Παρηγορική φροντίδα: Προτελευταία η Ελλάδα στην παροχή κλινών στην Ευρώπη

Το 2024 συμπληρώνονται 10 χρόνια από το ψήφισμα της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας (World Health Assembly) για την Παρηγορική Φροντίδα. Το ψήφισμα του διοικητικού σώματος του ΠΟΥ καλούσε όλες τις χώρες να «ενισχύσουν την παρηγορική φροντίδα ως συστατικό της ολοκληρωμένης φροντίδας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής». Η διεθνής επιστημονική κοινότητα έρχεται φέτος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ξενώνων και Παρηγορικής Φροντίδας 2024, στις 12 Οκτωβρίου, να απευθύνει το ερώτημα: Εισακούστηκε το ψήφισμα; Τι έχει εφαρμοστεί από τις κυβερνήσεις;

Ο Παγκόσμιος Άτλαντας της Παρηγορικής Φροντίδας, στην εκπόνηση του οποίου συμμετείχε και η Ελληνική Εταιρία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.) έδειξε ότι λιγότερο από το 15% ενηλίκων και παιδιών που χρειάζονται υπηρεσίες παρηγορικής φροντίδας την λαμβάνουν. Περίπου 18 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο με πόνο και άλλα εξαιρετικά επώδυνα συμπτώματα, λόγω έλλειψης πρόσβασης στην παρηγορική φροντίδα και την θεραπεία του πόνου. Δυστυχώς, η ανάπτυξη της παρηγορητικής φροντίδας ανά τον κόσμο δεν ακολουθεί το μοντέλο δημόσιας υγείας που υποστηρίζεται από τον ΠΟΥ, ο οποίος δίνει έμφαση στην πολιτική, την εκπαίδευση, τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων, την ενδυνάμωση της κοινότητας, την έρευνα και εφαρμογή των επιστημονικών καινοτομιών. Σε ό,τι αφορά την ελληνική κατάσταση, η ΠΑΡΗΣΥΑ ως πιστοποιημένη επιστημονική εταιρεία – μέλος διεθνών κι ευρωπαϊκών επιστημονικών οργανισμών έχει διατυπώσει συγκεκριμένες υλοποιήσιμες προτάσεις. Ενδεικτικά:

Είναι απαράδεκτη η μη αποζημιούμενη συνταγογράφηση του υδατικού διαλύματος μορφίνης στην Ελλάδα. Πρόκειται για το πιο εύχρηστο σκεύασμα καθώς δεν απαιτεί επεμβατική πράξη από επαγγελματία υγείας για τη λήψη του και θα έπρεπε να είναι προσβάσιμο και αποζημιούμενο σε κάθε ασθενή που υποφέρει, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Είναι απαράδεκτο να λείπει από το κρατικό μονοπώλιο η σκόνη μορφίνης, με την οποία μπορεί να κατασκευάζεται διάλυμα μορφίνης άμεσης απελευθέρωσης, και να διατίθεται δωρεάν με βάση το άρθρο 81 του Ν 5007/2022.

Είναι απαράδεκτη η μη συνταγογράφηση και αποζημίωση από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς των ιατρικών πράξεων θεραπείας πόνου και παρηγορικής φροντίδας.

Είναι απαράδεκτη η σχεδόν παντελής έλλειψη κλινών παρηγορικής φροντίδας στη χώρα μας. Η Ελλάδα έχει 0,02 ξενώνες ανά 100.000 πληθυσμού όταν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Άτλαντα για την Παρηγορική Φροντίδα απαιτούνται 2 ξενώνες / 100.000 πληθυσμού (προτελευταίοι στην Ευρώπη)

Είναι απαράδεκτη η μη συμπερίληψη των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας των δημοσίων νοσοκομείων στο νομοσχέδιο για την ανακουφιστική φροντίδα, το οποίο παρά την ψήφισή του δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί.

Είναι προβληματική η έλλειψη υποχρεωτικής προπτυχιακής εκπαίδευσης στην θεραπεία του πόνου και την παρηγορική φροντίδα στην χώρα μας. Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. έχει συμβάλλει στο προπτυχιακό μάθημα επιλογής του ΕΚΠΑ καθώς και σε εξειδικευμένα σεμινάρια μεταπτυχιακών πανεπιστημιακών προγραμμάτων. Ωστόσο η χώρα μας οφείλει να εντάξει το μάθημα Πόνος και Παρηγορική Φροντίδα ως υποχρεωτικό στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών των ιατρικών και άλλων υγειονομικής κατεύθυνσης σπουδών.

Πηγή: healthdaily.gr

Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για δευτερογενή καρκίνο (μελέτη)

Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης δεύτερου καρκίνου σε άτομα που έχουν επιβιώσει από έναν καρκίνο. Αυτό προκύπτει από μελέτη που δημοσίευσε η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία στο “JAMA Network Open”.

Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία είναι ένας από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο. Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) θεωρεί ότι η σχέση είναι επαρκώς αποδεδειγμένη για 13 τύπους καρκίνου, ενώ υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για άλλους 3 τύπους καρκίνου.

Ο κίνδυνος επηρεάζει επίσης άτομα που έχουν ήδη επιβιώσει από καρκίνο. Στις ΗΠΑ, αυτό είναι ήδη το 5% του πληθυσμού και πάνω από το 20% των ατόμων άνω των 75 ετών. Καθώς το σωματικό βάρος πολλών ανθρώπων συνεχίζει να αυξάνεται με την ηλικία, αυτός ο τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου θα μπορούσε να ευθύνεται για ένα σημαντικό ποσοστό δευτερογενών καρκίνων στην τρίτη ηλικία.

Η Clara Bodelon από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία στην Ατλάντα/Γεωργία και οι συνεργάτες της διερεύνησαν τη σχέση αυτή χρησιμοποιώντας στοιχεία από τη μελέτη “Cancer Prevention Study II Nutrition Cohort”. Από τους περισσότερους από 184.000 συμμετέχοντες, οι οποίοι ερωτώνται κάθε δύο χρόνια σχετικά με τις συνθήκες ζωής και τις ασθένειές τους, 26.894 είχαν επιβιώσει από καρκίνο σε μέση ηλικία 72,2 ετών.

Στα επόμενα 7,9 χρόνια, 3.749 συμμετέχοντες (13,9 %) εμφάνισαν στη συνέχεια άλλο καρκίνο. Το ένα τρίτο ήταν όγκοι που η IARC συνδέει με την παχυσαρκία.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Bodelon, κάθε αύξηση του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) κατά 5 kg/m2 σχετιζόταν με 13% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δεύτερου καρκίνου (προσαρμοσμένη αναλογία κινδύνου 1,13- 95% διάστημα εμπιστοσύνης 1,08-1,18).

Ο κίνδυνος εμφάνισης δεύτερου καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία από την IARC αυξήθηκε ακόμη και κατά 28% για κάθε αύξηση του ΔΜΣ κατά 5 kg/m2.

Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες με φυσιολογικό βάρος, τα παχύσαρκα άτομα είχαν 15% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ξανά καρκίνο.

Οι παχύσαρκοι επιζώντες του καρκίνου είχαν ακόμη 34% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ξανά καρκίνο. Οι προσαρμοσμένες αναλογίες κινδύνου για καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία ήταν 1,40 (1,22-1,61) για τους υπέρβαρους επιζώντες από καρκίνο και 1,78 (1,51-2,11) για τους παχύσαρκους επιζώντες από καρκίνο.

Επομένως, η μείωση του βάρους θα μπορούσε να αξίζει τον κόπο και για άτομα άνω των 70 ετών, λέει η Bodelon, αν και η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η μείωση αυτή θα εξομαλύνει τον κίνδυνο καρκίνου.

Πηγές:
JAMA Network Open

Πηγή: iatronet.gr

Ενεργειακά ποτά. Πηγή ενέργειας ή απειλή για τους ογκολογικούς ασθενείς;

Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση είναι ένα εξουθενωτικό σύνδρομο που επιμένει για πολλούς επιζώντες από καρκίνο για χρόνια μετά τη θεραπεία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πρώιμη και επίμονη κόπωση, λειτουργική έκπτωση, κατάθλιψη και γνωστικές δυσκολίες (1).

Τα ενεργειακά ποτά καταναλώνονται όλο και περισσότερο από νεαρούς ενήλικες και αθλητές. Οι κύριοι στόχοι στην εμπορία αυτών των προϊόντων είναι η αύξηση της σωματικής αντοχής και της ικανότητας συγκέντρωσης καθώς και η βελτίωση της συναισθηματικής κατάστασης. Με αυτά τα αποτελέσματα τα ενεργειακά ποτά είναι ελκυστικές ουσίες για τους ασθενείς. Γνωρίζουμε ότι στην κλινική πρακτική οι ασθενείς χρησιμοποιούν διάφορα συμπληρώματα σε διάφορες καταστάσεις, ειδικά όταν αντιμετωπίζονται με χημειοθεραπεία για καρκίνο. Οι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων με αυτά τα προϊόντα και επίσης η δυσλειτουργία οργάνων δεν είναι σπάνιες και μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή (2).

Αναφέρονται παρενέργειες σε διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού από την κατανάλωση εμπορικών ενεργειακών ποτών , όπως το μυοσκελετικό, το καρδιαγγειακό, το νευρικό, το γαστρεντερικό. Όμως η κυριότερη παρενέργεια των ενεργειακών ποτών αφορά το ήπαρ. Συγκεκριμένα, η κατανάλωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική στεάτωση, διάχυτη πάχυνση χοληδόχου κύστης, χολοστατική ηπατίτιδα, μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος και κυρίως επηρεάζει το μεταβολισμό φαρμάκων. Στην περίπτωση της χημειοθεραπείας, αυτό μπορεί να αυξήσει την τοξικότητα της (3).

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε πως μπορούμε να βρούμε την ενέργεια που αναζητάμε σε φυσικά ενεργειακά ροφήματα τα οποία, εκτός από την απαιτούμενη ενέργεια, προσφέρουν ενδυνάμωση της άμυνας του οργανισμού, μείωση της τοξικότητας και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Κάποια παραδείγματα είναι :

1) Coco-Hydro Smoothie: Το νερό καρύδας και οι μπανάνες περιέχουν υψηλές ποσότητες καλίου, βοηθώντας στη ρύθμιση και τη διατήρηση υγιών κυττάρων και τη παραγωγή ενέργειας. Τα οφέλη του νερού καρύδας για την υγεία αποδίδονται στην παρουσία βιοδραστικών ενώσεων, όπως βιταμίνες, αμινοξέα, οργανικά οξέα, ένζυμα και φαινολικά οξέα.

Υλικά: ½ φλιτζάνι νερό καρύδας, ½ φλιτζάνι γάλα αμυγδάλου, ½ μια ώριμη μπανάνα και ½ ένα πορτοκάλι.

2) Χυμός μούρων: Τα μούρα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην αργή απελευθέρωση ενέργειας από τα φυσικά σάκχαρα που περιέχουν. Το λάιμ προσθέτει μια πικάντικη γεύση και ενισχύει τη δράση των μούρων.
Υλικά: 1 φλιτζάνι νερό, 1 φλιτζάνι διάφορα μούρα, και το χυμό από 1 λάιμ.

3) Παγωμένο Πράσινο Τσάι Chia: Το πράσινο τσάι ενεργοποιεί ήπια τον οργανισμό, ενώ οι σπόροι Chia είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνες και καλά ωμέγα-3 λιπαρά, προσφέροντας μακράς διαρκείας ενέργεια. Το μέλι προσθέτει γλυκύτητα και δίνει επιπλέον ενέργεια

Τρόπος παρασκευής: Ανακατέψτε 1 φλιτζάνι πράσινο τσάι, 1 κουταλιά της σούπας σπόρους chia και 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι.

4) Πικάντικo ρόφημα; Παρέχει καταπραϋντικές και αντι-φλεγμονώδεις ιδιότητες.
Τρόπος παρασκευής: Σιγοβράστε 2 φλιτζάνια ζεστό νερό σε μια μικρή κατσαρόλα. Προσθέστε 1 μικρό κομμάτι φρέσκο τζίντζερ, κομμένο σε φέτες. Στη συνέχεια, ¼ κουταλάκι του γλυκού κουρκουμά, 1 ½ κουταλάκι του γλυκού μέλι, και ¼ κουταλάκι του γλυκού κάρδαμο.

Σχετικά με τα συστατικά των αναφερόμενων ροφημάτων: Το νερό καρύδας, το πράσινο τσάι, τα μούρα, η βιταμίνη C, το τζίντζερ, ο κουρκουμάς αλλά και το μέλι έχουν συνδεθεί με αντιφλεγμονώδη δράση, ανοσοδιεγερτικές ιδιότητες, αναστολή της αγγειογένεσης, προστασία από βλάβες του DNA, καθώς και με μείωση του ρυθμού πολλαπλασιασμού των κακοήθων κυττάρων. Τα αυξανόμενα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα οφέλη για την υγεία αποδίδονται στις βιοδραστικές ενώσεις τους, κυρίως στις φαινολικές ουσίες όπως τα φλαβονοειδή (4, 5, 6, 7). To τζίντζερ και το μέλι συμβάλλουν επίσης στη μείωση των ανεπιθύμητων συμπτωμάτων της χημειοθεραπείας (8, 9).

Θυμηθείτε να καταναλώνετε πάντα φυσικά ροφήματα αλλά με μέτρο και ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Επιπλέον, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας πριν κάνετε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή σας ή χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα.

Άρθρο από

Βασίλης Κουκουλάς1, Α. Παόλα Ρόχας2
1. Προπτυχιακός Φοιτητής, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
2. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήματος Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Βασικών Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Βιβλιογραφία
1.Inglis JE, Lin PJ, Kerns SL, et al. Nutritional interventions for treating cancer-related fatigue: a qualitative review. Nutr Cancer. 2019;71(1):21-40. doi:10.1080/01635581.2018.1513046
2.Costantino A, Maiese A, Lazzari J, Casula C, Turillazzi E, Frati P, Fineschi V. The Dark Side of Energy Drinks: A Comprehensive Review of Their Impact on the Human Body. Nutrients. 2023 Sep 9;15(18):3922. doi: 10.3390/nu15183922.
3. Paydas S, Sonay Y, Avci A, Duman BB, Tümkaya E. Energy drinks and chemotherapy: can these products cause detrimental effects in cancer patients receiving chemotherapy? Eur J Intern Med. 2013 Jan;24(1):e3-4. doi: 10.1016/j.ejim.2012.10.003.
4. Manna K, Khan A, Kr Das D, Bandhu Kesh S, Das U, Ghosh S, Sharma Dey R, Das Saha K, Chakraborty A, Chattopadhyay S, Dey S, Chattopadhyay D. Protective effect of coconut water concentrate and its active component shikimic acid against hydroperoxide mediated oxidative stress through suppression of NF-κB and activation of Nrf2 pathway. J Ethnopharmacol. 2014 Aug 8;155(1):132-46. doi: 10.1016/j.jep.2014.04.046.
5. Kristo AS, Klimis-Zacas D, Sikalidis AK. Protective Role of Dietary Berries in Cancer. Antioxidants (Basel). 2016 Oct 19;5(4):37. doi: 10.3390/antiox5040037.
6. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
7. Villegas C, Perez R, Sterner O, González-Chavarría I, Paz C. Curcuma as an adjuvant in colorectal cancer treatment. Life Sci. 2021 Dec 1;286:120043. doi: 10.1016/j.lfs.2021.120043. Epub 2021 Oct 9. PMID: 34637800.
8. Waheed M, Hussain MB, Javed A, Mushtaq Z, Hassan S, Shariati MA, Khan MU, Majeed M, Nigam M, Mishra AP, Heydari M. Honey and cancer: A mechanistic review. Clin Nutr. 2019 Dec;38(6):2499-2503. doi: 10.1016/j.clnu.2018.12.019.
9. Kim SD, Kwag EB, Yang MX, Yoo HS. Efficacy and Safety of Ginger on the Side Effects of Chemotherapy in Breast Cancer Patients: Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Mol Sci. 2022 Sep 24;23(19):11267. doi: 10.3390/ijms231911267.

Νέα τεχνική διάγνωσης για τον Καρκίνο του προστάτη

Μία νέα εξέταση για τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη, που βασίζεται στην ανάλυση αποξηραμένων δειγμάτων αίματος, ανέπτυξαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Aston, στην Αγγλία.

Η εξέταση αναλύει ορισμένες δομές του αφυδατωμένου αίματος που μοιάζουν με κρυστάλλους. Μπορεί να δώσει το αποτέλεσμά της σε 15 λεπτά ή λιγότερο.

Η μη-επεμβατική αυτή τεχνική μπορεί να ανιχνεύσει με ακρίβεια 90% τους καρκινικούς όγκους του προστάτη πριν προκαλέσουν συμπτώματα, δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Igor Meglinski, καθηγητής Μηχανικής της Υγείας στο πανεπιστήμιο.

«Το επίτευγμα αυτό ανοίγει νέους δρόμους στη διάγνωση και την παρακολούθηση του καρκίνου. Αντιπροσωπεύει σημαντικό βήμα προόδου στην εξατομικευμένη Ιατρική και Ογκολογία», είπε.

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες. Η διάγνωσή του βασίζεται σε εξετάσεις όπως το ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA) που δεν είναι αλάνθαστες. Έτσι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση με μεθόδους, όπως η δακτυλική εξέταση και η βιοψία, για να οριστικοποιηθεί η διάγνωση.

Νέα μελέτη

Οι επιστήμονες του Aston δοκίμασαν την εξέτασή τους σε δείγματα από 108 εθελοντές. Οι 36 από αυτούς ήταν νεαροί υγιείς άνδρες και οι υπόλοιποι πάσχοντες από καρκίνο του προστάτη.

Οι ερευνητές δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στην επιστημονική επιθεώρηση Scientific Reports. Όπως γράφουν, εξέτασαν την δομή των πρωτεϊνών στο αποξηραμένο αίμα, χρησιμοποιώντας μία εξελιγμένη τεχνική που είναι γνωστή ως βασισμένη στην πόλωση ανακατασκευή εικόνας (polarisation-based image reconstruction).

Οι ερευνητές εστίασαν στον τρόπο με τον οποίοι οι πρωτεΐνες αλλάζουν το τρισδιάστατο σχήμα τους και ενώνονται μεταξύ τους στα πρώιμα στάδια της νόσου. Με αυτό τον τρόπο εντόπισαν σημαντικές αλλαγές μεταξύ των υγιών και των καρκινικών δειγμάτων.

Ο Dr. Meglinski είπε ότι η όλη εξέταση, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου αποξήρανσης του αίματος, διαρκεί 15 λεπτά. Η μέθοδος είχε ακρίβεια 90% στην διάγνωση των πρώιμων καρκίνων του προστάτη. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο απ’ ό,τι με τις υπάρχουσες μεθόδους προσυμπτωματικού ελέγχου. Είναι επίσης «πολλά υποσχόμενο» για τη βελτίωση της διάγνωσης του καρκίνου, πρόσθεσε.

«Ο καρκίνος του προστάτη προκαλεί το σχεδόν 10% των θανάτων από κακοήθη νόσο στους άνδρες. Αποτελεί επίσης μία από τις κύριες αιτίες θανάτου στην τρίτη ηλικία», είπε. «Το προσδόκιμο επιβιώσεως, όμως, για το 90% των ανδρών που διαγιγνώσκονται με αρχικού σταδίου νόσο, είναι 15 χρόνια ή περισσότερα. Επομένως, πρέπει να βρούμε νέους τρόπους για να εντοπίζουμε νωρίς τους πάσχοντες».

Στη νέα εξέταση χρησιμοποιούνται δείγματα αίματος από τους ασθενείς και όχι από τον προστάτη τους. Έτσι είναι λιγότερο τραυματική για τους πάσχοντες.

Ωστόσο τα νέα ευρήματα είναι προκαταρκτικά και πρέπει να επαληθευτούν σε μεγαλύτερες μελέτες, πριν θεωρηθούν οριστικά, κατέληξε.

 

Πηγή: iatropedia.gr

2 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Επιζώντων Καρκίνου

Κάθε χρόνο, η πρώτη Κυριακή του Ιουνίου έχει οριστεί ως ημέρα – φόρος τιμής στο δύσκολο αγώνα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με καρκίνο καθώς και οι φροντιστές τους.

Πρόκειται για μία ημέρα εορτασμού που ξεκίνησε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, και σιγά σιγά εξαπλώθηκε στον υπόλοιπο κόσμο ως Ημέρα Ζωής, στοχεύοντας στην κατάρριψη του μύθου ότι ο καρκίνος είναι θανατηφόρος, και αποτελώντας έναν φάρο ελπίδας για το μέλλον των ασθενών.

Παράλληλα, αποτελεί ένα κάλεσμα για δράση για περαιτέρω έρευνα, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με τη νόσο του καρκίνου με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και κυρίως των επιζώντων αυτού.

Στην Ελλάδα, κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου, αποτελώντας τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ έχει καταγραφεί ως η πρώτη αιτία θανάτου για την ηλικιακή ομάδα από 65 μέχρι 74 ετών.

Αυτή η ημέρα, λοιπόν, είναι μια ευκαιρία σε όλους τους ανθρώπους που ζουν με ιστορικό καρκίνου να συνδεθούν μεταξύ τους, να γιορτάσουν και να στηρίξουν ο ένας τον άλλον σε αυτό το δύσκολο ταξίδι της νόσου, έχοντας βέβαια δίπλα τους πληθώρα Συλλόγων και Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών που τους υποστηρίζουν σθεναρά για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Επιβιώσαντες από καρκίνο

Σύμφωνα με έρευνες, το 2022, υπολογίζεται πως το 69% των επιζώντων έχουν ζήσει περισσότερα από 5 χρόνια από τη διάγνωσή τους, το 47% περισσότερα από 10 χρόνια, ενώ το 18% των επιζώντων έχουν ζήσει περισσότερα από 20 χρόνια από τη διάγνωσή τους.

Ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου, επηρεάζονται και τα ποσοστά επιβίωσης, καθώς αυτά σχετίζονται τόσο με τον τρόπο ανίχνευσης, το στάδιο της διάγνωσης, όσο και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να σημειωθεί πως τα υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης για ορισμένους τύπους καρκίνου αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο ποσοστό ασθενών που έχουν διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο. Το γεγονός αυτό, μπορεί να οφείλεται στη διαθεσιμότητα και την αποδοχή προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, που οδηγούν σε έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση. Παράλληλα, η επιβίωση μπορεί να εξαρτάται από την κατάσταση της υγείας του εκάστοτε ατόμου, την ύπαρξη συννοσηροτήτων, καθώς και πληθώρα άλλων παραγόντων. Ακόμη και μέσα στην εποχή προόδου της έρευνας και της τεχνολογίας, ορισμένοι τύποι καρκίνου παραμένουν δύσκολο να διαγνωστούν έγκαιρα αλλά και να αντιμετωπιστούν ριζικά σε σύγκριση με άλλους τύπους καρκίνου.

Οι Έλληνες χειρουργοί ογκολόγοι επισημαίνουν ότι απαιτείται η οργάνωση εξειδικευμένων κέντρων αντιμετώπισης του καρκίνου κατά όργανο-στόχο (μαστός, παχύ έντερο-ορθό, οισοφάγος-στόμαχος, ήπαρ, πάγκρεας-χοληφόρα, γυναικολογικός καρκίνος, καρκίνος κεφαλής και τραχήλου, μελάνωμα, κλπ.), χωροταξικά κατανεμημένων στην επικράτεια, ανάλογα με τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις απαιτήσεις, συνυφασμένες με τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας. «Είναι βέβαιο ότι η δημιουργία τέτοιων εξειδικευμένων κέντρων θα βοηθήσει την καλύτερη και αποδοτικότερη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με καρκίνο στη χώρα μας».

Το Κάπα3, θέτει πάντοτε στο επίκεντρο τον ασθενή με καρκίνο καθώς και το οικογενειακό του περιβάλλον, ενώ μέσα από τις δράσεις του, αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των ασθενών -σε κάθε στάδιο της νόσου από την διάγνωση, τη θεραπεία έως και την αποκατάσταση-, στη δημιουργία νέων προοπτικών για κοινωνική ενσωμάτωση και επανένταξη, κοινωνική προστασία και απασχόληση μέσω του κατάλληλου σχεδιασμού,  συντονισμού και υλοποίησης ανάλογων δράσεων.

Ας γιορτάσουμε σήμερα όλοι μαζί αυτή την ημέρα για τη ΖΩΗ, με το σύνθημα πως ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΣ στον αγώνα διεκδίκησης της ζωής.

 

Πηγές:

https://ncsd.org/about-us/

https://www.ygeiamou.gr/%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/372943/karkinos-posa-peristatika-echi-i-ellada-kathe-chrono-i-sichnoteri-tipi/

 

Ποιες απεικονιστικές εξετάσεις πρέπει να κάνουν κάθε χρόνο, άνδρες και γυναίκες

O ομότιμος καθηγητής Ακτινολογίας κ. Κυριάκος Στριγγάρης μας εξηγεί πόση σημαντική είναι έμφαση η συνεισφορά της ακτινολογίας και των πολλαπλών μεθόδων της, καθώς σύμφωνα με πολλές μελέτες αυξάνει το προσδόκιμο ζωής και μειώνει τη θνησιμότητα

«Από την ενηλικίωση και μετά ένα υπερηχογράφημα άνω κάτω κοιλίας κατ’ έτος, είναι πολύ σημαντικό και προλαμβάνει πάρα πολλά νοσήματα, ιδιαίτερα της κοιλιακής χώρας. Με αυτή την εξέταση βλέπουμε συκώτι, νεφρούς, πάγκρεας, αλλά και τα έσω γεννητικά όργανα, στις γυναίκες, που κινδυνεύουν από τον καρκίνο των ωοθηκών, ο οποίος είναι ένας καρκίνος που διατρέχει τελείως αθόρυβα, δεν προειδοποιεί και διαγιγνώσκεται σε τελικό στάδιο. Για τους δε άντρες αυτή η εξέταση είναι σημαντική, καθώς σε όργανα όπως οι νεφροί και ο προστάτης, προλαμβάνονται πολλά νοσήματα και ιδιαίτερα ο καρκίνος του προστάτη, σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σε περίπτωση ευρήματος στο υπερηχογράφημα ή στην κλινική εξέταση, και αν βρεθεί αυξημένο το PSA, τότε αντί βιοψίας όπως γινόταν μέχρι πρόσφατα, πλέον γίνεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία. Συγχρόνως όμως, με τις απεικονιστικές εξετάσεις χρειάζονται και οι γενικές εξετάσεις αίματος», είπε ο ομότιμος καθηγητής Ακτινολογίας, μιλώντας στο Πρακτορείο FM και την Τάνια Μαντουβάλου για να προσθέσει στη συνέχεια πως στην ενηλικίωση πρέπει να γίνεται και μία ακτινογραφία θώρακος για να υπάρχει σημείο αναφοράς, και εν συνεχεία μπορεί να γίνεται ανά τριετία, ή εφόσον υπάρχουν συμπτώματα.

Αξονική τομογραφία για καπνιστές άνω των 40

Σύμφωνα με τον καθηγητή, για όλες οι γυναίκες χαμηλού και υψηλού κινδύνου, (σ.σ.: που έχουν ιστορικό ή ύποπτες γονιδιακές μεταλλάξεις) προβλέπεται στην ηλικία των 30 ετών ένα υπερηχογράφημα μαστών, ως υπερηχογράφημα αναφοράς, όπως αντίστοιχα γίνεται και με τη μαστογραφία στην ηλικία των 40. «Και στη συνέχεια κάθε χρόνο μαστογραφία, πάντα συνδυαστικά με υπερηχογράφημα μαστών. Εφόσον υπάρχει εύρημα ή αποτιτανώσεις στο υπερηχογράφημα μαστών, οι οποίες δεν είναι ξεκάθαρο αν είναι καλοήθεις ή κακοήθεις, τότε μία μαγνητική μαστογραφία λύνει το πρόβλημα». Είναι σημαντική η συμβολή της αξονικής τομογραφίας και είναι κάτι που από χρόνια συνιστά η Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία σε άτομα άνω των 40 ετών που είναι καπνιστές, αναφέρει, σε άλλο σημείο της συνέντευξης του, ο επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Ακτινολογικής Εταιρείας, για να επισημάνει στη συνέχεια ότι «αν διαπιστώσουμε έγκαιρα έναν μικρό καρκίνο του πνεύμονα που δεν έχει εξαπλωθεί και ο ασθενής χειρουργηθεί, σώζεται η ζωή του. Και τώρα πια το υπουργείο Υγείας έχει αναγνωρίσει αυτή τη δυνατότητα και πρόκειται σύντομα να βάλει την αξονική υψηλής ευκρίνειας και χαμηλής δόσης ακτινοβολίας στον προσυμπτωματικό έλεγχο».

Όσον αφορά την κολονοσκόπηση, που θεωρείται η μόνη gold standard διαγνωστική εξέταση για καρκίνο παχέος εντέρου, ο καθηγητής τονίζει ότι πρέπει να γίνεται μετά τα 45 ανά πενταετία προληπτικά, και όταν υπάρχει ιστορικό μπορεί να ξεκινά από τα 35, και πάλι να γίνεται ανά πενταετία. «Σε περίπτωση ευρημάτων πχ πολύποδες, ο γιατρός θα κρίνει αν η εξέταση γίνει νωρίτερα από την πενταετία. Αν κάποιος όμως δεν μπορεί να κάνει κανονική κολονοσκόπηση, έχει τη δυνατότητα να κάνει εικονική κολονοσκόπηση, δηλαδή αξονική κολονοσκόπηση, όπου εκεί “τρέχοντας” με ανασυνθέσεις εικόνων μέσα στο έντερο, μπορούμε να δούμε αν υπάρχει κάποια εστία, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε βιοψία», καταλήγει ο κ. Στριγγάρης.

Πηγή: news4health.gr

Διατροφή κατά τη διάρκεια της Χημειοθεραπείας

Είναι ένας τρόπος θεραπείας του καρκίνου που χρησιμοποιεί φάρμακα για να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα είναι η Χημειοθεραπεία 

Ο ρόλος της διατροφής στη χημειοθεραπεία στοχεύει τόσο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, όσο και στην σωστή και ολοκληρωμένη θρέψη του σώματος. Τελευταίως στο εξωτερικό εφαρμόζεται το πρόγραμμα Ανίχνευσης Διατροφικού Κίνδυνου.

Τι είναι η Ανίχνευση Διατροφικού Κινδύνου, (Nutritional Risk Screening, NRS), στον καρκίνο;

Η Ανίχνευση Διατροφικού Κινδύνου εκτιμά την υποθρεψία του ασθενούς και κατ’ επέκταση τις διατροφικές απαιτήσεις του, ανάλογα με τη μορφή θεραπείας και τον τύπο καρκίνο.

Πιο αναλυτικά, κατά τη διαδικασία ανίχνευσης συλλέγονται στοιχεία του διατροφικού προφίλ του κάθε ασθενούς, τα οποία αξιολογούνται με στόχο την βελτίωση του διατροφικού του σχήματος και τη σωστή αντιμετώπιση πιθανής υποθρεψίας. Σε περίπτωση εντοπισμού διατροφικού προβλήματος, καθορίζεται η διατροφική παρέμβαση. Με αυτόν τον τρόπο, η Ανίχνευση Διατροφικού Κινδύνου συμβάλει όχι μόνο στην ταχύτερη ανάρρωση αλλά και στη μέγιστη ανταπόκριση στη θεραπεία.

Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα εφαρμόζεται σε νοσοκομεία του εξωτερικού, βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και διεθνώς εδραιωμένες μεθόδους και έχει εγκριθεί από διεθνείς φορείς όπως την Αμερικανική Εταιρεία Παρεντερικής & Εντερικής Διατροφής (ASPEN) και την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Παρεντερικής & Εντερικής Διατροφής (ESPEN).

Χημειοθεραπεία και Θρεπτικά Συστατικά

Το σώμα χρησιμοποιεί θερμίδες και πρωτεΐνες ως καύσιμο για την υποστήριξη υγιών οργάνων, την αποκατάσταση των μυών και την καθημερινή δραστηριότητα. Χρειάζεται, όμως,  περισσότερες θερμίδες και πρωτεΐνες κατά τη διάρκεια των περισσότερων τύπων καρκίνου και θεραπειών. Οι επιπλέον θερμίδες και η πρωτεΐνη χρησιμοποιούνται για την επούλωση ιστών και την καταπολέμηση των λοιμώξεων κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας. Για το λόγο αυτό, οι περισσότεροι άνθρωποι που υποβάλλονται σε θεραπεία για τον καρκίνο πρέπει να τρώνε περισσότερο από ό,τι έχουν συνηθίσει να τρώνε. Διαφορετικά, μπορεί να υποσιτιστούν και να χάσουν βάρος. Προσπαθήστε να συμπεριλάβετε τρόφιμα από την ακόλουθη λίστα σε κάθε γεύμα:

  • Πρωτεϊνούχες τροφές: Φυτικές πρωτεΐνες όπως φασόλια, φακές και σόγια, καθώς και άπαχες ζωικές πρωτεΐνες όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρια και θαλασσινά και αυγά.
  • Φρούτα και λαχανικά: Επιλέξτε μια ποικιλία από πολύχρωμα φρούτα και λαχανικά.
  • Γαλακτοκομικά και γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά εναλλακτικά (αγελάδα, σόγια, αμύγδαλο, ρύζι κ.λπ.): γάλα, τυρί, ελληνικό γιαούρτι, τυρί κότατζ και κεφίρ. Τα γαλακτοκομικά είναι συχνά καλές πηγές πρωτεΐνης.
  • Δημητριακά ολικής αλέσεως και αμυλούχα λαχανικά: βρώμη, κινόα, κριθάρι, καστανό ρύζι, ποπ κορν, καλαμπόκι, πατάτες, μπιζέλια, 100% ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, δημητριακά και κράκερ.
  • Θρεπτικά λίπη: ελαιόλαδο, λάδι, βούτυρο ξηρών καρπών (όπως φυστικοβούτυρο ή αμυγδαλοβούτυρο), αβοκάντο, ξηροί καρποί και σπόροι.
  • Ποτά: νερό, τσάι, καφές (ιδιαίτερα χωρίς καφεΐνη), γάλα και αραιωμένος χυμός.

Τρόφιμα προς αποφυγή κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας

  • Μη παστεριωμένος χυμός, μηλίτης, γάλα, γιαούρτι.
  • Πάπια ψυγείου, συκώτι κοτόπουλου ή άλλο πατέ κρέατος, καθώς τα όργανα που χρησιμοποιούνται δεν μαγειρεύονται πάντα και μπορεί να φιλοξενούν καμπυλοβακτηρίδιο ή άλλα βακτήρια
  • Παγωμένα, έτοιμα προς κατανάλωση σάντουιτς ή σαλάτες deli φτιαγμένες με αυγό, ζαμπόν, κοτόπουλο ή θαλασσινά
  • Άψητα χοτ ντογκ, αλλαντικά σε φέτες ή άψητο σαλάμι, λόγω του αυξημένου κινδύνου μόλυνσης με λιστέρια
  • Καπνιστά ψάρια, στα οποία περιλαμβάνονται ντιπ και αλείμματα με καπνιστά ψάρια
  • Μαλακά τυριά από μη παστεριωμένο γάλα, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων τυριών με μπλε φλέβες, Brie, Camembert, φέτα, κατσικίσιο τυρί και queso fresco ή queso blanco
  • Ωμό ή μισοψημένο βόειο κρέας, ιδιαίτερα μοσχαρίσιο κιμά, ή οποιοδήποτε ωμό ή μισοψημένο κρέας ή πουλερικά.
  • Ωμά ή μισοψημένα οστρακοειδή, συμπεριλαμβανομένων των μυδιών, των κυδωνιών και των στρειδιών.
  • Σούσι, σασίμι και ορισμένα είδη ψαριών με υψηλά επίπεδα υδραργύρου.
  • Ωμά ή μισοψημένα αυγά, συμπεριλαμβανομένων μαλακών βρασμένων, και τρόφιμα που παρασκευάζονται με ωμά αυγά.

Τι να φάτε μετά τη χημειοθεραπεία 

Μετά τη χημειοθεραπεία, είναι σημαντικό να:

  • Τρώτε μια ποικιλία από πολύχρωμα λαχανικά και φρούτα καθημερινά, όπως σκούρα πράσινα και κίτρινα λαχανικά και εσπεριδοειδή.
  • Τρώτε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως φρούτα, λαχανικά, φασόλια και δημητριακά ολικής αλέσεως.
  • Περιορίστε την πρόσληψη εξαιρετικά επεξεργασμένων υδατανθράκων και προστιθέμενης ζάχαρης.
  • Ενσωματώστε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες σε κάθε γεύμα και σνακ.
  • Αποφύγετε ή περιορίστε το αλκοόλ.

Πώς να διαχειριστείτε τα προβλήματα διατροφής

Η χημειοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από διατροφικά προβλήματα ως συχνές παρενέργειες της θεραπείας. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

Απώλεια όρεξης

Ένα άτομο μπορεί να χάσει την όρεξή του εν μέρει ή εξ ολοκλήρου ενώ υπέρκειται σε χημειοθεραπεία.

Για να διαχειριστεί την απώλεια όρεξης:

  • Τρώτε πέντε ή έξι μικρότερα γεύματα όλη την ημέρα αντί για τρία μεγάλα γεύματα.
  • Κρατήστε τα σνακ κοντά σας για να φάτε όταν είναι δυνατόν.
  • Πάρτε συχνές γουλιές υγρών που προσθέτουν θερμίδες και θρεπτικά συστατικά, όπως χυμό, γάλα ή σούπα.

Ναυτία

Η ναυτία είναι μια κοινή παρενέργεια της χημειοθεραπείας. Μπορεί να δυσκολέψει ένα άτομο να φάει και μπορεί να τους κάνει να αισθάνονται σαν εμετό. Ένα άτομο μπορεί να είναι σε θέση να διαχειριστεί τη ναυτία με διάφορους τρόπους, όπως:

  • τρώγοντας τρόφιμα που είναι εύκολα για το στομάχι, όπως απλό τοστ ή καθαρό ζωμό
  • τρώγοντας τακτικά, ακόμα κι αν είναι μόνο μικρά σνακ
  • να μην πιέζονται για συγκεκριμένα τρόφιμα και να επιλέγουν να τρώνε τρόφιμα που απολαμβάνουν
  • πίνοντας μικρές ποσότητες υγρών καθ ‘όλη τη διάρκεια της ημέρας
  • τρώγοντας τρόφιμα και ποτά που βρίσκονται σε θερμοκρασία δωματίου
  • τρώγοντας ξηρό τοστ ή κράκερ πριν πάτε για ύπνο

Πονεμένο στόμα 

Η χημειοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει πληγές στο στόμα και ευαίσθητα ούλα, γεγονός που μπορεί να κάνει το φαγητό άβολο.

  • Επιλέξτε τρόφιμα που είναι εύκολο να μασήσετε, όπως ομελέτα, κρέμες και μιλκσέικ.
  • Μαλακώστε τα τρόφιμα με σάλτσες, ζωμό ή σάλτσα.
  • Φάτε με ένα μικρότερο κουτάλι για να βοηθήσετε να πάρετε μικρότερες μπουκιές.
  • Τρώτε κρύα τρόφιμα ή τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου.
  • Αποφύγετε τρόφιμα που μπορούν να βλάψουν το στόμα, όπως εσπεριδοειδή, πιπεριές τσίλι, αλμυρά τρόφιμα και αιχμηρά, τραγανά τρόφιμα.

Δυσκολία στην κατάποση 

Η χημειοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στο λαιμό, προκαλώντας ένα πρόβλημα που ονομάζεται οισοφαγίτιδα. Αυτό μπορεί να κάνει ένα άτομο να αισθάνεται σαν να έχει ένα κομμάτι στο λαιμό του ή ότι ο λαιμός του καίγεται.

  • Επιλέξτε τρόφιμα που είναι πιο εύκολο να καταπιείτε, όπως μιλκσέικ, μαγειρεμένα δημητριακά ή ομελέτα.
  • Μαγειρέψτε τα τρόφιμα μέχρι να είναι μαλακά και τρυφερά.
  • Κόψτε το φαγητό σε μικρότερα κομμάτια ή πολτοποιήστε το χρησιμοποιώντας ένα μπλέντερ.
  • Πιείτε ποτά μέσα από ένα καλαμάκι.
  • Αποφύγετε τα τρόφιμα που είναι ζεστά, πικάντικα, όξινα, αιχμηρά και τραγανά.

Απώλεια βάρους

Ο καρκίνος μπορεί να προκαλέσει απώλεια βάρους, ή η απώλεια βάρους μπορεί να είναι παρενέργεια της θεραπείας.

  • Τρώτε σύμφωνα με ένα πρόγραμμα αντί να περιμένετε να αισθανθείτε πεινασμένοι.
  • Τρώτε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες και πρωτεΐνες.
  • Πίνετε μιλκσέικ, smoothies ή χυμούς.
  • Προσθέστε σκόνες πρωτεΐνης σε γεύματα, όπως πλιγούρι βρώμης, smoothies και σούπες

Δυσκοιλιότητα

Ένα άτομο μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της δυσκοιλιότητας:

  • πίνοντας περισσότερα υγρά
  • χρησιμοποιώντας καθαρτικά εάν τα συστήσει η ομάδα φροντίδας του καρκίνου
  • αύξηση της σωματικής δραστηριότητας
  • περιορίζοντας τα τρόφιμα και τα ποτά που μπορούν να προκαλέσουν αέρια

Διάρροια 

  • Πίνετε πολλά υγρά σε θερμοκρασία δωματίου για να αποτρέψετε την αφυδάτωση.
  • Περιορίστε τα ποτά που περιέχουν καφεΐνη.
  • Αφήστε τα ανθρακούχα ποτά να χάσουν το αφρό τους ή ανακατέψτε τα πριν τα πιείτε.
  • Καταναλώστε περισσότερα τρόφιμα πλούσια σε κάλιο, όπως χυμό πορτοκαλιού, χυμό ντομάτας, μπανάνες και πατάτες.
  • Δοκιμάστε τη δίαιτα BRAT, η οποία αποτελείται από μπανάνες, ρύζι, σάλτσα μήλου, τσάι και τοστ.
  • Δοκιμάστε συχνά, μικρά γεύματα.
  • Αποφύγετε τα τηγανητά, λιπαρά φαγητά.
  • Μειώστε τις τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, δημητριακά με πίτουρο και λαχανικά. Δοκιμάστε ψωμιά από αλεύρι βρώμης ή ραφιναρισμένο αλεύρι χωρίς σπόρους ή ξηρούς καρπούς. Αποφύγετε τα ωμά λαχανικά και τις φλούδες, τους σπόρους και τις ίνες των μη αποφλοιωμένων φρούτων. Συνεχίστε την κατανάλωση τροφών, φρούτων και λαχανικών με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μόλις σταματήσει η διάρροια (συμβουλευτείτε πρώτα τον διαιτολόγο και το γιατρό σας).

Από την κλινική Διαιτολόγο – Διατροφολόγο κα Ειρήνη Αμούργη

Πηγή : https://www.mednutrition.gr/portal/ygeia/alles-pathiseis/17866-fagita-kata-ti-diarkeia-tis-ximeiotherapeias?utm_source=newsletter_3044&utm_medium=email&utm_campaign=n

 

Μήνας Ευαισθητοποίησης για το πολλαπλό μυέλωμα

Τι επισημαίνουν ειδικοί επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας.

Ο μήνας Μάρτιος είναι παγκοσμίως αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (March Myeloma Action Month) με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ιδρύματος για το Μυέλωμα (IMF). Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως περίπου 600 ασθενείς που πάσχουν από αυτή τη χρόνια νόσο. Για το λόγο αυτό, η ευαισθητοποίηση του κοινού και οι πρωτοβουλίες για καλύτερη πληροφόρηση και ενημέρωση είναι σημαντικές.

Το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί το 10% του συνόλου των αιματολογικών κακοηθειών.

Το πολλαπλούν μυέλωμα είναι μια πλασματοκυτταρική δυσκρασία στην οποία μια ομάδα (ένας κλώνος) πλασματοκυττάρων πολλαπλασιάζεται αυτόνομα και παράγει μεγάλες ποσότητες μιας συγκεκριμένης ανοσοσφαιρίνης (ενός αντισώματος). Αυτή η κυτταρική δραστηριότητα έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως αναιμία, οστική νόσος, νεφρική ανεπάρκεια και υπερασβεστιαιμία. Ενδείξεις θεραπείας επίσης αποτελούν η υψηλή διήθηση του μυελού των οστών από κακοήθη πλασματοκύτταρα, ο υψηλός λόγος των ελεύθερων ελαφρών αλυσίδων στον ορό και η ανάδειξη οστικών βλαβών σχετιζόμενες με το μυέλωμα κατά την απεικόνιση με μαγνητική τομογραφία. Παραμένει μια δύσκολη νόσος, καθώς τα κακοήθη κύτταρα του μυελώματος αποκτούν ανθεκτικότητα στη θεραπεία με το χρόνο και η νόσος υποτροπιάζει.

Θεραπεία

Αναφορικά με τη θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών με συμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα, καίριο ρόλο κατέχει η δυνατότητα να υποβληθούν σε μεγαθεραπεία και αυτόλογη μεταμόσχευση. Για τους νέους ασθενείς χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας, η αυτόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων του μυελού των οστών αποτελεί θεραπεία εκλογής. Ως θεραπεία εφόδου χρησιμοποιούνται τριπλέτες αντι-μυελωματικών παραγόντων που συμπεριλαμβάνουν τον αναστολέα πρωτεασώματος μπορτεζομίμπη, τη δεξαμεθαζόνη και την κυκλοφωσφαμίδη ή τη θαλιδομίδη ή τη λεναλιδομίδη.

Στόχος της θεραπείας εφόδου είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων και η επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος πριν την αυτόλογη μεταμόσχευση. Πρόσφατα, έχει εγκριθεί ο συνδυασμός δαρατουμουμάμπης-μπορτεζομίμπης-θαλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης ως θεραπεία εφόδου σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που κρίνονται υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση. Ο συνδυασμός ενός νεότερου αναστολέα πρωτεασώματος, της καρφιλζομίμπης, σε συνδυασμό με λεναλιδομίδη και δεξαμεθαζόνη ως εισαγωγική θεραπεία έχει δείξει επίσης ενθαρρυντικά αποτελέσματα και βρίσκεται υπό κλινική αξιολόγηση. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία της μεταμόσχευσης, οι ασθενείς λαμβάνουν μονοθεραπεία με λεναλιδομίδη ως θεραπεία συντήρησης, ενώ και ο νεότερος αναστολέας πρωτεασώματος ιξαζομίμπη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός ως θεραπεία συντήρησης.

Ωστόσο, πολλοί ασθενείς δεν είναι υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση. Οι ασθενείς αυτοί θα λάβουν θεραπευτική αγωγή με συνδυασμούς φαρμάκων όπως η λεναλιδομίδη με δεξαμεθαζόνη, με ή χωρίς μπορτεζομίμπη, με στόχο την επίτευξη βαθιάς ανταπόκρισης η οποία θα καθορίσει την εξέλιξη του νοσήματός τους. Τα τελευταία χρόνια οι ρυθμιστικές αρχές ενέκριναν το συνδυασμό δαρατουμουμάμπης με λεναλιδομίδη και δεξαμεθαζόνη για νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης, πολυκεντρικής, φάσης 3 μελέτης MAIA ο συνδυασμός δαρατουμουμάμπης-λεναλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης μείωσε τον κίνδυνο για πρόοδο νόσου ή θάνατο κατά 44% σε σύγκριση με τον συνδυασμό λεναλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης που αποτελεί μια από τις θεραπείες εκλογής στο συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών. Η δαρατουμουμάμπη είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει επιλεκτικά το αντιγόνο CD38 που βρίσκεται στην επιφάνεια των πλασματοκυττάρων και η λεναλιδομίδη ανήκει στους ανοσοτροποποιητικούς παράγοντες. Άνω του 90% των ασθενών ανταποκρίθηκε στο νέο θεραπευτικό συνδυασμό και μάλιστα το ένα τέταρτο αυτών παρουσίασε αρνητική ελάχιστα υπολειπόμενη νόσο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με την εισαγωγή νεότερων θεραπευτικών παραγόντων την τελευταία δεκαετία (μπορτεζομίμπη, λεναλιδομίδη, καρφιλζομίμπη, πομαλιδομίδη, δαρατουμουμάμπη, ισατουξιμάμπη, ελοτουζουμάμπη, ιξαζομίμπη, σελινεξόρη, μαφοντοτινική μπελαταμπάμπη) το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί πλέον μια χρόνια νόσο καθώς μπορεί να τεθεί σε ύφεση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ωστόσο, το υποτροπιάζον ή/και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα μετά από πολλαπλές γραμμές θεραπείας αποτελεί πραγματική πρόκληση για τους κλινικούς ιατρούς.

Ανοσοθεραπείες

Οι νεότερες ανοσοθεραπείες όπως τα Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα (chimeric antigen receptor – CAR) και τα αμφι-ειδικά (bispecific) αντισώματα βρίσκονται υπό αξιολόγηση για ασθενείς με υποτροπιάζον ή/και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα τα τελευταία χρόνια. Το 2021 έλαβε έγκριση η πρώτη θεραπεία CAR T-cell στο πολλαπλούν μυέλωμα. Το idecabtagene vicleucel εγκρίθηκε για τη θεραπεία ασθενών με υποτροπιάζον και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας συμπεριλαμβανομένου ενός ανοσοτροποποιητικού παράγοντα, ενός αναστολέα πρωτεασώματος και ενός αντι-CD38 μονοκλωνικού αντισώματος, και οι οποίοι έχουν εμφανίσει επιδείνωση της νόσου στην πιο πρόσφατη γραμμή θεραπείας.

Τον Μάιο του 2022 ένα ακόμη CAR T cell το cilta-cel πήρε έγκριση για ασθενείς σε υποτροπή με 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας ανθεκτικοί σε αναστολέα πρωτεασώματος, ανοσοτροποιητικό παράγοντα και anti-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα. Η θεραπεία απαιτεί νοσηλεία σε εξειδικευμένα κέντρα με αντίστοιχες υποδομές και οι κυριότερες παρενέργειες της θεραπείας είναι το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών, νευρολογική τοξικότητα, αιματολογική τοξικότητα και λοιμώξεις που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή.

Τα αμφι-ειδικά αντισώματα σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που εμφανίζει ανθεκτικότητα σε τρεις τάξεις φαρμάκων (αναστολείς πρωτεασώματος, ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες, μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του CD38) παρουσίασαν πολύ υψηλά ποσοστά ανταπόκρισης άνω του 60% στις κλινικές δοκιμές και το 2022 τρεις τέτοιοι παράγοντες έλαβαν έγκριση, το teclistamab, το talquetamab και το enlaratanab. Τα φάρμακα αυτά, όπως και οι CAR T θεραπείες, έχουν συγκεκριμένο προφίλ τοξικότητας και η χορήγησή τους χρήζει εξειδικευμένων κέντρων.

Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών

H Mονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλινικής και μεταφραστικής έρευνας στις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες, όπως το πολλαπλούν μυέλωμα, η αμυλοείδωση, η μακροσφαιριναιμία του Waldenstrom, μονοκλωνικές γαμμαπάθειες αδιευκρίνιστης σημασίας, κ.λπ.. Η Μονάδα έχει σημαντική στελέχωση από ιατρούς, νοσηλευτικό προσωπικό, βιολόγους, διαχειριστές δεδομένων κλινικών μελετών, κ.λπ.. Διευθύνεται από τον Καθηγητή Μελέτιο Αθανάσιο Κ. Δημόπουλο. Υπηρετούν στη Μονάδα επιπλέον τρία μέλη ΔΕΠ, ο Καθηγητής Ευάγγελος Τέρπος, ο Καθηγητής Ευστάθιος Καστρίτης και η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου.

Στα 30 χρόνια λειτουργίας της, το επιστημονικό προσωπικό της Μονάδας έχει δημοσιεύσει πάνω από 2500 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά που αφορούν στο νόσημα αυτό. Aπό αυτές τις εργασίες, οι 200 έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά υψηλού κύρους, με μεγάλο συντελεστή απήχησης, όπως τα New England Journal of Medicine, Lancet, Cell, Lancet Oncology, Journal of clinical Oncology, JAMA, Annals of Oncology και Blood. Αφορούν μελέτες που έχουν αλλάξει τον τρόπο χειρισμού των πλασματοκυτταρικών νεοπλασιών και έχουν οδηγήσει σε πληθώρα εγκρίσεων νέων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος. Με βάση το ερευνητικό έργο των μελών της, η Μονάδα κατατάσσεται πέμπτη στη διεθνή κατάταξη “Expertscape” των σημαντικότερων Κέντρων παγκοσμίως τόσο στον τομέα του Πολλαπλού Μυελώματος, όσο και στην Αμυλοείδωση και στην μακροσφαιριναιμία Waldenstrom.

Τα τελευταία 20 έτη η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών έχει αναπτύξει μια εξειδικευμένη μονάδα διεξαγωγής κλινικών μελετών που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο και συμμετέχει ενεργά στις εγκριτικές διαδικασίες όλων των νεώτερων θεραπευτικών συνδυασμών. Η Μονάδα κατέχει από τον Ιούλιο του 2012 πιστοποίηση ποιότητας ISO 9001 για «θεραπευτικές, νοσηλευτικές και διοικητικές υπηρεσίες σε επίπεδο βραχείας νοσηλείας, διεξαγωγή κλινικών μελετών και μεταφραστική έρευνα» γεγονός που αποτυπώνει το υψηλής ποιότητας ερευνητικό κλινικό έργο που διεξάγεται.

Από το 1993 έως σήμερα έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 500 κλινικές δοκιμές όλων των φάσεων στη μονάδα και οι  περισσότερες αφορούν στο πολλαπλούν μυέλωμα. Συνολικά έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 5000 ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα και μέσω της διενέργειάς τους, οι ασθενείς μας έχουν πρόσβαση σε νέους παράγοντες προτού λάβουν έγκριση και είναι διαθέσιμοι στην καθημερινή κλινική πρακτική. Στη δεδομένη χρονική στιγμή περισσότεροι από 700 ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες συμμετέχουν σε κλινικά πρωτόκολλα της Μονάδας.

Συμπερασματικά, οι θεραπευτικές εξελίξεις στο πολλαπλούν μυέλωμα είναι διαρκείς και νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί εντάσσονται στη θεραπευτική φαρέτρα και προσφέρουν νέες επιλογές στους ασθενείς. Ωστόσο, το ερευνητικό ενδιαφέρον παραμένει έκδηλο με απώτερο στόχο την επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος με τελικό στόχο την ίαση. Αν και προς το παρόν δε συστήνεται μέθοδος διαλογής (screening) για το γενικό πληθυσμό, η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών με μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα καθιστά δυνατή την έγκαιρη έναρξη θεραπείας πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων εκ της υποκείμενης νόσου.

Πηγή: www.iatronet.gr

Εξέταση αίματος ανιχνεύει με 83% ακρίβεια τον καρκίνο του παχέος εντέρου

Τα ευρήματα προέρχονται από τη μελέτη ECLIPSE, μια κλινική δοκιμή σε πολλές χώρες με τη συμμετοχή σχεδόν 8.000 ατόμων ηλικίας 45-84 ετών. Οι ερευνητές συνέκριναν την εξέταση αίματος, που ανιχνεύει σήματα καρκίνου του παχέος εντέρου στο αίμα από το DNA που αποβάλλεται από τους όγκους, με την κολονοσκόπηση.

Συγκεκριμένα, από τα 7.861 άτομα που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα, το 83,1% των συμμετεχόντων που επιβεβαιώθηκε με κολονοσκόπηση ότι πάσχει από καρκίνο του παχέος εντέρου είχε θετική εξέταση αίματος και το 16,9% αρνητική εξέταση. Το τεστ ήταν πιο ευαίσθητο για τους καρκίνους του παχέος εντέρου, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων σε πρώιμο στάδιο, αλλά λιγότερο ευαίσθητο για τις προχωρημένες προκαρκινικές αλλοιώσεις, οι οποίες μπορούν να μετατραπούν σε καρκίνο με την πάροδο του χρόνου.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους ενήλικες στις ΗΠΑ και αναμένεται να προκαλέσει 53.010 θανάτους το 2024. Ενώ τα ποσοστά θανάτου στους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας έχουν μειωθεί, τα ποσοστά μεταξύ των ατόμων κάτω των 55 ετών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 1% ετησίως από τα μέσα της δεκαετίας του 2000. Οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν τα άτομα μέσου κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου να αρχίζουν τακτικό έλεγχο στην ηλικία των 45 ετών. Ωστόσο, υπολογίζεται ότι μόνο το 50% με 60% των ατόμων που χρειάζεται να κάνουν προληπτικό έλεγχο, κάνουν αυτές τις εξετάσεις.

«Η ύπαρξη μιας εξέτασης με βάση το αίμα, την οποία οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν κατά τη διάρκεια των συνηθισμένων επισκέψεων στον γιατρό, θα μπορούσε να αποτελέσει μια ευκαιρία για να βοηθήσουμε περισσότερους ανθρώπους να κάνουν προληπτικό έλεγχο», επισημαίνει ο Γουίλιαμ Γκρέιντι, γαστρεντερολόγος στο Fred Hutchinson Cancer Center και καθηγητής στον Τομέα Γαστρεντερολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: dailypharmanews.gr

Εμβολιασμοί Ενηλίκων 2024.Ποιες είναι οι οδηγίες ;

Την Παρασκευή δόθηκε στην δημοσιότητα το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων για το 2024, με κάποιες σημαντικές αλλαγές, που αφορούν όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα ή κάποια ηλικία.

1. Η σημαντικότερη και ευχάριστη αλλαγή είναι ότι πλέον είναι διαθέσιμο για ΟΛΑ τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω το νέο εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα, που πέρυσι που πρωτοήρθε στην Ελλάδα δόθηκε μόνο σε ανοσοκατασταλμένους κάποιας ηλικίας. Το συγκεκριμένο εμβόλιο, το Shingrix, είναι αποτελεσματικότατο (πάνω από 90% στην πρόληψη του έρπητα ζωστήρα αλλά και των επιπλοκών του), και φαίνεται να κρατά αποτελεσματικότητα σε βάθος χρόνων. Μέχρι τώρα, υπήρχε η δυνατότητα να εμβολιαστεί κανείς με το Zostavax μόνο, και εφόσον ήταν 60-75 ετών. Τώρα καταργείται το ανώτερο όριο και δίνεται ένα αποτελεσματικότερο εμβόλιο στον γενικό πληθυσμό.
Αν έχετε περάσει έρπητα ζωστήρα πρόσφατα, δικαιούστε το εμβόλιο μετά την συμπλήρωση ενός έτους. Αν έχετε κάνει το παλαιότερο εμβόλιο, το Zostavax, προτείνεται να εμβολιαστείτε μετά από 5 χρόνια με το νέο (αν και αφήνεται παραθυράκι στις συστάσεις, για τους άνω των 70, να επισπευσθεί αυτό το διάστημα).Το Shingrix χορηγείται σε 2 δόσεις σε απόσταση 2 μηνών και έχει τις συνήθεις παρενέργειες.

2. Κατά τα άλλα, υπάρχει μια επέκταση της ηλικίας των ιδιαίτερα ευπαθών που προτείνεται να εμβολιαστούν για τον ιό HPV, των θηλωμάτων, οπότε οι 18-45 ετών με ανοσοκαταστολή θα πρέπει να το συζητήσουν με τους θεράποντές τους (μέχρι τώρα ήταν 18-26).

3. Να θυμόμαστε ότι η ενήλικη ζωή έχει τα δικά της εμβόλια: Δείτε, οι 65 ετών και άνω, αν πρέπει κάποια στιγμή να κάνετε το νέο εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο (αν έχει περάσει πενταετία από τα 2 προηγούμενα ή έχετε κάνει μόνο ένα). Θυμηθείτε, οι διαβητικοί, ότι προτείνεται να καλυφθείτε εμβολιαστικά για την Ηπατίτιδα Β για παράδειγμα. Ελέγξτε πότε κάνατε αναμνηστικές δόσεις για τέτανο (+διφθερίτιδα/ κοκκύτη). Να θυμόμαστε και ότι ορισμένοι ανοσοκατασταλμένοι ΔΕΝ μπορούν να προφυλαχθούν από συγκεκριμένα νοσήματα με τον εμβολιασμό, οπότε πρέπει το περιβάλλον τους να εμβολιάζεται, ώστε να δημιουργεί ασπίδα προστασίας γύρω τους.

4. Ειδικά αν είστε εκπαιδευτικοί, υγειονομικοί, φοιτητές, αν σκοπεύετε να ταξιδέψετε στο εξωτερικό, αν έχετε ανοσοκατασταλμένους στην οικογένειά σας, ελέγξτε την ανοσία σας για ιλαρά: Έχετε νοσήσει στο παρελθόν; ΟΚ.

5. Ειδικά για την εγκυμοσύνη, να θυμόμαστε την ανάγκη αναμνηστικής δόσης τετάνου-διφθερίτιδας-κοκκύτη μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας.

6. Να θυμόμαστε τέλος ότι υπάρχει πάντα η ανάγκη ανοσοποίησης απέναντι στον κορωνοϊό. Στις ΗΠΑ ξεκίνησε η συζήτηση για την πιθανότητα οι ευπαθέστεροι να κάνουν στο 6μηνο νέα δόση. Και να θυμόμαστε, ότι με βάση τα νεότερα στοιχεία από τις ΗΠΑ, ο εμβολιασμός προστατεύει ΚΑΙ απέναντι στην απλή συμπτωματική νόσο, όχι μόνο απέναντι στην βαριά νόσηση και τον θάνατο, ακόμη και στο διάστημα των 3-6 μηνών μετά τον επικαιροποιημένο εμβολιασμό.

Δείτε ΦΕΚ εδώ : EΠΕ2024

Τέλος δείτε τις οδηγίες για το νέα εμβόλια στην παρουσίαση που ακολουθεί