Μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες μπορεί να βοηθήσει ορισμένα άτομα που υποβάλλονται σε θεραπεία για μελάνωμα να ανταποκριθούν στην ανοσοθεραπεία επηρεάζοντας το μικροβίωμα του εντέρου, σύμφωνα με μια νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές στο Κέντρο Έρευνας Καρκίνου στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (NCI), μέρος του Εθνικού Ινστιτούτα Υγείας και το Κέντρο Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας. Τα αποτελέσματα από τη μελέτη, η οποία ανέλυσε τόσο τα άτομα με μελάνωμα όσο και τα μοντέλα της νόσου σε ποντίκια, εμφανίστηκαν στις 24 Δεκεμβρίου 2021, στο Science .
Μεταξύ των ασθενών με προχωρημένο μελάνωμα που υποβλήθηκαν σε ανοσοθεραπεία με αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού, εκείνοι που κατανάλωναν τουλάχιστον 20 γραμμάρια διαιτητικών ινών την ημέρα επιβίωσαν περισσότερο χωρίς να προχωρήσει η νόσος τους. Αντίθετα, η χρήση προβιοτικών συμπληρωμάτων φάνηκε να μειώνει κάπως την αποτελεσματικότητα των σχημάτων αναστολής σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού. Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που συνήθως καταναλώνονται ως συμπλήρωμα για τη βελτίωση της υγείας του εντέρου.
«Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι κάποιος μπορεί να στοχεύσει τη σύνθεση της μικροχλωρίδας του εντέρου και να επηρεάσει την ικανότητα του ασθενούς να ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία», δήλωσε ο Giorgio Trinchieri, MD, επικεφαλής του Εργαστηρίου Ολοκληρωμένης Ανοσολογίας του Καρκίνου στο Κέντρο Έρευνας Καρκίνου του NCI, ένας από τους συνεπικεφαλής της μελέτης. «Η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε φυτικές ίνες, όπως φρούτα, λαχανικά και όσπρια, θα μπορούσε να βελτιώσει την ικανότητά σας να ανταποκρίνεστε στην ανοσοθεραπεία».
Η ανοσοθεραπεία με αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος βοηθά στην αποκατάσταση της φυσικής ικανότητας του ανοσοποιητικού συστήματος να αναγνωρίζει και να σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα φάρμακα έχουν μεταμορφώσει το μελάνωμα, βελτιώνοντας τη διάρκεια ζωής ορισμένων ατόμων με προχωρημένη νόσο, μερικές φορές με χρόνια. Ωστόσο, για πολλούς ασθενείς, οι αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος αποτυγχάνουν να σταματήσουν την ανάπτυξη των όγκων τους. Αρκετές μελέτες έχουν προτείνει ότι η σύνθεση των βακτηρίων στο έντερο μπορεί να επηρεάσει την απόκριση στην ανοσοθεραπεία.
«Το ερώτημα είναι, μπορούμε να αλλάξουμε τη σύνθεση του τύπου βακτηρίων στο έντερο και να βελτιώσουμε την ικανότητα του ασθενούς να ανταποκρίνεται;» είπε ο Δρ Τρινκιέρι.
Σε μια προηγούμενη μελέτη , ο Δρ. Trinchieri και μια διαφορετική ομάδα συνεργατών έδειξαν ότι ορισμένα άτομα με μελάνωμα που αρχικά δεν ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία με αναστολέα του ανοσοποιητικού σημείου ελέγχου ανταποκρίθηκαν μετά τη λήψη μεταμόσχευσης κοπράνων από έναν ασθενή που είχε ανταποκριθεί στο φάρμακο. Η μεταμόσχευση κοπράνων, κατέληξαν, είχε εισαγάγει διαφορετικά βακτήρια του εντέρου που βοήθησαν να διευκολυνθεί η εισβολή των κυττάρων του ανοσοποιητικού και να σκοτώσει τους όγκους τους.
«Η πρόσληψη διαιτητικών ινών και η χρήση προβιοτικών συμπληρωμάτων έχει επίσης αποδειχθεί ότι επηρεάζει τη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου. Περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο παίρνουν προβιοτικά συμπληρώματα σε μια προσπάθεια να βελτιώσουν την υγεία του εντέρου τους, αλλά λίγα είναι γνωστά για το πώς τα προβιοτικά – που βασικά αλλάζουν την οικολογία των βακτηρίων του εντέρου – επηρεάζουν την ανοσοθεραπεία», είπε.
Η σύνδεση μεταξύ της πρόσληψης φυτικών ινών και της ανταπόκρισης της ανοσοθεραπείας ήταν επίσης ασαφής. Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη με επικεφαλής τη Romina Goldszmid, Ph.D., επίσης του Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο του NCI, έδειξε ότι τα ποντίκια που τρέφονταν με μια διατροφή πλούσια σε πηκτίνη, η οποία είναι μια ίνα άφθονη στα μήλα, μπόρεσαν να αποτρέψουν την ανάπτυξη του όγκου ενεργοποιώντας κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και επαναπρογραμματισμός του μικροπεριβάλλοντος του όγκου.
Στη νέα μελέτη, ο Δρ. Trinchieri και οι συνεπικεφαλής της μελέτης Carrie R. Daniel, Ph.D., MPH, και Jennifer A. Wargo, MD, του Κέντρου Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας και οι συνεργάτες τους εξέτασαν τη σύνθεση των μικροοργανισμών των κοπράνων (η μικροχλωρίδα του εντέρου), των διατροφικών συνηθειών και της χρήσης προβιοτικών συμπληρωμάτων σε ασθενείς που λάμβαναν θεραπεία για προχωρημένο μελάνωμα με αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού.
Μεταξύ των 128 ασθενών των οποίων η πρόσληψη διαιτητικών ινών ήταν γνωστή, εκείνοι που ανέφεραν ότι κατανάλωναν τουλάχιστον 20 γραμμάρια διαιτητικών ινών την ημέρα. Κάθε αύξηση κατά 5 γραμμάρια στην ημερήσια πρόσληψη διαιτητικών ινών αντιστοιχούσε σε 30% χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης της νόσου.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την επίδραση των προβιοτικών στα βακτήρια του εντέρου στο μοντέλο μελανώματος ποντικού. Τα ποντίκια που τρέφονταν με προβιοτικά είχαν μειωμένη ανταπόκριση στη θεραπεία με φάρμακα anti-PD-L1 και ανέπτυξαν μεγαλύτερους όγκους από τα ποντίκια ελέγχου. Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι τα ποντίκια που τρέφονταν με προβιοτικά είχαν χαμηλότερα επίπεδα ανοσοκυττάρων που σκοτώνουν τον όγκο, υποδηλώνοντας εξασθενημένη ανοσοαπόκριση.
Στην ανθρώπινη μελέτη, σχεδόν το ένα τρίτο των ασθενών ανέφεραν ότι είχαν λάβει προβιοτικά συμπληρώματα τον περασμένο μήνα. Παρόλο που οι ερευνητές παρατήρησαν ότι το μικρό μέγεθος δείγματος και η ποικιλία των προβιοτικών που χρησιμοποιούσαν οι ασθενείς καθιστούσε δύσκολη την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων σχετικά με τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης προβιοτικών και της ανταπόκρισης σε αναστολείς του ανοσοποιητικού σημείου ελέγχου, παρατήρησαν ότι οι ασθενείς που κατανάλωναν τα υψηλότερα επίπεδα διαιτητικών ινών χωρίς χρήση προβιοτικών επιβίωσε το μεγαλύτερο διάστημα.
«Ο αντίκτυπος των διαιτητικών ινών και των προβιοτικών στη μικροχλωρίδα του εντέρου είναι μόνο μέρος της ευρύτερης εικόνας», προειδοποίησε ο Δρ Τρινκιέρι. «Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα ενός ασθενούς με μελάνωμα να ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία. Ωστόσο, από αυτά τα δεδομένα, η μικροχλωρίδα φαίνεται να είναι ένας από τους κυρίαρχους παράγοντες. Τα δεδομένα υποδηλώνουν επίσης ότι είναι πιθανώς καλύτερο για τα άτομα με καρκίνο που λαμβάνουν ανοσοθεραπεία να μην χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμα προβιοτικά».
Σημείωσε ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες και θα πρέπει να περιλαμβάνουν καρκίνους εκτός από το μελάνωμα.
