Η Δύναμη της Κοινωνικής Στήριξης στη Φροντίδα του Καρκίνου

Γιατί η ανθρώπινη σύνδεση είναι εξίσου σημαντική με τη θεραπεία

Οι ειδικοί ψυχικής υγείας τονίζουν πόσο σημαντικό είναι να έχουμε γύρω μας ανθρώπους που μας στηρίζουν. Η κοινωνική υποστήριξη όπως η οικογένεια, φίλοι, συνάδελφοι ή η κοινότητά μας επηρεάζει άμεσα την συναισθηματική ισορροπία και ποιότητα ζωής. Με έρευνες να δείχνουν ότι η στήριξη μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να βοηθήσει στην ανάρρωση και την προσαρμογή κατόπιν από μια σοβαρή ασθένεια.

Ομαδικές δράσεις, όπως ομάδες υποστήριξης ή κοινότητες ασθενών, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμες, καθώς δίνουν την ευκαιρία στους ανθρώπους να μοιραστούν εμπειρίες, να νιώσουν κατανόηση και να μειώσουν το ψυχολογικό στρες (Jackson και συν., 2019). Στην περίπτωση των ασθενών με καρκίνο, η στήριξη από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον συνδέεται με λιγότερο άγχος, αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση και μεγαλύτερη αίσθηση ελέγχου κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η πρακτική υποστήριξη φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ηλικιωμένους ασθενείς, που συχνά αντιμετωπίζουν και σωματικές δυσκολίες (Ahmad et al., 2013).

Η κοινωνική στήριξη δεν αφορά μόνο τη βοήθεια, επιπλέον, ενισχύει την αισιοδοξία και την ανθεκτικότητα, στοιχεία πολύτιμα για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Όταν οι κοινωνικές σχέσεις καλλιεργούν την ελπίδα και την αυτοπεποίθηση, λειτουργούν ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στο άγχος και την κατάθλιψη, μειώνοντας τον ψυχολογικό αντίκτυπο της ασθένειας (Ruiz-Rodríguez και συν., 2022).

Η σχέση ανάμεσα στη στήριξη και την ψυχική ανθεκτικότητα φαίνεται να είναι αμφίδρομη. Σύμφωνα με μελέτη, όσοι δέχονται περισσότερη υποστήριξη διαχειρίζονται καλύτερα τη νόσο, ενώ όσοι διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά τις δυσκολίες τους τείνουν να διατηρούν πιο δυνατές κοινωνικές σχέσεις (Bottaro και συν., 2023). Ένας κύκλος σύνδεσης που ενισχύει την ανάρρωση.

Εξίσου σημαντική είναι και η πηγή της υποστήριξης. Οι ασθενείς συνήθως θεωρούν την οικογένεια, τους φίλους και τον σύντροφο ως τις βασικές πηγές συναισθηματικής βοήθειας. Ωστόσο, όταν το είδος της υποστήριξης δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες τους, μπορεί να εκλαμβάνεται ως λιγότερο ουσιαστική ή ακόμη και άχρηστη.

Παράλληλα, οι επαγγελματίες υγείας αποτελούν συχνά την πρώτη και πιο σταθερή πηγή καθησυχασμού. Οι παραπάνω έρευνες έδειξαν ότι οι ασθενείς που νιώθουν πως οι γιατροί και οι νοσηλευτές τους ακούν, τους σέβονται και τους ενημερώνουν με σαφήνεια, αντιμετωπίζουν τη θεραπεία με μεγαλύτερη ψυχραιμία και λιγότερο άγχος. Η ανοιχτή, ενθαρρυντική και συμπονετική επικοινωνία από τους επαγγελματίες υγείας ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα των ασθενών και τη συνεργασία στη φροντίδα, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο μεταξύ στήριξης και ευεξίας.

Στο πλαίσιο του Κάπα3, η αξία αυτής της σύνδεσης αναδεικνύεται καθημερινά. Μέσα από προγράμματα, έρευνες και δράσεις, προωθείται η δημιουργία κοινοτήτων όπου κανείς δεν είναι μόνος ή μόνη. Η κοινωνική στήριξη δεν συμβαίνει μόνο στα νοσοκομεία, συμβαίνει στα σπίτια, στους χώρους εργασίας και στις κοινότητες.
Η ίαση δεν συμβαίνει μόνο στα νοσοκομεία· συμβαίνει και στα σπίτια, στους χώρους εργασίας και στις κοινότητες, όπου κυριαρχούν η κατανόηση και η συμπόνια.

Βιβλιογραφία

 Ahmad, M., Khan, M. A., & Shirazi, M. (2013). Perception of Social Support by Cancer Patients. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences3(5), 115–122. https://doi.org/10.5923/j.ijpbs.20130305.01

Bottaro, R., Craparo, G., & Faraci, P. (2023). What is the direction of the association between social support and coping in cancer patients? A systematic review. Journal of Health Psychology28(6), 135910532211311. https://doi.org/10.1177/13591053221131180

Jackson, M., Jones, D., Dyson, J., & Macleod, U. (2019). Facilitated group work for people with long-term conditions: A systematic review of benefits from studies of group-work interventions. British Journal of General Practice69(682), 363–372. https://doi.org/10.3399/bjgp19x702233

Ruiz-Rodríguez, I., Hombrados-Mendieta, I., Melguizo-Garín, A., & Martos-Méndez, M. J. (2022). The importance of social support, optimism and resilience on the quality of life of cancer patients. Frontiers in Psychology13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833176

 

Άρθρο από: Δέσποινα Χρυσοστομίδου, Ψυχολόγος για το Kapa3 Research Insights

Οκτώβριος – Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού

Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού. Είναι μια περίοδος αφιερωμένη στην ενημέρωση, την πρόληψη και την υποστήριξη όλων όσων επηρεάζονται από τη νόσο. Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η πιο συχνή μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως, όμως η έγκαιρη διάγνωση και η πρόοδος στις θεραπευτικές μεθόδους έχουν συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας και της διάρκειας ζωής.

Η δράση κατά το μήνα Οκτώβριο, ξεκίνησε το 1985 ως μια εβδομάδα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση από την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου, σε συνεργασία με την Imperial Chemical Industries, μια βρετανική εταιρεία που παρήγαγε τη φαρμακευτική ουσία ταμοξιφαίνη, η οποία έπαιξε και συνεχίζει να παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση ορμονοεξαρτώμενων καρκίνων του μαστού. Στη συνέχεια, η εκστρατεία επεκτάθηκε και έγινε ένα γεγονός διάρκειας ενός μήνα.

Η ουσία του μηνύματος αυτού του μήνα είναι απλή αλλά καθοριστική: η ενημέρωση σώζει ζωές. Η τακτική μαστογραφία, η αυτοεξέταση και η έγκαιρη ιατρική συμβουλή σε περίπτωση ύποπτων ευρημάτων αποτελούν τα πιο ισχυρά μέσα πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης. Διεθνείς μελέτες αποδεικνύουν ότι οι γυναίκες που συμμετέχουν σε προληπτικούς ελέγχους έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που επιτρέπει αποτελεσματικότερη και λιγότερο επεμβατική θεραπεία.

Ωστόσο, ο Οκτώβριος δεν αφορά μόνο τις εξετάσεις. Είναι ένας μήνας που αναδεικνύει τη σημασία της ψυχοκοινωνικής στήριξης και της αλληλεγγύης. Ο καρκίνος του μαστού δεν αγγίζει μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή. Οι γυναίκες –και οι άνδρες– που βιώνουν αυτή τη διάγνωση χρειάζονται δίπλα τους ένα υποστηρικτικό δίκτυο οικογένειας, φίλων, επαγγελματιών υγείας και οργανώσεων που μπορούν να τους καθοδηγήσουν, να τους ενθαρρύνουν και να τους στηρίξουν σε κάθε βήμα.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 ενώνει τη φωνή του με τη διεθνή κοινότητα, προβάλλοντας την αξία της σωστής πληροφόρησης και της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Με ενημερωτικά άρθρα, οδηγούς πρόληψης και ψυχολογική υποστήριξη, στόχος μας είναι να σταθούμε δίπλα σε κάθε άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια, παρέχοντας έγκυρη γνώση και ουσιαστική στήριξη.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού δεν είναι απλώς μια εκστρατεία: είναι μια υπενθύμιση ότι η ζωή μπορεί να κερδίσει, όταν η πρόληψη, η ενημέρωση και η αλληλεγγύη γίνουν καθημερινή μας στάση. Ο Οκτώβριος μάς καλεί όλους να υψώσουμε τη φωνή μας, να ενθαρρύνουμε τον προληπτικό έλεγχο και να αγκαλιάσουμε όσους δίνουν τη δική τους μάχη, γιατί κανείς δεν πρέπει να είναι μόνος απέναντι στον καρκίνο.

Διαβάστε περισσότερα:

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer

Η σημασία της αυτοεξέτασης μαστού & μέσα πρόληψης

4 νέα στοιχεία για τον καρκίνο του μαστού που χρειάζεται να μάθεις

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες κινδύνου, προσυμπτωματικός έλεγχος και έγκαιρη διάγνωση

https://www.emro.who.int/media/news/pink-october-breast-cancer-awareness-month.html

Παγκόσμια Ημέρα Ανακουφιστικής Φροντίδας – 11 Οκτωβρίου 2025

«Κανείς να μη μείνει πίσω: Ισότιμη πρόσβαση στην ανακουφιστική φροντίδα»

Η Παγκόσμια Ημέρα Ανακουφιστικής Φροντίδας μάς υπενθυμίζει ότι η υγεία δεν αφορά μόνο τη θεραπεία της ασθένειας, αλλά και τη φροντίδα, τη συμπόνια και τη διατήρηση της αξιοπρέπειας έως το τέλος. Όλοι οι άνθρωποι δικαιούνται την καλύτερη δυνατή φροντίδα, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι ή πού ζουν.

Παγκοσμίως, πάνω από 50 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο, και εκτιμάται ότι περίπου το 60% θα ωφελούνταν από ανακουφιστική ή παρηγορητική φροντίδα. Ωστόσο, η πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες παραμένει εξαιρετικά άνιση: μόλις 14% των 73 εκατομμυρίων ανθρώπων που τη χρειάζονται λαμβάνουν ουσιαστική υποστήριξη. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, μόνο 4% των αναγκών καλύπτεται. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε ακόμη περισσότερο αυτές τις ανισότητες, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη ενσωμάτωσης της ανακουφιστικής φροντίδας στα εθνικά συστήματα υγείας.

Η ανακουφιστική φροντίδα αφορά ολόκληρο τον άνθρωπο — τη σωματική άνεση, την ψυχική γαλήνη, την κοινωνική στήριξη και την πνευματική ισορροπία. Στόχος της είναι να απαλύνει τον πόνο και να προσφέρει αξιοπρέπεια και ποιότητα ζωής, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει την οικογένεια και τους φροντιστές μέσα από ενημέρωση, συμβουλευτική και ανθρωπιά. Έρευνες δείχνουν ότι η έγκαιρη ένταξή της στη θεραπεία του καρκίνου βελτιώνει τον έλεγχο των συμπτωμάτων, την ψυχική ανθεκτικότητα και ακόμη και τα ποσοστά επιβίωσης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τονίζει ότι η ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας πρέπει να βασίζεται σε ένα δημόσιο μοντέλο υγείας που περιλαμβάνει πολιτικές, εκπαίδευση, διαθεσιμότητα φαρμάκων, ενδυνάμωση της κοινότητας και έρευνα. Σε πολλές χώρες, η εκπαίδευση επαγγελματιών και η ενημέρωση του κοινού μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά. Ο ρόλος των εθελοντών, των τοπικών δομών και των οργανώσεων ασθενών είναι καθοριστικός — προσφέρουν παρουσία, κατανόηση και ζεστασιά που καμία ιατρική πράξη δεν μπορεί να αντικαταστήσει.

Στην Ελλάδα, η Ελληνική Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων (ΕΟΠΕ) έχει υπογραμμίσει την ανάγκη δημιουργίας ενός εθνικού πλαισίου για την ανακουφιστική φροντίδα. Υπολογίζεται ότι πάνω από 120.000 άνθρωποι ετησίως χρειάζονται τέτοια υποστήριξη — περίπου το 37% ασθενείς με καρκίνο — ωστόσο οι εξειδικευμένες υπηρεσίες παραμένουν περιορισμένες, ιδιαίτερα εκτός μεγάλων πόλεων. Η ΕΟΠΕ ζητά εκπαίδευση, θεσμική υποστήριξη και ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, στεκόμαστε δίπλα σε όσους αντιμετωπίζουν σοβαρή ασθένεια, αλλά και στις οικογένειές τους. Με ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ανθρώπινη παρουσία, εργαζόμαστε για ένα σύστημα υγείας που δίνει αξία όχι μόνο στη διάρκεια, αλλά και στην ποιότητα της ζωής. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν σημαίνει παραίτηση — σημαίνει ζωή με αξιοπρέπεια, άνεση και αγάπη, μέχρι το τέλος.

Διαβάστε περισσότερα εδώ

10 Οκτωβρίου – Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου, ο κόσμος ενώνει τη φωνή του για την ψυχική υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία, μια αλήθεια ιδιαίτερα σημαντική για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο.

Η διάγνωση του καρκίνου, οι θεραπείες και η αβεβαιότητα για το μέλλον δημιουργούν βαρύ συναισθηματικό φορτίο. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν άγχος, λύπη ή συναισθήματα μοναξιάς. Μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 30% των ασθενών βιώνουν ψυχολογικές προκλήσεις, όπως κατάθλιψη ή μετατραυματικό στρες — καταστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο τη διάθεση αλλά και τα αποτελέσματα της θεραπείας και την ποιότητα ζωής.

Η ψυχολογική επιβάρυνση δεν είναι απλώς μια φυσιολογική αντίδραση στην ασθένεια· μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, να αυξήσει τη χρόνια φλεγμονή και να μειώσει την ανθεκτικότητα του οργανισμού. Συμπεριφορικά, μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στην αναζήτηση φροντίδας, μειωμένη συμμόρφωση στη θεραπεία και κοινωνική απομόνωση. Γι’ αυτό η ψυχολογική υποστήριξη είναι αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας του καρκίνου.

Έρευνες δείχνουν ότι παρεμβάσεις όπως η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και πρακτικές βασισμένες στη συνειδητότητα (mindfulness) μειώνουν σημαντικά το άγχος, την κατάθλιψη, την κόπωση και το στρες, ενώ ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανάπτυξη μετά το τραύμα και την ποιότητα ζωής. Προγράμματα MBSR, τέχνη βασισμένη στη συνειδητότητα και καθοδηγούμενος διαλογισμός έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν τους ασθενείς να ανακτήσουν την ψυχική ισορροπία και δύναμη.

Στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, πιστεύουμε ότι η φροντίδα δεν περιορίζεται στις ιατρικές θεραπείες. Η ανθρώπινη σύνδεση, η κατανόηση και η αίσθηση ότι «δεν είσαι μόνος» μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μέσα από ενημέρωση, στήριξη και ανθρώπινη παρουσία, στοχεύουμε στο να ελαφρύνουμε το ψυχικό φορτίο τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας μας υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του ασθενούς είναι ολιστική. Ο καρκίνος δεν είναι μόνο φυσική μάχη· είναι και συναισθηματικό ταξίδι — και κανένα ταξίδι δεν πρέπει να το διανύει κανείς μόνος.


Πηγές / για περισσότερα:

Η αισιόδοξη πλευρά του καρκίνου – Το Κάπα3 στην εσπερίδα του Δήμου Οιχαλίας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Με μήνυμα ελπίδας, συνεργασίας και γνώσης πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2025, στο Πνευματικό Κέντρο «Μαρία Κάλλας» στον Μελιγαλά, η εσπερίδα με θέμα «Ζούμε, Μαθαίνουμε, Προχωράμε – Η αισιόδοξη πλευρά του καρκίνου», που συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Οιχαλίας και η Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Η εκδήλωση ανέδειξε τη δύναμη της πρόληψης, της επιστήμης και της ψυχοκοινωνικής στήριξης, προβάλλοντας ένα ολιστικό μήνυμα αντιμετώπισης του καρκίνου με αξιοπρέπεια και αισιοδοξία.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών Κάπα3 συμμετείχε ενεργά με την Ευαγγελή Μπίστα, Υπεύθυνη Ανάπτυξης και Λειτουργίας του Κέντρου, η οποία παρουσίασε εισήγηση με θέμα «Ψυχοκοινωνικές προκλήσεις ασθενών και φροντιστών».
Η κα Μπίστα αναφέρθηκε στις πραγματικές δυσκολίες που βιώνουν οι άνθρωποι με εμπειρία καρκίνου και οι οικογένειές τους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σύνδεσης, της ενσυναίσθησης και της συνεργασίας μεταξύ φορέων και επαγγελματιών υγείας.
Όπως τόνισε, «οι άνθρωποι κουβαλούν πολλά – ρόλους, σχέσεις, συναισθήματα, αλλά και δυναμικές· μέσα από τη σύνδεση και τη στήριξη μπορούμε να μετατρέψουμε την πρόκληση σε δύναμη».

Η εσπερίδα φιλοξένησε σημαντικές τοποθετήσεις επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας, μεταξύ των οποίων η Ιατρός Γενικής και Οικογενειακής Ιατρικής Γεωργία Πράσινου, η Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος Γρηγορία Ζαχαρόγιαννη, η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βιολογίας – Βιοχημείας Ανδρέα Πάολα Ρόχας και η Ψυχολόγος MSc Ιωάννα Σίδερη, οι οποίες παρουσίασαν σύγχρονες προσεγγίσεις πρόληψης, θεραπείας και ψυχολογικής ενδυνάμωσης.
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρέμβαση της Προέδρου του Συλλόγου Ατόμων με Εμπειρία Καρκίνου Καλαμάτας «Ξαναρχί-ΖΩ», Μαρίας Ζαφειροπούλου, που μοιράστηκε τη δική της εμπειρία, φωτίζοντας την αισιόδοξη πλευρά της διαδρομής με τον καρκίνο.

Η Δήμαρχος Οιχαλίας Γιώτα Γεωργακοπούλου και η Αντιπεριφερειάρχης Μαρία Οικονομάκου ευχαρίστησαν θερμά όλες τις ομιλήτριες, την Υπεύθυνη Κοινωνικής Προστασίας και Πρόνοιας του Δήμου, Παρασκευή Γκούνη, καθώς και τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου και της Περιφέρειας για την άρτια οργάνωση.

Η παρουσία του Κάπα3 στην Οιχαλία επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά τη δέσμευσή του να φέρνει την ενσυναίσθηση, την επιστημονικότητα και τη συνεργασία κοντά στους ανθρώπους και στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως σημείωσε η Ευαγγελή Μπίστα, «αποχωρούμε γεμάτοι από ζεστασιά, όραμα και δύναμη για την καθημερινότητα – τα καλύτερα είναι μπροστά μας».

Με κάθε του δράση, το Κάπα3 συνεχίζει να προάγει το μήνυμα ότι ο καρκίνος δεν είναι ταμπού, αλλά μια πραγματικότητα που αντιμετωπίζεται με ενημέρωση, φροντίδα και αλληλεγγύη.