάρκα και οστά η συγκεκριμένη προσέγγιση;  Αρκεί ο διαχωρισμός των πιθανών χρήσεων με βάση μια συγκεκριμένη κλίμακα κινδύνου; Ποιος θα είναι ο ρόλος της ηθικής και των επιτροπών ηθικής στην διαμόρφωση ενός πλαισίου ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών σε επιμέρους χρήσεις της ΤΝ; Επιπλέον, θα θωρακιστεί το μοντέλο με μηχανισμούς συμμόρφωσης και συγκεκριμένες νομικές παραμέτρους για να αποκτήσει κανονιστική ισχύ; Θα λάβει την μορφή νομικού προαπαιτούμενου η περίφημη Εκτίμηση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

Το τελευταίο θέμα είναι άκρως ενδιαφέρον καθώς εγείρει μια σειρά ζητημάτων σε εννοιολογικό/ερμηνευτικό, κανονιστικό και μεθοδολογικό επίπεδο μιας και ουσιαστικά δύναται να αποτελέσει σημείο όσμωσης και σύζευξης των ανθρωπιστικών/κοινωνικών επιστημών με τις θετικές επιστήμες. Τα πρώτα δείγματα επεξεργασίας του συγκεκριμένου εργαλείου εκτίμησης είναι ενθαρρυντικά και δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εφαρμοσιμότητάς του και τον εμπλουτισμό του με παραμέτρους που θα ενισχύσουν τον ηθικό πλαίσιο αυτών των συστημάτων.

Τα νομοθετικά κείμενα που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση αυτήν την στιγμή σε επίπεδο ΕΕ και το περιεχόμενο που θα λάβουν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν  το τρόπο με τον οποίο  θα αποτυπωθούν νομικά οι προθέσεις του Ευρωπαίου νομοθέτη σε σχέση με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον σεβασμό των κανόνων ηθικής και δεοντολογίας στο πλαίσιο του σχεδιασμού, θέσης σε εφαρμογή και εμπορικής χρήσης συστημάτων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.

Το μεγάλο εμπόδιο που φαίνεται να υπάρχει στο πλαίσιο της περαιτέρω συγκεκριμενοποίησης και εναρμονισμένης εφαρμογής της προτεινόμενης ανθρωποκεντρικής προσέγγισης είναι ότι η ΕΕ δεν διαθέτει ‘σκληρές’ αρμοδιότητες σε ζητήματα που άπτονται ερευνητικής και τεχνολογικής ηθικής παρά μόνο στον βαθμό που οι οποίες ερευνητικές δραστηριότητες χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η τοπική «εδαφικοτητα» στα ζητήματα αυτά καθιστά τον συντονισμό και εναρμονισμό σε επίπεδο ΕΕ ακόμα πιο επιτακτικό και κρίσιμο υπό το πρίσμα του υπό σχεδιασμού ενωσιακού αφηγήματος της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης της επιδραστικής αυτής τεχνολογίας.

Ταυτόχρονα, αξίζει να εξεταστεί το κατά ποσό το προαναφερόμενο ενωσιακό μοντέλο συνιστά το μοναδικό πλαίσιο κανόνων ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα για την διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης σε υπερεθνικό επίπεδο;

Η προσέγγιση των υπόλοιπων τεχνολογικά προηγμένων κρατών στον τομέα αυτό αξίζει προσεκτικής διερεύνησης καθώς και οι προκλήσεις που θέτει η ίδια η πολλαπλότητα των προσεγγίσεων και πρωτοβουλιών σε επίπεδο διεθνών και περιφερειακών διακηρύξεων, αρχών και κωδίκων. Με αλλά λόγια, παρατηρούμε την μεταφορά του γεωπολιτικού ανταγωνισμού από τον τεχνολογικό τομέα (ειδικά στο πλαίσιο του σχεδιασμό και εφαρμογή συγκεκριμένων νέων και αναδυόμενων τεχνολογιών) στον τομέα της ηθικής διακυβέρνησης και τον τρόπο δόμησής της. Μια πρώτη ανάλυση των κυριότερων πρωτοβουλιών παγκοσμίως καταδεικνύει ότι υπάρχουν σοβαρά περιθώρια σύγκλισης τα οποία και θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την υιοθέτηση ενός διεθνούς κειμένου που θα μπορούσε να θέσεις τις βάσεις για μια διεθνή συνθήκη. Ο ρόλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και των επιμέρους οργάνων του αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικός για τον συντονισμό και διαμόρφωση ενός ελάχιστου κοινού παρανομαστεί. Ο τελευταίος θα μπορούσε να πάρει την μορφή μιας Συνθήκης – Πλαισίου, ή ενός Παγκόσμιου Διακυβερνητικού Επιστημονικού Σώματος ή τουλάχιστον μιας ενισχυμένης μορφής Παρατηρητήριου.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση εγείρει επίσης ερωτήματα για το πώς το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί θεσμικό αυτοσκοπό ή λειτουργεί ως εργαλείο νομιμοποίησης και κανονικοποίησης συγκεκριμένων τεχνολογικών τάσεων και εφαρμογών και κυρίως εμπέδωσης ενός νέου παραδείγματος υπεύθυνης καινοτομίας. Η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί αγγίζει επίσης θέματα τυποποίησης αυτού του μοντέλου καθώς όλοι οι διεθνείς οργανισμοί τυποποίησης έχουν ήδη προβεί στην δημιουργία standards που κωδικοποιούν για συγκεκριμένες εφαρμογές κάποιες από τις ηθικές αξίες και αρχές που έχουν υιοθετηθεί σε διεθνές επίπεδο.

Ταυτόχρονα, η εφαρμογή της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης βασίζεται σε μια σειρά συνθηκών για τις οποίες σημειώνονται ακόμη μεγάλες αποκλίσεις εντός και εκτός ΕΕ. Θέματα όπως για παράδειγμα η ψηφιακή σύγκλιση – με την έννοια της ισότητας στην πρόσβαση των πολιτών στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και την εξάλειψη του «ψηφιακού χάσματος» που οφείλεται σε παράγοντες όπως η γεωγραφική θέση, η ηλικία και το φύλο- και η συμπεριληπτική προσέγγιση στο θέμα των ψηφιακών δεξιοτήτων/υποδομών. Ταυτόχρονα, οι τελευταίες εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις για την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη αντανακλούν κάποιες από τις διαφοροποιήσεις, καθώς κάποια κράτη-μέλη της Ένωσης αντιδρούν στην επιβολή αυστηρών νομικών υποχρεώσεων συμμόρφωσης και διαφάνειας για θεμελιώδη μοντέλα όπως το ChatGPT, θέτοντας εν αμφιβόλω τόσο την επιτυχή κατάληξη της πολιτικής διαπραγμάτευσης όσο και την ιδιά τη νομική στιβαρότητα του τελικού κειμένου.

Για πολλά από τα παραπάνω ερωτήματα, οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα αυτήν τη στιγμή σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για την θέσπιση νομικών και ηθικών κανόνων αναμένεται να προσδιορίσουν το επίδικο και το μείγμα της πολιτικής στόχευσης αλλά και  την ίδια τη μορφή που θα λάβει το συγκεκριμένο μοντέλο. Η κατάληξή τους θα είναι ενδεικτική της δυνατότητας της ΕΕ να δώσει σάρκα και οστά στο όραμα της για μια τεχνολογική καινοτομία που θα έχει στο επίκεντρο της τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

Άρθρο του Δρ. Μιχάλη Kρητικού, ερευνητή του ΕΛΙΑΜΕΠ, Ερευνητικού Εταίρου σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Μετάβασης στη Σχολή Διακυβέρνησης του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών στο 

H EE & η πολιτική της ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης: ερωτήματα & προκλήσεις

Πώς η πανδημία COVID-19 συσχετίζεται με τις πρόσφατες εξάρσεις λοιμώξεων αναπνευστικού στην κοινότητα;

Το «ανοσιακό χρέος» (“immunity debt”) της πανδημίας

Με το τέλος της πανδημίας παρατηρήθηκε μεγαλύτερος αριθμός λοιμώξεων αναπνευστικού από διαφόρους λοιμογόνους παράγοντες, όπως ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), ωστόσο η αιτιολογία είναι ακόμη αβέβαιη. Ο όρος «ανοσιακό χρέος»(“immunity debt ή immunity gap”) αναφέρθηκε για πρώτη φορά στη βιβλιογραφία το 2021, και ορίζεται ως η ελλιπής διέγερση του ανοσοποιητικού είτε λόγω των μειωμένων κυκλοφορούντων αναπνευστικών ιών με τη χρήση μη φαρμακευτικών μέτρων πρόληψης, όπως η χρήση μάσκας, αντισηψίας κλπ, ή και λόγω της παράλληλης μείωσης του εμβολιασμού εναντίον άλλων λοιμώξεων κατά την πανδημία, και είχε προβλεφθεί ότι αυτό το «χρέος» θα αποπληρωθεί μετά το πέρας της πανδημίας.

 Παθολόγος Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και ο Ιατρός Παναγιώτης Μαλανδράκης συνοψίζουν τα πρόσφατα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στις 10 Ιανουαρίου στο διεθνές περιοδικό JAMA. Οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν τον Νοέμβριο του 2023, ότι μετά την άρση των προστατευτικών μέτρων, παρατηρήθηκε αύξηση στις λοιμώξεις του αναπνευστικού. Το ίδιο έχει παρατηρηθεί και διεθνώς. Το όφελος των εμβολίων, πέρα από την προστασία από ένα ορισμένο παθογόνο είναι και μία προστασία από άλλα διαφορετικά παθογόνα, μέσω μίας διαδικασίας που λέγεται «ετερόλογη ανοσία»(“heterologous immunity”). Ένας επιπρόσθετος όρος που χρησιμοποιήθηκε στη βιβλιογραφία είναι η «ανοσιακή κλοπή» (“immunity theft”) που είναι η μείωση της ανοσίας που οφείλεται στον ίδιο τον ιό SARS–CoV-2, αφήνοντας κάποιον ασθενή μετά από λοίμωξη COVID-19 πιο ευάλωτο σε μία επόμενη λοίμωξη.

Η προσπάθεια τα προηγούμενα χρόνια να ελεγχθεί η πανδημία COVID-19, οδήγησε σε λιγότερες λοιμώξεις αναπνευστικού σε εκείνες τις χρονιές και αυτό με τη σειρά του αύξησε τον αριθμό των λοιμώξεων τα επερχόμενα έτη, ακολουθώντας τις βασικές αρχές της επιδημιολογίας των λοιμώξεων. Η χαμηλή επίπτωση του RSV κατά την πανδημία οδήγησε στη μείωση των αντισωμάτων των ενηλίκων που προστατεύουν από τη σοβαρή λοίμωξη. Τα νεογνά στηρίζονται στα αντισώματα της μητέρας για την προστασία τους. Ο ιός SARS–CoV-2 προκαλεί μία ανοσοκαταστολή μετά την οξεία λοίμωξη, κάτι που είναι γνωστό και με άλλες ιογενείς λοιμώξεις, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα χρειάζεται να «επιδιορθωθεί» μετά από τη λοίμωξη. Σύμφωνα με μελέτη στις ΗΠΑ, ο κίνδυνος για την εμφάνιση RSV λοίμωξης στα παιδιά που προηγουμένως είχαν νοσήσει με COVID-19 ήταν 6.4%, συγκριτικά με το 4.3% των παιδιών που δεν είχαν νοσήσει.

Επιπρόσθετα, το ανοσοποιητικό σύστημα επηρεάζει και τη νόσο του μακροχρόνιου COVID-19 “long COVID” που απασχολεί αρκετά τη διεθνή βιβλιογραφία. Το μακροχρόνιο COVID έχει αποδοθεί και στην χρόνια διέγερση του ανοσοποιητικού από την παρουσία αντιγόνου του ιού. Αυτή η διέγερση του ανοσοποιητικού επιβεβαιώθηκε και σε άλλες μελέτες ασθενών που ανάρρωσαν από σοβαρή νόσο COVID-19, στους οποίους μετρήθηκαν διαταραχές εκφράσεων γονιδίων των αιμοποιητικών κυττάρων, και αυξημένα μόρια φλεγμονής ακόμη και 1 έτος μετά τη νόσησή τους από τον ιό αυτό.

Δείτε αναλυτικά :

https://allabouthealth.gr/tag/%cf%84%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%bf%cf%83%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8c-%cf%87%cf%81%ce%ad%ce%bf%cf%82-immunity-debt-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%af/

Τεστ DNA εντοπίζει 18 καρκίνους σε όλα τα κύρια όργανα, σε πρώιμο στάδιο

Το τεστ, το οποίο μετρά συγκεκριμένες πρωτεΐνες που βρίσκονται στο αίμα, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό διαφορών που σχετίζονται με το φύλο, συμπεριλαμβανομένων των διαφοροποιήσεων της νόσου μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά την ηλικία εμφάνισης, τους τύπους καρκίνου και τις γενετικές αλλοιώσεις, σημειώνει η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «BMJ Oncology».

Για να διερευνήσουν τη δυνητική χρήση των πρωτεϊνών του πλάσματος -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σήμερα είναι ελάχιστα ανιχνεύσιμες- ως βιολογικές υπογραφές συμπαγών όγκων σε συγκεκριμένα όργανα, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα πλάσματος από 440 άτομα που είχαν διαγνωστεί με 18 διαφορετικούς τύπους καρκίνου, καθώς και από 44 υγιείς αιμοδότες. Στη συνέχεια, μέτρησαν περισσότερες από 3.000 πρωτεΐνες που συνδέονται στενά με χημικές οδούς του καρκίνου σε κάθε δείγμα, χρησιμοποιώντας μια τεχνολογία που αναπτύσσει αντισώματα και έναν στατιστικό αλγόριθμο σε μια διαδικασία δύο σταδίων.

Το πρώτο στάδιο περιλάμβανε την ανίχνευση της βιολογικής υπογραφής οποιουδήποτε καρκίνου ενώ το δεύτερο περιλάμβανε τον προσδιορισμό του ιστού προέλευσης και των υποτύπων του καρκίνου – μικροκυτταρικός και μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, για παράδειγμα. Μέσω μιας διαδικασίας αποκλεισμού προέκυψε ένας πίνακας 10 πρωτεϊνών ειδικών ως προς το φύλο που εκφράζονταν διαφορετικά μεταξύ των δειγμάτων πλάσματος.

«Αυτό το εύρημα θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τον προσυμπτωματικό έλεγχο, καθιστώντας αυτή την εξέταση πλάσματος τυπικό μέρος των συνηθισμένων ελέγχων», έγραψαν οι ερευνητές.

«Στο στάδιο Ι (το πρωιμότερο στάδιο του καρκίνου) και με ειδικότητα 99%, τα πάνελ μας ήταν σε θέση να αναγνωρίσουν το 93% των καρκίνων μεταξύ των ανδρών και το 84% των καρκίνων μεταξύ των γυναικών. Τα ειδικά για το φύλο πάνελ εντοπισμού μας αποτελούνταν από 150 πρωτεΐνες και ήταν σε θέση να προσδιορίσουν τον ιστό προέλευσης των περισσότερων καρκίνων σε ποσοστό άνω του 80% των περιπτώσεων», ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης.

Η ανάλυση των πρωτεϊνών του πλάσματος έδειξε επίσης ότι σχεδόν όλες ήταν παρούσες σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αυτό δείχνει τη σημασία των πρωτεϊνών χαμηλών επιπέδων για την ανίχνευση προκαρκινικών και πρώιμων σταδίων νόσου πριν ο όγκος προλάβει να προκαλέσει ουσιαστική βλάβη, δήλωσε η ομάδα.

Πρόσθεσε ωστόσο ότι το σχετικά μικρό μέγεθος του δείγματός τους σημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σε μεγαλύτερες ομάδες ανθρώπων.

Ο Δρ. Μανγκές Θόρατ, του Κέντρου Πρόληψης του Καρκίνου στο Ινστιτούτο Προληπτικής Ιατρικής Wolfson, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το τεστ και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

«Ωστόσο, οι ενδιαφέρουσες πτυχές αυτής της εξέτασης είναι η πολύ υψηλότερη ευαισθησία για τους καρκίνους σταδίου Ι σε σχέση με άλλα διαγνωστικά τεστ που βρίσκονται σε εξέλιξη και οι διαφορές απόδοσης ανάλογα με το φύλο, οι οποίες είναι βιολογικά και κλινικά σημαντικές», δήλωσε.

«Εάν η απόδοση του τεστ σε μελλοντικές, καλά σχεδιασμένες διαδοχικές μελέτες είναι οριακά κοντά σε αυτό που υποδηλώνει αυτή η προκαταρκτική μελέτη, τότε θα μπορούσε πραγματικά να αλλάξει τα δεδομένα», κατέληξε ο ερευνητής.

ΠΗΓΕΣ: Ertnews, Guardian

Πηγή: news4health.gr

Τα δεδομένα πραγματικού κόσμου (Real-World Data-RWD) συνιστούν ισχυρό εργαλείο απέναντι στα κενά γνώσης στην Ογκολογία

Τα δεδομένα πραγματικού κόσμου (Real-World Data-RWD) συνιστούν ένα ισχυρό εργαλείο, που δύναται να καλύψει, τόσο τα κενά γνώσεις που παραμένουν από τις κλινικές δοκιμές, όσο και να παράγει υποθέσεις για περαιτέρω διερεύνηση. Ωστόσο, όπως τονίστηκε και σε μια μελέτη της ESMO (Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ιατρικής Ογκολογίας) που παρουσιάστηκε πρόσφατα, η ποιότητα των δεδομένων χρειάζεται να ληφθεί ιδιαιτέρως υπόψη για την αποτελεσματική χρήση των δεδομένων του πραγματικού κόσμου.

Προκειμένου να υπάρξει πραγματική πληροφόρηση για τη διαχείριση της νόσου, μια μελέτη αναδεικνύει ότι τα δεδομένα του πραγματικού κόσμου πρέπει να συλλέγονται για όλους/-ες τους/τις ασθενείς και να μην περιορίζονται σε συγκεκριμένους πληθυσμούς. Αντιθέτως με τα δεδομένα των κλινικών δοκιμών, τα οποία μπορούν να θεωρηθούν ότι αντιπροσωπεύουν «τέλεια δεδομένα από τον ατελή, εξαιρετικά επιλεγμένο ασθενή», τα δεδομένα πραγματικού κόσμου αντιπροσωπεύουν «ατελή δεδομένα από τον τέλειο ασθενή», που είναι και εκείνος/-η που απευθύνεται στην κλινική. Η ουσία των δεδομένων πραγματικού κόσμου είναι ότι τα ατελή δεδομένα μπορούν να διαμορφωθούν καλύτερα, βελτιώνοντας τις πηγές δεδομένων και αξιοποιώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις, για να ενισχυθεί η εξαγωγή δεδομένων από τα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία (EMR) και να διευκολυνθεί η επιμέλεια και πιστοποίηση των δεδομένων.

Σύμφωνα με άλλη σχετική μελέτη υπογραμμίζεται η αναγκαιότητα για την ύπαρξη μιας συνεργατικής προσέγγισης, η οποία θα συνδυάζει τη συμπλήρωση των ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων από ιατρούς, νοσηλευτές και φαρμακοποιούς με εφαρμογές κινητών τηλεφώνων που θα συλλέγουν δεδομένα απευθείας από τους/τις ασθενείς.

Ορισμένες πρωτοβουλίες της ESMO, όπως η Οδηγία για την Καταγραφή Τεκμηρίων Πραγματικού Κόσμου Ογκολογίας (Guidance for Reporting Ongology real-world Evidence-GROW) ενδέχεται να βοηθήσουν στη δημιουργία υποδομών για τη συλλογή δεδομένων υψηλής ποιότητας και στη βελτίωση της ανάλυσης, με άμεσο αντίκτυπο στην καταγραφή και παρουσίαση. Οι κλινικοί ιατροί χρειάζεται να ενστερνιστούν αυτήν την πηγή πληροφοριών και να αναγνωρίσουν την ολοένα και πιο χρήσιμη συμβολή της, υποστηρίζοντας τα αποτελέσματα, που προκύπτουν από τις καλά σχεδιασμένες μελέτες παρατήρησης.

Πηγή: https://dailyreporter.esmo.org/esmo-asia-congress-2023/editorial/the-value-of-real-world-data-to-inform-cancer-research-and-care

Ανισότητες στην έκβαση του καρκίνου

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) οι κοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες της υγείας ορίζονται ως «μη ιατρικοί παράγοντες, που επηρεάζουν την έκβαση της υγείας», οι οποίοι περιλαμβάνουν «τις συνθήκες εκείνες στις οποίες οι άνθρωποι γεννιούνται και μεγαλώνουν, καθώς και το ευρύτερο σύνολο δυναμικών και συστημάτων, που διαμορφώνουν τις συνθήκες της καθημερινής ζωής».

Στην ογκολογία, αυτοί οι κοινωνικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τις οικονομικές πολιτικές και τα συστήματα, την πολιτική δέσμευση και τα αποτελέσματα της, τις κοινωνικές νόρμες – αντιπροσωπεύοντας τη συστημική δύναμη, που είναι ικανή να διαμορφώσει τις συνθήκες, που επηρεάζουν την έκβαση του καρκίνου.

Πολλαπλές περιλήψεις που παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO) 2023 δείχνουν ότι οι αποτελεσματικές αντικαρκινικές θεραπείες δε λειτουργούν σε πλαίσια, που ενυπάρχουν δυσμενείς κοινωνικοί παράγοντες για την υγεία. Οι κοινωνικοί παράγοντες για την υγεία χρειάζεται να κατανοηθούν ως επιπτώσεις άδικων ή ελιτιστικών πολιτικών. Δηλαδή, τα δυσμενή αποτελέσματα στην υγεία δε θα πρέπει να ανάγονται σε εγγενή χαρακτηριστικά (π.χ. εθνικότητα), αλλά σε προερχόμενα από περιβαλλοντικές μεταβλητές, που ωθούν τους ανθρώπους στο περιθώριο μέσω κοινωνικού αποκλεισμού και πολιτικών διάκρισης.

Οι δυσμενείς κοινωνικοί παράγοντες δύναται να αποκαλύψουν πληθυσμούς, που διατρέχουν κίνδυνο αποκλεισμού από τη βασική φροντίδα για τον καρκίνο. Ιδιαίτερα, μια μελέτη επισημαίνει τον καθοριστικό ρόλο των αντίξοων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών στην πιθανότητα λήψης θεραπείας για τον καρκίνο, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ουσιώδες αντίκτυπο στην έκβαση της νόσου, που προβάλλει η αργοπορημένη πρόσβαση στη θεραπεία.

Αντίστοιχα, άλλη μελέτη αναδεικνύει ότι τα άτομα που διαμένουν σε χώρες του ΟΟΣΑ (Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), έχουν μεγαλύτερη συνολική επιβίωση σε σχέση με εκείνους/-ες που κατοικούν σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ, ανεξαρτήτως πολιτισμικής ομάδας. Στις χώρες του ΟΟΣΑ συγκαταλέγονται κράτη υψηλού εισοδήματος, με πολιτική δέσμευση για δημοκρατία και δίκαιη υγειονομική περίθαλψη. Ουσιαστικά, καθίσταται ζήτημα ισότητας, που προέρχεται από μη βιολογικούς, μη εγγενείς παράγοντες, ειδικά όσον αφορά τις πολιτισμικές ανισότητες, αποκαλύπτοντας έναν πολιτισμικά αδικαιολόγητο κοινωνικοοικονομικό αποκλεισμό.

Μάλιστα, οι κοινωνικοί παράγοντες επιδεινώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και μπορούν να επιδεινωθούν και από τη διάγνωση του. Επί παραδείγματι, η γνώση γύρω από θέματα υγείας καθορίζουν την προληπτική στάση των πολιτών αναφορικά με την πρόληψη του καρκίνου, ενώ η εμπλοκή σε πρακτικές που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου παρατηρείται, όταν δεν έχουν επαρκείς γνώσεις σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο. Σε πιο ευάλωτα άτομα (π.χ. νέοι ενήλικες) η επιδείνωση των κοινωνικών παραγόντων από τον καρκίνο μπορεί να αυξήσει τις προγενέστερες κοινωνικοοικονομικές ευπάθειες, όπως τις οικονομικές δυσχέρειες, λόγω αδυναμίας συνέχισης εργασιακής απασχόλησης, με αποτέλεσμα η οικονομική αστάθεια να μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες ολοκλήρωσης της βασικής θεραπείας.

Είναι καιρός να ενισχυθεί η αξιολόγηση των κοινωνικών παραγόντων και να ληφθούν υπόψη κατά την αναφορά των ανισοτήτων στην υγεία, καθώς ολοένα και αναδεικνύεται ότι συνιστούν δείκτες άνισων περιβαλλόντων, ικανών να επηρεάσουν την έκβαση του καρκίνου.

 

Πηγή:https://dailyreporter.esmo.org/columns/dario-trapani/how-to-integrate-the-social-determinants-of-health-in-cancer-care

Συμφωνία Ε.Ε. και ΠΟΥ για τα δεδομένα υγείας στην Ευρώπη

Το έργο θα στηρίξει υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για το σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους, που ζουν στις 53 χώρες της Περιφέρειας Ευρώπης του ΠΟΥ. Θα έχει διάρκεια 4 ετών και στοχεύει να βελτιώσει τη χρήση και την επαναχρησιμοποίηση δεδομένων υγείας από τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους ασθενείς και να βελτιώσει την ποιότητα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφορικής υγείας.

Για τους σκοπούς αυτούς, η ΠΟΥ/Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναπτύξουν και θα παράσχουν δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων και βοήθεια, με στόχο την αντιμετώπιση κενών, αναγκών και τομέων εμπειρογνωμοσύνης στα συστήματα πληροφοριών υγείας των υποστηριζόμενων χωρών και τη διακυβέρνηση και τις ικανότητες δεδομένων υγείας, με σκοπό την επέκταση επιτυχημένων πρακτικών σε επίπεδο χώρας ή σε περιφερειακό επίπεδο.

«Η αποτελεσματική, ασφαλής και ασφαλής χρήση του πλήρους δυναμικού των δεδομένων υγείας σημαίνει ότι οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι πάροχοι ψηφιακής υγείας μπορούν να παρακολουθήσουν γρήγορα την υιοθέτηση νέων προϊόντων και θεραπειών, δίνοντας αυτά τα εργαλεία στα χέρια όσων τα χρειάζονται οι περισσότεροι», δήλωσε ο Δρ Hans Henri P. Kluge, Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη. «Αυτή η νέα εταιρική σχέση δεδομένων και ψηφιακής υγείας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΠΟΥ/Ευρώπης θα ευθυγραμμίσει περαιτέρω τις προσπάθειές μας, βασιζόμενη στις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές για την προώθηση ασφαλών, αξιόπιστων και ανθεκτικών συστημάτων πληροφοριών υγείας».

Η κ. Sandra Gallina, Γενική Διευθύντρια Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξήγησε: «Η σημασία των δεδομένων υγείας δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Η ύπαρξη ισχυρών συστημάτων πληροφοριών υγείας και προσβάσιμων δεδομένων υγείας μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την εξατομίκευση της υγειονομικής περίθαλψης, μεταμορφώνοντας τη δημόσια υγεία όπως τη γνωρίζουμε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε την πρόταση για έναν Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας, μέρος μιας ισχυρής Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας, της οποίας οι αρχές μπορούν να ωφελήσουν τη δημόσια υγεία όχι μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), αλλά σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια. Η συνεργασία με τον ΠΟΥ Ευρώπης είναι μια σημαντική ευκαιρία για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης υποστηρίζοντας την ευθυγράμμιση της διακυβέρνησης δεδομένων υγείας και των τεχνικών προτύπων σε ευρωπαϊκές χώρες της ΕΕ και εκτός ΕΕ με τα πρότυπα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης πολιτών και επαγγελματιών υγείας σε δεδομένα υγείας».

Προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας

Το έργο θα προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ΠΟΥ/Ευρώπης και εξωτερικών ενδιαφερομένων. Μια βασική πτυχή θα είναι η δημιουργία του Δικτύου Πληροφοριών για την Υγεία, ενός δικτύου χωρών, που συμμετέχουν σε συλλογική λήψη αποφάσεων, ουσιαστικό διάλογο και ανταλλαγή γνώσεων.

Η πρωτοβουλία θα καθοδηγείται από τις αρχές και τις ιδέες που προτείνονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας (EHDS) για τη διευκόλυνση της χρήσης και επαναχρησιμοποίησης δεδομένων υγείας εντός της ΕΕ. Η πρόταση κανονισμού για το EHDS βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και θα συμβάλει σημαντικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

Το έργο που συμφωνήθηκε θα υποστηρίξει τους στόχους της Παγκόσμιας Στρατηγικής Υγείας της ΕΕ, καθώς και του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Εργασίας 2020–2025, του Περιφερειακού Σχεδίου Δράσης για την Ψηφιακή Υγεία για την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ 2023–2030 και της Παγκόσμιας Στρατηγικής του ΠΟΥ για την Ψηφιακή Υγεία 2020 –2025.

Πηγή: virus.com.gr