Κατηγορία: Ψηφιακά Εργαλεία στην Υγεία

Το Κάπα3 στο Athens Digital Health Week 2026 – Ο ρόλος των patient digital navigators στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας

Στο πλαίσιο του Athens Digital Health Week 2026, το Κάπα3, ως νέο μέλος του Hellenic Digital Health Cluster, συμμετείχε στην κλειστή συνάντηση μελών και συνεργατών του Cluster και στη θεματική συζήτηση με τίτλο «Συνέργειες για τη γεφύρωση των αναγκών των υπηρεσιών υγείας στον ψηφιακό μετασχηματισμό», παρουσιάζοντας τον ρόλο των patient digital navigators, με στόχο να αξιολογηθεί πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν ένα ασθενοκεντρικό σύστημα υγείας.

Η συζήτηση έθεσε στο επίκεντρο ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούν οι διαθέσιμες ψηφιακές λύσεις να ανταποκριθούν ουσιαστικά στις πραγματικές ανάγκες του συστήματος υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της διαλειτουργικότητας, της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων, της διαφάνειας και της συγκρισιμότητας, καθώς και στη σύνδεση έρευνας και διακυβέρνησης, την προώθηση της ισότητας και τη δυναμική της τεχνητής νοημοσύνης στο σύγχρονο οικοσύστημα υγείας.

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 εκπροσωπήθηκε από την κα Ευαγγελή Μπίστα, η οποία υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των οργανώσεων ασθενών στην επιτυχή ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών στην πορεία φροντίδας.

Όπως ανέφερε, «Η ψηφιακή υγεία δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη τεχνολογικών λύσεων, αλλά την ουσιώδη ενσωμάτωσή τους στο ταξίδι φροντίδας του ασθενή. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ασθενείς, φροντιστές, φίλοι, επαγγελματίες) μπορούν να παίξουν κρίσιμο ρόλο ως συνεργάτες στην υιοθέτηση, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των λύσεων. Μέσα από τη συνεργασία στο Cluster, ενισχύεται ένα οικοσύστημα όπου η καινοτομία μεταφράζεται σε πραγματική πρόσβαση και συνέχεια φροντίδας με μέγιστο κοινωνικό αντίκτυπο. Για το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3, η ανάπτυξη του ρόλου του ως ψηφιακοί καθοδηγητές ασθενών μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσα από τέτοιες συνέργειες».

Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι των εταιρειών Affidea Greece, Gnomon Informatics SA και REA Maternity & Gynecology Clinic, συμβάλλοντας με την εμπειρία τους στη διαμόρφωση ενός γόνιμου διαλόγου για τη σύγκλιση τεχνολογίας, κλινικής πρακτικής και διακυβέρνησης δεδομένων.

Κατά τη διάρκεια της κλειστής συνάντησης αναδείχθηκε η ανάγκη για ενίσχυση των κοινών ερευνητικών πρωτοβουλιών, της διαλειτουργικότητας και της συστηματικής συνεργασίας μεταξύ των μελών του οικοσυστήματος, ώστε η καινοτομία να μεταφράζεται σε μετρήσιμη αξία για τον ασθενή και το σύστημα υγείας.

Για το Κάπα3, η ανάπτυξη του ρόλου του στο οικοσύστημα ψηφιακής υγείας ως patient digital navigator αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Μέσα από τέτοιες συνέργειες, ενισχύεται η δυνατότητα των οργανώσεων ασθενών να συμβάλλουν ενεργά σε ένα σύστημα υγείας περισσότερο διαφανές, δίκαιο και πραγματικά ασθενοκεντρικό, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο ενδυνάμωσης και όχι ως αυτοσκοπός.

Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική: γιατί οι οριζόντιες δεξιότητες είναι πιο κρίσιμες από ποτέ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική μετασχηματίζει ραγδαία τη λήψη κλινικών αποφάσεων, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και τη συνολική οργάνωση της φροντίδας. Ωστόσο, νέα ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας αναδεικνύει κάτι εξαιρετικά σημαντικό. Όσο ενισχύεται ο ρόλος των αλγοριθμικών εργαλείων, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν οι οριζόντιες δεξιότητες (soft skills), όπως η ενσυναίσθηση, η επικοινωνία και η κριτική σκέψη.

Η ανασκόπηση έχει ως μοναδική συγγραφέα την Effie Simou, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Επικοινωνίας και ΜΜΕ στη Δημόσια Υγεία στο ΠΑΔΑ, και εξετάζει τον ρόλο των οριζόντιων δεξιοτήτων στο σύγχρονο, τεχνολογικά ενισχυμένο περιβάλλον υγείας. Μέσα από σύνθεση διεθνούς βιβλιογραφίας, αναλύεται πώς η επαγγελματική υπευθυνότητα, η ομαδικότητα, η πολιτισμική ευαισθησία και η ηθική κρίση επηρεάζουν την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα και πιο ενεργό ρόλο.

Ένα «οικοσύστημα» δεξιοτήτων και όχι μια λίστα ικανοτήτων

Η ανασκόπηση δεν αντιμετωπίζει τις δεξιότητες αυτές ως μεμονωμένες ικανότητες, αλλά ως ένα αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα. Η επικοινωνία ενισχύει την εμπιστοσύνη, η ενσυναίσθηση βελτιώνει τη συμμόρφωση των ασθενών, η κριτική σκέψη λειτουργεί ως αντίβαρο στην άκριτη αποδοχή αλγοριθμικών προτάσεων, ενώ ο επαγγελματισμός και η ηθική εγρήγορση διασφαλίζουν τη λογοδοσία.

Το βασικό επιχείρημα είναι σαφές: η τεχνολογική πρόοδος δεν καθιστά τις οριζόντιες δεξιότητες λιγότερο σημαντικές· τις καθιστά θεμελιώδεις. Σε ένα περιβάλλον όπου οι αλγόριθμοι υποστηρίζουν τη διάγνωση, προβλέπουν κινδύνους ή προτείνουν θεραπευτικές στρατηγικές, ο επαγγελματίας υγείας καλείται να ερμηνεύσει, να αξιολογήσει και τελικά να αναλάβει την ευθύνη της απόφασης.

Η ανθρώπινη κρίση δεν υποκαθίσταται. Ενισχύεται — και ταυτόχρονα δοκιμάζεται.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ιατρική και οι κίνδυνοι της άκριτης εμπιστοσύνης στην τεχνολογία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κινδύνους που προκύπτουν από την υπερβολική εμπιστοσύνη στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η λεγόμενη «μεροληψία αυτοματοποίησης» (automation bias) μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της κριτικής επαγρύπνησης, ενώ η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων ενδέχεται να δυσκολεύει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παράγονται οι προτάσεις τους.

Παράλληλα, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να παράγουν ανακριβείς ή ελλιπείς πληροφορίες με πειστικό τρόπο. Σε ένα κλινικό περιβάλλον, μια τέτοια παραπλανητική βεβαιότητα μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, αλλά απαιτεί ενεργή και κριτική ανθρώπινη εποπτεία. Η κριτική σκέψη, η διαφάνεια και η σαφής κατανομή ευθύνης καθίστανται απολύτως αναγκαίες. Η τελική απόφαση για τη φροντίδα ενός ασθενή δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν αλγόριθμο. Η ευθύνη παραμένει ανθρώπινη — και αυτό είναι θεμελιώδες για την ηθική της ιατρικής πράξης.

Η διάσταση της σχέσης με τον ασθενή

Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει την ακρίβεια, να επιταχύνει διαδικασίες και να υποστηρίξει τη διαχείριση μεγάλων όγκων δεδομένων. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τη θεραπευτική σχέση. Η εμπιστοσύνη, η σαφής ενημέρωση, η ικανότητα ενεργητικής ακρόασης και η αναγνώριση των συναισθηματικών αναγκών του ασθενή αποτελούν στοιχεία που δεν μεταφράζονται σε κώδικα.

Ιδιαίτερα σε πεδία όπως η ογκολογία, όπου οι αποφάσεις είναι σύνθετες και το συναισθηματικό φορτίο υψηλό, η ποιότητα της επικοινωνίας μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη συμμόρφωση στη θεραπεία, την κατανόηση των επιλογών και τη συνολική εμπειρία φροντίδας.

Η ανασκόπηση υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη παρουσία δεν είναι συμπληρωματική της τεχνολογίας· είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο αυτή οφείλει να οργανώνεται.

Προς μια ισορροπημένη συνύπαρξη ανθρώπου και αλγορίθμου

Το συμπέρασμα της εργασίας είναι ξεκάθαρο: η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας οφείλει να ενσωματώσει τόσο τον τεχνολογικό εγγραμματισμό όσο και τη συστηματική καλλιέργεια των οριζόντιων δεξιοτήτων. Δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς πώς λειτουργεί ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης· πρέπει να μπορεί να το αξιολογεί κριτικά, να εξηγεί τα όριά του και να το εντάσσει υπεύθυνα στην κλινική πρακτική.

Σε μια εποχή όπου οι αλγόριθμοι γίνονται όλο και πιο «έξυπνοι», η ενσυναίσθηση, η υπευθυνότητα και η κριτική σκέψη δεν αποτελούν δευτερεύουσες ικανότητες. Αποτελούν τον πυρήνα μιας ιατρικής που επιδιώκει να παραμείνει ανθρώπινη, αξιόπιστη και ασφαλής.

Σε τελική ανάλυση, το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ενσωματωθεί στην ιατρική — αυτό έχει ήδη συμβεί. Το πραγματικό ζητούμενο είναι με ποιους όρους θα συνυπάρξει με τον ανθρώπινο παράγοντα. Αν η τεχνολογία εξελίσσεται με γεωμετρική ταχύτητα, τότε η εκπαίδευση οφείλει να επενδύσει εξίσου συστηματικά σε δεξιότητες που δεν αυτοματοποιούνται: στην ικανότητα να ακούμε, να αμφισβητούμε, να αναλαμβάνουμε ευθύνη.

Η πρόκληση για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά βαθιά παιδαγωγική και ηθική. Ίσως τελικά το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι να δημιουργήσουμε πιο «έξυπνα» συστήματα, αλλά πιο συνειδητούς επαγγελματίες. Γιατί όσο εξελίσσονται οι αλγόριθμοι, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για μια ιατρική που παραμένει ουσιαστικά ανθρώπινη.

Πηγή

The Growing Importance of Soft Skills in Medical Education in the AI Era, MDPI, 2024.
Διαθέσιμο στο: https://www.mdpi.com/2813-141X/4/4/50

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

«Πλοηγός Υγείας “Μυρτώ”»: Ο νέος ψηφιακός βοηθός του Κάπα3 για ογκολογικούς ασθενείς

Ο Πλοηγός Υγείας “Μυρτώ” φέρνει την ψηφιακή και AI φροντίδα κοντά στους ασθενείς με καρκίνο, υποστηρίζοντας την εξατομίκευση και την πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Για το Κάπα3, έχει γίνει φανερό πως οι αναβαθμισμένες ψηφιακές υπηρεσίες με εργαλεία AI θα οδηγήσουν σε εξατομίκευση υπηρεσιών βάσει του προφίλ των ασθενών, απλοποίηση διαδικασιών και μείωση γραφειοκρατίας. Σε συνδυασμό με την ανθρώπινη καθοδήγηση, η ανάπτυξη ψηφιακής εγγραματοσύνης αποτελεί βασικό εργαλείο για την ισότητα στην πρόσβαση, την ποιότητα ζωής και την ενεργή συμμετοχή των ασθενών σε όλη τη διάρκεια της νόσου.

Το Κάπα3 ξεκινά τώρα μια συζήτηση για το πώς η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει την AI στη φροντίδα του καρκίνου, και μέσα σε αυτό το πλαίσιο , επεκτείνει το αποτύπωμά του στον χώρο της κοινωνικής προσβασιμότητας, δημιουργώντας έναν καινοτόμο ψηφιακό βοηθό: τον Πλοηγό Υγείας “Μυρτώ”.“Patient Empowerment e-Navigator”

Δείτε αναλυτικά στο ΔΤ που ακολουθεί

Σας καλούμε να γίνετε όλοι συνεργάτες στον νέο Πλοηγό Υγείας από το Κάπα3, συμμετέχοντας στην προσπάθεια να προσφέρουμε ολιστική, εξατομικευμένη και προσβάσιμη υποστήριξη σε κάθε ογκολογικό ασθενή.

Ιδρυτικός Χορηγός
Ο Ιδρυτικός Χορηγός του Πλοηγού Υγείας “Μυρτώ” είναι το TIMA Foundation, ενισχύοντας τη δυνατότητα ουσιαστικής καινοτομίας και συνεργασίας.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

ΔΤ ΠΛΟΗΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ -ΚΑΠΑ3

Myrto ProjectOverview_GR

Το Κάπα3 στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους»

Το Κάπα3 συμμετείχε ενεργά στο 6ο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Εγκέφαλος και Νους», που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Δεκεμβρίου 2025 στον Πύργο Βιβλίων του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Αθήνα. Το συνέδριο συγκέντρωσε επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο να αναδείξει σύγχρονες προκλήσεις και λύσεις στη νευροεπιστήμη, την ψυχολογία και την ψηφιακή υγεία.

Στο πλαίσιο της Στρογγυλής Τράπεζας «Ψηφιακή Υγεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Σύγχρονες Προκλήσεις», το Κάπα3 παρουσίασε τη δική του προσέγγιση για την ανθρώπινη διάσταση της ψηφιακής φροντίδας. Η κυρία Ευαγγελία Μπίστα ανέδειξε τη σημασία της ψηφιακής εγγραμματοσύνης ασθενών και επαγγελματιών υγείας, επισημαίνοντας ότι:

Η ψηφιακή τεχνολογία εξελίσσεται ως βασικός πυλώνας σύγχρονης, ασφαλούς και ανθρώπινης φροντίδας ειδικά στον καρκίνο. Όταν ασθενείς και επαγγελματίες υγείας έχουν τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες, μειώνεται το άγχος, ενισχύεται η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση, βελτιώνονται τα αποτελέσματα θεραπείας και ενδυναμώνεται η αυτονομία του ασθενή. Η μείωση των ανισοτήτων για τους ευάλωτους συναθρώπους μας αποτελεί για όλους μας πρώτη προτεραιότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καθημερινότητα των ασθενών, που αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας. Η υποστήριξη της ψυχικής ανθεκτικότητας, η αυτοδιαχείριση μέσω ψηφιακών εφαρμογών και η ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και αυτοεπιστασίας ήταν κεντρικά μηνύματα της παρέμβασης, ενώ υπογραμμίστηκε η αξία της συνεργασίας με επαγγελματίες υγείας για την επίτευξη ποιοτικών και αξιόπιστων αποτελεσμάτων.

Στη συζήτηση αναδείχθηκαν οι κύριες προκλήσεις της Ψηφιακής Υγείας στην Ελλάδα, όπως ο κατακερματισμός εφαρμογών, η δυσκολία εφαρμογής hi-tech λύσεων σε παρωχημένα συστήματα, η πολυπλοκότητα των αλγορίθμων και η ανάγκη διαφάνειας.

Η προσέγγιση του Κάπα3 επικεντρώνεται στη διαλειτουργικότητα, στη συλλογή ποιοτικών δεδομένων από τους ίδιους τους ασθενείς και στη δημιουργία υπηρεσιών που σέβονται τις πραγματικές ανάγκες τους, διασφαλίζοντας ότι οι τεχνολογίες λειτουργούν για τον άνθρωπο και όχι το αντίστροφο.

Η συμμετοχή του Κάπα3 στο συνέδριο εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθειά του να συμβάλει στον δημόσιο διάλογο για την ηθική, λειτουργική και ανθρώπινη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών εργαλείων, με επίκεντρο πάντα τον άνθρωπο και την ποιοτική φροντίδα των ασθενών.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Το Κάπα3 σε διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ηθική ρύθμιση

Στις 18 Δεκεμβρίου 2025, το Κάπα3 συμμετείχε στην εκδήλωση «Τεχνητή Νοημοσύνη: Προς μια ρύθμιση ή υπερρύθμιση;», με αφορμή την έκδοση της διαδικτυακής μονογραφίας «Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΕΕ/2024/1689, Artificial Intelligence Act, AI Act): Μια πρώτη συνταγματο-ηθική θεώρηση» της Φερενίκης Παναγοπούλου, πρωτοβουλία του Syntagma Watch. Εκ μέρους του Κάπα3 παρευρέθηκαν η co-founder του Κάπα3, Ευαγγελία Μπίστα, και η νομική σύμβουλος του Κάπα3, Ζωή Θανοπούλου, παρουσιάζοντας τη θέση και τις ανησυχίες του οργανισμού σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Στη συζήτηση, η κυρία Μπίστα τόνισε ότι η εφαρμογή νέων τεχνολογιών δεν μπορεί να αγνοεί τον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα: «Με τι hardware θα τρέξει το νέο λογιστικό; Ποιοι κρατικοί μηχανισμοί θα το υποστηρίζουν και σε ποια πολιτικό-διοικητική κουλτούρα; Οι hi-tech λύσεις μπορούν να σταθούν σε παρωχημένα συστήματα με αναχρονιστικές πρακτικές;» Επισήμανε επίσης τις φιλοσοφικές και ηθικές διαστάσεις της ΤΝ: «Πώς συνδέονται νοημοσύνη και συνείδηση, και ποιος αποφασίζει τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και πώς;»

Παράλληλα, συζητήθηκαν οι βασικοί προβληματισμοί του Κάπα3 σχετικά με την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία: η ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία σε κάθε χρήση ψηφιακών εργαλείων, η προστασία των ασθενών και του κοινού από αλγοριθμικές διακρίσεις, η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση τεχνολογικών λύσεων, καθώς και η σημασία της ανάπτυξης υποδομών και διαδικασιών που εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία των ψηφιακών συστημάτων. Οι προβληματισμοί αυτοί ενισχύονται από την εμπειρία του Κάπα3 σε θέματα ψηφιακής καθοδήγησης ασθενών και ανάπτυξης εργαλείων υποστήριξης με ηθική και νομική συνείδηση.

Η συγγραφέας Φερενίκη Παναγοπούλου παρουσίασε τα κύρια σημεία της μονογραφίας της, εστιάζοντας στην πρακτική εφαρμογή του AI Act: τον σαφή καθορισμό αρμοδιοτήτων και περιορισμών στη χρήση αλγορίθμων, τη διαφάνεια στις αποφάσεις που λαμβάνει η ΤΝ, και την προστασία ευάλωτων ομάδων. Τόνισε επίσης την ανάγκη για ευθυγράμμιση τεχνολογίας και ηθικών κανόνων, ώστε η καινοτομία να υπηρετεί τον πολίτη και όχι μόνο την αποτελεσματικότητα. Για όσους ενδιαφέρονται, η μονογραφία είναι διαθέσιμη εδώ.

Η εκδήλωση ανέδειξε τη σύνθετη φύση των θεμάτων που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, συνδέοντας τεχνικές, νομικές και ηθικές προσεγγίσεις. Το Κάπα3 επανέλαβε τη δέσμευσή του να συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών και να ενισχύει την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση ψηφιακών εργαλείων στον χώρο της υγείας, προς όφελος των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας.

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3