Το Κάπα3 στο PERIFORMANCE: Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη για ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα του καρκίνου

Μια ακόμη σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση και ένα νέο βήμα για το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών.

Η πρόταση του Κάπα3 «From Information to Trust: MYRTO Patient & Citizen Lab for Equal Access in Cancer Care» επιλέχθηκε για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του PERIFORMANCE Open Call for Bottom-Up Stakeholder Engagement Initiatives in Cancer Research & Care, έπειτα από μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία αξιολόγησης.

Η νέα αυτή δράση θέτει στο επίκεντρο τους ίδιους τους ασθενείς, τους φροντιστές, τους επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας και τις τοπικές κοινότητες, με στόχο να συνδιαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια ασφαλή, αξιόπιστη, συμπεριληπτική και ανθρωποκεντρική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πλοήγηση των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με τη ΜΥΡΤΩ, τον AI-enabled ψηφιακό κοινωνικό βοηθό που αναπτύσσει το Κάπα3 για την καθοδήγηση ασθενών και φροντιστών σε ζητήματα υγείας, κοινωνικής φροντίδας, δικαιωμάτων και πρόσβασης σε υπηρεσίες. Το έργο δεν αφορά τη χρηματοδότηση της βασικής τεχνικής ανάπτυξης της ΜΥΡΤΩ. Αντίθετα, επικεντρώνεται στη δημιουργία του συμμετοχικού, εκπαιδευτικού και δεοντολογικού πλαισίου γύρω από αυτήν, ώστε η τεχνολογία να αναπτύσσεται μαζί με τους ανθρώπους για τους οποίους σχεδιάζεται.

Από την Αθήνα στην Περιφέρεια

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ισότιμη συμμετοχή ανθρώπων που συχνά βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα αστικά και ογκολογικά κέντρα.

Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται περιφερειακά Listening Labs  καθώς και ειδική συμμετοχική δράση για ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από αποκλεισμό: μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς, φροντιστές, μετανάστες, άτομα με αναπηρία, ανθρώπους με χαμηλή υγειονομική ή ψηφιακή εγγραμματοσύνη και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Η Αθήνα θα αποτελέσει το σημείο σύνθεσης των εμπειριών και των αποτελεσμάτων, μέσα από το κεντρικό MYRTO Patient & Citizen Lab, το οποίο θα συνδεθεί με το εθνικό συνέδριο του Κάπα3 «Ισότητα στην Πρόσβαση». Παράλληλα, στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται θεματικές παρεμβάσεις για τους φροντιστές και τα δικαιώματα των ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο.

Η φωνή του ασθενούς στον σχεδιασμό της Τεχνητής Νοημοσύνης

Κεντρικό ερώτημα της δράσης είναι απλό αλλά καθοριστικό:

Τι χρειάζεται ένας άνθρωπος για να εμπιστευθεί ένα ψηφιακό εργαλείο που τον καθοδηγεί σε μια τόσο ευαίσθητη περίοδο της ζωής του;

Οι συμμετέχοντες θα συμβάλουν στη διαμόρφωση πρακτικών κριτηρίων γύρω από:

  • την αξιοπιστία και την κατανοητή παρουσίαση της πληροφορίας,
  • την προστασία των προσωπικών δεδομένων,
  • την ψηφιακή προσβασιμότητα,
  • την αποφυγή αποκλεισμών και προκαταλήψεων,
  • τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης,
  • και, κυρίως, το πότε και με ποιον τρόπο πρέπει να παρεμβαίνει ένας άνθρωπος και να πραγματοποιείται παραπομπή σε κατάλληλο επαγγελματία.

Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας του Κάπα3: η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη φροντίδα· μπορεί όμως, όταν σχεδιάζεται υπεύθυνα, να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο πρόσβασης, ενδυνάμωσης και ισότητας.

Συνεργασία επιστήμης, κοινωνίας και εμπειρίας ασθενών

Το Κάπα3 έχει τον ρόλο του συντονιστή της δράσης, με ευθύνη για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη συμμετοχή ασθενών και κοινοτήτων, τη διάχυση και την αποτύπωση των αποτελεσμάτων. Η πρόταση προβλέπει τη συνεργασία με ακαδημαϊκούς και επιστημονικούς φορείς ενώ από την διαδικασία αναμένεται να προκύψουν, μεταξύ άλλων, ένα Patient Guidance Toolkit, ένα Trust & Human Escalation Checklist, ένα Training and Dissemination Package και η τελική Engagement & Trust Report, με πρακτικά εργαλεία που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και ευρύτερα στον χώρο της ογκολογικής φροντίδας.

Από την πληροφορία στην εμπιστοσύνη

Για το Κάπα3, η συμμετοχή στο PERIFORMANCE αποτελεί συνέχεια μιας σταθερής προσπάθειας: να φέρουμε την εμπειρία του ασθενούς εκεί όπου σχεδιάζονται οι υπηρεσίες, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πολιτικές που τον αφορούν. Με τη ΜΥΡΤΩ περνάμε πλέον από το ερώτημα «πώς μπορούμε να δώσουμε περισσότερη πληροφορία;» στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: «πώς μπορούμε να μετατρέψουμε την πληροφορία σε γνώση, εμπιστοσύνη, ασφάλεια και πραγματική πρόσβαση;»

Και σε αυτή τη διαδρομή, η φωνή του ασθενούς δεν βρίσκεται στο τέλος της διαδικασίας.
Βρίσκεται από την αρχή στον σχεδιασμό της.

Η Μυρτώ δημιουργήθηκε με την πολύτιμη συνεργασία τηςSimasiaAI και με ιδρυτικό Χορηγό το Κοινωφελές Ίδρυμα ΤΙΜΑ.

Μάθετε περισσότερα στο

  1. Kapa3 www.kapa3.gr

2. https://www.kapa3.gr/ploigos-ygeias-myrto/

3. https://www.kapa3.gr/quot-myrto-ai-health-innovation-lab-quot-i-myrto-perna-se-kyklo-epistimonikis-dokimis-anatrofodotisis-kai-syllogikis-mathisis/

4.https://www.periformance.eu

Το Κάπα3 σε διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ηθική ρύθμιση

Στις 18 Δεκεμβρίου 2025, το Κάπα3 συμμετείχε στην εκδήλωση «Τεχνητή Νοημοσύνη: Προς μια ρύθμιση ή υπερρύθμιση;», με αφορμή την έκδοση της διαδικτυακής μονογραφίας «Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΕΕ/2024/1689, Artificial Intelligence Act, AI Act): Μια πρώτη συνταγματο-ηθική θεώρηση» της Φερενίκης Παναγοπούλου, πρωτοβουλία του Syntagma Watch. Εκ μέρους του Κάπα3 παρευρέθηκαν η co-founder του Κάπα3, Ευαγγελία Μπίστα, και η νομική σύμβουλος του Κάπα3, Ζωή Θανοπούλου, παρουσιάζοντας τη θέση και τις ανησυχίες του οργανισμού σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Στη συζήτηση, η κυρία Μπίστα τόνισε ότι η εφαρμογή νέων τεχνολογιών δεν μπορεί να αγνοεί τον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα: «Με τι hardware θα τρέξει το νέο λογιστικό; Ποιοι κρατικοί μηχανισμοί θα το υποστηρίζουν και σε ποια πολιτικό-διοικητική κουλτούρα; Οι hi-tech λύσεις μπορούν να σταθούν σε παρωχημένα συστήματα με αναχρονιστικές πρακτικές;» Επισήμανε επίσης τις φιλοσοφικές και ηθικές διαστάσεις της ΤΝ: «Πώς συνδέονται νοημοσύνη και συνείδηση, και ποιος αποφασίζει τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και πώς;»

Παράλληλα, συζητήθηκαν οι βασικοί προβληματισμοί του Κάπα3 σχετικά με την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία: η ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία σε κάθε χρήση ψηφιακών εργαλείων, η προστασία των ασθενών και του κοινού από αλγοριθμικές διακρίσεις, η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση τεχνολογικών λύσεων, καθώς και η σημασία της ανάπτυξης υποδομών και διαδικασιών που εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία των ψηφιακών συστημάτων. Οι προβληματισμοί αυτοί ενισχύονται από την εμπειρία του Κάπα3 σε θέματα ψηφιακής καθοδήγησης ασθενών και ανάπτυξης εργαλείων υποστήριξης με ηθική και νομική συνείδηση.

Η συγγραφέας Φερενίκη Παναγοπούλου παρουσίασε τα κύρια σημεία της μονογραφίας της, εστιάζοντας στην πρακτική εφαρμογή του AI Act: τον σαφή καθορισμό αρμοδιοτήτων και περιορισμών στη χρήση αλγορίθμων, τη διαφάνεια στις αποφάσεις που λαμβάνει η ΤΝ, και την προστασία ευάλωτων ομάδων. Τόνισε επίσης την ανάγκη για ευθυγράμμιση τεχνολογίας και ηθικών κανόνων, ώστε η καινοτομία να υπηρετεί τον πολίτη και όχι μόνο την αποτελεσματικότητα. Για όσους ενδιαφέρονται, η μονογραφία είναι διαθέσιμη εδώ.

Η εκδήλωση ανέδειξε τη σύνθετη φύση των θεμάτων που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, συνδέοντας τεχνικές, νομικές και ηθικές προσεγγίσεις. Το Κάπα3 επανέλαβε τη δέσμευσή του να συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών και να ενισχύει την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση ψηφιακών εργαλείων στον χώρο της υγείας, προς όφελος των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3