Ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων: ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς

Η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί πλέον ένα σημαντικό δικαίωμα για τους ασθενείς στην Ελλάδα, μετά από νέα ρύθμιση που ενισχύει τη χρήση του Ψηφιακού Αποθετηρίου Διαγνωστικών Εργαστηριακών Αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Μάρτιος 2026), οι δημόσιες και ιδιωτικές μονάδες υγείας που συνεργάζονται με τον ΕΟΠΥΥ υποχρεούνται να καταχωρούν τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων σε ψηφιακή μορφή, εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία ή μια διοικητική υποχρέωση των παρόχων υγείας. Στην πράξη, μεταφράζεται σε μια ουσιαστική ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών, καθώς διασφαλίζει ότι κάθε πολίτης μπορεί να έχει άμεση και οργανωμένη πρόσβαση στα ιατρικά του δεδομένα.

Πλέον, η ψηφιακή πρόσβαση στα αποτελέσματα εξετάσεων μειώνει την ανάγκη για φυσικά έγγραφα, εκτυπώσεις ή μετακινήσεις προς τα διαγνωστικά κέντρα. Αντίθετα, καταχωρούνται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο συνδέεται με τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς μπορούν να έχουν συγκεντρωμένο το ιστορικό των εξετάσεών τους, μειώνοντας τον κίνδυνο απώλειας σημαντικών πληροφοριών.

Ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που ζουν με καρκίνο, η εξέλιξη αυτή έχει ξεχωριστή σημασία. Η παρακολούθηση της νόσου συχνά περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, επισκέψεις σε διαφορετικούς γιατρούς και συνεχή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Η άμεση πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και συμβάλλει σε πιο συντονισμένη και αποτελεσματική φροντίδα.

Επιπλέον, η υποχρέωση καταχώρισης των αποτελεσμάτων συνδέεται με τη διαδικασία αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ, γεγονός που ενισχύει τη διαφάνεια στο σύστημα υγείας. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται ότι αποζημιώνονται μόνο οι εξετάσεις που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, περιορίζοντας φαινόμενα καταχρήσεων και ενισχύοντας την αξιοπιστία των υπηρεσιών.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η διαχείριση των δεδομένων γίνεται με βάση το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, διασφαλίζοντας την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των πληροφοριών των ασθενών.

Η μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό σύστημα υγείας δεν είναι απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη. Είναι ένα βήμα προς ένα πιο ανθρώπινο, διαφανές και προσβάσιμο σύστημα φροντίδας, όπου ο ασθενής έχει ενεργό ρόλο και ουσιαστικό έλεγχο των δεδομένων που τον αφορούν.

Η ενίσχυση της ψηφιακής πρόσβασης στα αποτελέσματα εξετάσεων αποτελεί, τελικά, μια σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης των ασθενών και της βελτίωσης της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας υγείας.

Πηγή: Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.202

Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Φάρμακα Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ): Μια ακόμη προσθήκη που διευκολύνει τους ασθενείς – Έως τρία άτομα μπορούν πλέον να παραλαμβάνουν για λογαριασμό τους

Από τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, οι ασθενείς που λαμβάνουν Φάρμακα Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) έχουν πλέον τη δυνατότητα να ορίζουν έως τρία άτομα ως αντιπροσώπους για την παραλαβή των φαρμάκων τους από ιδιωτικό φαρμακείο, χωρίς να χάνουν το δικαίωμα να τα παραλάβουν οι ίδιοι.

Η νέα αυτή πρόβλεψη ενισχύει ουσιαστικά την ευελιξία στην πρόσβαση στη θεραπεία, ιδίως για ασθενείς που χρειάζονται συχνή παραλαβή ΦΥΚ αλλά ενδέχεται να δυσκολεύονται στη μετακίνησή τους. Με τη δυνατότητα ορισμού αντιπροσώπων, η διαδικασία προσαρμόζεται περισσότερο στις πραγματικές ανάγκες της καθημερινότητας, μειώνοντας την ταλαιπωρία και διευκολύνοντας τη συνέχεια της αγωγής.

Σε αυτή την πρώτη φάση, η ρύθμιση αφορά ασθενείς με καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας, ενώ προβλέπεται σταδιακή επέκταση και σε άλλες κατηγορίες ΦΥΚ. Τα βήματα της διαδικασίας παραμένουν τα ίδια: ο ασφαλισμένος εισέρχεται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα με τους προσωπικούς του κωδικούς Taxisnet και τον ΑΜΚΑ, επιλέγει το φαρμακείο της προτίμησής του και παρακολουθεί την πορεία του αιτήματός του.

Για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία διάθεσης ΦΥΚ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων, μπορείτε να δείτε το προηγούμενο άρθρο μας.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3

Health at a Glance 2025: Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα

Η ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ Health at a Glance 2025 παρουσιάζει τους πιο πρόσφατους συγκριτικούς δείκτες για την υγεία και τα συστήματα υγείας των κρατών-μελών. Η μελέτη καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων παραμέτρων: δείκτες υγείας του πληθυσμού, πρόσβαση και ποιότητα φροντίδας, κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, δαπάνες υγείας και ανθρώπινο δυναμικό.

Σε διεθνές επίπεδο είναι φανερή μια μερική ανάκαμψη μετά την πανδημία, αλλά παράλληλα δεν λείπουν σοβαρές προκλήσεις:

  • η παχυσαρκία αυξάνεται σταθερά (54% των ενηλίκων),
  • 3 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι κάτω των 75 θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με καλύτερη πρόληψη και φροντίδα,
  • η πρόληψη παραμένει ανεπαρκώς χρηματοδοτημένη (μόλις 3% των συνολικών δαπανών υγείας),
  • ενώ οι δαπάνες υγείας συνεχίζουν να αυξάνονται, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 9,3% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

Βασικά ευρήματα για την Ελλάδα

Στην έκθεση του ΟΟΣΑ  (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) Health at a Glance, διαπιστώνουμε τα εξής:

  1. Ικανοποίηση από τις υπηρεσίες υγείας: από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη

Το 2024, κατά μέσο όρο 64% των πολιτών στις χώρες του ΟΟΣΑ δήλωσαν ικανοποιημένοι με τη διαθεσιμότητα ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.

Στην Ελλάδα, όμως, λιγότεροι από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ικανοποίηση — μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Αντίστοιχα χαμηλά ποσοστά εμφανίζουν η Τουρκία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Χιλή και η Κολομβία.

  1. Ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες: οι υψηλότερες ανισότητες

Σε 28 χώρες του ΟΟΣΑ, μόνο το 3,4% των πολιτών κατά μέσο όρο ανέφερε ότι δεν έλαβε ιατρική φροντίδα λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής.

Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό φτάνει το 12,1% — από τα υψηλότερα μεταξύ των χωρών.

Επιπλέον:

  • Πάνω από 8% του πληθυσμού σε Ελλάδα, Καναδά, Φινλανδία, Εσθονία και Λετονία αναφέρει ανικανοποίητες ανάγκες.
  • Οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες είναι από τις μεγαλύτερες στον ΟΟΣΑ.
  • Στην Ελλάδα, ένας στους έξι πολίτες του χαμηλότερου εισοδηματικού πεντημορίου δεν έχει πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειάζεται.
  • Το κόστος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που εμποδίζει την πρόσβαση.
  1. Δαπάνες υγείας και ιδιωτικές πληρωμές: επιβάρυνση για τα νοικοκυριά

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, οι άμεσες ιδιωτικές πληρωμές (“out-of-pocket”) καλύπτουν περίπου 20% των συνολικών δαπανών υγείας.

Στην Ελλάδα, τα νοικοκυριά θα πρέπει να καλύψουν πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού κόστους υγείας — από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς, μαζί με το Μεξικό, τη Χιλή και τη Λετονία.

  1. Αποδοχές επαγγελματιών υγείας: χαμηλά επίπεδα

Οι αποδοχές αυτοαπασχολούμενων ιατρικών ειδικοτήτων είναι πολύ υψηλές σε χώρες όπως η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Αυστρία (προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τα 300.000 δολάρια ετησίως).

Στον αντίποδα:

  • Η Βουλγαρία έχει τις χαμηλότερες αποδοχές.
  • Η Ελλάδα καταγράφει απολαβές για μισθωτούς ειδικευμένους ιατρούς μεταξύ 65.000–75.000 δολαρίων, αντίστοιχα με το Μεξικό, την Κολομβία και την Κόστα Ρίκα.
Τι σημαίνουν αυτά τα στοιχεία

Τα δεδομένα του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνουν με σαφήνεια ότι η χώρα μας αντιμετωπίζει:

  • Υψηλό οικονομικό βάρος για τον ασθενή.
  • Δυσκολίες πρόσβασης, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
  • Κενά στην ποιότητα και διαθεσιμότητα φροντίδας.
  • Δομικές ανισότητες που εντείνονται αντί να περιορίζονται.

Για οργανώσεις όπως το Κάπα3, τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη:

  • για συνεχή ενημέρωση των ασθενών και των φροντιστών,
  • για συνηγορία υπέρ της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας,
  • για υποστήριξη πολιτικών που μειώνουν τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες στην υγεία.

Πηγές: Έκθεση ΟΟΣΑ

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3

Διάθεση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) και από τα Ιδιωτικά Φαρμακεία – Τι αλλάζει για τους ασθενείς

Με πρόσφατη υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 6333/27.11.2025), τροποποιείται ο τρόπος διάθεσης των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), δίνοντας πλέον τη δυνατότητα παραλαβής τους και από τα ιδιωτικά φαρμακεία της κοινότητας. Η απόφαση αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του 2020 και αποσκοπεί στη διευκόλυνση των ασθενών, στη μείωση της ταλαιπωρίας και στη βελτίωση της πρόσβασης σε κρίσιμες θεραπείες.

Η λίστα των φαρμάκων ΦΥΚ που εντάσσονται στη διαδικασία βρίσκεται στο σχετικό ΦΕΚ, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Τι αλλάζει για τους ασθενείς

  • Ο θεράπων ιατρός εκδίδει τη συνταγή μέσω της ΗΔΙΚΑ.
  • Ο ασθενής μπορεί να επιλέξει παραλαβή είτε από φαρμακείο ΕΟΠΥΥ είτε από ιδιωτικό φαρμακείο.
  • Μέσω της ειδικής εφαρμογής ΦΥΚ (με κωδικούς Taxisnet + ΑΜΚΑ), ο ασθενής επιλέγει το ιδιωτικό φαρμακείο που τον εξυπηρετεί.
  • Ενημερώνεται ηλεκτρονικά για την πορεία της παραγγελίας και για το πότε το φάρμακο είναι διαθέσιμο προς παραλαβή.
  • Η διαδικασία παραλαβής γίνεται με μηδενική συμμετοχή.

Ο χρόνος από την έγκριση του αιτήματος μέχρι την παραλαβή του φαρμάκου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 10 ημέρες.

Τι αλλάζει για τα ιδιωτικά φαρμακεία

Οι ιδιώτες φαρμακοποιοί αναλαμβάνουν πλέον ένα σημαντικό κομμάτι της διακίνησης των ΦΥΚ, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις και διαδικασίες:

  1. Παραλαβή φαρμάκου
  • Ο φαρμακοποιός σαρώνει τον γραμμωτό κώδικα στο σύστημα του ΕΟΠΥΥ ώστε να γίνει η λογιστική τακτοποίηση της Φαρμακαποθήκης του ΕΟΠΥΥ.
  • Ο ασθενής ενημερώνεται αυτόματα από το σύστημα για την άφιξη του φαρμάκου στο φαρμακείο.
  1. Έλεγχος και εκτέλεση της συνταγής

Ο φαρμακοποιός οφείλει να ελέγξει:

  • την ταυτοπροσωπία του ασθενή ή τυχόν εξουσιοδότηση,
  • την ορθότητα της συνταγής και τη συμφωνία με τον θεράποντα ιατρό,
  • την ορθή διάθεση του σκευάσματος,
  • την ύπαρξη των απαιτούμενων συνοδευτικών εγγράφων,
  • τις ταινίες γνησιότητας ή τον απενεργοποιημένο κωδικό ασφαλείας,
  • την υπογραφή του ιατρού και του παραλαβόντος.

Στη συνέχεια θέτει υπογραφή και σφραγίδα για την ολοκλήρωση της εκτέλεσης.

Σε περιπτώσεις μη τήρησης των διαδικασιών, επιβάλλονται κυρώσεις σύμφωνα με το π.δ. 121/2008.

  1. Αμοιβή φαρμακοποιού

Για κάθε εκτελεσμένη συνταγή ΦΥΚ, ο φαρμακοποιός λαμβάνει:

  • επιστημονική αμοιβή 20,00 € + ΦΠΑ,
  • χωρίς να απαιτείται η έκδοση παραστατικών διακίνησης.
    Η δαπάνη αυτή δεν συνυπολογίζεται στο συνολικό όριο φαρμακευτικής δαπάνης του ΕΟΠΥΥ.
  1. Μηνιαία αποστολή συνταγών

Κάθε μήνα, οι ιδιώτες φαρμακοποιοί αποστέλλουν:

  • τις εκτελεσμένες συνταγές,
  • τη συγκεντρωτική κατάσταση,
  • και το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών
    στο Τμήμα Επεξεργασίας και Ελέγχου Συνταγών του ΕΟΠΥΥ.
    Οι ηλεκτρονικές εικόνες των συνταγών παραμένουν διαθέσιμες για έλεγχο.
  1. Μη εκτέλεση συνταγής

Αν δεν εκτελεστεί η συνταγή:

  • τα φάρμακα επιστρέφονται στην εταιρεία έπειτα από 5 ημέρες,
  • και η εταιρεία εκδίδει πιστωτικό τιμολόγιο προς τον ΕΟΠΥΥ.
  1. Αστοχία ή απώλεια φαρμάκου

Σε περίπτωση ζημιάς ή απώλειας λόγω υπαιτιότητας του φαρμακοποιού,
ο ΕΟΠΥΥ χρεώνει στον φαρμακοποιό το φάρμακο στην τιμή προμήθειας.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η αλλαγή

Η νέα διαδικασία:

  • μειώνει την ταλαιπωρία των ασθενών,
  • αποσυμφορεί τα φαρμακεία ΕΟΠΥΥ,
  • επιτρέπει ταχύτερη πρόσβαση σε θεραπείες,
  • ενισχύει τον ρόλο των φαρμακοποιών της κοινότητας,
  • εκσυγχρονίζει τη διακίνηση των Φάρμακων Υψηλού Κόστους.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της καθημερινότητας ασθενών που χρειάζονται τακτικά πρόσβαση σε εξειδικευμένα φάρμακα — μεταξύ αυτών και πολλοί ογκολογικοί ασθενείς.

Το ΚΑΠΑ3 συνεχίζει να βρίσκεται δίπλα στους καρκινοπαθείς και τις οικογένειές τους, προσφέροντας έγκυρη καθοδήγηση και πρακτική υποστήριξη, ώστε κάθε ασθενής να νιώθει ασφαλής και ενημερωμένος για τα δικαιώματα και τις παροχές του.

Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3