Κατηγορία: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Δύο πρόσφατες μελέτες από την Αμερική που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Cell Metabolism (Tang et al. Cell Metab 2021, Wu et al. Cell Metab 2021) επιβεβαιώνουν ότι ο ιός SARS-CoV-2 δρα βλαπτικά στα κύτταρα του σώματος που παράγουν ινσουλίνη. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Παρασκευή Καζάκου και Ασημίνα Μητράκου (Καθηγήτρια) συνοψίζουν τα δεδομένα των μελετών.

Είναι γνωστό για παράδειγμα ότι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 (ΣΔΤ1) εμφανίζεται όταν τα β-κύτταρα του παγκρέατος δεν εκκρίνουν αρκετή ινσουλίνη, ώστε ο οργανισμός να μεταβολίσει τη γλυκόζη. Εξαιτίας αυτής της ανεπάρκειας ινσουλίνης τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν.

Αρχικές μελέτες στο εργαστήριο είχαν υποδείξει ότι ο ιός SARS-CoV-2 μπορεί να μολύνει τα ανθρώπινα β-κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη (Yang L et al, Cell Stem Cell 2020). Έδειξαν επίσης ότι ο ιός έχει τη δυνατότητα να αναπαράγεται στα β-κύτταρα, να κάνει αντίγραφα του εαυτού  του και να μολύνει και άλλα κύτταρα (Μüller JA et al, Nat Metab 2021). Oι δύο πρόσφατες μελέτες βασίστηκαν σε αυτά τα δεδομένα για να ανακαλύψουν περισσότερα σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ COVID-19 και διαβήτη. Και οι δυο μελέτες επιβεβαίωσαν τη λοίμωξη από κορωνοïό των β-παγκρεατικών κυττάρων σε δείγματα αυτοψίας από άτομα που κατέληξαν από COVID-19, καθώς βρήκαν σημάδια του ιού και στα β-κύτταρα και σε άλλα παγκρεατικά κύτταρα από ιστό των θανόντων.  Tα νέα δεδομένα υποδεικνύουν ότι ο κορωνοïός επιλεκτικά μολύνει τα β-κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη.

Τα β-κύτταρα και άλλα κύτταρα στον ανθρώπινο οργανισμό εκφράζουν πρωτεΐνες όπως ΑCE2, TMPRSS2 και ΝRP1, οι οποίες αποτελούν τους υποδοχείς για την είσοδο του κορωνοïου και την ακόλουθη μόλυνση των ανθρώπινων κυττάρων.  Τα νέα ευρήματα επίσης δείχνουν ότι η λοίμωξη από κορωνοïό αλλάζει τη λειτουργία των νησιδίων του παγκρέατος, του παγκρεατικού ιστού δηλαδή του ιστού που περιέχει τα β-κύτταρα. Και οι δυο μελέτες φέρουν δεδομένα που αποδεικνύουν ότι η λοίμωξη COVID-19 οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή και έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας. Επιπλέον, η ομάδα του Wu βρήκε ότι η λοίμωξη COVID-19 οδηγεί απευθείας στο θάνατο σημαντικού αριθμού β-κυττάρων και ότι πιθανόν αυτό μπορεί να αποφευχθεί αδρανοποιώντας την πρωτεΐνη NRP1.

Eκτός της απώλειας των β-κυττάρων ο ιός φαίνεται να αλλάζει και την πορεία όσων β-κυττάρων επιβιώνουν. Οι μελέτες έδειξαν ότι τα β-κύτταρα που επιβιώνουν  αποδιαφοροποιούνται και επαναπρογραμματίζονται, έτσι ώστε να παράγουν λιγότερη ινσουλίνη και περισσότερη γλυκαγόνη, μια ορμόνη η οποία οδηγεί στη διάσπαση του γλυκογόνου στο ήπαρ σε γλυκόζηοδηγώντας σε υπεργλυκαιμία. Επίσης τα συγκεκριμένα κύτταρα φάνηκε να παράγουν αυξημένα επίπεδα ενός ενζύμου πέψης που ονομάζεται Θρυψίνη 1. Τα αποτελέσματα αυτής της αποδιαφοροποίησης των β-κυττάρων δεν είναι ακόμα ξεκάθαρα, αλλά πιθανόν επιδεινώνουν την ανεπάρκεια ινσουλίνης και αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Περισσότερες μελέτες χρειάζονται για να γίνει κατανοητό πώς ο ιός SARS-C0V-2 επιδρά στο πάγκρεας και ποιο ρόλο διαδραματίζει το ανοσοποιητικό σύστημα. Εκτός των άλλων, οι συγκεκριμένες μελέτες υπενθυμίζουν σε όλους πόσο σημαντικό είναι να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα μέλη της οικογένειάς τους και της κοινότητας με το να εμβολιαστούν έγκαιρα.

https://www.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/anakoinoseis/

Έκκληση για υπεύθυνη ενημέρωση των πολιτών κάνει η Ένωση Ασθενών Ελλάδας προς την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου της AstraZeneca, μετά την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.

Όπως τονίζει η ομοσπονδία των συλλόγων ασθενών μέχρι τώρα έχουν χορηγηθεί περισσότερα από 1.000.000 εμβόλια της συγκεκριμένης εταιρείας και απομένει η διενέργεια περίπου 450.000 δεύτερων δόσεων. Με νόημα η ένωση επισημαίνει ότι για την ομαλή διεξαγωγή του εγχειρήματος, χρειάζεται κλίμα εμπιστοσύνης προς τον εμβολιασμό. Στο πνεύμα της πληροφόρησης με επιστημονικά τεκμήρια,  η Ένωση Ασθενών Ελλάδας υπενθυμίζει:

• Η εκδήλωση του συνδρόμου θρόμβωσης με θρομβοπενία μετά από τη δεύτερη δόση του εμβολίου της AstraZeneca είναι εξαιρετικά σπάνια. Στη Μεγάλη Βρετανία έχουν καταγραφεί μόλις 1,3 περιστατικά ανά εκατομμύριο δεύτερων δόσεων, ενώ στην πρώτη δόση παρουσίασαν θρόμβωση ένας στους 100.000.
• Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων είναι σαφής: Ο κίνδυνος από τον κορωνοϊό εξακολουθεί να υπερτερεί δυσανάλογα του κινδύνου θρομβώσεων.
• Η επικαιροποίηση των συστάσεων της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών σε καμία περίπτωση δεν σχετίζεται με την απόλυτη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Άλλωστε η συγκεκριμένη τακτική προσαρμογής στα επιδημιολογικά δεδομένα και στη διαθεσιμότητα των εμβολίων έχει εφαρμοστεί από τις αντίστοιχες ρυθμιστικές αρχές και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη για όλη τη γκάμα των εμβολίων που είναι εγκεκριμένα και διαθέσιμα.
• Σύμφωνα με τα μαθηματικά μοντέλα του Πανεπιστημίου Κρήτης, εάν δεν είχαν πραγματοποιηθεί 500 χιλιάδες εμβολιασμοί μέχρι σήμερα με το σκεύασμα της AstraZeneca, θα είχαν συμβεί έως και 15 χιλιάδες επιπλέον λοιμώξεις COVID-19.
• Αντίθετα με την πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κρατών, η χώρα μας παρέμεινε προσηλωμένη στις συστάσεις του EMA την περασμένη άνοιξη και ορθώς δεν διέκοψε τη χορήγηση του συγκεκριμένου εμβολίου, συνυπολογίζοντας τα δεδομένα του τρίτου κύματος και της πίεσης που ασκείτο στο υγειονομικό σύστημα.
• Με αυτό το σκεπτικό η ένωση ζητά από την επιστημονική κοινότητα, τα μέσα ενημέρωσης και τη κοινωνία των πολιτών να βάλουν φρένο στην παραπληροφόρηση, απαντώντας σε κάθε εύλογη απορία τους.Ιδιαίτερα για τους χρόνιους ασθενείς, η ένωση επισημαίνει ότι είναι δικαίωμα τους «η πλήρης και εξατομικευμένη ενημέρωση σχετικά με τον εμβολιασμό και τις ενδεχόμενες παρενέργειές του, με βάση εθνικά δεδομένα και προσαρμοσμένα στην ηλικιακή ομάδα και το φύλο του ατόμου».Με στόχο την ορθή πληροφόρηση η ένωση τονίζει ότι είναι αναγκαία η «προσήλωση στη συστηματική καταγραφή, παρακολούθηση και ανάλυση των οποιωνδήποτε αντιδράσεων μετά τον εμβολιασμό».

Στην κατεύθυνση ενημέρωσης ο καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ένωσης Αχιλλέα Γραβάνη τονίζει πως «οι διαρκείς αλλαγές των ηλικιακών ορίων χορήγησης του εμβολίου της AstraZeneca δημιουργεί σύγχυση. Απαξιώνεται ένα αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο που βοήθησε την Μεγάλη Βρετανία να μηδενίσει σχεδόν τους θανάτους λόγω κορωνοϊού, ενώ είχε χάσει συνολικά 130.000 πολίτες της».

Ο ίδιος πρότεινε το διαθέσιμο απόθεμα πέρα από τα σκευάσματα που θα απαιτηθούν για τη δεύτερη δόση,  να δοθούν σε χώρες με έλλειψη εμβολίων.https://greekpatient.gr/

Οι οδηγίες του κέντρου ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων (Center for Disease Control and Prevention: CDC) σε πρόσφατη δημοσίευση του για τα πλήρως εμβολιασμένα άτομα, περιλαμβάνοντας την αποφυγή της τήρησης των κοινωνικών αποστάσεων και την προαιρετική χρήση μάσκας, έχουν  δημιουργήσει σύγχυση ευρέως στον πληθυσμό. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Γιάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) απαντούν στα ερωτήματα που έχουν δημιουργήσει οι νέες συστάσεις του CDC.

Το CDC  δεν αίρει την υποχρεωτική χρήση της μάσκας, αλλά τροποποιεί τις συστάσεις για όσους είναι πλήρως εμβολιασμένοι, και έχουν επιβεβαιωμένη υψηλή απάντηση στο εμβόλιο. Για την απόφαση της άρσης της υποχρεωτικής χρήσης της μάσκας πρέπει κανείς να αναλογιστεί τόσο το ποσοστό των εμβολιασμένων και των μη στην κοινότητα, όσο και την τοπική επίπτωση της νόσου. Θεωρητικά όταν το ποσοστό των εμβολιασμένων φτάσει το 80% επιτυγχάνοντας τη συλλογική ανοσία θα μπορούσε κανείς να σταματήσει να φοράει μάσκα. Στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς λόγω του συνωστισμού το CDC συνεχίζει να προτείνει τη χρήση μάσκας.

Ένας πληθυσμός που πρέπει να συνεχίζει να προφυλάσσεται είναι οι ανοσοκατεσταλμένοι, όπως ασθενείς με HIV και μεταμοσχευμένοι συμπαγών οργάνων. Ένα 3% του αμερικανικού πληθυσμού θεωρείται από τον προσωπικό του ιατρό ανοσοκατεσταλμένο, περιλαμβάνοντας ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία, βρίσκονται σε αιμοκάθαρση, ή όσους λαμβάνουν ανοσοτροποποιητική αγωγή. Σε αυτούς τους ασθενείς φαίνεται ότι τα εμβόλια προσφέρουν σχετική κάλυψη λειτουργούν, αλλά το αν θα χρειαστούν δόσεις ενίσχυσης ειδικότερα σε αυτούς τους πληθυσμούς είναι ακόμη άγνωστο.

Στους εξωτερικούς χώρους η χρήση της μάσκας θα μπορεί σταδιακά να αποφευχθεί εκτός από περιπτώσεις στενής επαφής μεταξύ των ατόμων, όπως σε ορισμένα αθλήματα. Πολλοί άνθρωποι, ειδικά όσοι έχουν συννοσηρότητες ή κάποια μορφή ανοσοανεπάρκειας, μπορεί να επιλέξουν να συνεχίσουν να φορούν μάσκα ως μέσο πρόληψης. Όσο αφορά την προστασία των μικρών παιδιών κάτω των δύο ετών, οφείλουμε να λάβουμε υπόψιν μας ότι ακόμα και αν νοσήσουν τα στοιχεία είναι πολύ ενθαρρυντικά, αλλά επειδή ειδικά τα νεογνά είναι ευπαθή, οι ενήλικες πρέπει να συνεχίζουν να φορούν μάσκα γύρω τους.

https://www.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/anakoinoseis/

Σε μια πρόσφατη  δημοσίευση από ιατρικές ενώσεις των ΗΠΑ (American Heart Association / American Stroke Association/ Stroke Council Leadership) δίνεται καθοδήγηση όσον αφορά μερικές από τις σπάνιες θρομβωτικές επιπλοκές που σχετίζονται με την λοίμωξη COVID-19 καθώς και τα εμβόλια κατά του ιού.

Η έκθεση αυτή κυκλοφόρησε στις 29 Απριλίου  μετά την απόφαση της περασμένης Παρασκευής από το  Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για την άρση της “παύση” τη χορήγησης του εμβολίου της Johnson & Johnson (Janssen) και την συνέχιση του εμβολιασμού. Η απόφαση για προσωρινή  «παύση» είχε ληφθεί  μετά από αναφορές που έδειχναν  πιθανή συσχέτιση μεταξύ του εμβολίου της Johnson & Johnson και της εμφάνισης θρομβώσεων στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου (cerebral venous sinus thrombosis – CVST) και του συνδρόμου θρόμβωσης-θρομβοπενίας (thrombosis-thrombocytopenia syndrome – TTS, όπου εμφανίζονται θρομβώσεις αλλά ταυτόχρονα με χαμηλά αιμοπετάλια).Τα δύο αυτά σύνδρομα  (το CVST και το TTS) είναι παρόμοια με αυτά που αναφέρθηκαν  στην Ευρώπη και τον Καναδά σε άτομα που έλαβαν το εμβόλιο της AstraZeneca για την COVID-19.

Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τις οδηγίες.

Η έκθεση αναφέρει ότι αυτές οι επιπλοκές  είναι πολύ σπάνιες ενώ ο  κίνδυνος εμφάνισης CVST λόγω μόλυνσης με τον ιό SARS-CoV-2 και εκδήλωση COVID-19 είναι 8 έως 10 φορές υψηλότερος από τον κίνδυνο CVST μετά τη λήψη εμβολίου έναντι της COVID-19. Οι συγγραφείς δηλώνουν ότι το κοινό μπορεί να καθησυχάσει από την έρευνα των αρμόδιων αρχών (CDC και FDA) και αυτά τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η πιθανότητα εμφάνισης CVST μετά από ένα εμβόλιο COVID-19 είναι εξαιρετικά χαμηλή. Επίσης παροτρύνουν όλους τους ενήλικες να λάβουν οποιοδήποτε από τα εγκεκριμένα εμβόλια για την COVID -19.  Στην έκθεση επίσης γίνεται συζήτηση για  τα  σημεία και συμπτώματα των συνδρόμων CVST και TTS, καθώς και για την ανοσολογικής αρχής θρομβωτική θρομβοπενία που προκαλείται από εμβόλια (VITT).

Στην ανάλυσή τους, οι ερευνητές αξιολόγησαν μια βάση δεδομένων από 59 παρόχους υγειονομικής περίθαλψης και 81 εκατομμύρια ασθενείς, από τους οποίους το 98% ήταν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μεταξύ περίπου 514.000 ασθενών που είχαν διαγνωστεί με COVID-19 μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Μαρτίου 2021, οι 20 επίσης διαγνώστηκαν με CVST. Αναφέρουν επίσης ότι δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις θρομβώσεων στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου μεστά από  182 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων  mRNA.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα περιστατικά συνδρόμου θρόμβωσης-θρομβοπενίας και ανοσολογικής αρχής θρομβωτικής θρομβοπενίας που προκαλείται από εμβόλια (TTS και VITT) εμφανίστηκαν έως και 2.5  εβδομάδες μετά τη λήψη του εμβολίου της J&J στις Ηνωμένες Πολιτείες και έως 3.5  εβδομάδες μετά τη λήψη του εμβολίου της AstraZeneca στην Ευρώπη.  Μια έκθεση στις 23 Απριλίου από το CDC και τον FDA σημειώνει ότι από σχεδόν 7 εκατομμύρια ενήλικες που έλαβαν το εμβόλιο της J&J, οι οργανισμοί διερεύνησαν μόνο 15 αναφερόμενες περιπτώσεις συνδρόμου θρόμβωσης-θρομβοπενίας (TTS).

Μια έκθεση της 7ης Απριλίου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων σημειώνει ότι σε περισσότερα από 25 εκατομμύρια άτομα που έλαβαν το εμβόλιο της AstraZeneca στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διαπιστώθηκαν  62 κρούσματα θρομβώσεων στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου (CVST).

Αν και η ανάπτυξη  CVST είναι πολύ σπάνια ανεπιθύμητη  ενέργεια, οι συγγραφείς συνιστούν ότι σε οποιονδήποτε ασθενή εμφανίζεται με υποψία θρόμβωσης, θα πρέπει να διαλευκανθεί εάν έλαβε εμβόλιο έναντι της COVID τις προηγούμενες εβδομάδες. Επίσης, για όσους έλαβαν πρόσφατα εμβόλιο για COVID-19, η θρόμβωση ή η υποψία θρόμβωσης θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με αντιπηκτικά που δεν περιέχουν οποιαδήποτε μορφή ηπαρίνης (κλασσική μη κλασματοποιημένη ή ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους).

Όσον αφορά την διαχείριση τέτοιων περιστατικών  τα εξής:

• Συνιστάται η απεικόνιση με μαγνητική τομογραφία ή με υπολογιστική τομογραφία με απεικόνιση των φλεβών με την χρήση σκιαγραφικών για την ακριβή ανίχνευση και διάγνωση θρομβώσεων στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου (CVST).
• Οι εξετάσεις αίματος πρέπει να περιλαμβάνουν επιπλέον των συνήθων εκτιμήσεων τον αριθμό των αιμοπεταλίων και εξέταση του περιφερικού επιχρίσματος, χρόνους πήξης, επίπεδα ινωδογόνου, επίπεδα D-dimer και ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του παράγοντα 4 των αιμοπεταλίων (PF4).
• Όλοι οι ασθενείς με υποψία CVST λόγω εμβολίου COVID-19 θα πρέπει να λαμβάνουν αντιπηκτικά σε θεραπευτικές δόσεις. Τα αντιπηκτικά δεν θα πρέπει να περιέχουν ηπαρίνη ή προϊόντα ηπαρίνης σε καμία δόση.
• Οι δόσεις της αντιπηκτικής θεραπείας ενδέχεται να χρειαστεί να προσαρμοστούν εάν ο αριθμός των αιμοπεταλίων είναι εξαιρετικά χαμηλός (<20.000 / mm3) ή εάν υπάρχει χαμηλό ινωδογόνο.
• Τα αντιπηκτικά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία θρομβώσεων στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου ακόμη και αν υπάρχει δευτερογενής αιμορραγία στον εγκέφαλο, προκειμένου να αποφευχθεί η προοδευτική θρόμβωση και να ελεγχθεί η αιμορραγία. Σε σοβαρά ασθενείς, προτιμώνται οι παρεντερικοί παράγοντες με μικρό χρόνο ημιζωής.
• Η μετάγγιση αιμοπεταλίων πρέπει να αποφεύγεται.Οι συννοσηρότητες που ενδέχεται να προδιαθέτουν στο CVST μετά τον εμβολιασμό είναι άγνωστες. Παρόλο που η παρουσία αντισωμάτων έναντι του PF4 έχει επιβεβαιωθεί σε περιπτώσεις CVST που σχετίζεται με εμβολιασμό, ο πραγματικός επιπολασμός και ο κίνδυνος από την παρουσία τέτοιων αντισωμάτων για την εκδήλωση αυτής της παρενέργειας είναι άγνωστοι.

Οι συγγραφείς τονίζουν ότι με τη σωστή θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς θα έχουν πλήρη ανάρρωση.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, η  American Heart Association / American Stroke Association προτρέπει όλους να λάβουν εμβόλιο για την COVID-19 το συντομότερο δυνατό, ενώ υποστηρίζουν ότι  τα οφέλη του εμβολιασμού υπερβαίνουν κατά πολύ τους πολύ μικρούς, σπάνιους κινδύνους και ότι οι κίνδυνοι του εμβολιασμού είναι επίσης πολύ μικρότεροι από τον κίνδυνο της COVID-19 και τις δυνητικά θανατηφόρες συνέπειές του.

https://www.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/anakoinoseis/

Σε άρθρο με τίτλο «Πόσο πιθανό είναι ο COVID-19 να διέφυγε από εργαστήριο: Τι γνωρίζουν και τι όχι οι επιστήμονες» που δημοσιεύεται στο περιοδικό nature δημοσιεύονται δεδομένα αναφορικά με την πιθανή προέλευση του κορωνοϊού. H βιβλιογραφία ανασκοπείται από τους Καθηγητές της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριο Παρασκευή (Αναπληρωτής Καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνο Δημόπουλο (Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Η συζήτηση για το αν ο κορωνοϊός SARS-CoV-2 διέφυγε από εργαστήριο έχει ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες, συμπίπτοντας χρονικά με την ετήσια Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, στην οποία συμμετέχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) μαζί με αξιωματούχους από σχεδόν 200 χώρες με κύριο θέμα την πανδημία COVID-19. Μετά τη συνέλευση του περασμένου έτους, ο ΠΟΥ  υποστήριξε την πρώτη φάση έρευνας για τη διερεύνηση προέλευσης της πανδημίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Κίνα στις αρχές του 2021.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν ικανοποιητικά δεδομένα για να υποστηρίξουν ότι ο ιός έχει προέλθει από εργαστήριο. Στο παρόν άρθρο γίνεται παράθεση των επιχειρημάτων για τις διαφορετικές υποθέσεις προέλευσης του ιού

Είναι ύποπτο ότι δεν έχει βρεθεί ακόμα ζώο ως η πιθανή πηγή μετάδοσης στον άνθρωπο;

Η έρευνα για την προέλευση ενός παθογόνου στα ζώα μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια. Χρειάστηκαν 14 χρόνια για να βρεθεί η προέλευση της επιδημίας SARS, η οποία προήλθε από ιό που μολύνει νυχτερίδες. Μέχρι σήμερα, η προέλευση του ιός του Έμπολα δεν έχει βρεθεί σε ζώα στην περιοχή όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη επιδημία μεταξύ 2013 και 2016. Η έρευνα για την προέλευση ενός ιού μπορεί να είναι περίπλοκη επειδή οι μολύνσεις σε ζώα που δεν αποτελούν τον κύριο ξενιστή ενός ιού, όπως η μοσχογαλή στην περίπτωση του SARS, είναι σποραδικές. Οι ερευνητές πρέπει να εντοπίσουν το ζώο που έχει μολυνθεί πριν πεθάνει ή αναρρώσει από τη λοίμωξη.

Για την εύρεση πιθανού ενδιάμεσου ζώου ξενιστή, ερευνητές στην Κίνα έχουν ελέγξει περισσότερα από 80.000 άγρια ​​και οικόσιτα ζώα, αλλά κανένα δεν βρέθηκε θετικό για SARS-CoV-2. Αυτός ο αριθμός αποτελεί  ένα μικρό κλάσμα των ζώων στη χώρα και για να αυξηθεί η πιθανότητα εντοπισμού κάποιου ζώου χρειάζονται πιο στοχευμένες στρατηγικές δειγματοληψίας.

Πόσο ύποπτο ότι το Ινστιτούτο ιολογίας (WIV) βρίσκεται στη Γουχάν;

Τα εργαστήρια ιολογίας τείνουν να ειδικεύονται στους ιούς που υπάρχουν στο κοντινό τους περιβάλλον, λέει ο Vincent Munster, ιολόγος στο Rocky Mountain Laboratories, στο Χάμιλτον της Μοντάνα. Το WIV ειδικεύεται σε κορωνοϊούς επειδή έχουν βρεθεί αντίστοιχα εντός της Κίνας και γειτονικά αυτής. Ο Munster κατονομάζει εργαστήρια που εστιάζουν σε

ενδημικές ιογενείς λοιμώξεις: εργαστήρια γρίπης στην Ασία, εργαστήρια αιμορραγικού πυρετού στην Αφρική και εργαστήρια δάγκειου πυρετού στη Λατινική Αμερική: «Εννέα στις δέκα φορές, όταν υπάρχει μια νέα επιδημική έκρηξη, θα υπάρχει ένα εργαστήριο που θα ειδικεύεται σε τέτοιου είδους ιούς στην περιοχή», λέει ο Munster.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι μια επιδημική έκρηξη κορωνοϊού στη Γουχάν δεν προκαλεί έκπληξη, επειδή είναι μια πόλη με 11 εκατομμύρια ανθρώπους σε μια ευρύτερη περιοχή όπου έχουν εντοπιστεί κορωνοϊοί.

Περιλαμβάνει ο ιός χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν ότι δημιουργήθηκε σε εργαστήριο;

Αρκετοί ερευνητές μελέτησαν αν τα χαρακτηριστικά του SARS-CoV-2 ήταν αποτέλεσμα γενετικής μηχανικής. Μία από τις πρώτες ομάδες με επικεφαλής τον Kristian Andersen, ιολόγο στη La Jolla της Καλιφόρνια, διαπίστωσε ότι αυτό δεν ήταν πολύ πιθανό για αρκετούς λόγους, όπως ότι δεν υπήρχαν σημάδια γενετικής τροποποίησης. ‘Άλλοι ερευνητές διερωτήθηκαν αν η περιοχή διάσπασης της φουρίνης του ιού – ένα χαρακτηριστικό που τον βοηθά να εισέλθει σε κύτταρα – αποτελεί αποτέλεσμα γενετικής μηχανικής, επειδή το SARS-CoV-2 διαθέτει τέτοιες περιοχές, αλλά οι γενετικά συγγενικοί ιοί δεν έχουν παρόμοιες.

Επειδή οι άλλοι κορωνοϊοί που περιέχουν την συγκεκριμένη περιοχή είναι διάσπαρτοι στην οικογένεια των κορωνοϊών, ο Stephen Goldstein, ένας ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα στη Σολτ Λέικ Σίτι, είπε ότι η περιοχή αυτή πιθανότατα επιλέχθηκε σε πολλούς ιούς ανεξάρτητα επειδή προσδίδει εξελικτικό πλεονέκτημα.

Είναι αληθές ότι ο SARS-CoV-2 έχει τροποποιηθεί, ως ιδανικό παθογόνο για να προκαλέσει πανδημία;

Πολλοί επιστήμονες θεωρούν πως όχι. Επειδή ο ιός εξαπλώνεται στους ανθρώπους δεν σημαίνει ότι έχει τροποποιηθεί για αυτό το σκοπό. Μπορεί να μολύνει επίσης μινκ και μερικά άλλα θηλαστικά. Επίσης η μολυσματικότητά του δεν ήταν η μέγιστη για το μεγαλύτερο διάστημα του προηγούμενου έτους. Αντίθετα, νέα πιο μολυσματικά στελέχη έχουν αναπτυχθεί ανά την υφήλιο. Για παράδειγμα, το μολυσματικό στέλεχος του SARS-CoV-2 που ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ινδία (B.1.617.2 ή δέλτα) έχει μεταλλάξεις στις θέσεις που κωδικοποιούν τη θέση διάσπασης της φουρίνης που φαίνεται να αυξάνουν τη μολυσματικότητα του ιού.

Έχουν συλλέξει οι ερευνητές τον SARS-CoV-2 από ορυχείο;

Ερευνητές από το WIV συνέλεξαν εκατοντάδες δείγματα από νυχτερίδες σε ορυχείο μεταξύ του 2012 και του 2015, αφού αρκετοί ανθρακωρύχοι που εργάζονταν εκεί παρουσίασαν συμπτώματα αναπνευστικής νόσου άγνωστης αιτιολογίας. Πέρυσι, μελέτες ανέφεραν ότι δείγματα αίματος από τους ανθρακωρύχους βρέθηκαν αρνητικά για αντισώματα έναντι του SARS-CoV-2, γεγονός που μεταφράζεται ότι η ασθένεια πιθανότατα δεν ήταν COVID-19. Γενετική ανάλυση σε δείγματα από νυχτερίδες έδειξε ότι σε καμία δεν ταυτοποιήθηκε ο SARS-

CoV-2. Οι ερευνητές του WIV έχουν δηλώσει ότι τα πειράματα τους αφορούσαν τρεις κορωνοϊούς αλλά που ήταν διαφορετικοί από τον SARS-CoV-2.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα για την έρευνα πιθανής διαφυγής από εργαστήριο;

Την περασμένη εβδομάδα, ο Anthony Fauci, ζήτησε από αξιωματούχους στην Κίνα να δημοσιοποιήσουν τους ιατρικούς φακέλους του προσωπικού του WIV. Επίσης ζητήθηκαν δείγματα αίματος από το προσωπικό της WIV και πρόσβαση σε δείγματα νυχτερίδας και ιών του εργαστηρίου WIV, καθώς και ηλεκτρονικά αρχεία από υπολογιστές και σκληρούς δίσκους. Ωστόσο, δεν είναι σαφές ποιο θα είναι το αποτέλεσμα ενός τέτοιου αιτήματος, διότι η Κίνα δεν αποδέχτηκε τα αιτήματα για πλήρη έρευνα του εργαστηρίου WIV. Επίσης  εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ο Zhao Lijian, δήλωσε ότι τα εργαστήρια των ΗΠΑ θα πρέπει αντ’αυτού να διερευνηθούν και ότι στις ΗΠΑ «δεν ενδιαφέρονται για τα γεγονότα ή την αλήθεια και έχουν μηδενικό ενδιαφέρον για μια επιστημονική μελέτη προέλευσης του ιού».

https://www.uoa.gr/anakoinoseis_kai_ekdiloseis/anakoinoseis/