Η παρούσα περιγραφική ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύτηκε στα Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής (Τόμος 42, Τεύχος 5, Σεπτ-Οκτ 2025), διερευνά την έννοια του ιατρικού “gaslighting” και τις πιθανές επιπτώσεις του στην ασφάλεια των ασθενών, όπως μη ύπαρξη-καθυστερημένη-ελλιπής διάγνωση, καθυστερημένη θεραπεία και ανεπαρκή αποτελέσματα υγείας, ως αποτέλεσμα της αποτυχίας των επαγγελματιών υγείας να αλληλοεπιδράσουν αποτελεσματικά με τους ασθενείς τους.
Το “gaslighting” έχει αναγνωριστεί ως μια μορφή συναισθηματικής και ψυχολογικής κακοποίησης που δεν συνεπάγεται σωματική βλάβη, αλλά προκαλεί στο θύμα αίσθημα φόβου, απομόνωσης ή ελέγχου.
Τι είναι το ιατρικό gaslighting
Στο ιατρικό gaslighting, οι διαρκείς διαστρεβλώσεις, οι παρανοήσεις, η χειραγώγηση της πραγματικότητας, η αντιμετώπιση των ασθενών ως αποδιοπομπαίων τράγων και ο εξαναγκασμός αποτελούν βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούν οι “gaslighters”, δημιουργώντας σύγχυση και αναστάτωση στους ασθενείς.
Το ιατρικό “gaslighting” είναι μια ύπουλη μορφή χειραγώγησης με σοβαρές συνέπειες, όπου οι “gaslighters” συχνά εμφανίζουν χαρακτηριστικά ναρκισσιστικής ή αντικοινωνικής προσωπικότητας για να ενισχύσουν την εξουσία τους.
Άτομα υπέρβαρα, ηλικιωμένα, με προβλήματα ψυχικής ή σωματικής υγείας, γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙΑ+, Μαύροι, Αυτόχθονες, μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι σε τέτοια συμπεριφορά.
Προφίλ των gaslighters και gaslightees
Οι gaslighters χρησιμοποιούν την χειραγώγηση για να επιβληθούν και να διατηρήσουν εξουσία, συχνά αποδυναμώνοντας την αυτοπεποίθηση των θυμάτων τους.
Οι ασθενείς που αντιμετωπίζουν gaslighting ενδέχεται να βιώσουν καθυστερημένη διάγνωση και θεραπεία, καθώς και αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υγεία.
Σημάδια ιατρικού gaslighting
- Παραβλέψη ή υποτίμηση των συμπτωμάτων και ανησυχιών των ασθενών
- Άρνηση ουσιαστικού διαλόγου ή έλλειψη προσοχής προς τον ασθενή
- Παραπλάνηση του ασθενή ότι τα συμπτώματα που βιώνει είναι ψυχολογικά (π.χ. “είναι όλα στο μυαλό σου”)
- Μη παροχή παραπομπών ή εξετάσεων
- Επιβολή μίας μόνο θεραπευτικής επιλογής, αυτής που οι ίδιοι προτείνουν
Πώς μπορεί να προστατευθεί ο ασθενής
Η ενδυνάμωση των ασθενών και η ενεργή συμμετοχή τους στη φροντίδα είναι κεντρική για την αποφυγή του gaslighting.
Στρατηγικές περιλαμβάνουν:
- Διεκδίκηση επαρκούς χρόνου για συζήτηση με τον ιατρό
- Προετοιμασία ερωτήσεων πριν από το ραντεβού
- Καταγραφή λεπτομερειών και σημειώσεων
- Συνοδεία από κάποιον που εμπιστεύονται
- Ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία
Η επίγνωση του ιατρικού gaslighting είναι κρίσιμη για την πρόληψη κακής διάγνωσης και βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας. Όσο περισσότερο γνωρίζει ο ασθενής τα δικαιώματά του και διαθέτει εργαλεία αυτοφροντίδας, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα να αντιμετωπίσει περιπτώσεις gaslighting.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επισκόπηση εδώ
