Κατηγορία: Δημόσια Υγεία

Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας: Ο κρίσιμος ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στην υγεία και την κοινωνία

Η Διεθνής Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας (International Social Work Day), που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη του πολύπλευρου έργου των κοινωνικών λειτουργών και της συμβολής τους στην προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι κοινωνικοί λειτουργοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η υγεία, η ψυχική υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος. Στο πεδίο της ογκολογίας, ειδικότερα, η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη, καθώς υποστηρίζουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους σε πρακτικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Τι ισχύει διεθνώς

Σε διεθνές επίπεδο, η σημασία της κοινωνικής εργασίας αναγνωρίζεται ευρέως, με τις κοινωνικές υπηρεσίες να αποτελούν βασικό πυλώνα των συστημάτων υγείας και πρόνοιας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εργαζόμενοι στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κλάδου για τη συνοχή των κοινωνιών.

Σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι κοινωνικοί λειτουργοί εντάσσονται συστηματικά σε διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κοινωνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με διεθνείς προσεγγίσεις, η επαρκής στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων υγείας και την ουσιαστική υποστήριξη των πολιτών.

Παρά τα διεθνή πρότυπα σημειώνονται ελλείψεις και ανισότητες:

  • Υπάρχει διεθνής ανάγκη αύξησης προσωπικού στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, ειδικά σε περιοχές με υψηλές κοινωνικές ανάγκες.
  • Οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν πρόκληση ακόμη και σε προηγμένες χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία προγραμματισμού και συντονισμού.

Πώς λειτουργούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στην Ελλάδα

Το θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική φροντίδα στη χώρα βασίζεται στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας (Ν. 2646/1998). Οι υπηρεσίες διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα:

  • Πρωτοβάθμια: Πρόληψη, υποστήριξη και υπηρεσίες σε τοπικό επίπεδο, κυρίως από τους δήμους (Κέντρα Κοινότητας, κοινωνικά γραφεία).
  • Δευτεροβάθμια: Δομές φροντίδας και αποκατάστασης για πιο σύνθετες ανάγκες.
  • Τριτοβάθμια: Εξειδικευμένες υπηρεσίες για βαριές ή σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα.

Ωστόσο, παρά το θεσμικό πλαίσιο, οι υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι κατακερματισμένες και υποστελεχωμένεες:

  • Οι κοινωνικοί λειτουργοί στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 7.000, με λιγότερους από τους μισούς να εργάζονται σε δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.
  • Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και επιδοτούμενα προγράμματα, δημιουργώντας αστάθεια στις υπηρεσίες.
  • Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, η αναλογία μπορεί να φτάνει έως και έναν κοινωνικό λειτουργό ανά 40.000 πολίτες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη υποστελέχωση των υπηρεσιών.

Όπως έχει επισημάνει η Ευαγγελή Μπίστα σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε 92 δήμους της χώρας δεν υπάρχει καθόλου προσωπικό κοινωνικής εργασίας. Είναι φανερό πως η ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κάλυψη αναγκών των ασθενών αλλά και την ενδυνάμωση της κοινότητας συνολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αλληλεγγύης και στήριξης.

Την ίδια στιγμή, πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύουν τη δυναμική ενίσχυσης των κοινωνικών υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η πρόσφατη συνεργασία του Κάπα3 με τον Δήμο Μετεώρων για τη δημιουργία Συμβουλευτικού Γραφείου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και των οικογενειών τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό επίπεδο.

Η στελέχωση της δομής με κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο, καθώς και η παροχή δωρεάν υπηρεσιών καθοδήγησης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με υπηρεσίες, αναδεικνύουν στην πράξη τον κρίσιμο ρόλο των κοινωνικών λειτουργών στην υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Κοινωνικής Εργασίας, αξίζει να αναγνωρίσουμε το πολύτιμο έργο των κοινωνικών λειτουργών, να αναδείξουμε τις ελλείψεις και ταυτόχρονα να προβάλλουμε θετικά παραδείγματα, όπως αυτό του Δήμου Μετεώρων, ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για ένα σύστημα που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη: νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει προοπτικές και προκλήσεις

Οι ψηφιακές τεχνολογίες υγείας στην Ευρώπη αποτελούν βασικό πυλώνα για τον μετασχηματισμό των συστημάτων φροντίδας, όπως αναδεικνύεται στη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (δημοσιευμένη το 2026) με τίτλο “Observatory for Digital Health Technologies in Europe”. Η έκθεση, που εκπονήθηκε για τη Γενική Διεύθυνση CONNECT (DG CNECT) από τις Capgemini Invent και IDC, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη αποτύπωση της αγοράς ψηφιακής υγείας στην ΕΕ (EU27), αναλύοντας τόσο το οικοσύστημα των τεχνολογιών όσο και τον οικονομικό τους αντίκτυπο.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε τρία βασικά μέρη. Το πρώτο επικεντρώνεται στη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Τεχνολογιών Υγείας, το οποίο λειτουργεί ως εργαλείο στρατηγικής παρακολούθησης της υιοθέτησης, της καινοτομίας και των επενδύσεων στον τομέα. Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει την οικονομική ανάλυση πέντε επιλεγμένων τεχνολογιών, ενώ το τρίτο περιλαμβάνει συμπεράσματα και προτάσεις πολιτικής.

Η ανάλυση βασίζεται σε εκτεταμένα δεδομένα, όπως πανευρωπαϊκές έρευνες σε παρόχους υγείας και εταιρείες τεχνολογίας, συνεντεύξεις ειδικών, χαρτογράφηση εκατοντάδων παρόχων και ανάλυση δεκάδων χιλιάδων επενδυτικών στοιχείων. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια δυναμικά αναπτυσσόμενη αλλά κατακερματισμένη αγορά ψηφιακής υγείας στην Ευρώπη.

Κεντρικό ρόλο στον μετασχηματισμό αυτό φαίνεται να διαδραματίζει η τεχνητή νοημοσύνη, με το 94% των παρόχων υγείας να την έχουν ήδη υιοθετήσει ή να σχεδιάζουν την ενσωμάτωσή της. Τεχνολογίες όπως τα συστήματα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων (CDSS), η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων και οι πλατφόρμες ψυχικής υγείας αναδεικνύονται ως ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των συστημάτων υγείας.

Τα οικονομικά οφέλη που καταγράφονται είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τα CDSS εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε εξοικονόμηση έως και 252 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας, ενώ η αυτοματοποιημένη ανάλυση ιατρικών εικόνων έως 192 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, οι ψηφιακές πλατφόρμες ψυχικής υγείας συμβάλλουν στην έγκαιρη παρέμβαση και στη μείωση της επιβάρυνσης των υπηρεσιών υγείας, προσφέροντας σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.

Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει κρίσιμες προκλήσεις, όπως ο κατακερματισμός της αγοράς, τα προβλήματα διαλειτουργικότητας, καθώς και η εξάρτηση από παρόχους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σε στρατηγικούς τομείς. Επιπλέον, ζητήματα που σχετίζονται με τις ψηφιακές δεξιότητες, τα κανονιστικά πλαίσια και την ισότιμη πρόσβαση εξακολουθούν να επηρεάζουν την ευρεία υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών.

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, η έκθεση προτείνει παρεμβάσεις όπως η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η προώθηση καινοτομίας σε τομείς αιχμής (όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η γονιδιωματική), καθώς και η ενσωμάτωση αρχών βιωσιμότητας, προσβασιμότητας και ισότητας.

Η ανάδειξη των ψηφιακών τεχνολογιών υγείας στην Ευρώπη ως βασικού πυλώνα για το μέλλον των συστημάτων φροντίδας συνδέεται άμεσα με πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται και σε εθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, το Κάπα3 επενδύει στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων που ενισχύουν την ενημέρωση, την προσβασιμότητα και την ενδυνάμωση των ογκολογικών ασθενών, όπως ο Πλοηγός Υγείας “Μυρτώ” για τον οποίο μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ 

Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πιο ανθεκτικό και συμπεριληπτικό σύστημα υγείας, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών υγείας.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική: γιατί οι οριζόντιες δεξιότητες είναι πιο κρίσιμες από ποτέ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική μετασχηματίζει ραγδαία τη λήψη κλινικών αποφάσεων, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και τη συνολική οργάνωση της φροντίδας. Ωστόσο, νέα ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας αναδεικνύει κάτι εξαιρετικά σημαντικό. Όσο ενισχύεται ο ρόλος των αλγοριθμικών εργαλείων, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν οι οριζόντιες δεξιότητες (soft skills), όπως η ενσυναίσθηση, η επικοινωνία και η κριτική σκέψη.

Η ανασκόπηση έχει ως μοναδική συγγραφέα την Effie Simou, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Επικοινωνίας και ΜΜΕ στη Δημόσια Υγεία στο ΠΑΔΑ, και εξετάζει τον ρόλο των οριζόντιων δεξιοτήτων στο σύγχρονο, τεχνολογικά ενισχυμένο περιβάλλον υγείας. Μέσα από σύνθεση διεθνούς βιβλιογραφίας, αναλύεται πώς η επαγγελματική υπευθυνότητα, η ομαδικότητα, η πολιτισμική ευαισθησία και η ηθική κρίση επηρεάζουν την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα και πιο ενεργό ρόλο.

Ένα «οικοσύστημα» δεξιοτήτων και όχι μια λίστα ικανοτήτων

Η ανασκόπηση δεν αντιμετωπίζει τις δεξιότητες αυτές ως μεμονωμένες ικανότητες, αλλά ως ένα αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα. Η επικοινωνία ενισχύει την εμπιστοσύνη, η ενσυναίσθηση βελτιώνει τη συμμόρφωση των ασθενών, η κριτική σκέψη λειτουργεί ως αντίβαρο στην άκριτη αποδοχή αλγοριθμικών προτάσεων, ενώ ο επαγγελματισμός και η ηθική εγρήγορση διασφαλίζουν τη λογοδοσία.

Το βασικό επιχείρημα είναι σαφές: η τεχνολογική πρόοδος δεν καθιστά τις οριζόντιες δεξιότητες λιγότερο σημαντικές· τις καθιστά θεμελιώδεις. Σε ένα περιβάλλον όπου οι αλγόριθμοι υποστηρίζουν τη διάγνωση, προβλέπουν κινδύνους ή προτείνουν θεραπευτικές στρατηγικές, ο επαγγελματίας υγείας καλείται να ερμηνεύσει, να αξιολογήσει και τελικά να αναλάβει την ευθύνη της απόφασης.

Η ανθρώπινη κρίση δεν υποκαθίσταται. Ενισχύεται — και ταυτόχρονα δοκιμάζεται.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ιατρική και οι κίνδυνοι της άκριτης εμπιστοσύνης στην τεχνολογία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κινδύνους που προκύπτουν από την υπερβολική εμπιστοσύνη στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η λεγόμενη «μεροληψία αυτοματοποίησης» (automation bias) μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της κριτικής επαγρύπνησης, ενώ η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων ενδέχεται να δυσκολεύει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παράγονται οι προτάσεις τους.

Παράλληλα, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να παράγουν ανακριβείς ή ελλιπείς πληροφορίες με πειστικό τρόπο. Σε ένα κλινικό περιβάλλον, μια τέτοια παραπλανητική βεβαιότητα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, αλλά απαιτεί ενεργή και κριτική ανθρώπινη εποπτεία. Η κριτική σκέψη, η διαφάνεια και η σαφής κατανομή ευθύνης καθίστανται απολύτως αναγκαίες. Η τελική απόφαση για τη φροντίδα ενός ασθενή δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν αλγόριθμο. Η ευθύνη παραμένει ανθρώπινη — και αυτό είναι θεμελιώδες για την ηθική της ιατρικής πράξης.

Η διάσταση της σχέσης με τον ασθενή

Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει την ακρίβεια, να επιταχύνει διαδικασίες και να υποστηρίξει τη διαχείριση μεγάλων όγκων δεδομένων. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τη θεραπευτική σχέση. Η εμπιστοσύνη, η σαφής ενημέρωση, η ικανότητα ενεργητικής ακρόασης και η αναγνώριση των συναισθηματικών αναγκών του ασθενή αποτελούν στοιχεία που δεν μεταφράζονται σε κώδικα.

Ιδιαίτερα σε πεδία όπως η ογκολογία, όπου οι αποφάσεις είναι σύνθετες και το συναισθηματικό φορτίο υψηλό, η ποιότητα της επικοινωνίας μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη συμμόρφωση στη θεραπεία, την κατανόηση των επιλογών και τη συνολική εμπειρία φροντίδας.

Η ανασκόπηση υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη παρουσία δεν είναι συμπληρωματική της τεχνολογίας· είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο αυτή οφείλει να οργανώνεται.

Προς μια ισορροπημένη συνύπαρξη ανθρώπου και αλγορίθμου

Το συμπέρασμα της εργασίας είναι ξεκάθαρο: η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας οφείλει να ενσωματώσει τόσο τον τεχνολογικό εγγραμματισμό όσο και τη συστηματική καλλιέργεια των οριζόντιων δεξιοτήτων. Δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς πώς λειτουργεί ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης· πρέπει να μπορεί να το αξιολογεί κριτικά, να εξηγεί τα όριά του και να το εντάσσει υπεύθυνα στην κλινική πρακτική.

Σε μια εποχή όπου οι αλγόριθμοι γίνονται όλο και πιο «έξυπνοι», η ενσυναίσθηση, η υπευθυνότητα και η κριτική σκέψη δεν αποτελούν δευτερεύουσες ικανότητες. Αποτελούν τον πυρήνα μιας ιατρικής που επιδιώκει να παραμείνει ανθρώπινη, αξιόπιστη και ασφαλής.

Σε τελική ανάλυση, το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ενσωματωθεί στην ιατρική — αυτό έχει ήδη συμβεί. Το πραγματικό ζητούμενο είναι με ποιους όρους θα συνυπάρξει με τον ανθρώπινο παράγοντα. Αν η τεχνολογία εξελίσσεται με γεωμετρική ταχύτητα, τότε η εκπαίδευση οφείλει να επενδύσει εξίσου συστηματικά σε δεξιότητες που δεν αυτοματοποιούνται: στην ικανότητα να ακούμε, να αμφισβητούμε, να αναλαμβάνουμε ευθύνη.

Η πρόκληση για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά βαθιά παιδαγωγική και ηθική. Ίσως τελικά το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι να δημιουργήσουμε πιο «έξυπνα» συστήματα, αλλά πιο συνειδητούς επαγγελματίες. Γιατί όσο εξελίσσονται οι αλγόριθμοι, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για μια ιατρική που παραμένει ουσιαστικά ανθρώπινη.

Πηγή

The Growing Importance of Soft Skills in Medical Education in the AI Era, MDPI, 2024.
Διαθέσιμο στο: https://www.mdpi.com/2813-141X/4/4/50

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Health at a Glance 2025: Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα

Η ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ Health at a Glance 2025 παρουσιάζει τους πιο πρόσφατους συγκριτικούς δείκτες για την υγεία και τα συστήματα υγείας των κρατών-μελών. Η μελέτη καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων παραμέτρων: δείκτες υγείας του πληθυσμού, πρόσβαση και ποιότητα φροντίδας, κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, δαπάνες υγείας και ανθρώπινο δυναμικό.

Σε διεθνές επίπεδο είναι φανερή μια μερική ανάκαμψη μετά την πανδημία, αλλά παράλληλα δεν λείπουν σοβαρές προκλήσεις:

  • η παχυσαρκία αυξάνεται σταθερά (54% των ενηλίκων),
  • 3 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι κάτω των 75 θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με καλύτερη πρόληψη και φροντίδα,
  • η πρόληψη παραμένει ανεπαρκώς χρηματοδοτημένη (μόλις 3% των συνολικών δαπανών υγείας),
  • ενώ οι δαπάνες υγείας συνεχίζουν να αυξάνονται, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 9,3% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

Βασικά ευρήματα για την Ελλάδα

Στην έκθεση του ΟΟΣΑ  (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) Health at a Glance, διαπιστώνουμε τα εξής:

  1. Ικανοποίηση από τις υπηρεσίες υγείας: από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη

Το 2024, κατά μέσο όρο 64% των πολιτών στις χώρες του ΟΟΣΑ δήλωσαν ικανοποιημένοι με τη διαθεσιμότητα ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.

Στην Ελλάδα, όμως, λιγότεροι από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ικανοποίηση — μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Αντίστοιχα χαμηλά ποσοστά εμφανίζουν η Τουρκία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Χιλή και η Κολομβία.

  1. Ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες: οι υψηλότερες ανισότητες

Σε 28 χώρες του ΟΟΣΑ, μόνο το 3,4% των πολιτών κατά μέσο όρο ανέφερε ότι δεν έλαβε ιατρική φροντίδα λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής.

Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό φτάνει το 12,1% — από τα υψηλότερα μεταξύ των χωρών.

Επιπλέον:

  • Πάνω από 8% του πληθυσμού σε Ελλάδα, Καναδά, Φινλανδία, Εσθονία και Λετονία αναφέρει ανικανοποίητες ανάγκες.
  • Οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες είναι από τις μεγαλύτερες στον ΟΟΣΑ.
  • Στην Ελλάδα, ένας στους έξι πολίτες του χαμηλότερου εισοδηματικού πεντημορίου δεν έχει πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειάζεται.
  • Το κόστος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που εμποδίζει την πρόσβαση.
  1. Δαπάνες υγείας και ιδιωτικές πληρωμές: επιβάρυνση για τα νοικοκυριά

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, οι άμεσες ιδιωτικές πληρωμές (“out-of-pocket”) καλύπτουν περίπου 20% των συνολικών δαπανών υγείας.

Στην Ελλάδα, τα νοικοκυριά θα πρέπει να καλύψουν πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού κόστους υγείας — από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς, μαζί με το Μεξικό, τη Χιλή και τη Λετονία.

  1. Αποδοχές επαγγελματιών υγείας: χαμηλά επίπεδα

Οι αποδοχές αυτοαπασχολούμενων ιατρικών ειδικοτήτων είναι πολύ υψηλές σε χώρες όπως η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Αυστρία (προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τα 300.000 δολάρια ετησίως).

Στον αντίποδα:

  • Η Βουλγαρία έχει τις χαμηλότερες αποδοχές.
  • Η Ελλάδα καταγράφει απολαβές για μισθωτούς ειδικευμένους ιατρούς μεταξύ 65.000–75.000 δολαρίων, αντίστοιχα με το Μεξικό, την Κολομβία και την Κόστα Ρίκα.
Τι σημαίνουν αυτά τα στοιχεία

Τα δεδομένα του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνουν με σαφήνεια ότι η χώρα μας αντιμετωπίζει:

  • Υψηλό οικονομικό βάρος για τον ασθενή.
  • Δυσκολίες πρόσβασης, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
  • Κενά στην ποιότητα και διαθεσιμότητα φροντίδας.
  • Δομικές ανισότητες που εντείνονται αντί να περιορίζονται.

Για οργανώσεις όπως το Κάπα3, τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη:

  • για συνεχή ενημέρωση των ασθενών και των φροντιστών,
  • για συνηγορία υπέρ της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας,
  • για υποστήριξη πολιτικών που μειώνουν τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες στην υγεία.

Πηγές: Έκθεση ΟΟΣΑ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας: Κάθε ανάσα μετρά

Η πνευμονία, αν και συχνά υποτιμημένη, παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας καθιερώθηκε το 2009 από τον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά της Πνευμονίας στα Παιδιά, με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF. Από τότε, κάθε χρόνο στις 12 Νοεμβρίου, κυβερνήσεις, οργανισμοί και φορείς υγείας ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση γύρω από μια νόσο που, αν και προλαμβάνεται και θεραπεύεται, εξακολουθεί να προκαλεί εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως.

Η πνευμονία είναι λοίμωξη των πνευμόνων που μπορεί να προσβάλει οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα, με ιδιαίτερο κίνδυνο για παιδιά κάτω των 5 ετών, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια νοσήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, η πνευμονία παραμένει η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος για τα μικρά παιδιά, προκαλώντας περίπου 700.000 θανάτους ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, αν και οι εμβολιασμοί και η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη έχουν μειώσει σημαντικά τα περιστατικά, η πνευμονία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο συχνές αιτίες νοσηλείας στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Επιπλέον, η πνευμονία αποτελεί συχνή και σοβαρή επιπλοκή για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ογκολογικοί ασθενείς. Η έγκαιρη πρόληψη και η σωστή ενημέρωση μπορούν να σώσουν ζωές, προστατεύοντας εκείνους που ήδη δίνουν τη δική τους μάχη με τη νόσο.

Η πρόληψη λοιπόν, είναι το κλειδί. Ο εμβολιασμός, η διατήρηση καλής υγιεινής, η αποφυγή καπνίσματος και η έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση αποτελούν βασικά μέτρα για την προστασία από αυτή τη σοβαρή νόσο. Ταυτόχρονα, η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση βοηθούν να αναγνωρίζουμε τα πρώιμα σημάδια, όπως υψηλό πυρετό, βήχα και δυσκολία στην αναπνοή, ώστε να παρέχεται έγκαιρη και σωστή θεραπεία.

Στο ΚΑΠΑ3, υποστηρίζουμε έμπρακτα την ενημέρωση και την πρόληψη, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας της αναπνευστικής υγείας για όλους. Μέσα από τις δράσεις μας, παρέχουμε πληροφόρηση, καθοδήγηση και υποστήριξη, υπενθυμίζοντας ότι κανείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζει μόνος του την πρόκληση της πνευμονίας. Η μέρα αυτή μας καλεί να δράσουμε συλλογικά, να προστατεύσουμε τους πιο ευάλωτους και να ενισχύσουμε την πρόληψη σε κάθε ηλικία.

Γιατί κάθε ανάσα μετρά, και η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για να τη διαφυλάξουμε.

Πηγές:

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3