Το Κάπα3 σε διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ηθική ρύθμιση

Στις 18 Δεκεμβρίου 2025, το Κάπα3 συμμετείχε στην εκδήλωση «Τεχνητή Νοημοσύνη: Προς μια ρύθμιση ή υπερρύθμιση;», με αφορμή την έκδοση της διαδικτυακής μονογραφίας «Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΕΕ/2024/1689, Artificial Intelligence Act, AI Act): Μια πρώτη συνταγματο-ηθική θεώρηση» της Φερενίκης Παναγοπούλου, πρωτοβουλία του Syntagma Watch. Εκ μέρους του Κάπα3 παρευρέθηκαν η co-founder του Κάπα3, Ευαγγελία Μπίστα, και η νομική σύμβουλος του Κάπα3, Ζωή Θανοπούλου, παρουσιάζοντας τη θέση και τις ανησυχίες του οργανισμού σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Στη συζήτηση, η κυρία Μπίστα τόνισε ότι η εφαρμογή νέων τεχνολογιών δεν μπορεί να αγνοεί τον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα: «Με τι hardware θα τρέξει το νέο λογιστικό; Ποιοι κρατικοί μηχανισμοί θα το υποστηρίζουν και σε ποια πολιτικό-διοικητική κουλτούρα; Οι hi-tech λύσεις μπορούν να σταθούν σε παρωχημένα συστήματα με αναχρονιστικές πρακτικές;» Επισήμανε επίσης τις φιλοσοφικές και ηθικές διαστάσεις της ΤΝ: «Πώς συνδέονται νοημοσύνη και συνείδηση, και ποιος αποφασίζει τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και πώς;»

Παράλληλα, συζητήθηκαν οι βασικοί προβληματισμοί του Κάπα3 σχετικά με την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία: η ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία σε κάθε χρήση ψηφιακών εργαλείων, η προστασία των ασθενών και του κοινού από αλγοριθμικές διακρίσεις, η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση τεχνολογικών λύσεων, καθώς και η σημασία της ανάπτυξης υποδομών και διαδικασιών που εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία των ψηφιακών συστημάτων. Οι προβληματισμοί αυτοί ενισχύονται από την εμπειρία του Κάπα3 σε θέματα ψηφιακής καθοδήγησης ασθενών και ανάπτυξης εργαλείων υποστήριξης με ηθική και νομική συνείδηση.

Η συγγραφέας Φερενίκη Παναγοπούλου παρουσίασε τα κύρια σημεία της μονογραφίας της, εστιάζοντας στην πρακτική εφαρμογή του AI Act: τον σαφή καθορισμό αρμοδιοτήτων και περιορισμών στη χρήση αλγορίθμων, τη διαφάνεια στις αποφάσεις που λαμβάνει η ΤΝ, και την προστασία ευάλωτων ομάδων. Τόνισε επίσης την ανάγκη για ευθυγράμμιση τεχνολογίας και ηθικών κανόνων, ώστε η καινοτομία να υπηρετεί τον πολίτη και όχι μόνο την αποτελεσματικότητα. Για όσους ενδιαφέρονται, η μονογραφία είναι διαθέσιμη εδώ.

Η εκδήλωση ανέδειξε τη σύνθετη φύση των θεμάτων που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, συνδέοντας τεχνικές, νομικές και ηθικές προσεγγίσεις. Το Κάπα3 επανέλαβε τη δέσμευσή του να συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών και να ενισχύει την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση ψηφιακών εργαλείων στον χώρο της υγείας, προς όφελος των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3